VII SA/Wa 1984/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-09

Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10.000 zł jest uzasadnione w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje zasadność decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki i oczekuje na rozstrzygnięcie sądu w sprawie skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku poprzez dolegliwość finansową, a nie karę. Jej nałożenie w maksymalnej wysokości jest uzasadnione w przypadku uporczywego uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki i braku wykazania woli jego dobrowolnego wykonania, zwłaszcza gdy organ dysponuje tylko jednokrotną możliwością jej zastosowania. Kwestionowanie zasadności decyzji i oczekiwanie na rozstrzygnięcie sądu w sprawie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki opaski brzegowej. Obowiązek ten wynikał z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 2016 r., która została utrzymana w mocy przez GINB i prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 2017 r. Mimo wielokrotnych kontroli i wezwań, obowiązek nie został wykonany. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia grzywny, wskazując m.in. na toczące się postępowanie sądowe dotyczące decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania oraz na nieprawomocność decyzji GINB z grudnia 2017 r. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia M. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] nakładające grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB), na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: "Prawo budowlane"),, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanej opaski brzegowej w [...] długości 27,7m, na lewym brzegu rzeki [...], poniżej mostu do skrzydeł jazu małej elektrowni wodnej, decyzją dnia [...] stycznia 2016 r nr [...] nakazał M. P. (dalej skarżący) rozbiórkę przedmiotowej opaski brzegowej w [...] ze względu na niewykonanie nałożonego na skarżącego na podstawie 49b ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/16, oddalił skargę M. P. na decyzję GINB z dnia [...]kwietnia 2016 r. Skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który stał się prawomocny z dniem 26 maja 2017 r. W powyższej skardze zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. WSA postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W dniu 7 grudnia 2016 r. inspektorzy [...] WINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których stwierdzili, że nie została wykonana decyzja [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nakazująca rozbiórkę przedmiotowej opaski brzegowej. [...] WINB upomnieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] r., działając na podstawie art. 6 § 1 i art. 15 § 1, 2, 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał skarżącego do wykonania obowiązku określonego w przedmiotowej decyzji organu z dnia [...] stycznia 2016 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że ze względu na panujące warunki atmosferyczne (lód i śnieg) nie ma obecnie fizycznych możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych W dniu 10 kwietnia 2017 r. inspektorzy WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których także stwierdzili, iż decyzja [...] WINB nr [...] nie została wykonana. Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postepowania, jako podstawę wznowienia wskazując okoliczność nowego dowodu (projekt opaski brzegowej wraz z rysunkami, mapą oraz opisem zagospodarowania działki) oraz okoliczność faktyczną (rozbiórka opaski może doprowadzić do zalania działek sąsiednich). GINN postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. a postanowieniem z dnia [...] października 206 r. zawiesił postepowanie wznowieniowe do czasu rozpoznania przez WSA w Warszawie ww. skargi na decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. Postanowieniem GINB z dnia [...] lipca podjęto ww. postępowanie. We wznowionym postępowaniu GINB decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]kwietnia 2016 r. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], utrzymał w mocy własną ww. decyzję z dnia [...] września 2017 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 488/18 oddalił skargę. Skarżący złożył skargę kasacyjną, dotychczas nierozpoznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W powyższej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany zarówno do Sądu jak i organu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. GINB, rozpoznając zawarty w skardze wniosek, odmówi wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r.. Także WSA postanowieniem z dnia [...]czerwca 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 30 października 2017 r. inspektorzy [...] WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których także stwierdzili, iż decyzja [...] WINB nr [...] nie została wykonana. W związku z powyższym [...] WINB wystawił i przesłał do skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej ww. tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] [...] WINB uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej ww. tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. GINB, rozpoznając zawarty w skardze odmówi wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. W dniu 13 kwietnia 2018 r. inspektorzy [...] WINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których stwierdzili, iż decyzja [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nie została nadal wykonana. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2 i 4, art. 122 w związku z art. 2 § 1 pkt 10, art. 5 § 1 pkt 1, art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a., w związku z niewykonaniem w całości obowiązku określonego w decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę opaski brzegowej w [...] długości 27,7m, na lewym brzegu rzeki [...], poniżej mostu do skrzydeł jazu małej elektrowni wodnej, nałożył na skarżącego grzywnę w wysokości 10.000 w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z omawianej decyzji. Ponadto wezwano skarżącego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w terminie 3 miesięcy, gdyż w przeciwnym razie orzeczone zostanie wykonanie zastępcze obowiązku na koszt zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia przytoczono obszernie stan faktyczny sprawy. Podkreślono, że organ, określając wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia kierował się przede wszystkim zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem niewykonanego obowiązku. Dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności czy też niesprawiedliwości. W ocenie organu I instancji grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna. Organ I instancji podkreślił, że wymierzając grzywnę wziął pod uwagę postępowanie skarżącego po wydaniu nakazu rozbiórki opaski brzegowej, przyczyny niewykonania robót budowlanych, a także upływ czasu w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Przedmiotowy obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu decyzji GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymującej w mocy przedmiotową decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu: - naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy sprawa jest aktualnie w toku przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i toczy się pod sygn. akt: VII SA/Wa 488/18, jednocześnie nie został jeszcze rozpoznany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, co w konsekwencji powoduje bezzasadność nałożenia grzywny w sytuacji gdy organ nie ma wiedzy jakie rozstrzygnięcie zapadanie. - naruszenie art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości z jednoczesnym lakonicznym uzasadnieniem jej wysokości nie znajdującym uzasadnienia w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nałożenie na niego grzywny w wysokości 10.000 zł w sytuacji gdy sprawa nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd jest nieuzasadnione i jednocześnie krzywdzące dla skarżącego, który cały czas dąży zalegalizowania opaski brzegowej w [...]. Ponadto nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości na jaką pozwalają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest w żaden sposób uzasadniona. Wskazał na wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie, związane z rozstrzyganiem o jej wysokości w sposób uznaniowy, powinien za każdym razem uzasadnić (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2007 r., II SA/Bk 311/06, Wspólnota 2007. nr 17. poz. 46; por. także wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2010 r., II SA/Sz 966/10, LEX nr 754998). Skarżący wskazał także, że uzasadnienie organu jest niewystarczające a powoływanie się na upływ czasu od kiedy nałożono nakaz rozbiórki bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący nie był w tym czasie bezczynny a cały czas dążył do zalegalizowania wybudowanej opaski brzegowej. W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu I instancji. Dodatkowo wskazał, że wymierzając grzywnę należy też mieć na uwadze postępowanie zobowiązanego po wydaniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania robót budowlanych, a także upływ czasu w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego obowiązku. Organ wskazał, że nałożony decyzją [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu decyzji GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], utrzymującej w mocy przedmiotową decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Jak wynika z akt, organ wielokrotnie przeprowadzał czynności kontrolne i bezskutecznie wzywał zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Tym samym dokonana ocena i wymierzenie grzywny w wysokości 10.000 zł. nie nosi cech dowolności, czy też niesprawiedliwości. Zdaniem organu odwoławczego wysokość grzywny w kwocie 10.000 zł. jest odpowiednia do charakteru niewykonanego obowiązku. Ww. grzywna odniesie pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Jej dolegliwość nie pozostanie dla skarżącego jedynie symboliczna. Zdaniem organu skarżący nie wskazał na szczególne okoliczności uzasadniające niewykonanie obowiązku rozbiórki, które mogłyby wpłynąć na obniżenie grzywny. Nie jest taką okolicznością kwestionowanie zasadności decyzji nakładającej obowiązek podlegający egzekucji. Organ wyjaśnił, że w związku z wnioskiem skarżącego po wznowieniu postępowania GINB decyzją z dnia [...] września 2017 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016r. Następnie GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2017r., utrzymał w mocy własną ww. decyzję z dnia [...] września 2017 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. Skarga do chwili obecnej nie została rozpatrzona przez Sąd. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., GINB odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...]grudnia 2017 r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy podniósł, że złożenie skargi na decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. do WSA w Warszawie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu). Ewentualne wstrzymanie przez WSA w Warszawie decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. wydanej po wznowieniu postępowania nie wstrzyma obowiązku rozbiórki nałożonego decyzją [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r, Organ podkreślił, że prawidłowość merytorycznej podstawy nałożenia obowiązku nakazanej rozbiórki ocenił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1320/16, oddalającym skargę M. P. na decyzję GINB z dnia [...]kwietnia 2016 r., przedmiocie nakazu rozbiórki. M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Postawił zarzuty naruszenia: - art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w szczególności nie ustaleniu przez organ, że skarżący jest na etapie postępowania odwoławczego od decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. co w konsekwencji może spowodować w przypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądu bezprzedmiotowość nałożenia na skarżącego grzywny w wysokości 10.000 zł, - art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy sprawa w przedmiocie skargi na decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało jeszcze prawomocnie rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, - art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości z jednoczesnym lakonicznym uzasadnieniem jej wysokości nie znajdującym uzasadnienia w niniejszej sprawie. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r., które utrzymało w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], którym, w związku z niewykonaniem w całości obowiązku określonego w decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę opaski brzegowej w [...] długości 27,7m, na lewym brzegu rzeki [...], poniżej mostu do skrzydeł jazu małej elektrowni wodnej, nałożono na skarżącego grzywnę w wysokości 10.000 w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z omawianej decyzji. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W orzecznictwie jest utrwalony pogląd, że grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek (vide: wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn.. akt II OSK 3124/17, LEX nr 2543517). Podkreślić trzeba, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Ma ona charakter wyjątkowy, ostateczny i powinna być stosowana po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych. Stosując zatem ten środek organ musi rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności. Jest to środek, który w istocie przedstawia najmniejsze obciążenie dla strony, dając jej możliwość samodzielnego wykonania obowiązku, a nie tak jak w przypadku wykonania zastępczego, nakłada na stronę obowiązek poniesienia dalszych kosztów wykonania tego obowiązku przez inny podmiot. Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 403; por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10; z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/11, LEX; z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1387/10). Nadto wskazać należy, że spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych stosować należy ten, który w możliwie najmniejszym stopniu ingerował będzie w prawa i wolności zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 179/11). W świetle powyższego, odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 119 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., należy je uznać za niezasadne. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nałożony decyzją [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznej decyzji GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], utrzymującej w mocy przedmiotową decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Prawomocnym wyrokiem dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/16 oddalił skargę Pana M. P. na decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wobec powyższego, organy egzekucji są zobligowane do wyegzekwowania ostatecznej decyzji organu wojewódzkiego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że art. 119 § 1 u.p.e.a. nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i toczy się pod sygn. akt: VII SA/Wa 488/18 postepowanie ze skargi skarżącego na decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], którą GINB utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2017 r., znak: [...] odmawiającą w trybie wznowieniowym uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., należy zgodzić się z organem, że przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji wydanej w trybie wznowieniowym, nie wstrzymuje wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki. Podkreślić należy, że z przytoczonego stanu faktycznego wynika, że zarówno organ jak i Sąd wielokrotnie odmawiały wstrzymania wykonania decyzji zapadłych w niniejszej sprawie. Na marginesie wskazać należy, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 488/18 oddalił skargę. powyższą decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2017 r. Sprawa jest nieprawomocna, albowiem skarżący złożył skargę kasacyjną, dotychczas nierozpoznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże w ocenie Sądu jest to irrelewantne dla niniejszej sprawy. Odnosząc się zarzutu skarżącego dotyczącego wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązek nałożony na skarżących wynika z przepisów prawa budowlanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. wynika zaś, iż postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z całokształtu przepisów regulujących instytucję grzywny w celu przymuszenia wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna. Nie bez znaczenia pozostają także w tym zakresie okoliczności dotyczące zachowania zobowiązanego - zmierzające do rzeczywistego, dobrowolnego wykonania lub też uchylenia się do wykonania nałożonego obowiązku. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie wykonali obowiązku rozbiórki orzeczonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Oznacza to, że skarżący uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, a żaden z ujawnionych dowodów nie świadczy o ich woli wypełnienia powyższego obowiązku. Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Oznacza to, że górną granicą dopuszczalnej wysokości grzywny w celu przymuszenia, która mogła zostać nałożona w przedmiotowej sprawie skarżącego jest kwota 10.000 zł. W ocenie Sądu nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości w niniejszej sprawie uzasadnione uporczywym uchylaniem się przez skarżącego od wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i brakiem wykazania woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Na ocenę prawidłowości ustalonej wysokości grzywny nie bez wpływu pozostaje okoliczność, ze organ w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., dysponował tylko jednokrotną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co wymusza określenie jej na poziomie gwarantującym skuteczność tego środka egzekucyjnego. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności celowym uczyniły zastosowanie wskazanego środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości, jako uzasadnionej formy nacisku, mającego na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 907/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło