II OSK 1514/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-18

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Grzegorz Czerwiński, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości znajdującej się w odległości około 500 m od planowanej inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych, dla której ustalane są środowiskowe uwarunkowania zgody, ma status strony w postępowaniu administracyjnym, jeśli istnieje potencjalna możliwość oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość, nawet jeśli to oddziaływanie nie przekracza dopuszczalnych norm?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych, aby prawidłowo ocenić status strony skarżącego. Właściciel nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia ma interes prawny, nawet jeśli oddziaływanie jest potencjalne i mieści się w granicach norm. Brak należytej analizy wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym analizy akustycznej, uniemożliwia prawidłowe ustalenie jego statusu strony. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do statusu strony należy rozstrzygać na jej korzyść.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą uchylenia decyzji z 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę elektrowni wiatrowych. Skarżący M. G. domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, mimo że poprzednie postępowania w podobnych sprawach, gdzie nieruchomości były położone dalej, kończyły się oddaleniem skarg. WSA uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy nieruchomość skarżącego (położona ok. 500 m od inwestycji) znajduje się w obszarze oddziaływania, w szczególności akustycznego, co mogło mieć wpływ na jego status strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [..] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 1467/16 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [..] października 2016 r. nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1467/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] października 2016 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [..] sierpnia 2016 r. Wójt Gminy B., po rozpoznaniu wniosku M. G., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [..] lipca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie czterech elektrowni wiatrowych o mocy nominalnej do 2 MW każda wraz z przyłączem do [..], zlokalizowanych na działkach [.] położonych we wsi N. Decyzją z dnia [..] października 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] po rozpatrzeniu odwołania M. G. od w/w decyzji utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO w [..] wskazało, że dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania zasadnicze znaczenie ma obszar oddziaływania, określany na podstawie treści raportu oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie podważył treści raportu, a tym samym nie można uznać, że ustalenia zawarte w tym dokumencie są błędne. Kolegium podkreśliło, że postępowanie w sprawie wydania decyzji z dnia [..] lipca 2009 r. było już uprzednio wznowione. Podstawą wszczęcia postępowania była wtedy również okoliczności wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie Kolegium istotne jest, że decyzje kończące postępowanie w omawianej sprawie były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W wyroku z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Bd 808/15 sąd dokonał oceny decyzji, analizując m.in. prawidłowość określenia w raporcie obszaru oddziaływania, stanowiącego podstawę ustalenia kręgu stron postępowania. Sąd stwierdził w tymże wyroku, że organy słusznie uznały wyznaczony obszar oddziaływania za poprawny, znajdujący odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy, a w szczególności w ustaleniach sporządzonego raportu. Sąd w prawomocnym wyroku uznał, że granice obszaru oddziaływania (wyznaczającego krąg stron postępowania) co do istoty zamykają się w zakresie około 300 m. W ocenie Kolegium organy są związane powyższym orzeczeniem na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mogą zatem uznać, że obszar analizowany został wyznaczony błędnie. Prowadzić by to bowiem mogło do sytuacji, w której w stosunku do tej samej decyzji wydanej w trybie zwyczajnym funkcjonowały by co najmniej dwie decyzje administracyjne, które w stosunku do różnych stron postępowania stwierdzałyby istnienie różnego obszaru oddziaływania. Rozpoznając skargę od tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że z analizy akt sprawy wynika, iż organ odwoławczy nie przeprowadził rzeczywistej i wszechstronnej analizy okoliczności przedmiotowej sprawy, poprzestając na "szablonowym" powieleniu stanowiska organu pierwszej instancji, stanowiącego z kolei powielenie stanowiska zaprezentowanego w poprzednio rozpoznawanych już sprawach z wniosków innych podmiotów o wznowienie postępowania. Sąd I instancji wskazał, iż do tej pory WSA w Bydgoszczy rozpatrywał 9 spraw dotyczących uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji Wójta Gminy B. z dnia [..] lipca 2009 r., znak [.]. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - 4 zakończone odrzuceniem skargi, 5 oddaleniem skargi (sygn. akt II SA/Bd 808/15, II SA/Bd 810/15, II SA/Bd 811/15, II SA/Bd 814/15, II SA/Bd 818/15). Sprawy te dotyczyły wznowienia postępowania z uwagi na to, że występujący w nich skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, mimo że, w ich ocenie, należące do nich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. W uzasadnieniach wyroków oddalających skargi wskazano, że "w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, sporządzony był raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Jak wynika z raportu, w komputerowej symulacji oddziaływania akustycznego przyjęto turbiny o maksymalnej mocy 2 MW z wirnikiem na wysokości 130 m n.p.t. Przeprowadzono analizy akustyczne i ustalono, że żadne z sąsiadujących zabudowań zagrodowych i mieszkalnych nie znajduje się w zasięgu oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości większej niż 45 dB. Zasięg izofony 45 dB będzie wynosił maksymalnie ok. 250-330 m od konstrukcji wiatraka." Następnie Sądy wskazywały na to, że nieruchomości skarżących znajdują się w odległości przekraczającej zasięg wspomnianego oddziaływania. Rozpoznając te sprawy WSA w Bydgoszczy podnosił, że organ zasadnie stwierdził, że nie ma dowodów kwestionujących ustalenia raportu i mając na względzie, że nieruchomości poszczególnych skarżących znajdują się w odległości odpowiednio - 1500 (sygn. akt II SA/Bd 808/15) 1100 m (sygn. akt II SA/Bd 810/15 i 811/15), 1200 m (sygn. akt II SA/Bd 814/15), 950 m (sygn. akt II SA/Bd 818/15) od inwestycji przy wcześniejszym ustaleniu negatywnego oddziaływania w odległości ok. 300 m, przyjął, że wnioskodawcy nie powinni być stroną postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Dalej Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowe wyroki, w tym wyrok z dnia 5 stycznia 2016 r., zapadły w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 808/15, na który powołał się organ odwoławczy, niesłusznie uznając, że jest nim związany, zapadły jednak w innych ustaleniach faktycznych sprawy, albowiem dotyczyły wnioskodawców, których nieruchomości były położone od inwestycji w odległościach przekraczających 950 m. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nieruchomość wnioskodawcy położona jest w odległości około 500 m od lokalizacji wiatraków. W ocenie sądu I instancji na podstawie zawartości akt administracyjnych, w szczególności zaś raportu, można w niniejszej sprawie wywnioskować, że nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji - wynika to z analizy akustycznej projektowanego parku wiatrowego - rys. 11 k. 47 i rys. 12 k. 48. Porównując przedstawioną w formie graficznej analizę akustyczną projektowanego parku z załączoną do wniosku inwestora kopią mapy ewidencyjnej a także z załącznikiem graficznym (k. 140) sporządzonym po wniesieniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania zauważyć należy, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości między 35 dBa40dB. WSA w Bydgoszczy zauważył, iż w kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych, czy i jakie oddziaływanie inwestycji obejmuje nieruchomość wnioskodawcy. W szczególności, nie poczyniły ustaleń, co do wartości emisji hałasu. W konsekwencji też nie poczyniły rozważań, na okoliczność wpływu tych emisji na zajęcie stanowiska w przedmiocie uznania, czy wnioskodawcy przysługuje status strony postępowania. I tak, nie wyjaśniono w pełni zakresu immisji planowanego przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości, (wskazano jedynie na hałas objęty obszarem do 300 m od jego źródła), w tym na teren nieruchomości skarżącego, co wobec również cywilnoprawnych źródeł interesu prawnego strony, może mieć znaczenie dla oceny oddziaływania inwestycji. Organ powtarzając tezę, że oddziaływanie inwestycji nie będzie przekraczało dopuszczalnych norm w odległości powyżej 300 m od poszczególnych elektrowni nie wyjaśnił, dlaczego nie rozważył czy planowane zamierzenie będzie w jakikolwiek sposób oddziaływało na nieruchomość skarżącego. W takiej sytuacji wnioski o braku interesu prawnego skarżącego w niniejszym postępowaniu, rozumianego przez Sąd jako brak jakiegokolwiek szkodliwego i negatywnego oddziaływania na nieruchomość stanowiącą jego własność (uciążliwość związana ze wzrostem poziomu hałasu lub innych negatywnych oddziaływań na skutek realizacji planowanego zamierzenia), uznać należy za przedwczesne i nienależycie uzasadnione. Okoliczności te pominięte przez organ I instancji, nie zostały przez organ odwoławczy również w ogóle dostrzeżone jako istotny element niniejszej sprawy, a tym bardziej jako źródło interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Jest to istotne naruszenie prawa, które nie pozwalało Sądowi I instancji zaakceptować kontrolowanego rozstrzygnięcia. Stąd też WSA w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Wójta Gminy B. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła [..] sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. Na podstawie art. 176 § 1pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest:, a) art. 145 § 1pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] października 2016 r., sygn. akt [..] i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B. z dnia [..] sierpnia 2018 r., znak: [..], ze względu na niezasadne przyjęcie przez WSA w Bydgoszczy, iż skarżącemu M. G. może przysługiwać status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie czterech elektrowni wiatrowych o mocy nominalnej do 2 MW każda wraz z przyłączem do GPZ [..], zlokalizowanych na działkach nr [..] położonych we wsi N. które zostało uprzednio zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [.]. lipca 2009 r., znak: [..], podczas gdy skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej, a ustalenie tej okoliczności przez organy I i II instancji nie było przedwczesne, ponieważ postępowanie w tej sprawie nie dotyczy konkretnego i realnego interesu prawnego lub obowiązku skarżącego z uwagi na to, że nieruchomość należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, a tym samym przedsięwzięcie nie ma wpływu na wykonywanie przysługującego skarżącemu prawa własności tej nieruchomości, a zatem skarżący nie legitymuje się interesem zasługującym na ochronę prawną w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej, przy czym podniesione uchybienie przepisom postępowania niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ poskutkowało uznaniem, że skarżącemu może przysługiwać status strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej; b) art. 145 § 1pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji, co zostało poprzedzone niezasadnym przyjęciem, iż zarówno Wójt Gminy B., jak i SKO dopuścili się naruszenia przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. podczas gdy: i) SKO dokonało prawidłowej i wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, co w szczególności dotyczy oceny raportu środowiskowego sporządzonego na potrzeby wydania Decyzji Środowiskowej, a następnie dokonało prawidłowych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tych ustaleń; ii) z treści przepisów nakładających na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie można wyprowadzać wniosku, że organy te są zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony także wówczas, gdy strona nawet nie uprawdopodabnia okoliczności potwierdzających jej twierdzenia, a podmiot, który przedstawia swoje twierdzenia, powinien brać udział w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego skarżący nigdy nie uczynił; c) art. 170 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s,a. polegające na przyjęciu, że ustalenia poczynione przez WSA w Bydgoszczy w pięciu innych sprawach, w których skarżący domagali się uchylenia decyzji środowiskowej po wznowieniu postępowania i w których wydano prawomocne wyroki, nie wiązały WSA w Bydgoszczy w tej sprawie z uwagi na to, że wspomniane wyroki dotyczące decyzji środowiskowej rzekomo "zapadły (...) w innych ustaleniach faktycznych", podczas gdy w wyrokach dotyczących decyzji środowiskowej wiążąco ustalono zasięg negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, a okoliczności, które legły u podstaw wyroków dotyczących decyzji środowiskowej są niemal tożsame z okolicznościami tej sprawy, przy czym różnica pomiędzy: odległościami dzielącymi nieruchomości należące do skarżących w sprawach zakończonych wydaniem wyroków dotyczących decyzji środowiskowej i obszar, na którym zrealizowano przedsięwzięcie oraz odległością dzielącą nieruchomość skarżącego i obszar, na którym zrealizowano przedsięwzięcie nie powoduje, że sytuacja skarżącego jest odmienna od sytuacji skarżących w sprawach zakończonych wydaniem wyroków dotyczących decyzji środowiskowej; w szczególności różnica ta nie sprawia, że skarżącemu przysługuje interes prawny w sprawie dotyczącej wydania decyzji środowiskowej, ponieważ zarówno nieruchomości należące do skarżących w sprawach zakończonych wydaniem wyroków dotyczących decyzji środowiskowej, jak i nieruchomość należąca do skarżącego, znajdują się poza obszarem negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, który to obszar został wiążąco ustalony w wyrokach dotyczących decyzji środowiskowej; 2. na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 140 K.c. w zw. z art. 144 K.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie, polegające na przyjęciu, ze prawo skarżącego do niezakłóconego korzystania z należącej do niego nieruchomości skutkuje tym, iż w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej skarżącemu może przysługiwać status strony, podczas gdy nieruchomość należąca do skarżącego znajduje się poza obszarem negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, gdyż nie zakłóca ono korzystania przez skarżącego z należącej do niego nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a w konsekwencji po stronie skarżącego nie występuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej. Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..], wnosząc o jej uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. jest niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że organy orzekające w sprawie nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych, które pozwalałaby na prawidłową ocenę statusu strony skarżącego. W postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia na wniosek inwestora interes prawny przysługuje właścicielom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. W postępowaniu tym kwestia legitymowania się przez właścicieli nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania interesem prawnym zawiera element potencjalności. Należy przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym całym proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyr. NSA z 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1324/09, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęcie takiej potencjalności w ustaleniach interesu prawnego rzutuje na konieczność dogłębnej analizy stanu faktycznego sprawy, tak aby wykluczyć, że jakiekolwiek (zarówno ponadnormatywne, jak i mieszczące się w granicach norm środowiskowych) oddziaływanie inwestycji na nieruchomości położone w otoczeniu inwestycji nie zostanie pominięte. Skoro, jak wskazał Sąd I instancji, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pełni funkcję prejudycjalną względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia, odmowa przyznania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi być wyczerpującą uzasadniona, gdyż brak możliwości kwestionowania ustaleń wynikających z tej decyzji może uniemożliwiać stronie należytą ochronę swych praw w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie organy orzekające nie przeprowadziły należytych ustaleń faktycznych, które powinny zostać poczynione celem oceny statusu strony skarżącego w postępowaniu głównym. Przede wszystkim niewystarczająca okazała się analiza raportu oddziaływania na środowisko, zwłaszcza zaś analizy akustycznej projektowanego parku wiatrowego. Słusznie w tym zakresie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że należyta ocena tej dokumentacji prowadzi do wniosków wprost przeciwnych względem ustaleń organu o położeniu nieruchomości skarżącego poza zasięgiem oddziaływania inwestycji. Chodzi w tym wypadku o oddziaływanie akustyczne, bowiem analiza akustyczna, mapa ewidencyjna oraz załącznik graficzny do wniosku o wznowienie postępowania, skonfrontowane ze sobą, pozwalają wyciągnąć wniosek, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości między 35 dB a 40 dB. Przepisy art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie różnicują zaś oddziaływania, które determinuje status strony postępowania środowiskowego, wskazując na każde oddziaływanie, w tym mieszczące się w granicach określonych norm. Nieprzeprowadzono zatem w tej sprawie wystarczających ustaleń co do wartości emisji hałasu jako czynnika wpływającego na oddziaływanie inwestycji na nieruchomość skarżącego. Jest tak tym bardziej, że we wznowionym postępowaniu organy powinny uwzględnić, że działka skarżącego została objęta decyzją z dnia [.]. stycznia 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy domu mieszkalnego, a co powoduje występowanie zaostrzonych norm hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej. Organ powtarzając tezę, że oddziaływanie inwestycji nie będzie przekraczało dopuszczalnych norm w odległości do 300 m od źródła nie wyjaśnił, dlaczego nie rozważył, czy planowane zamierzenie będzie w jakikolwiek sposób oddziaływało na nieruchomość skarżącego, co czyni ustalenia odnośnie statusu strony przedwczesnymi. Zarzuty naruszenia art. 170 w zw. z art. 153 P.p.s.a. nie okazały się zasadne. W tym zakresie Sąd Wojewódzki słusznie wskazał, że cytowane w skardze kasacyjnej wyroki zapadły w innych ustaleniach faktycznych, albowiem dotyczyły wnioskodawców, których nieruchomości były położone od inwestycji w odległościach przekraczających 950 metrów. Trudno zatem zgodzić się ze skargą kasacyjną, że okoliczności faktyczne tej sprawy oraz okoliczności faktyczne spraw powołanych są tożsame, z uwagi choćby na znaczną różnicę w odległości działki skarżącego od inwestycji w stosunku do sytuacji w cyt. wyrokach. Stanowisko skargi kasacyjnej, że różnica ta nie powoduje, że sytuacja skarżącego w tej sprawie jest inna niż sytuacja skarżących w sprawach cytowanych jest całkowicie nieuzasadniona. W rzeczywistości jest wprost przeciwnie, bowiem ustalenia odnośnie odległości nieruchomości sąsiadujących z inwestycją z wnioskowanym przedsięwzięciem są kluczowe dla ustaleń w kwestii statusu strony właścicieli tych nieruchomości i w żaden sposób oceny prawnej wyrażonej na gruncie spraw, w których odległości te są odmienne (znacznie większe) nie można przenosić do sprawy niniejszej. Zasadą dla ustaleń w kwestii statusu strony są zaś indywidualne ustalenia na gruncie każdej konkretnej sprawy, z wykluczeniem rozwiązań automatycznych i schematycznych. Znamiennym jest także, iż nawet w zarzucie skargi kasacyjnej, jej autor zauważył zróżnicowanie stanu faktycznego niniejszej sprawy i spraw, w których zapadały powoływane przez niego wyroki, wskazując, że w jego ocenie okoliczności faktyczne tych spraw nie są takie same, lecz jedynie niemal tożsame, a więc - jak trafnie przyjął Sąd I instancji - de facto rożne. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. jest bezzasadny. Określenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga indywidualizacji na podstawie znajdujących zastosowanie w sprawie szczególnych przepisów prawa oraz wyczerpujących ustaleń faktycznych sprawy, czego nie dokonały organy orzekające w sprawie i co skutkowało koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Ustalenia faktyczne dotyczące przymiotu strony skarżących były niewystarczające dla wykluczenia ich statusu strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym w skardze kasacyjnej orzecznictwie sądów administracyjnych, jakoby o przymiocie strony w postępowaniu środowiskowym miało decydować wyłącznie przekroczenie dopuszczalnych norm środowiskowych, w tym w zakresie oddziaływania akustycznego. W rozumowaniu tym dostrzec należy zawężającą wykładnię interesu prawnego, która w ocenie składu orzekającego, przeczy wypracowanej w orzecznictwie zasadzie rozstrzygania wątpliwości w kwestii statusu strony na jej korzyść. Inaczej rzecz ujmując stwierdzić należy, iż skoro przedmiotowe przedsięwzięcie będzie powodować podniesienie poziomu hałasu na działce skarżącego (która to okoliczność faktyczna jest niesporna w sprawie), to winien on uzyskać status strony postępowania, chociażby po to by miał on możliwość procesowego zweryfikowania stanowiska inwestora, że oddziaływanie akustyczne przedsięwzięcia na jego nieruchomość nie będzie miało charakteru ponadnormatywnego. Zarzut naruszenia art. 140 w zw. z art. 140 K.c. jest niezasadny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że stroną postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. O interesie prawnym tych podmiotów świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 oraz 144 k.c. Zakłóceniem korzystania z nieruchomości może być oddziaływanie akustyczne związane z realizacją inwestycji na działce sąsiedniej. Tak jak zostało to już wyjaśnione, chodzi o każde oddziaływanie (w tym akustyczne), nie zaś przekraczające dopuszczalne normy. W tej sprawie nie zbadano, czy emisja hałasu przez planowaną inwestycję może oddziaływać na działkę skarżącego, poprzestając na wskazaniu na hałas objęty obszarem do 300 m od jego źródła. Skoro wniosek o wznowienie dotyczył okoliczności pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu głównym, organ nie powinien poprzestać na ogólnych wnioskach dotyczących emisji hałasu emitowanego przez elektrownię, lecz odnieść je do ewentualnego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, a takich ustaleń nie poczyniono. Skutkowało to uzasadnionym powoływaniem się przez skarżącego na naruszenie art. 140 oraz 144 k.c. jako norm gwarantujących poszanowanie interesów właściciela nieruchomości położonego w sąsiedztwie inwestycji. Na tych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło