II GSK 1248/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-18
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Zbigniew Czarnik, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na członka zarządu spółki publicznej za naruszenie obowiązków informacyjnych przedawnia się zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 68 § 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kara pieniężna nałożona na członka zarządu spółki publicznej na podstawie ustawy o ofercie publicznej nie podlega przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że ustawa o ofercie publicznej nie odsyła do przepisów Ordynacji podatkowej, a Komisja Nadzoru Finansowego nie jest organem podatkowym stosującym przepisy Ordynacji. Ponadto, nawet jeśli kara ma charakter niepodatkowej należności budżetowej, przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania, gdy przepisy odrębne (jak Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie kar administracyjnych) przewidują odmienne regulacje lub gdy postępowanie nie jest prowadzone przez organ podatkowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na wiceprezesa zarządu spółki publicznej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, polegające na nieprzekazaniu informacji poufnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego utrzymującą karę w mocy. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie przedawnienia kary oraz naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązków informacyjnych i kary pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M R na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M R od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 3104/15 w sprawie ze skargi M R na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [..] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M R na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 14 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę M R (dalej: skarżący) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja) z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że wszczęcie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było skutkiem wydania w dniu [...] września 2013 r. przez KNF decyzji nakładającej na B S.A. z siedzibą w G (dalej: spółka) kary pieniężnej w wysokości 100.000 zł za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, określonych w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1382 ze zm.; dalej: u.o.p.) w związku z nieprzekazaniem KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnych.
Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Komisja wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na skarżącego – wiceprezesa zarządu, kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 u.o.p.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Komisja nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 100.000 zł za rażące naruszenie przez spółkę, której był wiceprezesem, obowiązków informacyjnych poprzez niewykonanie w terminie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 u.o.p., w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komisja utrzymała w mocy decyzję własną z dnia 7 stycznia 2014 r.
WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd powołał się na treść art. 96 ust. 1 u.o.p. i wyjaśnił, że pierwszą przesłanką nałożenia na członka zarządu spółki publicznej kary jest uprzednie nałożenie kary na samą spółkę, z uwagi na naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 u.o.p. Przesłanka ta została spełniona – KNF ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 100.000 zł, na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Kolejnym warunkiem umożliwiającym nałożenie kary na członka zarządu, jest zachowanie terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 u.o.p.
Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że początkiem biegu 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 u.o.p. jest data wydania przez KNF decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną, tzn. data jej sporządzenia i podpisania, nie zaś data jej doręczenia spółce. Natomiast terminem końcowym jest chwila nałożenia kary – decyzją skierowaną do osób pełniących funkcję członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego. Nałożenie kary decyzją następuje z chwilą wprowadzenia tej decyzji do obrotu, zatem z chwilą skutecznego jej doręczenia adresatowi.
W rozpoznawanej sprawie decyzja nakładająca karę pieniężną na spółkę w oparciu o art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1, wydana została w dniu [...] września 2013 r. Tym samym nałożenie na skarżącego, jako członka zarządu, kary pieniężnej decyzją z dnia 7 stycznia 2014 r., nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 96 ust. 7 u.o.p.
Sąd I instancji wyjaśnił, że decyzja wydawana na podstawie art. 96 ust. 6 u.o.p. ma charakter uznaniowy. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia.
WSA podał, że z uwagi na użyte w art. 96 ust. 1 u.o.p. pojęcie "rażące naruszenie obowiązków" organ zobowiązany jest ocenić, czy konkretnym naruszeniem przez spółkę przepisów ustawy o ofercie można przypisać taki charakter. Sam zwrot "rażące naruszenie obowiązków" jest prawnie niedookreślony. Pojęcie to stanowi klauzulę generalną, która w założeniu ma umożliwić karanie członków zarządu za najbardziej naganne zachowania spółki. Nie ma więc katalogu zamkniętego zachowań, które wyczerpywałyby pojęcie "rażące naruszenie obowiązków przez spółkę publiczną". Zatem ocena, czy dane naruszenie obowiązków jest rażące zależy od okoliczności każdego indywidualnego przypadku. Do rażącego naruszenia obowiązków może dojść zarówno na skutek jednorazowego zachowania, które drastycznie narusza obowiązujące przepisy, jak i na skutek wielokrotnych, nawet drobnych naruszeń, które oceniane łącznie pozwalają na przyjęcie, że naruszenie obowiązków ma charakter rażący.
WSA zwrócił uwagę, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 96 ust. 6 u.o.p., rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przypisać można podmiotowi, o którym mowa w art. 96 ust. 1 u.o.p., a nie członkowi jego zarządu. Powyższy przepis nie wymaga zatem dokonywania oceny charakteru naruszenia przez skarżącego, lecz przez spółkę.
M R zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia wyroku, rozpoznania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że Sąd I instancji powinien z urzędu uwzględnić fakt, że pomiędzy zakończeniem roku kalendarzowego, w którym doszło do naruszenia będącego podstawą nałożenia sankcji (31 grudnia 2010 r.), a doręczeniem pierwszej decyzji Komisji ustalającej karę pieniężną (14 stycznia 2014 r.) upłynął okres trzech lat, a w rezultacie nastąpiło przedawnienie kary stosownie do art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613; dalej: o.p.);
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organ administracji powołanych wyżej przepisów postępowania i niedostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w konsekwencji poczynienia nieprawidłowego ustalenia, że wydarzenia wskazujące na zagrożenie wystąpienie znacznej straty za trzeci kwartał 2010 r. oraz za 2010 r. oraz ryzyko szacunkowej straty jednostkowej za 2010 r., o której zarząd spółki poinformował Radę Nadzorczą na posiedzeniu z dnia 22 września 2010 r. i jej możliwy wpływ na wynik skonsolidowany, stanowiły informacje poufne w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.; dalej: ustawa o obrocie) oraz uznaniem, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 u.o.p.;
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie rozpoznanie podniesionego w skardze zarzutu, że decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2013 r., nakładająca na spółkę w upadłości likwidacyjnej, karę pieniężną w wysokości 100.000 złotych, nie zawierała w osnowie stwierdzenia rażącego naruszenia przez spółkę obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ust. 1 u.o.p., a tym samym nie została spełniona przesłanka do pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności na podstawie art. 96 ust. 6 u.o.p.
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1. art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 2 § 2 w zw. z art. 4 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 68 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną po upływie okresu przedawnienia, pomimo że nałożona na stronę skarżącą kara pieniężna spełnia wszelkie warunki stosowania przy jej wymierzaniu przepisów ordynacji podatkowej, w tym przepisów o przedawnieniu;
2. art. 56 ust. 1 pkt 1 u.o.p., poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżący nie skarżący nie dopełnił obowiązków informacyjnych, o których mowa w tym przepisie;
3. art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 u.o.p. oraz w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy przesłanką do pociągnięcia odpowiedzialności członka zarządu jest uprzednie stwierdzenie rażącego naruszenia przez spółkę w drodze decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w oparciu o art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 u.o.p., podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia tej kary, tj. przesłanki rażącego naruszenia przez skarżącego przepisów w osnowie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej rażącego naruszenia nie stwierdzono;
4. art. 96 ust. 6 u.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące nałożeniem na osobę, która pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia tej kary, tj. przesłanki rażącego naruszenia przez skarżącego przepisów;
5. art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1636; dalej: ustawa o obrocie), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będącego skutkiem błędnego ustalenia, że wydarzenia wskazujące na zagrożenia wystąpienia znacznej straty za trzeci kwartał 2010 r. oraz za 2010 r. oraz ryzyko szacunkowej straty jednostkowej za 2010 r., o której zarząd spółki poinformował radę nadzorczą na posiedzeniu w dniu 22 września 2010 r. i jej możliwy wpływ na wynik skonsolidowany stanowiły informacje poufne;
6. art. 96 ust. 1 i 6 i u.o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w dopuszczeniu możliwości zastosowaniu wobec każdego z czterech członków zarządu, jak i spółki tej samej sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości 100.000 zł, podczas gdy wykładnia wzajemnych relacji powołanych wyżej przepisów nakazuje przyjąć, że łączna wysokość kar nałożonych na członków zarządu spółki (400.000 zł) nie może przekraczać kary nałożonej na spółkę (100.000 zł) za tożsame naruszenie;
7. art. 96 ust. 6 i u.o.p. przejawiające się nałożeniu na członka zarządu rażąco wygórowanej kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowanie albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarga kasacyjna M R oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje wskazane w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej naruszenia prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności oceny kontrolowanego wyroku wynika z tego, że wiążące wypowiedzenie się co do sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną.
Skarga kasacyjna M R nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.
Zdaniem NSA nietrafne są podniesione w tej skardze zarzuty wskazujące na naruszenia prawa procesowego. Spośród wszystkich zarzutów tego rodzaju objętych skargą kasacyjną najdalej idącym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem strony przepis ten został naruszony w ten sposób, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do kwestii rażącego naruszenia przez spółkę B S.A. obowiązków informacyjnych. Odnosząc się do tego zarzuty stwierdzić należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku. Oznacza to, że co do zasady, uzasadnieniu nie można postawić zarzutu braków z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli Sąd I instancji realizuje w nim wskazane przepisem elementy. W tym znaczeniu treść tego przepisu musi być oddzielona od merytorycznej trafności prezentowanego w sprawie stanowiska. Jeżeli w tym zakresie Sąd I instancji popełnia naruszenie to może być ono podnoszone jako naruszenie prawa materialnego lub procesowego, a nie art. 141 § 4 p.p.s.a. Poza tym NSA uważa, że każde uzasadnienie wyroku powinno być zwięzłe (syntetyczne) i analityczne, ale przede wszystkim musi odnosić się do meritum sprawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem nie jest decyzja nakładająca karę na spółkę, tylko na członka zarządu tej spółki. Zatem nie było żadnych powodów do roztrząsania podstaw nałożenia kary na spółkę, co oznacza, że nieodniesienie się przez Sąd I instancji do decyzji nakładającej karę dla spółki nie może być traktowane jako wada uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sąd II instancji za nietrafne uznaje także pozostałe zarzuty procesowe. W nich spółka stara się wykazać, że kontrolowany wyrok jest wadliwy, bo akceptuje stanowisko KNF o nałożeniu kary na M R jako członka zarządu B S.A., bez odniesienia tej kary do decyzji nakładającej karę na spółkę. W tym zakresie Sąd II instancji konsekwentnie stwierdza, że dla rozpoznawanej sprawy istotne są tylko dwie okoliczności: decyzja o ukaraniu spółki i ustawowo ustalony okres od jej wydania do ukarania członka zarządu. Wszelkie inne okoliczności dla tej sprawy są nieistotne, tym samym nie powinny, a nawet nie mogą być elementem poprawnie ustalonego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy objętej skargą kasacyjną. Tamte okoliczności istotne dla ukarania spółki powinny być podnoszone w postępowaniu dotyczącym spółki, a więc w innym niż to, które jest przedmiotem kontroli kasacyjnej. Dla tej sprawy znaczenie miałaby tylko ta okoliczność, że w dniu wydania decyzji w stosunku do M R nie istniała decyzja nakładająca karę na spółkę. W rozpoznawanej sprawie taki stan nie wystąpił zatem wiązanie ustaleń faktycznych rozpoznawanej sprawy ze stanem faktycznym dla sprawy dotyczącej spółki jest nieuprawnione. Zatem tak zbudowane zarzuty procesowe należało uznać za niezasadne.
W ocenie NSA nietrafne są również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów materialnych. W tym zakresie strona formułuje 7 zarzutów, przy czym niektóre z nich odnoszą się do prawa procesowego, gdy odwołują się do art. 107 k.p.a. (pkt 3) albo odnoszą się do decyzji nakładającej karę na spółkę (pkt 2, 4, 5). Poza tym uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera w tym zakresie wyjaśnienia na czym polegało wadliwe zastosowanie tych przepisów. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 skarga kasacyjna ma wskazywać i uzasadniać, zatem wyjaśniać charakter naruszeń przypisywanych Sądowi I instancji. Braki w tym zakresie nie pozwalają dokonywać oceny wyroku w postępowaniu kasacyjnym, a obarczoną nimi skargę jako wadliwą w tej części.
W uzasadnieniu strona odniosła się szczegółowo do naruszenia art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.p. oraz art. 68 § 1 o.p. twierdząc, że Sąd I instancji nie zauważył, że nałożenie kary nastąpiło w warunkach, gdy doszło do jej przedawnienia, jako niepodatkowej należności budżetowej w rozumieniu art. 2 § 1 pkt 1 o.p.
Tak postawiony zarzut należy uznać również za niezasadny, zatem z tego powodu także nie można było uwzględnić skargi kasacyjnej.
Bez wątpienia w nauce i orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 207 r., II GSK 223/06, wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2433/11, wyrok z dnia 25 lutego 2014 r., I GSK 1524/12) przyjmuje się, że kara będąca przedmiotem prowadzonego postępowania ma charakter niepodatkowej należności budżetu państwa stosownie do treści art. 2 § 1 pkt 1 o.p. i że do niej stosuje się przepisy działu III o.p. Jednak konsekwencją tego nie może być przyjęcie, że do tego typu kar mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu z art. 68 § 1 o.p. Stan taki istniał niezależnie od wprowadzenia do k.p.a. działu IVa pt. "Administracyjne kary pieniężne", a w nim art. 189g § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków (§ 1) oraz że § 1 tego artykułu nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie, w następstwie którego może zostać nałożona kara pieniężna (§ 2). Tak było ponieważ przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) nie przewidziały stosowania tych regulacji do spraw wszczętych i zakończonych w administracyjnym toku instancji. Zatem przy braku rozciągnięcia tej regulacji na sprawy zakończone lub zawisłe przed sądami administracyjnymi nie można tych rozwiązań stosować do rozpoznawanej sprawy.
Wobec powyższego należy za trafne uznać stanowisko, że w rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 68 § 1 o.p. Z treści tego przepisu wynika, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek, zatem przyjąć należy, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary będącej przedmiotem postępowania podatkowego powinno być tak poprowadzone, by decyzja nakładająca karę została doręczona przed końcem roku, w którym upływa 3-letni termin od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające nałożenie kary.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zdarzenie będące podstawą nałożenia kary na spółkę powstało w 2010 r., a było nim niedopełnienie obowiązku informacyjnego. Z tego faktu nie wynika jednak, że od końca 2010 r. rozpoczął bieg termin z art. 68 § 1 o.p. Art. 96 ust. 6 u.o.p. stanowi, że KNF może nałożyć karę na osobę, która pełniła funkcję członka zarządu, jeżeli doszło do naruszenia obowiązków przez spółkę jako emitenta, sprzedającego lub udostępniającego instrumenty finansowe inne niż papiery wartościowe. Ukształtowanie w ten sposób odpowiedzialności członka zarządu prowadzi do wniosku, że przesłanki przedawnienia określone w art. 68 § 1 o.p. dla ukarania tej osoby nie mogą być wiązane z naruszeniami jakich dopuściła się spółka, a to nie pozwala przyjąć, że początek biegu przedawnienia miał miejsce z końcem grudnia 2010 r., bo w tym roku zostały ustalone naruszenia obowiązków informacyjnych jakich dopuściła się B S.A.
Na rzecz takiego stanowiska przemawiają dwie okoliczności. Po pierwsze, ustawa o ofercie publicznej nie odsyła w żadnym zakresie do przepisów o.p., zatem jest to kara ustalona na gruncie przepisów k.p.a., a to oznacza, że przepisy o.p. nie mogły mieć do kary zastosowania, co już wcześniej zostało wyjaśnione. Po drugie, zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 1 o.p. przepisy tej ustawy mają zastosowanie do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu, ale tylko w sytuacji, gdy są one określone w postępowaniu podatkowym przez organy podatkowe. KNF nie jest takim organem ze względu na to, że w postępowaniu przed tym organem nie stosuje się o.p. Zatem wykładnia systemowa musi prowadzić do przyjęcia, że rozpoznawany zarzut odnoszący się do nieuwzględnienia przedawnienia jest również nietrafny. Przyjmując ten sposób rozumienia zakresu zastosowania o.p. NSA nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 2 lutego 2016 r., II GSK 2593/14, w którym dopuszczono przedawnienie kary nałożonej przez KNF na podstawie przepisów o.p. Na rzecz takiego prezentowanego obecnie stanowiska przemawia także to, że obowiązujące przepisy k.p.a. dla kar administracyjnych orzekanych na podstawie o.p. przyjęły szczególną regulację, na co już wskazywał NSA, a nie odsyłają do przepisów o.p.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło