II GSK 1462/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-08-05

Skład orzekający: Maria Jagielska, Andrzej Skoczylas, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia do określenia nienormatywności pojazdu w zakresie nacisków osi wielokrotnych, a tym samym czy pojazd wieloosiowy może być uznany za nienormatywny w przypadku przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi określonych w tym rozporządzeniu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w szczególności § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c), są właściwe do określenia nienormatywności pojazdu w zakresie nacisków osi wielokrotnych. Sąd podkreślił, że definicja pojazdu nienormatywnego zawarta w art. 2 ust. 35a Prawa o ruchu drogowym odnosi się szeroko do "przepisów o drogach publicznych", co obejmuje zarówno ustawę o drogach publicznych, jak i Prawo o ruchu drogowym wraz z przepisami wykonawczymi. W związku z tym, pojazd wieloosiowy może być uznany za nienormatywny, jeśli przekracza dopuszczalne naciski osi określone w tym rozporządzeniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym wybiórcze zbieranie dowodów i błędne ustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, kwestionując możliwość stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury do określenia nienormatywności pojazdu wieloosiowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 109/19 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 109/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. M., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane orzeczenie, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego, brak ustalenia rzeczywistego i zgodnego z prawdą stanu faktycznego, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywatela do organu administracji - w związku z wydaniem decyzji w oparciu o przepisy nieobowiązujące w przedmiotowej sprawie; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wykorzystanie w postępowaniu dowodu z wyników pomiaru gabarytów pojazdu wagami WWSE10T, pomimo faktu, iż nie ustalono czy dokonywanie takich pomiarów przedmiotową wagą jest zgodne ze wskazaniami producenta wagi; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezebraniu całego materiału dowodowego, a co za tym idzie niewyczerpującym przeprowadzeniu tego postępowania w związku z niezbadaniem czy wagi, które służyły do obliczenia nacisku poszczególnych osi pojazdu mogły również posłużyć do zbadania rzeczywistej całkowitej masy pojazdu; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a., ocenę na podstawie niepełnego i niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego, a co za tym idzie uznanie wyłącznie korzystnych dla organu okoliczności za udowodnione przy całkowitym pominięciu okoliczności zwalniających odwołującego z odpowiedzialności - dotyczących m.in. braku możliwości zważenia pojazdu wagami WWSE10T rzeczywistej całkowitej masy pojazdu; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 i § 2, art. 68 § 1 i § 2, art. 69 § 2 k.p.a. przez uznanie za dowód w sprawie protokołu kontroli drogowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], który zawierał sprzeczne informacje odnośnie sposobu przeprowadzenia kontroli drogowej oraz zastosowanej metody ustalenia nacisków na poszczególne osie pojazdu; f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w oparciu o pomiar dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wykonany urządzeniem, które nie jest do tego przystosowane, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego wyjaśnić, czy nacisk ładunku na osie pojazdu uległ zmianie na trasie dojazdowej do stanowiska ważenia z powodu warunków drogowych oraz niewyjaśnienie jaka była wartość nacisku na osie pojazdu w miejscu zatrzymania do kontroli. 2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżący w toku postępowania przed Sądem I instancji wykazał, że dla wyznaczenia wartości nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej (podwójnej napędowej) nie jest dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r.; b) § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez zastosowanie przepisu, który w niniejszym stanie faktycznym nie miał zastosowania, co spowodowało bezpodstawne uznanie, iż pojazd poruszał się bez wymaganego zezwolenia; c) art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez działanie Sądu I instancji nie na podstawie przepisów prawa i nie w jego granicach stosując nieprawidłowo przepisy prawa, co doprowadziło do nieprawidłowej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż skarżący winien ponosić odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa, podczas gdy brak jest takich przepisów, które nakładałyby odpowiedzialność na skarżącego w związku z wykonywanym transportem - brak regulacji dotyczącej przekroczenia nacisku osi podwójnej. Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z omawianego przepisu wynika, że Sąd administracyjny orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencją powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., z punktu widzenia istoty zawartej na ich gruncie regulacji, nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Ponownie odwołując się do konsekwencji wypływających z treści art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. podnieść należy, że autor skargi kasacyjnej, nie dość, że nie wskazał, z którym to konkretnie aspektem zasady wyrażonej na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz jej konsekwencji dla przyjętego modelu sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej wiąże naruszenie tego przepisu, to powtarzając w tym względzie wyłącznie sformułowanie ustawowe o "istotnym wpływie na wynik sprawy", nie wyjaśnił również, na czym w istocie wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy polegał. Reasumując więc - do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Na takie naruszenia skarga kasacyjna jednak nie wskazuje. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących. Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu - kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji - jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie. Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 i § 2, art. 68 § 1 i § 2, art. 69 § 2 k.p.a., a także art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty procesowe sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącego kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, instrukcji obsługi użytych w niniejszej sprawie wag typu WWS wynika, że platformy pomiarowe WWS zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw powtarzane w licznych konfiguracjach przepisów zarzuty naruszenia prawa procesowego zmierzające do wykazania, że w sprawie nie ustalono czy dokonywanie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu przedmiotowymi wagami jest zgodne ze wskazaniami producenta wagi. Nie można także podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej wywodu, że należy zakwestionować moc dowodową sporządzonego w sprawie protokołu kontroli. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie organ podczas kontroli drogowej dokonał pomiaru nacisków osi oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu w dynamicznym trybie ważenia, a z instrukcji obsługi wag wynika, że charakteryzują się one dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym. WSA słusznie zatem przyznał rację organowi, że dowodem wskazującym na przeprowadzenie dynamicznego sposobu pomiaru ważenia są kwity (wydruki) wagowe. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że wyniki ważenia potwierdzone wydrukami (k-14 akt administracyjnych) jednoznacznie potwierdzają, że pomiar został dokonany przy prędkości pojazdu 3 km/h, wyklucza przypuszczenie, że pomiaru dokonano przy użyciu wag w trybie statycznym. Za prawidłowy należy także uznać pogląd, że skarżący nieprawidłowo interpretuje wskazania w dokumentach legalizacyjnych wag, wnioskując, iż nie jest dopuszczalne dokonywanie ważenia ponad 20.000 kg – nawet na odpowiednio przygotowanym stanowisku wagowym przy użyciu dwóch wag. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, że podniesione w tej kwestii przez przedsiębiorcę zastrzeżenia nie znajdują podstawy w materiale dowodowym. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w oparciu o pomiar dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wykonany urządzeniem, które nie jest do tego przystosowane. Brak zatem podstaw, aby uznać, że w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów procesowych. Jeżeli chodzi o zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego zawarte w punkcie 2 lit. a) do c) petitum skargi kasacyjnej, tj.: ściśle ze sobą powiązane zarzuty naruszenia art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy o drogach publicznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu w niniejszej sprawie, bowiem zdaniem autora skargi kasacyjnej dla wyznaczenia wartości nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej (podwójnej napędowej) nie jest dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r., a ponadto § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez zastosowanie przepisu, który zdaniem autora skargi kasacyjnej w niniejszym stanie faktycznym nie miał zastosowania, co spowodowało bezpodstawne uznanie, iż pojazd poruszał się bez wymaganego zezwolenia, a także art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez działanie Sądu I instancji nie na podstawie przepisów prawa i nie w jego granicach stosując nieprawidłowo przepisy prawa, co doprowadziło do nieprawidłowej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż skarżący winien ponosić odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa, podczas gdy brak jest takich przepisów, które nakładałyby odpowiedzialność na skarżącego w związku z wykonywanym transportem — brak regulacji dotyczącej przekroczenia nacisku osi podwójnej, to tak sformułowane zarzuty nie są uzasadnione. Sąd I instancji prawidłowo bowiem wskazał, że brzmienie przepisu art. 41 ust. 1 u.d.p., stanowiącego, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 powyższego przepisu ustawy, nie oznacza, że nienormatywne mogą być pojazdy tylko o pojedynczej osi napędowej. W tym zakresie orzecznictwo NSA nie było jednolite, jednak w orzecznictwie tego sądu utrwalił się pogląd, że nienormatywność pojazdu musi być ujmowana kompleksowo, a więc na gruncie p.r.d. i u.d.p. Kwestia ta wielokrotnie była już zatem wyjaśniana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z dnia: 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1004/18; 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 651/18; 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 16/20; 28 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2868/17; 9 lipca 2019 r. sygn. akt II GSK 1093/17; 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1703/17; 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2337/16; z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2489/16; 1 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3289/17; 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14). Podzielając pogląd prawny prezentowany we wskazanych orzeczeniach należy przypomnieć, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołuje się ustawodawca definiując w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym "pojazd nienormatywny", to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Wynika to z tego, że w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje dotyczące dróg publicznych znajdują się nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Materia dotycząca dróg jest w obu tych ustawach wzajemnie powiązana i zarazem przemieszana, a regulacje te mają komplementarny charakter. Ponadto zauważyć należy, że do dnia 18 października 2012 r. regulacje odnoszące się do odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia zawarte były w ustawie o drogach publicznych, a po tej dacie stanowiły już przedmiot unormowań ustawy Prawo o ruchu drogowym, co dotyczy również przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych. Pierwotnie były one zawarte w ustawie o drogach publicznych (art. 41 ust. 1 i w wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia). Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane zmiany w zakresie przemieszczenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miały charakter porządkowy, formalny i były związane z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień przywołanej dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ulega wątpliwości, że treść § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika I do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z ustawy o drogach publicznych i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym niczego więc nie zmieniło zwłaszcza, gdy chodzi o przedmiot regulacji, a co za tym idzie także, gdy chodzi o zakres ich stosowania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prawidłowa jest przedstawiona w uzasadnieniu skarżonego wyroku wykładnia prawa materialnego, z której wynika, że w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d. nienormatywne mogą być nie tylko pojazdy posiadające pojedynczą oś napędową, o których stanowi art. 41 ust. 1 u.d.p., ale również pojazdy wieloosiowe, dla których dopuszczalne naciski osi określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Oznacza to, że Sąd w niniejszym składzie nie podziela, powołanego w skardze kasacyjnej przez pełnomocnika strony, odmiennego w tym zakresie poglądu zaprezentowanego np. w wyroku NSA z 18 lipca 2017 r. (sygn. akt II GSK 2670/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło