IV SAB/Wr 42/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania oddala skargę w całości. W dniu [...] grudnia 2018 r. A. W. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. odwołanie od decyzji GOPS z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. GOPS przekazał odwołanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W., informując stronę o przekazaniu odwołania. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do SKO – [...] luty 2019 r.), zatytułowanym "Ponaglenie" skarżący zwrócił się do SKO o informację w sprawie odwołania od decyzji GOPS w C. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Strona wyjaśniła, że w dniu [...] stycznia 2019 r. w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem SKO nie uzyskała odpowiedzi, kiedy otrzyma decyzję. Natomiast GOPS w C. poinformował stronę, że przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do SKO nastąpiło w dniu [...] grudnia 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2019 r. (złożona osobiście w dniu [...] lutego 2019 r.) na bezczynność SKO w rozpatrzeniu odwołania, skarżący zarzucił naruszenie art. 12, art., 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz wniósł o zobowiązanie SKO do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że nie otrzymał odpowiedzi na ponaglenie do załatwienia odwołania, pomimo że ponaglenie winno być rozpatrzone w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Skoro upłynął już termin do załatwienia ponaglenia, to skarga powinna zostać rozpoznana. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o odrzucenie skargi. SKO wyjaśniło, że koordynator działu orzeczniczego w dniu [...] grudnia 2018 r. wyznaczył sprawę na posiedzenie niejawne zaplanowane na dzień [...] stycznia 2019 r. Na tym posiedzeniu sprawa została rozstrzygnięta, a więc w terminie 18 dni. Wobec powyższego zarzut bezczynności jest bezzasadny. Przede wszystkim jednak skarżący nie spełnił wymogów warunkujących dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność, ponieważ nie poprzedził skargi ponagleniem. Wniósł co prawda pismo, zatytułowane "Ponagleniem", jednakże dokonując jego oceny ze względu na treść, należało przyjąć, że jest to wniosek o udzielenie informacji dotyczącej doręczenia decyzji w sprawie. Strona "prosiła o informację", nie czyniąc Kolegium zarzutu niezałatwienia sprawy w terminie. W dacie wniesienia tego pisma projekt decyzji był wyłożony do podpisu składu orzekającego. Po podpisaniu decyzji przez wszystkich członków składu orzekającego, decyzję wysłano skarżącemu. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. skarżący nie zgodził się z wnioskiem SKO o odrzucenie skargi. Decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2019 r. strona otrzymała w dniu [...] lutego 2019 r. Natomiast ponaglenie zostało wysłane pocztą w dniu [...] stycznia 2019 r. W dniu [...] lutego 2019 r. strona osobiście stawiła się w SKO, dowiedzieć się, czy została wydana decyzja i czy można ją odebrać. Po uzyskaniu informacji, że decyzji nie ma, strona złożyła wcześniej przygotowaną skargę na bezczynność SKO. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r. SKO wskazało, że treść podania z dnia [...] stycznia 2019 r. nie budziła wątpliwości, co do swoich informacyjnych intencji. Poza tym o charakterze podania decyduje jego treść, nie nazwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy wyjaśnić, że nieuzasadniony jest wniosek organu o odrzucenie skargi na bezczynność SKO. W ocenie Sądu, pismo skarżącego (działającego bez profesjonalnego pełnomocnika) z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowiło ponaglenie, o którym mowa jest w art. 37 k.p.a. Świadczy o tym nie tylko tytuł pisma, ale przede wszystkim jego treść. Skarżący w piśmie tym wskazał, że odwołanie od decyzji GOPS zostało przekazane do SKO przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., a pomimo tego w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Kolegium w dniu [...] stycznia 2019 r. nie dowiedział się, kiedy zostanie rozpatrzone jego odwołanie. Dlatego też zwrócił się o udzielenie informacji, kiedy odwołanie zostanie rozpatrzone. Treść pisma skarżącego niewątpliwie wskazuje, że według strony upłynął już termin załatwienia sprawy, a intencją strony jest ponaglenie Kolegium do szybszego załatwienia odwołania. W piśmie tym skarżący w sposób jednoznaczny wskazywał na niezałatwienie sprawy, oczekując w tym zakresie reakcji organu odwoławczego. Skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia Spełniony został więc warunek formalny do wniesienia skargi na bezczynność, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., a więc skarga była dopuszczalna i w konsekwencji podlega merytorycznej ocenie. Należy też wskazać, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że odwołanie przekazane przez GOPS przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., Kolegium otrzymało w dniu [...] grudnia 2018 r. Odwołanie powinno być załatwione przez SKO najpóźniej do [...] stycznia 2019 r. Błędne jest stanowisko Kolegium, że decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] stycznia 2019 r. i sprawa została rozpatrzona w terminie 18 dni od dnia otrzymania odwołania. Z odpowiedzi na skargę wynika, że rozpatrzenie odwołania przez skład orzekający Kolegium nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2019 r. Decyzja opatrzona datą [...] stycznia 2019 r. wraz podpisami wszystkich członków składu orzekającego została wysłana do strony dopiero w dniu [...] lutego 2019 r. i doręczona stronie w dniu [...] lutego 2019 r. (potwierdzenie odbioru decyzji). Organ wskazał również, że projekt decyzji nadal był wyłożony do podpisu członkom składu orzekającego w dniu [...] lutego 2019 r., tj. w dacie wpływu do SKO ponaglenia. Wobec powyższego należy uznać, że wydanie decyzji nastąpiło nie później niż w dacie jej wyekspediowania do strony, tj. w dniu [...] lutego 2019 r. W niniejszej sprawie nie można mówić o wydaniu przez organ decyzji w dniu [...] stycznia 2019 r., gdyż fakt rozpatrzenia sprawy przez skład orzekający Kolegium na posiedzeniu niejawnym, na którym uzgodniono stanowisko zespołu orzekającego, nie jest tożsamy z formalnym wydaniem decyzji w rozumieniu art. 104 w związku z art. 107 k.p.a. Datę wydania decyzji przez organ kolegialny, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, należy utożsamiać z datą jej sporządzenia, którą jest dzień podpisania decyzji przez ostatniego członka składu orzekającego. Dopiero od tej chwili decyzja ta wiąże organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie jest możliwe przyjęcie, aby załatwienie sprawy przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu w trybie art. 17 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, w którym odnotowano wynik niejawnej narady. Mimo, że rozstrzygnięcie zostało faktycznie przegłosowane na posiedzeniu niejawnym, czego wyrazem jest protokół z takiego posiedzenia, to jednak dopiero składając swoje podpisy na decyzji zawierającej i rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie (art.107 § 3 k.p.a.) członkowie składu orzekającego Kolegium ostatecznie wyrażają swoją wolę rozstrzygnięcia w konkretny sposób danej sprawy. Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Przepisy ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych nie zawierają regulacji zmieniających tę zasadę. Dopiero zatem dzień podpisania przez ostatniego członka składu orzekającego Kolegium decyzji, zawierającej rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem jest dniem wydania decyzji; od tego momentu może ona być stronom doręczona lub ogłoszona. Od tej też chwili wiązać ona będzie również organ ją wydający. W tej dacie sprawa może być uznana za załatwioną, do niej odnosić należy zatem wszelkie rozważania związane z długością rozpoznawania sprawy. Protokół z narady nie posiada mocy wiążącej takiej jak decyzja podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego. Odnotowane w protokole rozstrzygnięcie może być traktowane jedynie jako projekt orzeczenia, a nie wyraz woli organu, która uzewnętrzniona jest w podpisanej przez członków składu decyzji organu kolegialnego (wyrok NSA z 11 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1292/06, wyrok NSA z 4 lutego 2009 r., sygn. II OSK 108/08, wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 149/16, wyrok NSA z 1 sierpnia 2017 r., sygn. II OSK 2614/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie decyzja nie została zatem wydana w dniu [...] stycznia 2019 r. Natomiast z całą pewnością jej wydanie nastąpiło nie później niż w dacie jej wyekspediowania do strony, tj. w dniu [...] lutego 2019 r. Jak już powyżej wskazano, dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. Dlatego też w rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wniesienia skargi organ nadal pozostawał w bezczynności załatwienia odwołania skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] lutego 2019 r., a do WSA wpłynęła w dniu [...] marca 2019 r. Natomiast decyzja została wydana przez SKO nie później niż [...] lutego 2019 r. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy zarzucany stan bezczynności w rozpatrzeniu odwołania i wydaniu decyzji przez SKO ustał nie później niż w dniu wniesienia skargi przez stronę, a więc w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, to skarga podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z oddaleniem skargi nieuzasadnione są żądania strony w zakresie orzeczenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Natomiast Sąd nie jest właściwy do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.