II OSK 3026/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-28

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10.000 zł jest uzasadnione w sytuacji uporczywego uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki, mimo trwającego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji wydanej w trybie wznowienia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10.000 zł było uzasadnione. Sąd podkreślił, że postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji wydanej w trybie wznowienia nie wstrzymuje wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, a uporczywe uchylanie się od wykonania obowiązku uzasadnia zastosowanie grzywny w maksymalnej kwocie, aby zapewnić skuteczność egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na M. P. za niewykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę opaski brzegowej. Po wielokrotnych wezwaniach i kontrolach, organ egzekucyjny nałożył grzywnę w wysokości 10.000 zł. M. P. kwestionował zasadność i wysokość grzywny, argumentując m.in. trwaniem postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji wydanej w trybie wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1984/18 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2018 r. znak: DON.7101.246.2108.AMO w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1984/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2018 r., znak DON.7101.246.2018.AMO w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: "Prawo budowlane"), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanej opaski brzegowej w S. długości 27,7 m, na lewym brzegu rzeki W. poniżej mostu do skrzydeł jazu małej elektrowni wodnej, decyzją dnia 29 stycznia 2016 r nr 12/16 nakazał M. P. rozbiórkę opaski brzegowej w S. ze względu na niewykonanie nałożonego na skarżącego na podstawie 49b ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 r., znak: DON.7100.165.2016.ANM utrzymał w mocy ww. decyzję Śląskiego WINB z dnia 25 stycznia 2016 r. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/16, oddalił. Skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który stał się prawomocny z dniem 26 maja 2017 r. W powyższej skardze zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. WSA postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W dniu 7 grudnia 2016 r. inspektorzy Śląskiego WINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których stwierdzili, że nie została wykonana decyzja WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. nr 12/16 nakazująca rozbiórkę przedmiotowej opaski brzegowej. WINB upomnieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. nr 42/16 r., działając na podstawie art. 6 § 1 i art. 15 § 1, 2, 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał skarżącego do wykonania obowiązku określonego w przedmiotowej decyzji organu z dnia 29 stycznia 2016 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. W piśmie z dnia 16 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że ze względu na panujące warunki atmosferyczne (lód i śnieg) nie ma obecnie fizycznych możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych W dniu 10 kwietnia 2017 r. inspektorzy WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których także stwierdzili, iż decyzja WINB nr 12/16 nie została wykonana. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postepowania, jako podstawę wznowienia wskazując okoliczność w postaci nowego dowodu (projekt opaski brzegowej wraz z rysunkami, mapą oraz opisem zagospodarowania działki) oraz okoliczność faktyczną (rozbiórka opaski może doprowadzić do zalania działek sąsiednich). GINN postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 r. a postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. zawiesił postępowanie wznowieniowe do czasu rozpoznania przez WSA w Warszawie ww. skargi na decyzję GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r. Postanowieniem GINB z dnia 24 lipca podjęto ww. postępowanie. We wznowionym postępowaniu GINB decyzją z dnia 22 września 2017 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 5 kwietnia 2016 r. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, GINB decyzją z dnia 11 grudnia 2017 r., utrzymał w mocy własną ww. decyzję z dnia 22 września 2017 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję GINB z dnia 11 grudnia 2017 r. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 488/18 oddalił skargę. Skarżący złożył skargę kasacyjną, dotychczas nierozpoznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W powyższej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany zarówno do Sądu jak i organu. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. GINB, rozpoznając zawarty w skardze wniosek, odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia 11 grudnia 2017 r.. Także WSA postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 30 października 2017 r. inspektorzy Śląskiego WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których także stwierdzili, iż decyzja Śląskiego WINB nr 12/16 nie została wykonana. W związku z powyższym Śląski WINB wystawił i przesłał do skarżącego tytuł wykonawczy nr 1/18 z dnia 18 stycznia 2018 r. W piśmie z dnia 30 stycznia 2018 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej ww. tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. nr 14/18 Śląski WINB uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej ww. tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. GINB, rozpoznając zawarty w skardze odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia 11 grudnia 2017 r. W dniu 13 kwietnia 2018 r. inspektorzy Śląskiego WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których stwierdzili, iż decyzja Śląski WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. nr 12/16 nie została nadal wykonana. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r. nr 30/17 Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2 i 4, art. 122 w związku z art. 2 § 1 pkt 10, art. 5 § 1 pkt 1, art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a., w związku z niewykonaniem w całości obowiązku określonego w decyzji Śląskiego WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. nr 12/16 nakazującej rozbiórkę opaski brzegowej nałożył na skarżącego grzywnę w wysokości 10.000 złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z omawianej decyzji. Ponadto wezwano skarżącego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr 1/18 z dnia 18 stycznia 2018 r. w terminie 3 miesięcy, gdyż w przeciwnym razie orzeczone zostanie wykonanie zastępcze obowiązku na koszt zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia przytoczono obszernie stan faktyczny sprawy. Podkreślono, że organ, określając wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia kierował się przede wszystkim zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem niewykonanego obowiązku. Dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności czy też niesprawiedliwości. W ocenie organu I instancji grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna. Organ I instancji podkreślił, że wymierzając grzywnę wziął pod uwagę postępowanie skarżącego po wydaniu nakazu rozbiórki opaski brzegowej, przyczyny niewykonania robót budowlanych, a także upływ czasu w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia 29 stycznia 2016 r. Przedmiotowy obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu decyzji GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r. utrzymującej w mocy przedmiotową decyzję WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2018 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu: ─ naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie podczas gdy sprawa jest aktualnie w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i toczy się pod sygn. akt: VII SA/Wa 488/18, a jednocześnie nie został jeszcze rozpoznany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, co w konsekwencji powoduje bezzasadność nałożenia grzywny w sytuacji gdy organ nie ma wiedzy jakie rozstrzygnięcie zapadanie; ─ naruszenie art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości z jednoczesnym lakonicznym uzasadnieniem jej wysokości nie znajdującym uzasadnienia w niniejszej sprawie. W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2018 r. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wymierzając grzywnę należy też mieć na uwadze postępowanie zobowiązanego po wydaniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania robót budowlanych, a także upływ czasu w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego obowiązku. Organ wskazał, że nałożony decyzją WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu decyzji GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. Organ wielokrotnie przeprowadzał czynności kontrolne i bezskutecznie wzywał zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Tym samym dokonana ocena i wymierzenie grzywny w wysokości 10.000 zł. nie nosi cech dowolności, czy też niesprawiedliwości. Zdaniem organu odwoławczego wysokość grzywny w kwocie 10.000 złotych jest odpowiednia do charakteru niewykonanego obowiązku. Ww. grzywna odniesie pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Jej dolegliwość nie pozostanie dla skarżącego jedynie symboliczna. W ocenie organu skarżący nie wskazał na szczególne okoliczności uzasadniające niewykonanie obowiązku rozbiórki, które mogłyby wpłynąć na obniżenie grzywny. Nie jest taką okolicznością kwestionowanie zasadności decyzji nakładającej obowiązek podlegający egzekucji. Organ wyjaśnił, że w związku z wnioskiem skarżącego po wznowieniu postępowania GINB decyzją z dnia 22 września 2017 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 5 kwietnia 2016 r. Następnie GINB decyzją z dnia 11 grudnia 2017 r., utrzymał w mocy własną ww. decyzję z dnia 22 września 2017 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję GINB z dnia 11 grudnia 2017 r. Skarga do chwili obecnej nie została rozpatrzona przez Sąd. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r., GINB odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia 11 grudnia 2017 r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy podniósł, że złożenie skargi na decyzję nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu). Ewentualne wstrzymanie przez WSA w Warszawie decyzji GINB wydanej po wznowieniu postępowania nie wstrzyma obowiązku rozbiórki nałożonego decyzją WINB z dnia 29 stycznia 2016 r, Organ podkreślił, że prawidłowość merytorycznej podstawy nałożenia obowiązku nakazanej rozbiórki ocenił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1320/16, oddalającym skargę na decyzję GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r., przedmiocie nakazu rozbiórki. Na powyższe postanowienie skargę złożył M. P. podnosząc zarzuty naruszenia: ─ art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w szczególności nie ustaleniu przez organ, że skarżący jest na etapie postępowania odwoławczego od decyzji GINB z dnia 11 grudnia 2017 r. co w konsekwencji może spowodować w przypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądu bezprzedmiotowość nałożenia na skarżącego grzywny w wysokości 10.000 zł, ─ art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy sprawa w przedmiocie skargi na decyzję GINB z dnia 11 grudnia 2017 r. nie zostało jeszcze prawomocnie rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ─ art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości z jednoczesnym lakonicznym uzasadnieniem jej wysokości nie znajdującym uzasadnienia w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1984/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2018 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Ma ona charakter wyjątkowy, ostateczny i powinna być stosowana po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych. Stosując zatem ten środek organ musi rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności. Jest to środek, który w istocie przedstawia najmniejsze obciążenie dla strony, dając jej możliwość samodzielnego wykonania obowiązku, a nie tak jak w przypadku wykonania zastępczego, nakłada na stronę obowiązek poniesienia dalszych kosztów wykonania tego obowiązku przez inny podmiot. Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. Zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 403). Spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych stosować należy ten, który w możliwie najmniejszym stopniu ingerował będzie w prawa i wolności zobowiązanego. W świetle powyższego, odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 119 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a., Sąd uznał je za niezasadne. Nie budzi wątpliwości Sądu, że nałożony decyzją WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznej decyzji GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r. Prawomocnym wyrokiem dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/16 WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB z dnia 5 kwietnia 2016 r. Wobec powyższego, organy egzekucji są zobligowane do wyegzekwowania ostatecznej decyzji organu wojewódzkiego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że art. 119 § 1 u.p.e.a. nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się pod sygn. akt: VII SA/Wa 488/18 postepowanie ze skargi skarżącego na decyzję GINB z dnia 11 grudnia 2017 r., odmawiającą w trybie wznowieniowym uchylenia własnej decyzji z dnia 5 kwietnia 2016 r., zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem, że przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji wydanej w trybie wznowieniowym, nie wstrzymuje wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki. Zarówno organ jak i Sąd wielokrotnie odmawiały wstrzymania wykonania decyzji zapadłych w niniejszej sprawie. Nadto Sąd wskazał, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 488/18 oddalił skargę na powyższą decyzję GINB z dnia 11 grudnia 2017 r. Sprawa jest nieprawomocna, albowiem skarżący złożył skargę kasacyjną, dotychczas nierozpoznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże w ocenie Sądu jest to irrelewantne dla niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd zauważył, że obowiązek nałożony na skarżących wynika z przepisów prawa budowlanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. wynika zaś, iż postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z całokształtu przepisów regulujących instytucję grzywny w celu przymuszenia wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna. Nie bez znaczenia pozostają także w tym zakresie okoliczności dotyczące zachowania zobowiązanego - zmierzające do rzeczywistego, dobrowolnego wykonania lub też uchylenia się do wykonania nałożonego obowiązku. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki orzeczonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Oznacza to, że skarżący uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, a żaden z ujawnionych dowodów nie świadczy o jego woli wypełnienia powyższego obowiązku. Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Oznacza to, że górną granicą dopuszczalnej wysokości grzywny w celu przymuszenia, która mogła zostać nałożona w przedmiotowej sprawie skarżącego jest kwota 10.000 zł. W ocenie Sądu, nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości w niniejszej sprawie uzasadnione jest uporczywym uchylaniem się przez skarżącego od wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i brakiem wykazania woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Na ocenę prawidłowości ustalonej wysokości grzywny nie bez wpływu pozostaje okoliczność, że organ w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., dysponował tylko jednokrotną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co wymusza określenie jej na poziomie gwarantującym skuteczność tego środka egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności celowym uczyniły zastosowanie wskazanego środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości, jako uzasadnionej formy nacisku, mającego na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł M. P. podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę prawidłowości działań organów administracji publicznej polegającą na przyjęciu, że działania podejmowane przez organy w sprawie nie naruszały przepisów prawa procesowego i materialnego oraz w sposób właściwy zebrały i oceniły materiał dowodowy, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi od odmiennych wniosków; 2) art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nałożenie na skarżącego grzywny w maksymalnej możliwej wysokości to jest 10 000 zł, która jest rażąco wygórowana w realiach sprawy, bez należytego uzasadnienia postanowienia w tym zakresie, bez wyczerpującego uzasadnienia takiego stanowiska oraz przy braku uwzględnienia sytuacji majątkowej skarżącego oraz dotkliwości tej kary; 3) art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. i brak weryfikacji tych uchybień przez Sąd polegający na uchybieniu obowiązkowi wszechstronnej oceny materiału dowodowego i zaniechanie szczegółowego odniesienia się do zarzutów poniesionych przez skarżącego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Domaga się rozpoznania sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), uznając, że ze względu na intensyfikację rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. P. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej. Naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu – wyrok NSA z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 188/17 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organy administracji i zaakceptowana przez Sąd I instancji jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Zasadnie organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że zgromadzone w sprawie dowody mogły być podstawą ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Na skarżącego kasacyjnie nałożona została grzywna w kwocie 10 000 zł, a zatem ww. przepis nie został naruszony. Nie jest również naruszeniem tego przepisu nałożenie na skarżącego kasacyjnie grzywny w maksymalnej wysokości. Kwestia ta została poddana analizie przez Sąd I instancji, który wskazał, że nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości uzasadnione było długotrwałym uchylaniem się przez skarżącego kasacyjnie od wykonania ciążącego na nim obowiązku. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić i brak jest podstaw do kwestionowania jego prawidłowości. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło