VII SA/Wa 2412/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-08
Skład orzekający: Artur Kuś, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego jest właściwym środkiem prawnym, czy też należało zastosować nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest właściwym środkiem prawnym w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdy istnieje możliwość doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki stanowi środek ostateczny (ultima ratio) i może być zastosowany jedynie wtedy, gdy osiągnięcie stanu zgodności z prawem w inny sposób nie jest możliwe. W niniejszej sprawie, mimo istotnych odstępstw od projektu, istniała możliwość sporządzenia projektu zamiennego, co czyniło zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego prawidłowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego. Powodem nałożenia obowiązku było stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających na podniesieniu poziomu posadowienia budynków. Skarżący domagali się nakazania rozbiórki obiektów, argumentując brak możliwości doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i J. P., zwanych dalej "skarżącymi", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], którą organ powiatowy nałożył na M. G. m.in. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W dniu 6 grudnia 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") wpłynął anonimowy wniosek o "zweryfikowanie legalności prowadzonych prac budowlanych na działkach [...] oraz [...] w [...] przy ul. [...] w gminie [...]".
Podczas kontroli w dniu 13 grudnia 2017 r. stwierdzono, że na wskazanej nieruchomości realizowane są dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej. Roboty budowlane są w toku. Prace są prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r. oraz decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. zmieniającą ww. decyzję w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu i zatwierdzającą projekt budowlany zamienny obejmujący swym zakresem zmianę usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego.
W dniu 13 marca 2018 r. oraz 18 kwietnia 2018 r. na ww. nieruchomości zostały ponownie przeprowadzone czynności kontrolne. W rezultacie PINB zawiadomieniem z 20 kwietnia 2018 r. poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, z garażami i szambami na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] (dalej: "inwestycja"). Budowa realizowana była przez M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: "inwestor").
W dniu 15 maja 2018 r. inwestor skierował do PINB oświadczenie, w którym przyznaje, że w trakcie robót budowlanych doszło do odstąpienia od projektu budowlanego w zakresie podniesienia poziomu budynków. Oświadczenie to potwierdziło ustalenia PINB.
3. Na podstawie zgromadzonych materiałów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ww. dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego. Projekt powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i powinien być złożony w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja PINB stanie się ostateczna.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "pr.bud."), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu organ wskazał na stwierdzenie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu, polegających na zmianie poziomu posadowienia obiektów budowlanych, a także zmianie charakterystycznych parametrów technicznych (całkowitej wysokości budynku). Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 pr.bud. w zw. z art. 36a ust. 1 pr.bud. odstąpienia takie wymagały uprzedniego uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny.
Z kolei, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. w przypadku istotnych odstąpień od projektu budowlanego organ nakłada na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, w celu doprowadzenia budowy oraz zagospodarowania działki do stanu zgodnego z przepisami prawa.
4. Pismem z 3 lipca 2018 r. odwołanie od ww. rozstrzygnięcia złożyli skarżący, wnosząc o zmianę wyżej wymienionej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. oraz nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki obiektów budowlanych objętych postępowaniem.
5. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] czerwca 2018 r.
Organ odwoławczy wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). W uzasadnieniu [...] WINB powołał również art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. określający konsekwencje istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a także art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 pr.bud. regulujący kryteria uznania odstąpienia od projektu budowlanego za istotne.
Z akt sprawy wynika, że inwestor dopuścił się odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez podniesienie poziomu posadowienia o ok. 30 cm. Jednocześnie inwestor wskazał, że odległość budynków od granicy działki skarżących wynosi powyżej 5 m.
W świetle powyższych ustaleń, zdaniem organu odwoławczego, PINB dokonał poprawnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i słusznie uznał, że roboty budowlane na działce nr ewid. [...] prowadzone są z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającymi na podwyższeniu rzędnych terenu (od 37 do 63 cm) oraz zmianie poziomu posadowienia spornych obiektów budowlanych.
Konsekwencją stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego jest zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud.
Odnosząc się do części odwołania dotyczącej postanowienia PINB nr [...] z [...] czerwca 2018 r., którym organ powiatowy odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, [...] WINB wskazał, że nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia PINB. Zdaniem organu odwoławczego nie jest uzasadnione zawieszenie z urzędu postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji, zgodnie z wnioskiem zawartym w odwołaniu, tj. do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy oraz postępowania w sprawie decyzji Starosty [...] nr [...] o pozwoleniu na budowę spornych obiektów. Wskazane bowiem przez skarżących okoliczności nie mogą być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 20 września 2018 r. skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:
prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. poprzez jego błędne zastosowanie w postaci uznania, że w stanie faktycznym należy nałożyć obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego bez potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy należało zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud., tj. nakazać inwestorowi rozbiórkę obiektu budowlanego zgodnie z wnioskiem skarżących, gdyż nie istnieje możliwość doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem;
przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania, tj. brak uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych w postaci: zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. o warunkach zabudowy, toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] oraz zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z późniejszymi zmianami, toczącego się przed Wojewodą [...], podczas gdy – zdaniem skarżących – zawieszenie postępowania było konieczne;
b) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. brak uzasadnienia odmowy zawieszenia postępowania i brak uzasadnienia nieuwzględnienia wniosku o nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki obiektów budowlanych objętych niniejszym postępowaniem, a także brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 78 § 1 w związku z art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia wniosków dowodowych skarżących, tj. wniosku o przesłuchanie inwestora i wniosku o wystąpienie do Starostwa Powiatowego o wypis z ewidencji gruntów dot. działki o nr ewid. [...], celem ustalenia, kto jest jej właścicielem, co było konieczne dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie, jaki i nieuzasadnienie przez organ pierwszej instancji nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez danie wiary pomiarom geodezyjnym przedstawionym przez inwestora i brak przeprowadzenia własnego pomiaru, podczas gdy zapewniłby on większy obiektywizm wyników postępowania dowodowego.
Dodatkowo w uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że odstąpienie od projektu budowlanego w zakresie poziomu i posadowienia budynków stanowiło naruszenie § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Krajobrazu Chronionego. Skarżący nie przedstawili jednak szczegółowo, na czym polegało wskazane naruszenie prawa.
7. Odpowiadając w dniu 22 października 2018 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
8. Na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że zasadniczą wadą postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją był brak równowagi między zachowaniem interesów wszystkich stron i przyznanie pierwszeństwa korzyściom inwestora. Wskazana nierównowaga dotyczy zarówno braku rzetelności w odniesieniu do parametrów i położenia budynków, jak i skutków realizowanej inwestycji dla nieruchomości sąsiednich. Oznacza to również, że organy nadzoru budowlanego wydały swoje decyzje z naruszeniem obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
9. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
10. Sąd zdecydował się oddalić skargę, gdyż uznał, że w przedmiotowym postępowaniu nie doszło – wbrew stanowisku skarżących – do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym.
W szczególności bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Przepis ten stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy roboty budowlane prowadzone są na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, ale jednocześnie organy stwierdziły, że doszło do odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
W rozpatrywanej sprawie nie budzą wątpliwości kluczowe okoliczności badane przez organ. Roboty budowlane prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lutego 2017 r. zmienionego decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Nie było zatem podstawy, aby legalność prowadzonych robót oceniać w kontekście art. 48 pr.bud. Jednocześnie niewątpliwe były również odstępstwa od projektu budowlanego, jakich dopuścił się inwestor. Ponieważ odstępstwa te dotyczyły projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej, a także takiego parametru obiektu budowlanego, jakim jest wysokość obiektu, należało je uznać za istotne odstąpienie (art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 pr.bud.).
Analizując zgodność wykonanych robót budowlanych z projektem, PINB stwierdził, że wartości rzędnych dla budynku jednorodzinnego wolnostojącego wynoszą 77,54 (część mieszkalna) oraz 77,37 (część garażowa). Natomiast rzędne dla dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wynoszą 77,95 (część mieszkalna) oraz 77,72 (część garażowa). Z kolei z mapy do celów projektowych stanowiącej integralną część zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r. projektu budowlanego wynika, że projektowane rzędne dla budynku jednorodzinnego wolnostojącego wynoszą 77,00, natomiast dla dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej - 77,32. Gdyby kierować się zatem kryteriami przeciętnej staranności podmiotu wykonującego usługi budowlane, można byłoby uznać, że odstępstwa rzędu 30-60 cm na kilkudziesięciometrowym odcinku działki nie są istotne i nie powinny stanowić poważnego problemu. Organ słusznie jednak uznał, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 pr.bud. w przypadkach odstąpień od kubatury budynków nie można kierować się potocznymi kryteriami, lecz zgodnie z jasnym przepisem prawa należy uznać stwierdzone odstąpienia za istotne.
W przedstawionym stanie rzeczy powiatowy organ nadzoru budowlanego nie był upoważniony do zastosowania innych przepisów niż powołany art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Z uwagi na wskazaną w hipotezie normy okoliczność istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, przepis ten ma charakter regulacji wyjątkowej (lex specialis), a zatem podlegał zastosowaniu z wyłączeniem innych przepisów ustawy Prawo budowlane dotyczących legalności wykonywanych robót budowlanych. W polskiej kulturze prawnej przyjmuje się bowiem, że w przypadkach, w których powinien być zastosowany przepis ustanawiający wyjątek, nie stosuje się przepisu ogólnego (lex specialis derogat legi generali).
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organ nie miał podstawy ani do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki realizowanych obiektów, ani też obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu dostosowania inwestycji do obowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do ewentualnej rozbiórki organy nadzoru budowlanego właściwe w sprawie zasadnie przyjęły, że nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki jest rozwiązaniem ostatecznym (ultima ratio), po które można sięgać tylko wtedy, gdy osiągnięcie stanu zgodności z prawem w inny sposób nie jest możliwe. Taka okoliczność nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Organ powiatowy ograniczył się bowiem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud., do zobowiązania inwestora w określonym terminie do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
W tym miejscu należy podkreślić, że kwestionowane przez skarżących decyzje organów nadzoru budowlanego nie oznaczają faktycznie ostatecznego rozwiązania sprawy. Jeśli bowiem inwestor nie złoży projektu budowlanego zamiennego zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa, albo gdy złożony projekt nie jest zgodny z prawem, wówczas właściwy organ odmówi zatwierdzenia takiego projektu i może dojść do wydania decyzji rozbiórkowej. Zastosowane w sprawie rozwiązanie należy wszakże uznać zarówno za zgodne z literą prawa, jak i z zasadą nakładania na obywateli obciążeń proporcjonalnie do istniejących okoliczności i treści przepisów. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB, jako organu pierwszej instancji, są więc zgodne z literą prawa materialnego (ustawy Prawo budowlane), jak i art. 8 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu organy właściwe w sprawie nie mogły również nakazać inwestorowi wykonania innych robót budowlanych, nie będących przy tym pracami rozbiórkowymi. Jeśli bowiem przedmiotem sporu jest lokalizacja obiektów budowlanych na obszarze działki nr ewid. [...], to żadne racjonalnie pomyślane prace nie mogły znaleźć zastosowania.
Z powyższych względów zarzut naruszenia prawa materialnego należało oddalić.
11. W opinii Sądu bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez organy administracji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdził bowiem, że w dniu wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawały zarówno decyzja o warunkach zabudowy z [...] kwietnia 2016 r., jak i pozwolenie na budowę wydane przez Starostę [...]. Wskazany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje bowiem obowiązek zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W świetle nauki prawa administracyjnego, a także orzecznictwa sądów administracyjnych, prowadzenie postępowań nadzwyczajnych o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy oraz o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, nie stanowi "zagadnień wstępnych" dla decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Przyjmuje się bowiem, że zagadnieniem wstępnym będzie tylko taka kwestia, bez której nie jest możliwe zgodnie z prawem wydanie kwestionowanej decyzji. Co więcej, wykładnia systemowa art. 97 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady szybkości postępowania i ograniczonego formalizmu (art. 12 § 1 k.p.a.). W związku z tym nie jest dopuszczalne dokonywanie wykładni rozszerzającej art. 97 § 1 k.p.a. poprzez stosowanie zawieszenia postępowania w sprawach, które nie wynikają jednoznacznie z powołanego przepisu (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2872/15 oraz z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2690/15, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2525/16).
W świetle przedstawionych standardów prawnych należało uznać, że organy nadzoru budowlanego właściwe w sprawie zasadnie odmówiły zawieszenia postępowania nadzorczego, zarówno z decyzji PINB z [...] czerwca 2018 r., jak i w toku postępowania odwoławczego.
12. Po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy Sąd uznał również, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. materiał dowodowy zgromadzony w sprawie należy uznać za kompletny i dostatecznie szczegółowy dla podjęcia decyzji w przedmiocie zapewnienia legalności prac budowlanych prowadzonych na działce o nr ewid. [...].
W szczególności w omawianym zakresie nie można przyjąć, że naruszeniem prawa, w tym zasady prawdy obiektywnej, było przyjęcie przez organy mapy do celów projektowych określającej rzędne terenu naniesione przez geodetę uprawnionego inż. P. O. Fakt, że mapa taka została sporządzona na zlecenie inwestora nie podważa jej jakości, ani wiarygodności. Osoba, która tę mapę wykonywała posiadał bowiem wszelkie wymagane kwalifikacje zawodowe. Jednocześnie skarżący w żaden sposób nie wskazali, że przedstawiona mapa zawiera błędy bądź uchybienia odbierające jej rangę dowodu w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy zarzuty skarżących naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. należało uznać za bezzasadne.
Sąd nie przychylił się również do opinii skarżących, że w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego doszło do naruszenia art. 11 w związku z art. 78 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a. Skoro w aktach sprawy znajdowało się kilka map lub planów nieruchomości inwestycyjnej oraz nieruchomości sąsiednich, a mapa sporządzona przez geodetę nie budziła zastrzeżeń pod kątem jej profesjonalizmu, to trudno było uznać, że w prowadzonym postępowaniu niezbędne było uzyskanie lub sporządzenie dodatkowych dowodów z dokumentów lub zgromadzenie dowodów z zeznań świadków. Podobnie, niezasadny był zarzut niepełnego lub błędnego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz zaskarżonej decyzji.
13. Pod wpływem analizy akt sprawy, a także stanowiska skarżących przedstawionego na rozprawie przez ich pełnomocnika procesowego, Sąd rozważył również, czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i w postępowaniu odwoławczym mogło dojść do nierównego traktowania stron i uczestników postępowania, a więc naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. lub do nierzetelnego uwzględnienia interesów stron bądź osób trzecich (art. 7a § 1 k.p.a.).
Rzeczywiście, zarówno rozpoznanie i uwzględnienie słusznego interesu obywateli, jak i wyważenie wzajemnie kolidujących interesów stron oraz osób trzecich, jest obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie ma jednak podstaw, aby twierdzić, że interesom jednego z sąsiadów przyznano pierwszeństwo przed interesami właścicieli innych nieruchomości. W szczególności nie ma podstaw twierdzić, że organy prowadziły postępowanie w sprawie promując lub preferując interes inwestora ponad interes jego sąsiadów. Należy bowiem zauważyć, że organy nadzoru budowlanego podjęły czynności kontrolne, gdy uzyskały informację o możliwych nieprawidłowościach w trakcie prowadzenia prac budowlanych na działkach nr ewid. [...] i [...]. Po stwierdzeniu, że w procesie budowlanym mogło dojść do odstępstw od projektu budowlanego, organ pierwszej instancji wszczął i prawidłowo prowadził postępowanie nadzorcze. Zdaniem Sądu po zebraniu materiału dowodowego organ zastosował i prawidłowo zinterpretował właściwe przepisy. W prowadzonym postępowaniu brali również udział oboje skarżący. Nie ma więc podstaw, aby w tym zakresie mówić o naruszeniu zasad postępowania. Wydając wreszcie decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. organ wybrał taki środek prawny, który jest możliwie najmniej uciążliwy dla inwestora, ale jednocześnie, który zapewnia, że zgodność prowadzonych prac budowlanych z przepisami prawa obowiązującego będzie zachowana. Obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oznacza bowiem, że organy nadzoru budowlanego jeszcze raz skontrolują całe przedsięwzięcie budowlane inwestora. W tym zakresie dokonana zostanie również ocena, czy zaplanowana i w istotnym zakresie zrealizowana już inwestycja nie narusza praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. Z uwagi na dotychczasowy przebieg postępowania można wnosić, że skarżącym w niniejszym postępowaniu zostanie przyznany interes prawny i prawo do udziału na prawach strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
W przedstawionym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że nie ma najmniejszej podstawy do tego, aby uznać, że wyważenie spornych interesów stron zostało w rozpatrywanej sprawie dokonane nieprawidłowo bądź zaniechane (o ważeniu spornych interesów patrz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2812/15; z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 528/17; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15 oraz z 22 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1732/16). W tym sensie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja spełnia przyjęte w polskiej kulturze prawnej kryteria sprawiedliwości rozdzielczej i słuszności.
14. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło