I GSK 1739/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-28
Skład orzekający: Henryk Wach, Dariusz Dudra, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy administracyjna kara pieniężna, nałożona na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, podlega egzekucji, jeśli upłynął pięcioletni termin od dnia, w którym kara powinna być wykonana, zgodnie z art. 189g § 3 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że administracyjna kara pieniężna podlega egzekucji. Sąd oparł się na wykładni przepisów dotyczących przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, wskazując, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego, a następnie rozpoczął bieg na nowo. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera własnych regulacji dotyczących przedawnienia kar, co uzasadnia stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS we Wrocławiu uznające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz wadliwości postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, oceniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 587/18 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 587/18 oddalił skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione.
Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zarzucając naruszenie:
1. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189 g § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowania, a w konsekwencji uznanie, iż administracyjna kara pieniężna podlega egzekucji jako nieprzedawniona, podczas gdy upłynął termin pięciu lat od dnia, w którym kara powinna być wykonana,
2. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189g § 3 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowania, a w konsekwencji uznanie, iż przedawnienie określone w art. 189g § 3 k.p.a. liczone winno być od wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. od dnia 18 sierpnia 2016r. podczas gdy zgodnie z treścią w/w przepisu, termin przedawnienia należy liczyć od dnia, w którym kara powinna być wykona, a zatem od wydania decyzji przez organ w dniu 31 lipca 2013 r.,
3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymująca ją decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska stały się prawomocne dopiero w dniu 18 sierpnia 2016r., podczas gdy zarówno w czasie prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego tymi decyzjami, jak i postępowania sądowo administracyjnego na skutek skargi od decyzji, przepis art. 16 § 3 k.p.a. nie obowiązywał i nie mógł zostać zastosowany w odniesieniu do określenia prawomocności decyzji nakładającej karę pieniężną;
4. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a wobec niedostrzeżenia przez Sąd, iż postępowanie administracyjne było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnienia, które nie zawierało wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych;
5. art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: u.p.e.a.),. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że zarzut skarżącego co do egzekucji administracyjnej jest niezasadny, podczas gdy z uwagi na przedawnienia postępowanie winno zostać umorzone;
6. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 16 § 1 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 lipca 2013 r. nie była decyzją ostateczną i wykonalną, podczas gdy od decyzji tej nie przysługiwał administracyjny środek zaskarżenia.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 27 marca 2019 r., III SA/Wr 587/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął ustalenia stanu faktycznego z których wynika, że naczelnik urzędu skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2017 r. wystawionego przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej wynikającej z decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2010 r. wymierzającą M. S. karę pieniężną w wysokości 110.000 złotych na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124, poz. 859 ze zm.). Wyrokiem z 12 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2452/13 oddalił skargę strony na decyzję ostateczną, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2919/14 oddalił skargę kasacyjną strony. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych doręczono zobowiązanemu 25 września 2017 r. Skarżący złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosząc zarzut przedawnienia obowiązku na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Pismem z 21 listopada 2017 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów i zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w tym przedmiocie. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. wierzyciel uznał zarzuty za niezasadne, to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem wierzyciela z [...] czerwca 2018 r. W konsekwencji postanowieniem z [...] lipca 2018 r. naczelnik urzędu skarbowego uznał za nieuzasadnione zarzuty przedawnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął stan faktyczny sprawy i go przedstawił, stan faktyczny rzeczywisty, ustalony i przyjęty zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje ustalenia przyjętego przez Sąd I instancji, że 31 lipca 2017 r. zobowiązanemu doręczono upomnienie, a kwestią sporną pozostaje jedynie przedawnienie (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 61 § 1 p.p.s.a. "poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie". Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisu ustrojowego jakimi jest art. 3 § 1 p.p.s.a. (Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie), który może zostać naruszony, kiedy sąd administracyjny zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na postanowienie ostateczne oraz ocenił je pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Według art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, natomiast w § 3 uregulowano dopuszczalność wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny, któremu przekazano skargę. Przepisu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie naruszył, ponieważ po przekazaniu sądowi skargi na postanowienie ostateczne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 26 września 2018 r. nie toczyło się postępowanie w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w całości lub w części.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany (tak: postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1422/10). Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503). Już tylko z powodu takiej regulacji prawnej nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów wskazanych przez autora skargi kasacyjnej: art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 16 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stosując ten przepis dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela, uznających wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest trafny i sprowadza się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia za prawidłowe ustaleń, że nie doszło do przedawnienia kary pieniężnej. Wobec powyższego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Skoro zaś stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony należy przejść do skontrolowania procesu subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd przepisy prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela argumentację Sądu I instancji dotyczącą wykładni przepisów o przedawnieniu zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Należy przy tym podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 23 października 2018 r., I GSK 1945/18 oraz 8 września 2015 r. II GSK 1714/14 wyjaśnił, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera odesłania do zastosowania w zakresie kar w niej uregulowanych do przepisów ustawy o ochronie środowiska. Gdyby bowiem tak było, a więc gdyby ustawa o przemieszczaniu odpadów zawierała przepis umożliwiający w zakresie kar zastosowanie regulacji dotyczących kar administracyjnych za przekroczenie lub naruszenie warunków korzystania ze środowiska zawartych w ustawie - Prawo ochrony środowiska, możliwym byłoby odpowiednie zastosowanie, w sposób określony w tej ustawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Wyprowadzenie zaś takiego wniosku w oparciu o analizę charakteru przychodów Narodowego Funduszu, wynikającą z poglądów doktryny, nie zaś bezpośrednio z przepisów ustawy o finansach publicznych jest nazbyt daleko idące i stojące w sprzeczności z regulacjami dotyczącymi kar, zawartymi w odrębnej ustawie normującej w sposób szczegółowy i wyczerpujący określony rodzaj gospodarowania odpadami. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi rozwiązanie kompleksowe i nie ma podstaw do sięgania do innych regulacji.
Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów: 1. Wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. 2. Karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzje w przedmiocie wymierzenia kary. 3. Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. 4. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W komentarzu do tych przepisów Wojciech Radecki (LEX 2014) zaprezentował następujący pogląd: "Ustawodawca zakłada, że kara pieniężna zostanie zapłacona dobrowolnie, zakreślając termin 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Po bezskutecznym upływie tego terminu karę egzekwuje się w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W konsekwencji należy przyjąć następującą interpretację: przewidziana w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów decyzja o nałożeniu kary pieniężnej staje się prawomocna w następujących wariantach: decyzja WIOŚ o nałożeniu kary nie została zaskarżona odwołaniem do GIOŚ - decyzja staje się prawomocna z dniem upływu terminu do wniesienia odwołania; decyzja WIOŚ o nałożeniu kary została zaskarżona odwołaniem do GIOŚ, który utrzymał ją w mocy (lub zmienił), a decyzja GIOŚ nie została zaskarżona do WSA - decyzja staje się prawomocna z dniem upływu terminu do wniesienia skargi; decyzja ostateczna GIOŚ została zaskarżona do WSA, który skargę odrzucił lub oddalił, a orzeczenie WSA nie zostało zaskarżone skargą kasacyjną do NSA - decyzja staje się prawomocna z dniem upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; orzeczenie WSA odrzucające lub oddalające skargę na decyzję ostateczną GIOŚ zostało zaskarżone skargą kasacyjną do NSA, który skargę kasacyjną odrzucił lub oddalił - decyzja staje się prawomocna z dniem wydania orzeczenia przez NSA. Dopiero wtedy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej będzie wykonywana."
Wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska podlegało zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji, co nastąpiło 18 sierpnia 2016 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie o sygn. akt II OSK 2919/14 oddalił skargę kasacyjną strony na decyzję ostateczną. Od dnia 19 sierpnia 2016 r. rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin do uiszczenia kary pieniężnej. Wobec bezskutecznego upływu tego terminu, kara pieniężna podlegała ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 26 § 1 i 5 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy w tej sprawie został wystawiony przez wierzyciela [...] sierpnia 2017 r., a 7 września 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego. Z tą chwilą nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Od 1 czerwca 2017 r. obowiązuje w k.p.a. nowa regulacja prawna Dział IVa Administracyjne kary pieniężne. Zgodnie z art. 189g § 3 kpa, administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia, w którym kara powinna być wykonana. Natomiast, według art. 189j § 4 pkt 1) kpa, bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu z dniem zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony. Zgodnie z art. 189j § 5 pkt 1) k.p.a., bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a po przerwaniu biegnie na nowo, od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony. Według art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.
Ta regulacja prawna oznacza, że z chwilą wszczęcia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej 7 września 2017 r., do tego postępowania miały zastosowanie wskazane przepisy dotyczące biegu terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej. Po pierwsze dlatego, że decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o nałożeniu kary pieniężnej uprawomocniła się 18 sierpnia 2016 r., po drugie dlatego, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera regulacji dotyczącej terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło