I FSK 1790/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. [...] S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 392/19 w sprawie ze skargi N. [...] S.A. z siedzibą w C. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 22 czerwca 2018 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 392/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę N. [...] S.A. z siedzibą w C. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 22 czerwca 2018 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Od powyższego wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem datowanym na dzień 3 listopada 2022 r. – w związku z wyznaczeniem posiedzenia niejawnego w niniejszej sprawie - pełnomocnik spółki poinformował, że po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego skarżąca spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z załączonego do niniejszego pisma wydruku komputerowego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]), pobranej w dniu 3 listopada 2022 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji KRS w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 112), mającego moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej wynika, że N. [...] S.A. została rozwiązana uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 10 października 2019 r. i po przeprowadzeniu likwidacji wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 16 grudnia 2020 r. (wpis o wykreśleniu uprawomocnił się 21 stycznia 2021 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz niektóre przypadki śmierci strony). Przepis ten, na mocy art. 193 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie spółki akcyjnej z Krajowego Rejestru Sądowego ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego tejże spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki akcyjnej z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy (tak przykładowo postanowienia NSA: z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.