I SA/Ke 109/19

WyrokWSA w Kielcach2019-05-23

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić zwrotu kosztów egzekucyjnych postanowieniem wydanym na podstawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy też rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno nastąpić w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 64c § 7 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) stanowi materialną podstawę do zwrotu kosztów egzekucyjnych, ale nie jest samodzielną podstawą do wydania postanowienia w tej sprawie. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów egzekucyjnych powinno nastąpić w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a., które jest zaskarżalne zażaleniem. Wydanie postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych jako odrębnego rozstrzygnięcia, niebędącego postanowieniem z art. 64c § 7 u.p.e.a., stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. S. o zwrot kosztów egzekucyjnych w kwocie 2327,84 zł, które powstały w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych NFOŚiGW. Organy egzekucyjne odmówiły zwrotu tych kosztów, uznając, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji nie było niezgodne z prawem, a koszty zostały wyegzekwowane przed upływem terminu przedawnienia. A. S. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że egzekucja od pewnego etapu była prowadzona bezprawnie i że doszło do podwójnego obciążenia kosztami egzekucyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz umarza postępowanie administracyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dyrektor) postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.h (naczelnik) z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy A.s. zwrotu przekazanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. należności w kwocie 2327,84 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie wystawionych przez wierzyciela Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) tytułów wykonawczych o numerach NF/DKE/00213/2011/a, NF/DKE/00214/2011/a, NF/DKE/00215/2011/a, NF/DKE/00216/2011/a, NF/DKE/002172011/a, NF/DKE/00218/2011/a, NF/DKE/00219/2011a oraz NF/DKE/00220/2011 z dnia 11 października 2011 r. Organ ustalił, że naczelnik na podstawie ww. tytułów wykonawczych prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku A.s.. Zawiadomieniem z 26 października 2011 r. nr EA/SI/572/2011 organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia wypłacanego przez organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które skutkowało zbiegiem egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. (komornik). W związku z dokonanym zajęciem powstały koszty egzekucyjne w wysokości 2.327,80 zł. Postanowieniem z 26 kwietnia 2011 r. sygn. akt I Co 486/11 Sąd Rejonowy w S. orzekł, że wobec zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej skierowanej do tego samego składnika majątkowego komornik ma prowadzić przeciwko dłużnikowi A.s. egzekucję administracyjną i egzekucję sądową w całości. W związku z powyższym naczelnik przekazał wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze komornikowi. Postanowieniem z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt Km 900/13 komornik na wniosek wierzyciela umorzył prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez NFOŚiGW postępowanie egzekucyjne wobec A.s.. NFOŚiGW decyzją z 30 lipca 2018 r. określił wysokość nadpłaty z tytuły wyegzekwowanej opłaty eksploatacyjnej w kwocie 15.820 zł. Pismem z 9 października 2018 r. A.s. zwróciła się z wnioskiem o zwrot kosztów egzekucyjnych w kwocie 2347,90 zł, z należnymi odsetkami w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności z tytułu opłat eksploatacyjnych dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela NFOŚiGW. Postanowieniem z 14 listopada 2018 r. nr 2612-SEE.711.2.2442.2018 naczelnik odmówił zwrotu przekazanych przez komornika należności w kwocie 2.327,84 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych w toku egzekucji administracyjnej. Na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji A.s. wniosła zażalenie. Rozpatrując zażalenie naczelnik przywołał art. 64c § 3 i art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. 2018 poz. 1314 ze zm.), dalej u.p.e.a., regulujące odpowiednio kwestię zwrotu kosztów egzekucyjnych i badania dopuszczalności egzekucji. Organ wyjaśnił, że warunkiem zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a. jest po pierwsze - ustalenie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem po drugie - by stwierdzenie wadliwości postępowania egzekucyjnego nastąpiło już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Zaznaczył, że ww. przesłanki obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi muszą być spełnione łącznie. Organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym bada jedynie dopuszczalność egzekucji, nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodność z prawem decyzji, na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy, nie stanowi kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 64c § 3 u.p.e.a. Niewyeliminowanie z obrotu prawnego tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego w drodze zarzutów na to postępowanie przesądza o bezpodstawności żądania zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ drugiej instancji odwołując się do akt sprawy wskazał, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi były wymagalne zarówno na dzień ich wystawienia (11 października 2011 r.), jak powstania kosztów egzekucyjnych związanych z podejmowanymi działaniami egzekucyjnymi przez naczelnika, a w szczególności w związku z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych oraz w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Należności te wygasły wskutek przedawnienia w 2013 r., przy czym w przypadku należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach NF/DKE/00213/2011/a, NF/DKE/00214/2011/a, NF/DKE/00215/2011/a oraz NF/DKE/00216/2011/a przedawnienie nastąpiło z dniem 4 lipca 2013 r., zaś w przypadku należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach NF/DKE/00217/2011/a, NF/DKE/00218/2011/a, NF/DKE/00219/2011/a oraz NF/DKE/00220/2011 z dniem 31 grudnia 2013 r. Dlatego w sprawie nie zachodzi przesłanka zwrotu uprzednio wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych z uwagi na niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej. Do przedawnienia kosztów egzekucyjnych znajdzie odpowiednie zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych. Z uwagi na to, że koszty egzekucyjne powstały w 2011 r., 5-letni termin przedawnienia upływał z końcem 2016 r. Koszty egzekucyjne w kwocie 2.327,84 zł zostały przekazane w 2013 r. i 2014 r., tj. przed upływem ww. terminu. Należne naczelnikowi koszty egzekucyjne powstałe zgodnie z prawem w toku wszczętej i prowadzonej egzekucji, zostały zatem w całości wyegzekwowane przed upływem ich terminu przedawnienia, co wyłącza zasadność ich zwrotu. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego obciążania i naliczania kosztów egzekucyjnych w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej naczelnik wyjaśnił, że w ww. sytuacji komornik orzekając o kosztach prowadzonego poprzednio postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 774 Kodeksu postępowania cywilnego stosuje w tym zakresie przepisy u.p.e.a. i obowiązujące w tym postępowaniu zasady zwrotu organowi egzekucyjnemu kosztów postępowania, tj. art. 64c u.p.e.a. W ocenie dyrektora naczelnik prawidłowo uznał, że w 2011 r. w u.p.e.a. brak było przepisu warunkującego konieczność umorzenia części kosztów egzekucyjnych przed przekazaniem organowi sądowemu akt sprawy z uwagi na zbieg egzekucji. Administracyjny organ egzekucyjny nie mógł mieć wpływu na sposób naliczania i rozliczenia kosztów prowadzonej egzekucji przez komornika, który winien wyegzekwować od zobowiązanego i przekazać administracyjnemu organowi egzekucyjnemu należności wynikające z przesłanych administracyjnych tytułów egzekucyjnych, czyli istniejących oraz wymagalnych na dzień zaistnienia zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, w tym również powstałych w toku egzekucji administracyjnej należnych kosztów egzekucyjnych. Organem odpowiedzialnym za prawidłowe naliczanie i rozliczanie kosztów egzekucyjnych jest komornik i do niego winny być kierowane zarzuty co do prawidłowości naliczania kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do wskazanego w zażaleniu postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2004 r. sygn. akt III CZP 6/04 dyrektor wyjaśnił, że dotyczy wyłącznie obowiązku odpowiedniego stosowania przez komornika orzekającego o kosztach łącznej egzekucji przepisów u.p.e.a. Na powyższe postanowienie A.s. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy powinno zostać ono uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 64c § 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez odmowę zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych, mimo zaistnienia określonych w ww. przepisie przesłanek do ich zwrotu na rzecz zobowiązanego. Skarżąca zarzuciła, że wbrew stanowisku organu przesłanką zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a. jest nie tylko sytuacja kiedy tytuł wykonawczy nie powinien być wydany, ale też kiedy egzekucja mimo jej prawidłowego wszczęcia od pewnego etapu prowadzona była bezprawnie. Wierzyciel bezprawnie prowadził egzekucję od lipca oraz - w odniesieniu do części wierzytelności - od grudnia 2013 r. do czerwca 2018 r. W tym okresie przekazane zostały do organu egzekucyjnego koszty egzekucyjne, których zwrotu domaga się skarżąca. Podniosła, że utrzymanie w mocy czynności podjętych w postępowaniu, w ramach którego doszło do zbiegu egzekucji oznacza tylko tyle, że nie istnieje konieczność ponawiania pewnych działań. Natomiast czym innym jest kwestia zasad ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej nie jest trafne powołanie się przez organ egzekucyjny - jako argument za dopuszczalnością pobrania analogicznych opłat przez administracyjny i sądowy organ egzekucyjny - brak w 2011 r. przepisów nakazujących umorzenie opłat za czynność egzekucyjną, w której nastąpił zbieg. Odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2004 r. sygn. akt III CZP 6/04 stwierdziła, że obowiązujące w dacie wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do świadczenia zobowiązanego przepisy wykluczały możliwość podwójnego obciążenia dłużnika kosztami egzekucyjnymi w sytuacji kiedy postępowania były prowadzone przez dwa różne organy egzekucyjne. Wyegzekwowanie należności nastąpiło w drodze czynności sądowego organu egzekucyjnego, a zatem przekazanie na rzecz administracyjnego organu egzekucyjnego naliczonych przez niego kosztów było bezpodstawne i koszty te powinny zostać zwrócone. Skarżąca zaznaczyła, że postanowieniem z 26 kwietnia 2011 r. sygn. akt I Co 486/11 Sąd Rejonowy w S. oznaczył jedynie organ właściwy do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej. Dlatego nie można zgodzić się, iż przekazanie kwot kosztów egzekucyjnych przez komornika na rzecz administracyjnego organu egzekucyjnego nastąpiło celem wykonania ww. orzeczenia. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W odpowiedzi na skargę dyrektor wniósł o jej odrzucenie z uwagi na złożenie skargi po terminie, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przystępując do rozpoznania sprawy należało rozważyć wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu wniosek nie jest uzasadniony. Analiza akt wskazuje, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 3 stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych zostało doręczone A.s. w dniu 9 stycznia 2019 r. Termin do złożenia skargi na wskazane postanowienie upływał z dniem 8 lutego 2019 r. Skarżąca w dniu 7 lutego 2019 r., a zatem z zachowaniem 30 dniowego terminu wniosła skargę bezpośrednio do WSA w Kielcach. W dniu 11 lutego 2019 r. WSA w Kielcach przekazał skargę przesyłka pocztową Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w K.. Zgodnie z art. 53 § 4 ustawy p.p.s.a., (dodanym przez art. 9 pkt 3 lit d ustawy z 7 kwietnia 2017 r. Dz. U. poz. 935, obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) termin o którym mowa w § 1 i 2 art. 53 uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Z powyższych względów sąd był uprawniony do rozpoznania skargi Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie, którym organy na podstawie art. 64c § 1 i § 3 u.p.e.a. odmówiły zwrotu A.s. przekazanej przez komornika sądowego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. W przepisie art. 64c § 1 u.p.e.a. zawarto ogólną regułę, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które z zastrzeżeniem § 2 - 4 obciążają zobowiązanego. Zgodnie z przepisem art. 64c § 3 u.p.e.a., jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Organy egzekucyjne uznając, że okoliczności wynikające z przytoczonej regulacji § 3 u.p.e.a. nie miały miejsca postanowieniem odmówiły zwrotu kosztów egzekucyjnych. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia należało rozważyć, że wskazany przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. mógł stanowić samodzielną podstawę do rozstrzygania przez organy w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych w formie postanowienia. Przepisy u.p.e.a. przewidują szczególny tryb postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych. Stosownie do brzmienia art. 64c § 7, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo wierzyciela złożone w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6a. Przepis art. 64c § 6a u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek powiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na jego wniosek, zaś wierzyciela w przypadku spełnienia przesłanki określonej w art. 6a ust. 2 u.p.e.a. Z unormowania tego wynika, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza reguły, iż wysokość kosztów egzekucyjnych w każdym przypadku jest ustalana w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia uzależnione jest od złożenia stosownego żądania (wniosku) przez zobowiązanego lub wierzyciela. Na postanowienie przysługuje zażalenie (zdanie drugie 64c § 7 u.p.e.a.). Zestawienie treści normatywnej, zawartej w § 3 i § 7 art. 64c u.p.e.a., wskazuje na to, że pierwszy z tych przepisów przewiduje możliwość zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych zobowiązanemu, formułując jednocześnie warunki obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, a drugi - określa proceduralne ramy rozstrzygania w tej kwestii. Z powyższego wynika, że w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny rozstrzyga postanowieniem wydawanym na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. Reguły dotyczące obciążania zobowiązanego kosztami (64c § 1 u.p.e.a.), obciążenia kosztami wierzyciela (64c § 4 u.p.e.a.), dotyczące zwrotu kosztów egzekucyjnych określone w przepisie art. 64c § 3 u.p.e.a. winny być uwzględniane przy wydawaniu postanowienia, o którym mowa w art. 64c § 7 u.p.e.a. Przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. nie stanowi natomiast samodzielnej podstawy formalnej rozstrzygnięcia. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 60/16, że użyte w art. 64c § 7 wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" oznacza, że w dotyczyć może zarówno wysokości kosztów jak i zasad ich ponoszenia. To właśnie w tym postępowaniu powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane w art. 64c § 3 i § 4 u.p.e.a. decydujące o rozdziale tych kosztów. Stanowisko to zostało wyrażone także w wyrokach NSA: z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1256/15, z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1027/08, z 10 czerwca 2008, II FSK 524/07, z 12 stycznia 2007, sygn. akt II FSK 139/06). Należy wskazać, że w u.p.e.a. brak jest przepisu, który mógłby stanowić podstawę do rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą w formie postanowienia. Wydane przez organ egzekucyjny postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych nie znajduje uzasadnienia w ogólnej normie z art. 17 u.p.e.a., zgodnie z którym rozstrzygnięcia i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie, jeżeli ustawa u.p.e.a. lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. W piśmiennictwie podkreśla się, że art. 17 u.p.e.a. nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej wydania postanowienia, albowiem przepis ten określa jedynie formę działania organu egzekucyjnego. W ustawie egzekucyjnej wymieniono wprost postanowienia dotyczące kosztów egzekucyjnych zaskarżalne zażaleniem: w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.), w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 12 u.p.e.a.), w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 5 u.p.e.a.) i w sprawie rozłożenia na raty spłaty kosztów egzekucyjnych art. 64f u.p.e.a.). Ustawodawca nie przewiduje zatem wydania postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych jako odrębnego i samodzielnego rozstrzygnięcia, podlegającego zaskarżeniu. Samo dokonanie zwrotu zobowiązanemu pobranych kosztów egzekucyjnych następuje w formie czynności materialno-technicznej, jako konsekwencja rozstrzygnięcia przez organ o zasadzie ponoszenia kosztów, ich wysokości. Rozstrzyganie w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych w formie postanowienia wymaga istnienia w obowiązującym systemie prawnym przepisu prawa, który umożliwiałby orzekanie w tej formie. Jakkolwiek przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. określając reguły dotyczące zwrotu na rzecz dłużnika kosztów egzekucyjnych oraz obciążenia nimi wierzyciela stanowi materialną podstawę do ich zwrotu, po spełnieniu wymogów w nim przewidzianych, to nie stanowi samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania egzekucyjnego w formie zaskarżalnego postanowienia. Brak możliwości wydania odrębnego orzeczenia w rozpoznawanej sprawie oznacza, że rozstrzygnięcie przez organy egzekucyjne wniosku skarżącej o zwrot należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w formie postanowienia nie miało podstawy prawnej. Powyższe skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia poprzedzającego i umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w zakresie zwrotu należności z tytułu kosztów. Ma to szczególnie znaczenie w sytuacji, gdy z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych jest prowadzone. Organ egzekucyjny zawiadomił A.s. o wysokości kosztów egzekucyjnych a następnie w dniu 21 stycznia 2019 r. na podstawie art. 64c § 1 i § 3 i § 7 w zw. z art. 17 u.p.e.a. na wniosek A.s. wydał postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie A.s. wniosła zażalenie. W tym właśnie postępowaniu wniosek skarżącej o zwrot należności z tytułu kosztów egzekucyjnych winien być rozpoznany. Podsumowując, przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygania o odmowie zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych, jako konsekwencja rozstrzygnięcia prze organ egzekucyjny o zasadzie ponoszenia kosztów egzekucyjnych i ich wysokości, jest tylko elementem orzeczenia o kosztach egzekucyjnych i nie występuje jako samodzielne orzeczenie organu egzekucyjnego Wydanie postanowienia odrębnego niż postanowienie przewidziane art. 64 § 7 u.p.e.a., oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na charakter opisanego naruszenia przepisów postępowania przedwczesnym jest odniesienie się w sposób wiążący do zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 64 § 3 u.p.e.a. Kontrola poprawności wykładni i zastosowania tego przepisu przez sąd jest uwarunkowana wydaniem przez organ rozstrzygnięcia w formie przewidzianej przepisami prawa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a uchylił zaskarżone i poprzedzające postanowienie. Na podstawie art. 145 § 3 ustawy p.p.s.a umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone samodzielne postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o zwrot kosztów egzekucyjnych. Sąd uwzględniając skargę, nie orzekł o zwrocie przez organ kosztów postępowania, bowiem skarżąca, mimo prawidłowego pouczenia, nie złożyła stosownego wniosku przed zamknięciem rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło