II SA/Po 158/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-04-11
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobieranie przez osobę zasiłku dla opiekuna stanowi bezwzględną przeszkodę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało jej odebrane na skutek przepisów uznanych za niekonstytucyjne, a następnie została ona zmuszona do skorzystania z mniej korzystnego świadczenia (zasiłku dla opiekuna)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie zasiłku dla opiekuna nie stanowi bezwzględnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli prawo do tego ostatniego zostało odebrane osobie na skutek przepisów uznanych za niekonstytucyjne, a następnie osoba ta została zmuszona do skorzystania z zasiłku dla opiekuna. Sąd zastosował wykładnię celowościową, wskazując, że demokratyczne państwo prawa powinno chronić obywateli w takich sytuacjach, a art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy jego utrata była wynikiem wadliwej działalności ustawodawczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. K., która opiekowała się swoją matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niepełnosprawność matki powstałą w nieustalonym terminie (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz na fakt, że na osobę wymagającą opieki jest już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy jest nietrafna w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale nadal aktualna jest przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 28 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2018 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania I. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] 2018 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką – E. M..
Obie powyższe decyzje wydano w sprawie z wniosku I. K. z dnia 26 czerwca 2018 r. o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego (k. 1-19 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wnioskodawczyni nie zaprzeczyła, że na datę składnia wniosku przysługuje jej prawo do zasiłku dla opiekuna. Złożyła jednak oświadczenie, że w dniu przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z zasiłku dla opiekuna (k. 24 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Decyzją z dnia [...] 2018 r., [...] Prezydent, powołując się na art. 17 ust. 1-1b, ust. 5 i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm., dalej "u.ś.r.") odmówił przyznania I. K. wnioskowanego świadczenia (k. 32 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jak podstawę odmowy organ wskazał okoliczność, że wedle złożonego orzeczenia o niepełnosprawności E. M. daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, co nie koresponduje z treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto na osobę wymagającą opieki jest już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna – bezterminowo.
W odwołaniu I. K. podkreśliła, że w zakresie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. decyzję oparto na niekonstytucyjnej podstawie prawnej (co zostało stwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13). Zdaniem odwołującej się naruszono także art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP jak i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (to jest ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – uw. Sądu, dalej "K.p.a."). I. K. podkreśliła, że posiadała do grudnia 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzja wydana w tym zakresie wygasła na skutek zmian ustawowych. Na zasadzie praw nabytych korzystała ze świadczenia tylko do miesiąca czerwca 2013 r. Następnie, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13 i dalszych zmian ustaw skarżąca z konieczności wystąpiła o zasiłek dla opiekuna. Mając na uwadze skutki kolejnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 skarżąca wywodziła – przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych – że w jej sytuacji uprawniona jest do dokonania wyboru świadczenia zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Nie zgodziło się z Prezydentem, że w sprawie zachodzi przesłanka negatywna przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zwróciło bowiem uwagę na konieczność interpretacji tego przepisu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13. Kolegium nie zdecydowało jednak o uchyleniu decyzji z dnia [...] 2018 r., gdyż uznało, że nadal aktualna pozostaje negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., to jest osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano obecnie w Dz. U. z 2017 r., poz. 2092 ze zm., dalej "u.u.w.z..
W skardze I. K. zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że pobieranie zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej naruszono także art. 27 ust. 5 u.ś.r. (w związku z przepisem przywołanym wyżej) i nie uwzględniono, że w razie zbiegu świadczeń, ma ona prawo wyboru jednego z nich. Wreszcie I. K. wskazała na naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 9 i 77 § 1 oraz art. 7 i 80 K.p.a. Nadmieniła także, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Powołując się na powyższe I. K. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wskazane w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Wreszcie, z uwagi na wynikły w sprawie spór przytoczyć należy także regulację zawartą w art. 17 ust. 5 lit. b u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w u.u.w.z.
W tym miejscu nadmienić należy, że zdaniem Prezydenta warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, którego I. K. nie spełniła, był między innymi ten określony w wyżej przywołanym art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium w zaskarżonej decyzji, nietrafna była jednak ocena dokonana przez organ pierwszej instancji na podstawie tego przepisu.
W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium uwzględniające wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 (Dz. U. poz. 1443), którym orzeczono o niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego powodu, rozpoznając niniejszą sprawę, organy zobowiązane były uwzględnić wskazany wyrok, którym Trybunał uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.
Dostrzec trzeba, że wyrok Trybunału wszedł w życie w dniu ogłoszenia, to jest w dniu 23 października 2014 r. i nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. Ma on wpływ na sytuację prawną skarżącej i dlatego organy administracji rozstrzygające o prawie skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części art. 17 ust. 1b, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną. Orzecznictwo sądów administracyjnych, aprobujące zaprezentowane stanowisko jest stosunkowo jednolite (zob.: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2017 r., IV SA/Gl 5/17, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2016 r., II SA/Op 370/16, z dnia 24 kwietnia 2018 r., II SA/Op 34/18 i z dnia 10 maja 2018 r., II SA/Op 138/18 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016 r., I OSK 755/16, z dnia 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji zgodzić się należy z oceną Kolegium, że nie było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Sąd nie podzielił jednak stanowiska zaprezentowanego w decyzji Kolegium co do drugiej przyczyny odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Jak wskazano, skarżąca 26 czerwca 2018 r. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna.
W ocenie Sądu za nieprawidłowe należało uznać stanowisko Kolegium co do wskazanej w zaskarżonej decyzji materialno-prawnej podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, zaistniałej w związku z posiadaniem przez skarżącą ustalonego prawa do zasiłku dla opiekuna.
Pomimo, że okoliczność ta nie została udokumentowana, bezspornym jest, że skarżąca posiadała już prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które to utraciła na skutek nowelizacji u.ś.r. dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1557 ze zm.) (tylko osoby w takiej sytuacji później uprawnione były do zasiłku dla opiekuna, który I. K. posiada). Według art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (to jest wygasły z dniem 1 lipca 2013 r.). Dodać też należy, co nie jest bez znaczenia w sprawie, że to właśnie art. 11 ust. 3 utracił moc z dniem 16 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 27/13 jako niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wyroku w sprawie K 27/13 Trybunał wskazał między innymi, że wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenie pielęgnacyjne nastąpiło niezależnie od sytuacji faktycznej poszczególnych świadczeniobiorców. Taka sytuacja, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, będąca wyjątkiem od zasady stabilności decyzji administracyjnych, jest dopuszczalna, ale wyłącznie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny oraz przy zagwarantowaniu mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. Nie mogą być podstawą takiego działania trudności w ustaleniu rzeczywistego sprawowania opieki i pielęgnowania osoby niepełnosprawnej. Nadto, wygaszenie z mocy prawa wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenia pielęgnacyjne nie realizowało żadnych racji konstytucyjnych, które powinny w tym wypadku mieć pierwszeństwo przed ochroną praw słusznie nabytych oraz zasadą lojalności państwa wobec obywatela. Trybunał negatywnie ocenił także labilność legislacji dotyczącej przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że zaskarżone przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej z 2012 r. nie zabezpieczyły w należyty sposób interesów osób, które w związku z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne, i tym samym naruszyły ich bezpieczeństwo prawne (a w sposób pośredni również bezpieczeństwo osób niepełnosprawnych, przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi). Nowelizacja nie uwzględniła sytuacji faktycznej świadczeniobiorców, dokonujących często trudnych wyborów życiowych poprzez rezygnację z zatrudnienia lub niepodejmowanie go. Świadczeniobiorcy ci z jednej strony utracili prawo do świadczenia (na skutek nowelizacji), a z drugiej nie są w stanie uzyskać ponownie zatrudnienia.
Konsekwencją wyroku Trybunału w sprawie K 27/13 było uchwalenie u.u.w.z., na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie czterech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
W wyżej opisanych i ukształtowanych okolicznościach skarżąca wnioskiem z dnia 22 maja 2014 r. wystąpiła o zasiłek dla opiekuna (okoliczność ta nie jest w aktach udokumentowana, jednak została przyznana przez obie strony i pozostaje bezsporna miedzy nimi).
Wobec powyższego oś sporu koncentruje się wokół rozstrzygnięcia, czy pobieranie przez skarżącą zasiłku dla opiekuna stanowi bezwzględną przeszkodę do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W kontekście powyższego należało zgodzić się ze skarżącą, że Kolegium ograniczyło się do literalnej wykładni brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., bez szerszego spojrzenia na system zmian w u.ś.r. w kontekście reguł dobrej legislacji i przestrzegania zasady art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Współcześnie zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądowym postuluje się przeprowadzenie kompleksowej wykładni tekstu prawnego - dokonanie wykładni językowej wraz z wykładnią systemową, funkcjonalną, nawet jeżeli rezultat wykładni językowej jest jednoznaczny (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09 oraz 14 marca 2013 roku, II FPS 8/10, orzeczenia.nsa.gov.pl; W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 551- 555).
W świetle powołanej wyżej zasady, za niedopuszczalne należy uznać doprowadzenie do sytuacji, w której wadliwa działalność ustawodawcza państwa pozbawiła obywatela prawa do świadczenia pomocowego dwukrotnie wyższego w skutek "przymusu" sytuacyjnego (skorzystania z mniej korzystnego świadczenia). Nie można bowiem w demokratycznym państwie prawa akceptować stanowiska, że przymuszenie obywatela do wystąpienia o świadczenie mniej korzystne, na skutek wydania przepisów niekonstytucyjnych, których negatywne skutki godzące w stabilność sytuacji prawnej zagwarantowanej ostateczną decyzją administracyjną nie zostały przez prawodawcę należycie wyeliminowane, jest sytuacją nieodwracalną tylko i wyłącznie z powodu zastosowania literalnej wykładni przepisów.
Wobec tego zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sytuacji należy zastosować wykładnię celowościową i wskazać, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, przymuszając do uzyskania świadczenia mniej korzystnego (zasiłku dla opiekuna), a którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwana świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). Demokratyczne państwo prawa powinno służyć swoim obywatelom, dążyć do realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, szczególnie osobom, które w niezawinionych okolicznościach, rezygnując z pracy podjęły się opieki nad niepełnosprawnym członkiem swojej rodziny.
Co więcej, zarówno w u.ś.r. (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) jak i w u.u.w.z. (art. 2 ust. 5 pkt 1) znajdują się przepisy wzajemnie wykluczające z prawa do tych świadczeń, jeśli osoba ubiegająca się ma przyznane prawo do tego ustalonego w innej ustawie. Jednakże normy te – mając na uwadze wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13 – należy odczytać w ten sposób, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego może zarazem zrzec się prawa do zasiłku dla opiekuna. Tak właśnie uczyniła skarżąca (zob. oświadczenie na k. 24 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Innymi słowy, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, że nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność definitywnej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem decyzji organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18). Wymaganie, aby skarżąca zrzekła się zasiłku dla opiekuna, oczekiwała na uchylenie decyzji w tym przedmiocie i dopiero po tym uchyleniu wystąpiła z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne prowadziłoby do czasowego pozbawienia jej środków utrzymania. Co więcej, zainteresowana nie miałaby pewności co do uzyskania nowego świadczenia.
Zdaniem Sądu, ze znajdującego się w aktach oświadczenia wynika zamiar zachowania przez wnioskodawczynię ciągłości pobierania świadczeń i uniknięcia sytuacji, w której nie doszłoby do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczenie skarżącej wskazuje na pełną świadomość skarżącej co do konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że zdaje sobie sprawę, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie dotychczas korzystającej z zasiłku dla opiekuna – w opisanych wyżej, zawiłych uwarunkowaniach prawnych – wymaga także równoczesnego działania w stosunku do decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna. Należy tego dokonać w drodze przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z równoczesnym uchyleniem na podstawie art. 32 ust. 2 u.ś.r. (w zw. z art. 10 ust. 1 u.u.w.z.) decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna (od daty korespondującej z datą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego). Sąd nadmienia, że gdy chodzi o podstawę prawną wyłączenia względem skarżącej prawa do zasiłku dla opiekuna, warto zwrócić uwagę na znajdującą się w przywołanym wyżej art. 32 ust. 1 u.ś.r. (w zw. z art. 10 ust. 1 u.u.w.z.) przesłankę "wystąpienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń". W ocenie Sądu wystąpienie przez osobę uprawnioną z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, co wymaga wyłączenia względem niej prawa do zasiłku dla opiekunów, jest "nową okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczenia" w formie zasiłku dla opiekuna, stąd może to stanowić podstawę do uchylenia decyzji dotyczącej tego ostatniego świadczenia (zwłaszcza, że zainteresowana złożyła oświadczenie o rezygnacji z tego świadczenia).
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że organy uchybiły art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. (w kontekście art. 27 ust. 5 u.ś.r.).
W ocenie Sądu nie są natomiast skuteczne zarzuty naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, zwłaszcza wyjaśniające (art. 6, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 K.p.a.). Można co prawda przyznać, że z perspektywy procesowej nie wypełniło standardów procedury administracyjnej uzasadnienie organu pierwszej instancji ze względu na lakoniczne uzasadnienie, jednak Kolegium przedstawiło wyczerpujące stanowisko tak faktyczne jak i prawne. Zaprezentowana tu ocena zaskarżonej decyzji jako prawidłowej z punktu widzenia konstrukcyjnego nie konwaliduje oczywiście naruszenia prawa materialnego, które – jak wyjaśniono wyżej – zostało zinterpretowane i zastosowane w sposób wadliwy.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty złożyła się kwota wynagrodzenia adwokata (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło