VI SA/Wa 2198/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-11
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, jeśli wykaże, że zapewnił właściwą organizację pracy i szkolenia, a naruszenia wynikły z działań kierowców?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli zapewnił szkolenia i organizację pracy. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że podjął wszystkie niezbędne środki zapobiegawcze i nie miał realnego wpływu na naruszenie. Samowolne działanie kierowcy nie jest traktowane jako zdarzenie nadzwyczajne, niezależne od przedsiębiorcy, lecz jako skutek niewłaściwej organizacji pracy.Stan faktyczny
Spółka International A. SRL została ukarana karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia czasu odpoczynku oraz nierejestrowania aktywności kierowcy. Spółka odwołała się, argumentując, że zapewniła właściwą organizację pracy i szkolenia, a naruszenia wynikły z działań kierowców, na które nie miała wpływu. Organy administracji utrzymały karę, uznając, że przesłanki egzoneracyjne nie zostały spełnione. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. z siedzibą w A., Rumunia na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...].07.2018 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na International A. SRL karę pieniężną w wysokości 7.600,00 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
1.przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę:
2. skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę:
3. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono w dniu [...].05.2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w [...], przejście graniczne na drodze krajowej nr [...]. Kontroli poddano zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierowali w załodze [...], wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie z Polski do Rumunii na rzecz strony International A. SRL. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].05.2018 r.
Pismem z dnia 10.07.2018 r. strona złożyła wyjaśnienia w sprawie, które wpłynęły do organu w dniu [...].07.2018 r. czyli po wydaniu decyzji natomiast przed jej odebraniem przez stronę. W piśmie tym strona wskazała, iż nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń w związku z tym strona wniosła o umorzenie postępowania. Na okoliczność przeszkolenia kierowców strona załączyła dokumenty w postaci międzynarodowego zlecenia transportu, zakresu obowiązków, oświadczeń kierowców, arkuszy szkoleniowych oraz dokumentu pt. przepisy społeczne.
Pismem datowanym na dzień [...].07.2018 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji i wskazała, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji
i umorzenie postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołująca wskazała, iż organowi I instancji zarzuca naruszenie:
- przepisów prawa procesowego a to przepisu art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak również polegające na pozbawieniu strony prawa do aktywnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego:
- przepisów prawa materialnego a to przepisu art. 92b ust. 1 oraz art. 92 c utd poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż strona ponosi odpowiedzialność za naruszenia wskazane w protokole podczas gdy strona jednoznacznie wykazała brak swojej odpowiedzialności oraz zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów wskazanej w przedmiotowej regulacji.
W uzasadnieniu strona podniosła, iż nie miała wpływu na powstanie naruszenia za które wyłącznie odpowiedzialni są kierowcy, prawidłowo przeszkoleni przez stronę.
Decyzją z dnia [...] września 2018r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działającego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej kpa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92c, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "utd" (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm.), lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.3.1, Ip. 5.3.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd, art. 4, art. 6, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006". art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].07.2018 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 7.600,00 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset złotych), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 92 b ust. 1 - 2 ustawy
o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów
o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98. jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt I lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 kpa. Ponadto, zastosowania nie znalazł również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, Ip. 5.1. załącznika nr 3 do utd. organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Stosownie do art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia [...].06.2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr (WE) 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.1 załącznika nr 3 do utd. która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
- o czas powyżej 15 minut do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł (słownie: sto złotych),
- za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200.00 zł (słownie: dwieście złotych).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz cyfrowego urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...] z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca:
- I. rozpoczął okres prowadzenia pojazdu w dniu 08.05.2018 r. o godzinie 22:43 a zakończył w dniu 10.05.2018 r. o godzinie 10:24. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 41 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 41 minut.
W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenia przez kierowcę pojazdu
w wymiarze 10 godzin.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 300.00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.1.1 oraz lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do utd.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następna rozpoczętą godzinę; lp. 5.3. załącznika nr 3 do utd organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do utd, która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100.00 zł (słownie: sto złotych),
- za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200.00 zł (słownie: dwieście złotych).
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz cyfrowego urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...] z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca I. rozpoczął w dniu 23.04.2018 r. o godzinie 00:01 - 30 godzinny okres rozliczeniowy,
w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 20:44 dnia 23.04.2018 r. do godziny 05:26 dnia 24.04.2018 r. (czasu UTC+2). Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 18 minut w sytuacji gdy powinien odebrać minimum w wymiarze skróconym 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art, 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób. pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymuje nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 100.00 zł (słownie: sto złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.3.1 załącznika nr 3 do utd.
I. rozpoczął w dniu 08.05.2018 r. o godzinie 22:43 - 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 3 godziny i 26 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 19:17 dnia 09.05.2018 r. do godziny 22:43 dnia 09.05.2018 r. (czasu UTC+2). Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 34 minuty w sytuacji gdy powinien odebrać minimum w wymiarze skróconym 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób. pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymuje nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 1.100.00 zł (słownie: jeden tysiąc sto złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 oraz lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do utd.
I. rozpoczął w dniu 08.05.2018 r. o godzinie 22:43 - 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 3 godziny i 25 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 19:18 dnia 09.05.2018 r. do godziny 22:43 dnia 09.05.2018 r. (czasu UTC+2). Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 35 minuty w sytuacji gdy powinien odebrać minimum w wymiarze skróconym 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek.
W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób. pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymuje nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości ] .100,00 zł (słownie: jeden tysiąc sto złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 oraz lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do utd.
Reasumując, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 2.300,00 zł z tytułu w/w naruszeń sankcjonowanych przez lp. 5.3.1 oraz lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do utd.
Odnośnie naruszenia nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Organ wskazał, na treść art. 34 rozporządzenia 165/2014. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna
w wysokości 5.000,00 złotych sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego w tym danych cyfrowych pobranych z cyfrowego urządzenia rejestrującego zamontowanego
w pojeździe o nr rej. [...] stwierdził, iż w dniu 09.05.2018 r. o godzinie 19:24 obaj kierowcy wyjęli swoje karty z cyfrowego urządzenia rejestrującego i następnie w okresie od godziny 23:26 dnia 09.05.2018 r. do godziny 01:41 dnia 10.05.2018 r. prowadzili pojazd bez włożonej do tachografu właściwej karty kierowcy. Powyższe miało miejsce podczas załadunku pojazdu i miało na celu fałszywe wykazanie nie przerwania odpoczynku dziennego podczas czynności załadunku. W związku z tym w powyższym okresie miało miejsce nie rejestrowanie za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego faktycznych aktywności kierowcy.
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył karę pieniężną za wskazane powyżej naruszenie.
W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w kwocie 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) za naruszenie usankcjonowanego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zważył, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7. art. 75. art. 77 oraz art. 80 kpa. po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny będący podstawą stwierdzenia powyżej opisanych naruszeń lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. Natomiast zaskarżona decyzja spełnia wymagania wskazane w art. 107 § 3 kpa. Jednocześnie należy wskazać, iż nie doszło do naruszenia przepisów art. 10 kpa. Organ odwoławczy wskazał, brak jest podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę w powyższym piśmie oraz w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji.
Organ wskazał, że wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Ponadto odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma zatem charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów. Zgodnie z przepisami utd za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2.000,00 zł za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50.00 zł do 10.000.00 zł za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000,00 zł. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma zatem charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.
Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c utd, Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie.
Organ podkreślił, że obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, jak i odpoczynku kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Z uwagi na charakter pracy tj. samodzielne prowadzenie pojazdu przez kierowcę, takie rozumienie tego obowiązku w istocie powodowałoby bowiem, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę. Dlatego też, zarówno art. 92b ust. 1, jak i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy
z obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia i uznać należy, że w dyspozycji tych regulacji nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych w przedsiębiorstwie.
Pismem z dnia 2 listopada 2018r. spółka I. SRL z siedzibą w A. w Rumunii, wniosła na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia na niego kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia obowiązujących przepisów w zakresie transportu drogowego, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów przedstawionych przez strony prowadzi do odmiennych wniosków;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego praz pominięciu wyjaśnień skarżącej, w szczególności przedstawionych przez skarżącą dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego
i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie braku spełnienia przez skarżącą przestanek egzoneracyjnych uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, strona wniosła o uchylenie, zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. i umorzenie postępowania, i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając,
że w sprawie zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne, o których mowa art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym, które to zostały przedstawione zarówno w piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. zawierającym ustosunkowanie się do protokołu kontroli oraz odwołaniu z dnia 30 lipca 2018 r.
Zdaniem skarżącej przedłożone dokumenty niewątpliwie potwierdzają fakt, że strona skarżąca dopełniła przestanek zawartych w art. art. 92b ust. 1 ustawy
o transporcie drogowym, zgodnie z którymi kara finansowa nie powinna zostać nałożona na podmiot, który zapewnił właściwą organizację pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów unijnych dotyczących transportu. Ponadto, zgodnie z art. 92c wskazanej ustawy, postępowanie wszczęte umarza się, jeżeli podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Skarżąca podkreśliła, że już w momencie zawierania umów o pracę z ww. pracownikami zawarto odpowiednie postanowienia dotyczące m.in. przestrzegania czasu pracy, w załącznikach do umów, które kierowcy podpisali z pełną świadomością. Ponadto, kierowcy złożyli pisemne potwierdzenia, iż zostali zaznajomieni z europejskim ustawodawstwem czasu pracy. Wskazani powyżej kierowcy uczestniczyli w szkoleniu organizowanym przez stronę skarżącą, dotyczącym europejskich regulacji czasu pracy.
l. uczestniczył w szkoleniu w dniu 10 listopada 2017 r., a G. w dniu 13 lutego 2018 r. Ponadto, kierowcy złożyli pisemne potwierdzenia, iż zostali zaznajomieni z europejskim ustawodawstwem czasu pracy.
Zgodnie z powyższym, pracodawca tj. Spółka I. SRL odpowiednio przygotowała swoich pracowników do świadczenia usług transportowych na terenie Unii Europejskiej, zapoznając ich z podstawowymi regulacjami w tej materii, co potwierdza odbyte przez nich szkolenie.
Przedstawione przez skarżącą dokumenty potwierdzają, że w prowadzonym przez nią przedsiębiorstwie zostały zastosowane właściwe rozwiązania organizacyjne umożliwiające pracownikom przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa na terytorium państw, na których odbywa się transport drogowy,
a jednocześnie dyscyplinujących ich do przestrzegania tych przepisów. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność w zakresie transportu drogowego od 2003 r., a zatem od ponad 15 lat. Fakt prowadzenia działalności od tak długiego czasu, a także okoliczność, iż stwierdzone w toku odbywanego przejazdu naruszenia mają wyłącznie nadzwyczajny charakter jednoznacznie świadczy o tym, że wdrożone przez skarżącą procedury są prawidłowe i pozwalają na wykonywanie transportu z zachowaniem wszelkich obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do naruszeń stwierdzonych w toku kontroli, potwierdzonych protokołem kontroli strona skarżąca zauważyła, że zadanie przewozowe, które mieli zrealizować kierowcy skarżącej zostało zorganizowane we właściwy sposób, pozwalający na wykonanie transportu bez naruszania norm czasu pracy. Skarżąca systematycznie kontrolowała także czas pracy kierowców wykonujących dane zadanie przewozowe. Skarżąca dochowała zatem wszelkiej należytej staranności, by pracujący dla niej kierowcy dochowali obowiązujących przepisów prawa. Nie miała jednak żadnego wpływu na ostatecznie podejmowane przez jego pracowników decyzje, które w konsekwencji doprowadziły do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając
w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję dotyczącą nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 7.600,00 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset złotych). Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
1.przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę,
2. skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę,
3. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono w dniu [...].05.2018 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w [...], przejście graniczne na drodze krajowej nr [...]. Kontroli poddano zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierowali w załodze I. oraz l., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie z Polski do Rumunii na rzecz strony I. SRL. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli
nr [...] z dnia [...].05.2018 r.
W ocenie sądu jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie
w tym przede wszystkim danych cyfrowych zabezpieczonych podczas postępowania kontrolnego i protokołu kontroli należy stwierdzić, iż miały miejsce naruszenia opisane w protokole kontroli. Konsekwencją stwierdzonych naruszeń jest nałożona na stronę kara pieniężna.
Postępowanie obu instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organy działały na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Przedmiotem sporu między stronami pozostawała w istocie kwestia oceny spełnienia przez skarżącego w niniejszej sprawie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019, poz.58 ze zm., dalej jako utd), w kontekście podjętych przez organy obu instancji czynności prowadzących do ich wyjaśnienia oraz dokonanej
w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego
Zdaniem sądu podzielić należy stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na zastosowanie art. 92b utd oraz art. 92c utd.
Zgodnie z art. 92 b ust. 1 - 2 utd, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG)
nr 3821/85 i (WE) 2135/98. jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG)
nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa
w pkt I lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy, że wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnianych przez niego kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c utd spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać - a nie tylko wskazać - że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c utd powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16 - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 399/15 wskazał, że przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa w art. 92b ust. 1, tzn. zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów o czasie pracy oraz w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, nie da się wykazać jedynie poprzez wskazanie na odbycie przez kierowcę przeszkolenia.
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 udt odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.
W ocenie organów - z czym Sąd się zgadza - okoliczności sprawy
i zgromadzone dowody nie wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć ani im zapobiec przy odpowiednim nadzorze zatrudnionych kierowców oraz zapewnieniu właściwej dyscypliny i organizacji pracy.
Wobec powyższego Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 92b ust. 1 oraz art. 92 c utd poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło