II OSK 2438/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 139/19 w sprawie ze skargi I. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 3. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz I. R. kwotę 647 (sześćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Ga 139/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę I. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (zwany dalej: PPIS), na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm.; zwanej dalej: p.i.s.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r., nr 36, poz. 203; zwanego dalej: rozporządzeniem) ustalił I. R., prowadzącej Solarium "[...] " przy ul. [...] lok. [...] w [...] opłatę w wysokości 129 zł za czynności kontrolne i nakazał jej zapłatę. Organ wyjaśnił, że opłatę ustala się i pobiera za badania i inne czynności związane ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego, jeżeli w wyniku badań lub innych czynności stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Podczas kontroli sanitarnej w obiekcie - Solarium "[...] " prowadzonym przez I. R. przy ul. [...] lok. [...], stwierdzono promocję usług w zakresie udostępniania solarium poprzez stosowanie korzystniejszej ceny przy zakupie karnetu (karnety z 10 % i 15 % zniżką), co stanowi naruszenie art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2017 r. o ochronie zdrowia przed następstwami korzystania z solarium (Dz. U z 2017 r. poz. 2111; zwanej dalej: u.o.z.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy ww. decyzję PPIS. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Ga 139/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę I. R. na ww. decyzję PWIS z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli sanitarnej organ stwierdził, że w obiekcie - Solarium "[...] " prowadzonym przez I. R. przy ul. [...] lok. [...] prowadzono promocję usług w zakresie udostępniania solarium poprzez stosowanie korzystniejszej ceny przy zakupie karnetu, co stanowi naruszenie art. 4 pkt 1 u.o.z. PPIS decyzją z dnia [...] października 2018 r. nałożył na I. R. karę pieniężną w wysokości 1500 zł za promocję usług w zakresie udostępniania solarium poprzez stosowanie korzystniejszej ceny przy zakupie karnetu, a decyzją PWIS z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. [...], utrzymano rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Ocena prawidłowości decyzji w przedmiocie opłaty z tytułu czynności kontrolnych uzależniona jest od bytu prawnego decyzji wymierzającej karę za promocję usług udostępniania solarium. Stwierdzenie przez organ naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych i wymierzenie kary pieniężnej z tego tytułu uniemożliwia bowiem zastosowanie w sprawie unormowania art. 36 ust. 2 p.i.s. Wynik postępowania w niniejszej sprawie uzależniony był od wyniku rozstrzygnięcia skargi w sprawie sygn. IlI SA/Gd 138/19, w którym przesądzono zaistnienie naruszenia wymagań w zakresie zakazu promocji usług korzystania z solarium. Konsekwencją tego jest prawidłowość zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W skardze kasacyjnej I. R. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 36 ust. 2 u.o.z. poprzez uznanie, iż w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na skarżącą opłaty w wysokości 129,00 zł; 2. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo zaniechania wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie przez organy obu instancji co doprowadziło do błędu w ustaleniach stanu faktycznego i nieuwzględnieniu w zaskarżonej decyzji faktu, iż skarżąca działała z poszanowaniem obowiązującego prawa, w tym wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem opłaty za przeprowadzone czynności kontrolne; 3. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo zróżnicowanego rozstrzygania w stosunku do skarżącej spraw o takim samym stanie faktycznym i prawnym, co w konsekwencji prowadzi do wewnętrznych sprzeczności i braku zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji PWIS i PPIS, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną WPIS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu koszów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Poddana kontroli Sądu I instancji decyzja o nałożeniu opłaty z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych została wydana na podstawie art. 36 ust. 1 p.i.s. Przepis ten przewiduje, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z kolei w ust. 2 przewidziano, że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Z powyższych regulacji wynika zatem, że nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną opłaty z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych uzależnione jest od stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sąd I instancji uzasadniając zaskarżony wyrok stwierdził, że podczas kontroli sanitarnej w obiekcie - Solarium "[...] " prowadzonym przez I. R. przy ul. [...] lok. [...], stwierdzono promocję usług w zakresie udostępniania solarium poprzez stosowanie korzystniejszej ceny przy zakupie karnetu, co stanowić naruszenie art. 4 pkt 1 u.o.z. Zdaniem Sądu I instancji naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych zostało potwierdzone decyzją PWIS z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Sąd dodał przy tym, że wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 138/19 skarga na ww. decyzję została oddalona. Niemniej wyrokiem z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II OSK 2344/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok, a także decyzję PWIS oraz poprzedzającą ją decyzję PPIS z dnia [...] października 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym nie podzielił stanowiska dotyczącego naruszenia art. 4 pkt 1 u.o.z. Mając to na uwadze odpadła przesłanka do wydania decyzji w przedmiocie opłaty z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, decyzji WPIS z dnia decyzji [...] grudnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS z dnia [...] października 2018 r. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.