IV SA/Po 1209/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-03-20
Skład orzekający: Izabela Bąk - Marciniak, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska - Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawę prawną do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych i zastosowanych materiałów, mimo że roboty te zostały wykonane samowolnie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Samowolne wykonanie robót budowlanych, brak projektu budowlanego, nadzoru kierownika budowy oraz rejestracji w dzienniku budowy, a także niemożność samodzielnego ustalenia przez organ parametrów technicznych zastosowanych materiałów i sposobu wykonania robót, stanowią podstawę do nałożenia takiego obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. O. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na skarżącego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych samowolnie elementów konstrukcyjnych związanych z przebudową budynku. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia tego obowiązku, argumentując m.in. że nie ponosi odpowiedzialności za podział nieruchomości przed jej zakupem i że organy nie ustaliły, czy roboty zostały zakończone. Organy administracji wskazały na liczne wątpliwości dotyczące jakości zastosowanych materiałów i wykonanych robót, wynikające z braku dokumentacji i możliwości samodzielnego ustalenia parametrów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 05 listopada 2018 r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) po rozpatrzeniu zażalenia T. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) z dnia 27.09.2018 r. znak: [...], którym organ nałożył na T. O. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych samowolnie dodatkowych elementów konstrukcyjnych związanych z przebudową obiektu takich jak: ściany i stropy żelbetowe, monolityczne, konstrukcja stalowa pod oparcie stropu I pięta (słupy i belki podłużne - podciągi), nadproża nad bramami wjazdowymi i otworami komunikacyjnymi oraz otworami okiennymi w ścianie południowej i wschodniej budynku tzw. usługowego przebudowanego samowolnie na nieruchomości w K. przy ul. [...] (dz. nr [...]) w terminie do dnia 20.12.2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w to miejsce wskazał termin jego wykonania do dnia 04.01.2019 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia WWINB wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28.03.2017r., PINB w K. ustalił, że budynek usługowy na nieruchomości w K. przy ul. [...] (dz. nr [...]) został przebudowany tj. zostały nadbudowane ok. 1,5m ściany zewnętrzne (północna, południowa, wschodnia i zachodnia) oraz ściany konstrukcyjne wewnętrzne. W ścianie północnej zamurowano część otworów okiennych, a w ścianie zachodniej wykonano otwór na bramę wjazdową. W ścianie południowej zamontowano bramy wjazdowe uchylne segmentowe oraz drzwi wejściowe do pomieszczenia laboratorium. Wykonano nową stolarkę okienną. Nad pomieszczeniem laboratorium wylano dodatkowy strop monolityczny żelbetowy oraz wykonano ścianę konstrukcyjną oddzielającą pomieszczenie laboratorium od pozostałej części budynku. W pomieszczeniu sąsiadującym z laboratorium została wykonana dodatkowa konstrukcja stalowa pod oparcie stropu I piętra. W pomieszczeniu na posadzce wykonano kanał naprawczy znajdujący się na wprost pierwszej bramy wjazdowej. W całym obiekcie wykonano nową konstrukcję dachu w postaci kątowników stalowych do których zostały przytwierdzone podłużnie płatwie z kształtowników stalowych. Pokrycie dachu wykonano z płyty warstwowej tzw. obornickiej. Na przedmiotowe roboty budowlane nie zostało przedłożone pozwolenie na budowę. W rejestrach organu nie odnaleziono wpisów dotyczących udzielonych pozwoleń na budowę dla działki nr [...] w K..
W związku z dokonanymi ustaleniami PINB w K. pismem z dnia 28.04.2017r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową budynku usługowego zlokalizowanego na nieruchomości w K. przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia 19.04.2018 r. znak: [...] organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących przebudowę i rozbudowę (poprzez nadbudowę) budynku głównego tzw. "usługowego*' zlokalizowanego w granicy z sąsiednią działką nr [...] na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] budynku biurowego z częścią komunikacyjną dobudowanego do budynku istniejącego tj. usługowego od strony elewacji południowej bez wymaganego pozwolenia na budowę na nieruchomości w K. przy ul. [...] (dz. nr [...]) i zobowiązał do przedłożenia do dnia 08.07.2018 r.:
1) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza K. oraz
2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia WWINB, postanowieniem z dnia 18.07.2018r. znak: [...], uchylił w całości ww. postanowienie PINB w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. WWINB, w ww. postanowieniu z dnia 18.07.2018r., wskazał, iż PINB w K. nieprawidłowo prowadził postępowanie administracyjne zarówno w przedmiocie przebudowy jak i rozbudowy budynku usługowego na działce nr [...] w K., co w konsekwencji spowodowało zastosowanie nieprawidłowych przepisów prawa.
W związku z tym PINB w K. pismem z dnia 06.08.2018r. zawiadomił o fakcie wydzielania z postępowania znak: [...] dwóch odrębnych postępowań tj. m.in. postępowania w sprawie legalności robót budowlanych obejmujących przebudowę istniejącego budynku głównego tzw. "usługowego" zlokalizowanego w K. przy ul. [...] (dz. nr [...]), prowadzonego pod sygn., [...]
Następnie postanowieniem z dnia 27.09.2018r. znak: [...] PINB w K. nałożył na T. O. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych samowolnie dodatkowych elementów konstrukcyjnych związanych z przebudową obiektu takich jak: ściany i stropy żelbetowe, monolityczne, konstrukcja stalowa pod oparcie stropu I pięta (słupy i belki podłużne - podciągi), nadproża nad bramami wjazdowymi i otworami komunikacyjnymi oraz otworami okiennymi w ścianie południowej i wschodniej budynku tzw. Usługowego przebudowanego samowolnie na nieruchomości w K. przy ul. [...] (dz. nr [...]) w terminie do dnia 20.12.2018r.
Zażalenia na to postanowienie, pismem z dnia 29.09.2018r., złożył T. O..
WWINB, po zapoznaniu się z treścią zażalenia i aktami sprawy, podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane pod pojęciem przebudowy należy rozumieć "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Jak ustalił PINB, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28.03.2017r., wykonane roboty budowlane, polegające na zamurowaniu w ścianie północnej przedmiotowego obiektu części otworów okiennych, a w ścianie zachodniej wykonano otwór na bramę wjazdową. Ponadto w ścianie południowej zamontowano bramy wjazdowe uchylne segmentowe oraz drzwi wejściowe do pomieszczenia laboratorium. Wykonano również nową stolarkę okienną. Nad pomieszczeniem laboratorium wylano natomiast dodatkowy strop monolityczny żelbetowy oraz wykonano ścianę konstrukcyjną oddzielającą pomieszczenie laboratorium od pozostałej części budynku. W pomieszczeniu sąsiadującym z laboratorium została nadto wykonana dodatkowa konstrukcja stalowa pod oparcie stropu I piętra. W przedmiotowym budynku wykonano także kanał naprawczy znajdujący się na wprost pierwszej bramy wjazdowej. W całym obiekcie wykonano nową konstrukcję dachu w postaci kątowników stalowych do których zostały przytwierdzone podłużnie płatwie z kształtowników stalowych. Dach pokryto płytą warstwową tzw. obornicką. Zatem nie doszło do zmian charakterystycznych parametrów przedmiotowego budynku w związku z wykonanymi robotami budowlanymi, lecz wpłynęły one na zmianę parametrów użytkowych jak i technicznych obiektu, co w konsekwencji powoduje, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone roboty budowlane do kategorii tych, które odpowiadają definicji przebudowy.
PINB w K., w związku z wykonaniem ww. robót budowlanych, zaskarżonym postanowieniem nałożył na T. O. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych samowolnie dodatkowych elementów konstrukcyjnych związanych z przebudową obiektu. Jako podstawę prawną ww. obowiązku organ I instancji wskazał art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
WWINB wskazał, że w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18.07.2018 r., sygn. akt II SA/Gd 302/18 odniesiono się do możliwości zastosowania ww. przepisu wskazując, że "dla zastosowania tej normy nie jest wystarczające stwierdzenie, że są wątpliwości. Niezbędne jest m.in. wykazanie, że dla ich powzięcia istniały racjonalne powody i że dotyczą jakości materiałów budowlanych, jakości robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego". Ponadto w wyroku tym stwierdzono, że "co do zasady nałożenie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego winno zostać poprzedzone ustaleniami, co do sposobu wykonania robót budowlanych, wyjaśnieniami, jakich użyto materiałów bądź wyjaśnianiami co do natury dostrzeżonych wadliwości stanu technicznego obiektu budowlanego. Dopiero wówczas, gdy tak zebrany materiał dowodowy zrodzi istotne wątpliwości, których organ nie będzie sam w stanie usunąć, można rozważyć zastosowanie środków przewidzianych w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego".
Zdaniem WWIN organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazał, że inwestor nie przedłożył dokumentów, które pozwoliłyby organowi nadzoru budowlanego uzyskać informacje na temat rodzaju materiałów budowlanych użytych do wykonania elementów konstrukcyjnych. Ponadto roboty te wykonywane były bez projektu budowlanego jak i też odpowiedniego nadzoru uprawnionego kierownika budowy oraz nie rejestrowano wykonywanych robót budowlanych w dzienniku budowy, co powoduje, że organ powziął wątpliwości co do jakości wykonanych prac.
Organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, szczegółowo wyjaśnił również, iż nie jest w stanie stwierdzić jakie zbrojenia zastosowano w elementach żelbetowych monolitycznych jak i gatunku zastosowanej stali. Ponadto wskazano, że brak jest możliwości ustalenia klasy zastosowanego betonu oraz sposobu powiązania elementów żelbetowych monolitycznych z innymi elementami konstrukcyjnymi i rodzaju zastosowanych nadproży nad otworami tj. monolityczne czy prefabrykowane. W sytuacji zastosowania nadproża monolitycznego organ nie jest obecnie w stanie, na podstawie dokonanej kontroli, stwierdzić sposobu zbrojenia zastosowanego w danym elemencie żelbetowym, jak i rodzaju zastosowanej stali i betonu. Nie jest możliwe także ustalenie ile wynosi oparcie (jaka jest jego głębokość) na ścianie konstrukcyjnej. W przypadku natomiast zastosowania nadproża prefabrykowanego brak jest możliwości stwierdzenia, czy zastosowano jego odpowiedni typ i czy posiada ono stosowne atesty. Ponadto organ I instancji wskazał, że nie jest w stanie stwierdzić czy zastosowano prawidłowe kształtowniki na słupy i podciągi pod oparcie stropu I piętra jak i też z jakiego gatunku stali je wykonano oraz czy posiadają one odpowiednie atesty. Kwestia ta ma istotne znaczenie w związku z koniecznością spełnienia przez kształtowniki odpowiednich wymogów wytrzymałościowych.
W ocenie WWINB ww. wątpliwości, wskazane przez organ I instancji co do jakości zastosowanych materiałów budowlanych jak i jakości robót budowlanych wykonanych w związku z przebudową przedmiotowego budynku usługowego, prowadzą do stwierdzenia, iż są one uzasadnione.
Odnośnie adresata nałożonego zaskarżonym postanowieniem obowiązku WWINB uznał, iż organ I instancji prawidłowo wskazał, jako adresata obowiązku, T. O.. Z księgi wieczystej nr [...] [...], dotyczącej działki nr [...] w K., wynika, iż właścicielem ww. nieruchomości jest T. O.. Z treści przepisu zawartego w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wynika natomiast, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej może zostać nałożony m.in. na właścicieli obiektu budowlanego, którego dotyczyć ma ekspertyza techniczna.
Odnosząc się do zarzutu, podniesionego w zażaleniu dotyczącego braku zastosowania przez PINB w K. art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego wskazano, iż wydane postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma jedynie charakter dowodowy i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest natomiast zasadność wydania przez PINB w K. zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i WWINB nie może wykraczać poza ramy zaskarżonego aktu. Kwestia związana z prawidłowością zastosowania odpowiedniej procedury w stosunku do przedmiotowych robót budowlanych nie może być zatem oceniona przez organ II instancji na obecnym etapie sprawy. W związku z tym ww. zarzut należy uznać za nieuzasadniony.
Ponadto organ podniósł, że w związku z faktem iż termin do wykonania obowiązku w niedługim czasie po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ II instancji upływa, to w termin ten należało zmienić w celu umożliwienia inwestorowi zrealizowanie obowiązku, który został nałożony zaskarżonym postanowieniem.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu T. O. wnosząc o uchylenie postanowienia WWINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w K.. W ocenie Skarżącego nie może on ponosić odpowiedzialności za taki, a nie inny podział nieruchomości należącej do Przedsiębiorstwa Budowlanego "KRODOMEX" będącego własnością Miasta i Gminy K. przed jego zakupem. Podziału przed zakupem dokonano po ścianie północnej przedmiotowego budynku, w której to ścianie znajdowały się otwory okienne. T. O. nabył przedmiotową nieruchomość od Urzędu Miasta i Gminy w K. w dniu 21.01.2000 r. z oknami w ścianie granicznej.
W związku z incydentalnym postępowaniem postępowania głównego, kluczową kwestią jest ustalenie tego, czy roboty zostały zakończone, a takich ustaleń organ nie dokonał. Zatem nie został ustalony stan faktyczny determinujący kolejne kroki tego postępowania administracyjnego naprawczego. W przypadku ustalenia, że roboty budowlane nie zostały zakończone, organ winien wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1 P. b.). Jest to jego ustawowy obowiązek. Zgodnie zaś z art. 50 ust. 3 P. b. w orzeczeniu takim organ może nałożyć obowiązek przedstawienia odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. W ocenie skarżącego nie powinno się wdrażać postępowań incydentalnych, gdy identyczny skutek można osiągnąć prowadząc prawidłowo postępowanie główne.
Zdaniem Skarżącego ekspertyza techniczna ma charakter ściśle techniczny, a nie prawny. Tymczasem organy oczekują oceny wykonanych robót co do zgodności z prawem, a w przypadku braku takiej zgodności wskazań co do sposobu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Skarżącego analizując zaskarżone postanowienia ma się nieodparte wrażenie, że organy nadzoru budowlanego za wszelką cenę pragną się wyłgać ze swoich ustawowych obowiązków, a co za tym idzie także i z odpowiedzialności. W uzasadnieniu swego orzeczenia organy w istocie nie wskazały i nie ujawniły na podstawie jakich to okoliczności czy faktów powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, stanu technicznego obiektu budowlanego.
To, że skarżący wykonał roboty samowolnie w żadnym wypadku nie może stanowić przesłanki do nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej. Nałożenie na inwestora lub właściciela obiektu budowlanego, obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej w określonym terminie, może nastąpić wyłącznie w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności nałożenia na T. O. obowiązku dostarczenia do PINB ekspertyzy technicznej wykonanych samowolnie dodatkowych elementów konstrukcyjnych związanych z przebudową obiektu na nieruchomości w K. przy ul. [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ((: Dz. U. z 2018r. poz. 1202 ze zm., dalej "pr.bud.). Stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
Na mocy art. 81c ust. 1 pr. bud. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
Jak przy tym wynika z art. 81c ust. 2 pr. bud., organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Przepis art. 81c ust. 2 pr.bud. daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Niemniej istotne jest, aby poza wykazaniem uzasadnionych wątpliwości organ precyzyjnie wskazał jaką ekspertyzę, czego dotyczącą i w jakim zakresie strona jest obowiązana przedłożyć. Treść przepisu determinuje bowiem przedmiot ekspertyzy (oceny technicznej), gdyż odnosi się on do: jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego.
Trzeba też zaznaczyć, że wyjątkowość stosowania art. 81c ust. 2 ustawy, którego skutkiem jest przerzucenie na stronę zobowiązaną kosztów ustalenia jakości czy też stanu technicznego obiektu budowlanego, wynika z faktu, że co do zasady organy wymienione w tym przepisie posiadają wiedzę specjalistyczną z zakresu normowanego prawem budowlanym, nie są jednak w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałej wątpliwości.
Wypada przy tym wyjaśnić, że postanowienie o którym mowa w powyższym przepisie ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy zatem wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Ma ono dostarczyć materiał dowodowy niezbędny do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów ustawy Prawo budowlane, wystarczającego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez te przepisy. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a znalazło wyraz m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 681/11 oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2106/11.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że przeprowadzona przez organ kontrola w dniu 28.03.2017 r. oraz brak przedłożenia przez inwestora (pomimo jego wezwania) stosownych dokumentów spowodowały uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego budynku i zastosowanych materiałów oraz zbrojeń.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego organ udowodnił oraz uzasadnił należycie, że ma wątpliwości, co do jakości zastosowanych materiałów budowlanych jak i jakości robót budowlanych wykonanych w związku z przebudową przedmiotowego budynku usługowego.
PINB w K., w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazał, że inwestor nie przedłożył dokumentów, które pozwoliłyby organowi nadzoru budowlanego uzyskać informacje na temat rodzaju materiałów budowlanych użytych do wykonania elementów konstrukcyjnych. Roboty te wykonywane były bez projektu budowlanego jaki też odpowiedniego nadzoru uprawnionego kierownika budowy oraz nie rejestrowano wykonywanych robót budowlanych w dzienniku budowy.
Organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, szczegółowo wyjaśnił również, iż nie jest w stanie stwierdzić jakie zbrojenia zastosowano w elementach żelbetowych monolitycznych jak i gatunku zastosowanej stali. Brak jest możliwości ustalenia klasy zastosowanego betonu oraz sposobu powiązania elementów żelbetowych monolitycznych z innymi elementami konstrukcyjnymi i rodzaju zastosowanych nadproży nad otworami tj. monolityczne czy prefabrykowane. W sytuacji zastosowania nadproża monolitycznego organ nie jest obecnie w stanie, na podstawie dokonanej kontroli, stwierdzić sposobu zbrojenia zastosowanego w danym elemencie żelbetowym, jak i rodzaju zastosowanej stali i betonu. Nie jest możliwe także ustalenie ile wynosi oparcie (jaka jest jego głębokość) na ścianie konstrukcyjnej. W przypadku natomiast zastosowania nadproża prefabrykowanego brak jest możliwości stwierdzenia, czy zastosowano jego odpowiedni typ i czy posiada ono stosowne atesty. Ponadto organ I instancji wskazał, że nie jest w stanie stwierdzić czy zastosowano prawidłowe kształtowniki na słupy i podciągi pod oparcie stropu I piętra jak i też z jakiego gatunku stali je wykonano oraz czy posiadają one odpowiednie atesty. Kwestia ta ma istotne znaczenie w związku z koniecznością spełnienia przez kształtowniki odpowiednich wymogów wytrzymałościowych.
PINB w K. nie jest w stanie samodzielnie ustalić ww. kwestii, gdyż wymagałoby to dokonania odkrywek, szczegółowych badań danych elementów konstrukcyjnych oraz stosownych obliczeń statycznych. Organ mimo posiadanej wiedzy nie dysponuje środkami umożliwiającymi wykonanie ww. czynności. Zagadnienie to niewątpliwie ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy ono warunków nośności i stateczności wykonanych elementów konstrukcyjnych, w ramach dokonywanej przebudowy budynku usługowego na działce nr [...] w K., co ma wpływ na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia osób przebywających w tym obiekcie.
W ocenie Sądu zaistniała więc przesłanka, o której stanowi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego umożliwiająca nałożenie, na podstawie ww. przepisu, przez PINB w K. przedmiotowej ekspertyzy technicznej.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organy wykazały i uzasadniły, że wykonane roboty budowlane jak i materiały użyte przy przebudowie obiektu budowlanego budzą uzasadnione wątpliwości, to w konsekwencji uprawnione jest stanowisko, że dopiero na podstawie przedłożonej ekspertyzy technicznej możliwe będzie, w ramach prowadzonego postępowania w sprawie samowolnej przebudowy, podjęcie dalszych czynności skutkujących wydaniem decyzji orzekającej merytorycznie (np. nakładającej na stronę obowiązek wykonania określonych robót) lub w inny sposób kończącej postępowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 924/17, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego. W toku postępowania organy nie naruszyły również zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie kontrolowanego postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tego względu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, lecz podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło