I SA/Wa 684/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-03
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Dariusz Chaciński, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wydanej z powodu zastosowania jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów prawa, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wynika z zastosowania jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności z przepisem niebudzącym wątpliwości interpretacyjnych, a nie błędnej wykładni przepisów budzących rozbieżności. Strona, która nie skorzystała z drogi odwoławczej od decyzji organu pierwszej instancji, nie może skutecznie podnosić zarzutów o wadach nie mających charakteru rażącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżący M.P. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2012 r. odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie przepisów ustawy o rekompensatach nie miało charakteru rażącego ze względu na wątpliwości interpretacyjne dotyczące terminu składania wniosków przez spadkobierców. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], odmawiającej potwierdzenia M.P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości L., gm. N., powiat Z., woj. [...].
Decyzja Ministra Skarbu Państwa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], odmówił potwierdzenia M.P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.M. opisanej powyżej nieruchomości.
W dniu 12 listopada 2014 r. M.P. złożył do Ministra Skarbu Państwa wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. wnioskodawca wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawę prawną złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] , Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Wojewody [...].
Pismem z dnia 24 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) M.P.złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że stanowisko organu, wyrażone w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., iż każdy ze spadkobierców musiał złożyć wniosek w nieprzekraczalnym terminie 31 grudnia 2008 r. stanowi rażące naruszenie prawa.
Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2015 r., uznając ja za prawidłową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna, dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności jest bowiem instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego dotkniętego rażącymi wadami materialno-prawnymi. Stwierdzenie nieważności decyzji działa ex tunc. Decyzja taka traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż instytucja nieważności decyzji stanowi ograniczenie zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 k.p.a. może ona być stosowana po zaistnieniu ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek. Jedną z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Minister wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności należy uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Zdaniem Ministra Skarbu Państwa w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem nie doszło do naruszenia prawa, które miałoby charakter rażącego naruszenia. Minister dostrzegł bowiem, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 i art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2014, poz. 1090), jednakże wobec wątpliwości interpretacyjnych, jakie budzi w kontekście ww. przepisów norma prawna, wyrażona w art. 81 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., która obowiązywała w dniu złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, naruszenia tego nie można uznać za rażące.
Organ nadzoru wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Tymczasem M.P. złożył wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.M. opisanej nieruchomości w dniu 5 sierpnia 2011 r., a więc z naruszeniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Przy czym w dniu 13 lutego 1990 r. wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia tej nieruchomosći przez A.M. złożyli B.P. i Z.M. W ocenie Ministra powyższe ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem w dniu złożenia przez B.P. i Z.M. ww. wniosku obowiązywał art. 81 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., zgodnie z którym w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą, uprawnienia wynikające z ust. 1 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. W ocenie organu nadzoru zawarte w tym przepisie wyrażenie "łącznie" budzi wątpliwości interpretacyjne organ wskazłą, że cześć judykatury w oparciu o powyższe stawia bowiem tezę, że wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty złożony w okresie obowiązywania ww. przepisu przez chociażby jednego ze spadkobierców właściciela pozostawionego mienia, powodował wszczęcie postępowania również w stosunku do pozostałych spadkobierców, którzy - posiadając legitymacje łączna - powinni brać udział razem w całym postępowaniu.
Organ nadzoru wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 2009 r. sygn. [...] wynika, że spadek po A.M., zmarłym w dniu [...] marca 1965 r. nabyli E. M. i C.M., spadek po E. M., zmarłej w dniu [...] czerwca 1988 roku nabyli B.P. i Z.M, zaś spadek po C.M., zmarłym w dniu [...] lipca 1970 r. nabyli B.M. , B.P. i Z.M.
Minister wskazał, że wykładnia przepisów w powyższym zakresie nie jest jednolita. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 1481/13, złożenie w latach 90-tych wniosku przez jednego ze spadkobierców właściciela mienia pozostawionego na Kresach, nie powoduje wszczęcia postępowania również co do pozostałych spadkobierców. Zdaniem Ministra natomiast stan faktyczny sprawy zakończonej ww. wyrokiem był analogiczny w stosunku do niniejszej sprawy.
W ocenie organu nadzoru w sprawie bezspornym jest, iż M.P. wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty złożył w dniu 5 sierpnia 2011 r., a więc po terminie. Wątpliwości organu nie budzi również, iż wniosek złożony w dniu 13 lutego 1990 r. przez B.P. i Z.M. nie był jednocześnie złożony w imieniu B. M., po której spadek nabył M.P. Oczywistym również jest, iż przepisy mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy są przepisami, które budzą wątpliwości interpretacyjne. Natomiast podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych. Jednocześnie ewentualne wady decyzji wynikające z odmiennej — w stosunku do organu - interpretacji przepisów, ocenić należy jako wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Zdaniem Ministra w tym kontekście nie bez znaczenia pozostaje, iż M.P., po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nie złożył od niej odwołania.
Wobec powyższego Minister stwierdził, iż stan sprawy nie wypełnia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wyższej instancji nie dostrzegł również zaistnienia innych przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności ww. decyzji Wojewody [...].
Minister stwierdził, że dokonane ustalenia faktyczne i prawne, na dzień wydania decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności powołanej odmownej decyzji Wojewody [...] nie uległy zmianie. Tym samym rozstrzygnięcie to zostało wydane zgodnie z prawem i nie zawiera wad skutkujących jego uchyleniem bądź zmianą. Przy czym Minister uznał za niezasadne zarzuty strony, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez przyjęcie, iż termin określony w tej ustawie wymaga złożenia wniosku o rekompensatę przez każdego ze spadkobierców, w sytuacji gdy z jedności materialnej wniosku wynika, iż wystarczające jest złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ nadzoru wskazał, iż zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1954/13). Zatem, w ocenie Ministra, stwierdzenie strony jakoby Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. rażąco naruszył art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie znajduje potwierdzenia w orzeczeniach sądów administracyjnych. Jednocześnie organ zauważył, iż M.P. nie złożył odwołania od ww. decyzji Wojewody [...], co skutkuje brakiem możliwości rozpatrywania zarzutów naruszenia prawa, które nie mają rażącego charakteru. Takie zarzuty mogły być bowiem przedmiotem rozważań przez organ w postępowaniu odwoławczym, a nie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. stała się przedmiotem skargi M.P., który wniósł o jej uchylenie jak i o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, jako naruszających prawo. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa,
2) art. 6, art. 7 i art. 77§1 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy,
3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2, 8, 64 ust. 2 Konstytucji RP,
4) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 i art. 27 ustawy poprzez przyjęcie, iż naruszenie wskazanych przepisów prawa nie nosiło cech rażącego naruszenia prawa,
5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak przyjęcia, iż decyzja Wojewody [...] została wydana bez podstawy prawnej z uwagi na brak podania stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji oraz posługiwanie się zwrotem z późniejszymi zmianami, co uniemożliwia identyfikację, czy organ zastosował właściwe normy prawne,
6) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 kpa i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sposób nie budzący zaufania do organów administracji niweczący cele ustawy rekompensacyjnej oraz nieustalenie prawidłowo kręgu stron postępowania,
7) art. 10 § 1 k.p.a. przez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w sprawie na etapie postępowania odwoławczego,
8) art. 81 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności,
9) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej,
10) art. 107§ 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji, w której z jednej strony organ sam przyznaje, iż decyzja Wojewody [...] obarczona była naruszeniem przepisów prawa materialnego, z drugiej strony nie widzi w nich rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy z punktu widzenia również zasad praworządności konieczne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Argumenty na poparcie zasadności skargi skarżący wskazał w obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów, skargę należało w ocenie Sądu uznać za niezasadną.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym i dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotem oceny Ministra Skarbu Państwa, dokonanym w trybie nieważnościowym, była mianowicie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości L., gmina N., powiat Z., województwo [...].
Na wstępie rozważań Sąd podkreśla, że postępowanie nieważnościowe (nadzorcze) prowadzone na podstawie art. 156 – 158 k.p.a., choć podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, to różni się przedmiotem. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialnoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym, postępowanie nadzorcze ma więc charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa. Istotą zatem tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów prawa podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej w decyzji, a nie ponowne rozstrzyganie sprawy zakończonej tą decyzją.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Podkreślenia, choć na marginesie wymaga, że stan faktyczny pozostawał w sprawie zakończonej powyższą decyzją niesporny, a skarżący nie odwołał się od decyzji, poddanej ocenie w postępowaniu nadzorczym. A zatem w niniejszej sprawie bezspornym jest, że M.P. złożył wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty w dniu 5 sierpnia 2011 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Wniosek złożony natomiast w dniu 13 lutego 1990 r. przez B.P. i Z.M. nie został złożony również w imieniu B. M., której następcą prawnym jest skarżący.
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że brak było przesłanek do przyjęcia, że organ odmawiając potwierdzenia prawa do rekompensaty skarżącemu, rażąco naruszył prawo, bowiem nie przyjął, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 13 lutego 1990 r., wywołało skutek wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do wszystkich, pozostałych uprawnionych w rozumieniu ustawy, a więc również w stosunku do M.P. Powszechnie uważa się, że uchybienia prawu mają charakter rażący w przypadku istnienia wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Następuje to wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść rozstrzygnięcia stanowią zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego w całości lub w części (p. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 729-730). W judykaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wedle utrwalonego stanowiska jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w wykładni prawa, którego treść jest jasna i nie wywołuje rozbieżności interpretacyjnych. O takim naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy więc podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. "Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować." (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97, Baza Orzeczeń LEX nr 41819, p. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, CBOSA). Z tym poglądem należy oczywiście się zgodzić.
Sąd podkreśla, że wykładnia przepisów w powyższym zakresie nie była i nie jest jednolita, a zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych. Innymi słowy nie każde naruszenia prawa jest naruszeniem rażącym, które stanowi naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne (por wyroki NSA sygn. akt I OSK 996/06, I OSK 363/11)
Sąd podnosi, że sankcji nieważności decyzji nie można stosować, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik pozostaje sporny w judykaturze, a jednocześnie znane są poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów prawa, nie może być uznane za rażące naruszenia prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a.
Sąd wskazuje, że dowodem na nadal pojawiające się wątpliwości interpretacyjne - dotyczące kluczowego zagadnienia w niniejszej sprawie - a jednocześnie dotyczące tożsamych wątpliwości w szeregu innych spraw jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r., wydane w sprawie sygn. akt I OSK 1825/15, w którym skład orzekający przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia, budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: "Czy złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art.5 ust.1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz.1418 ze zm.) skutkuje wszczęciem postepowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art.3 ustawy, czy też jedynie w stosunku do wnioskodawcy?"
Sąd zauważa, że wobec faktu sprowadzenia zarzutów skargi do powyższej omówionego zagadnienia, nie mogła ona odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku.
Organ nadzoru może dokonać kontroli w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a., tylko w takim zakresie, jaki jest możliwy na podstawie zebranych dowodów. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Aby zatem strona wnioskująca o stwierdzenie nieważności mogła skutecznie postawić organowi zarzut działania z rażącym naruszeniem prawa musi wykazać, że kwestionowana decyzja jest obciążona wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Do podważenia decyzji w tym trybie nie wystarczy samo twierdzenie strony, że kwestionowana decyzja jest wadliwa i że została wydana w innych okolicznościach, niż wskazane w jej uzasadnieniu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w postępowaniu nieważnościowym ocena podjętej przez organ decyzji musi być dokonywana wyłącznie w aspekcie przesłanek zawartych w przepisach prawa materialnego, mających znaczenie przy rozstrzyganiu i przy uwzględnieniu tych elementów stanu faktycznego, których subsumcja do norm zawartych w przepisach prawa, determinowała podjęte w tym względzie rozstrzygnięcie.
Na marginesie Sąd wskazuje, że podniesione w skardze okoliczności i zarzuty mogłyby zostać uznane za uzasadnione, choćby częściowo, gdyby zostały zgłoszone w trybie zwykłym, skarżący jednak nie skorzystał z przysługującej mu drogi odwołania się od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Wobec faktu prawidłowego uzasadnienia decyzji przez organy obu instancji ich słusznych rozstrzygnięć – o czym powyżej, Sąd uznał za nieusprawiedliwione pozostałe zarzuty skargi.
W tej sytuacji Sąd uznał skargę za całkowicie niezasadną i mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło