II SA/Bd 146/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-05-28
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne wskazanie rodzaju przewożonego towaru w zgłoszeniu SENT, które nie spowodowało uszczuplenia należności publicznoprawnych, uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes strony lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne wskazanie rodzaju przewożonego towaru w zgłoszeniu SENT, nawet jeśli nie spowodowało uszczuplenia należności publicznoprawnych, stanowi naruszenie przepisów ustawy SENT i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Brak dowodów na istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, a także fakt, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i służą prewencji, przemawiają za utrzymaniem kary.Stan faktyczny
Spółka O. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 20 000 zł za zadeklarowanie w zgłoszeniu SENT oleju napędowego, podczas gdy faktycznie przewożony był olej napędowy do celów żeglugowych, barwiony na niebiesko. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnych i procesowych, argumentując, że popełniona omyłka nie spowodowała uszczupleń podatkowych i że istnieją podstawy do odstąpienia od kary ze względu na ważny interes strony i interes publiczny. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że naruszenie przepisów ustawy SENT jest bezsporne, a przesłanki do odstąpienia od kary nie zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. ze skargi [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2018r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., nałożył na O. sp. z o. o. w W. karę pieniężną w wysokości 20 000,00 zł. z tytułu zadeklarowania w zgłoszeniu [...] innego rodzaju towaru niż w rzeczywistości przewożony.
Zdaniem organu Spółka naruszyła przepis art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017r., poz. 708 z późn.zm.) — dalej ustawą SENT. Organ podał, że podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2018r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. w wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia przewozu [...] oraz dokumentów towarzyszących transportowi, a także rewizji częściowej towaru ustalili, że rodzaj towaru zadeklarowany w zgłoszeniu SENT jako olej napędowy, nie odpowiada towarowi przewożonemu w cysternie o ww. numerze rejestracyjnym [...] nr naczepy [...], wskazanemu w dokumentacji dotyczącej przewożonego towaru. W rzeczywistości bowiem przewożony był olej napędowy do celów żeglugowych, znaczony i barwiony na niebiesko. Podmiotem wysyłającym była firma O. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Według danych zwartych w zgłoszeniu, podmiotem odbierającym była firma P. Spółka Akcyjna, natomiast przewoźnikiem - O. sp. z o.o. z siedzibą w W..
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo, że zarówno rodzaj popełnionej przez stronę pomyłki, jak i ważny interes strony i interes publiczny przemawiają za tym, aby od wymierzenia kary odstąpić oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800) dalej jako: "O.p." poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 7, art. 21 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz art. 13 ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. poz. 1039), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz przedstawił założenia i cele ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Stwierdził, że biorąc pod uwagę przesłanki uzasadniające wprowadzenie do porządku prawnego ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, stwierdzenie Strony, iż dokonana omyłka w zakresie wskazania rodzaju przewożonego towaru nie niosła za sobą konsekwencji w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych i w związku z tym organ powinien odstąpić od wymierzenia kary, pozbawione jest racji bytu. Mając na względzie cel, jakiemu ma służyć wskazana ustawa, to jest skrupulatna kontrola przewozu towarów wrażliwych, każdy obowiązek nałożony na podmioty uczestniczące ma swoje uzasadnienie i służy właściwemu sprawowaniu tejże kontroli Zdaniem organu, strona, jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się obrotem towarów wrażliwych, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa. Podkreślił, że obowiązki wynikające z ustawy SENT, dotyczące wskazywania w zgłoszeniu przewozu towarów określonych informacji, nie wymagają wiedzy specjalistycznej, a jedynie konieczności skrupulatnego wpisania danych związanych z konkretną dostawą. Organ zauważył, że Spółka powinna wykazać się należytą starannością w zakresie rzetelnego wypełniania ciążących na niej obowiązków. Wskazał również, że odpowiedzialność wynikająca z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów nie jest uzależniona od stopnia zawinienia podmiotu, to jest od tego, czy jego działanie, czy zaniechanie wynikało z jego umyślności czy też omyłki, jak również od skutków jakie za sobą niosło.
Odpowiadając na zarzut strony, że organ pierwszej instancji nie podjął działań zmierzających do ustalenia, czy zachodzą przesłanki ważnego interesu podmiotu wysyłającego lub interesu publicznego, organ odwoławczy zauważył, iż z zasady oficjalności zawartej w art. 122 O.p. nie można wywodzić obowiązku organów nieograniczonego poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ odniósł się również do kwestii możliwości odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny i wyjaśnił, dlaczego instytucja ta nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu nałożone na każdy podmiot uczestniczący w przewozie towarów obowiązki są istotne w kontekście realizacji założeń ustawy, tj. ochrony legalnego handlu towarami uznanymi za wrażliwe, walki z szarą strefą oraz ograniczenia poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach. Uzupełnianie zgłoszeń o odpowiednie dane stanowią natomiast element, w oparciu o który możliwe jest wprowadzenie skutecznego mechanizmu kontroli przewozu drogowego towarów. Analizując drugą przesłankę odstąpienia od wymierzenia kary, tj. ważny interes strony organ wskazał, że na stronie spoczywał obowiązek dostarczenia odpowiednich dowodów na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, albowiem to ona dysponuje wyczerpującą wiedzą na temat swojej sytuacji ekonomicznej. W gestii organu natomiast pozostaje ocena, czy przedstawione przez stronę dowody przemawiają za istnieniem ważnego interesu, uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Organ zauważył, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] maja 2018r. wyraźnie wskazano, że jeżeli w ocenie strony występują okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, to powinna je wskazać i udokumentować. Strona na żadnym etapie postępowania nie wskazywała takich okoliczności. Nadto organ zważył, że ustawa obowiązuje od 18 kwietnia 2017r., zatem profesjonalny przedsiębiorca jakim jest strona powinien sprawnie i skrupulatnie wypełniać ciążące na nim z tytułu tej ustawy obowiązki związane ze wskazaniem w zgłoszeniu , w tym w zakresie wskazania rodzaju przewożonego towaru, co miało za zadanie także zapewnić odpowiednie narzędzia kontroli, a w konsekwencji przeciwdziałanie zjawiskom niepożądanym na gruncie podatku akcyzowego, a mianowicie nieuprawnionego wykorzystywania niskoopodatkowanego oleju opałowego dla celów napędowych. W stanie faktycznym sprawy przepis art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy wyraźnie wskazuje na obowiązki ciążące na podmiocie wysyłającym w zakresie danych dotyczących przewożonego towaru, które winny zostać zawarte w zgłoszeniu, natomiast przepis art. 21 ust. 2 jednoznacznie określa konsekwencje braku czy tez błędnego określenia rodzaju, ilości, masy czy objętości towaru. Organ odwoławczy zauważył, że nie po raz pierwszy stwierdzono w niniejszej sprawie nieprawidłowości podczas przewozu towarów podlegających systemowi monitorowania drogowego dokonywanego przez Spółkę. Wyrokiem z dnia 11 listopada 2018r. sygn. I SA/Bd 787/18 WSA w Bydgoszczy oddalił skargę Spółki w analogicznej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy O. sp. z o. o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, pomimo iż zarówno rodzaj popełnionej przez skarżącą omyłki, jak i ważny interes skarżącej oraz ważny interes publiczny, przemawiają za tym, aby od wymierzenia kary odstąpić;
2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 oraz art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, ze popełniona omyłka nie spowodowała żadnych uszczupleń w należnościach publicznoprawnych, a charakter jej działalności, wypracowana przez wiele lat renoma oraz dokładanie należytej staranności w ciążących na niej obowiązkach, potwierdza, że wyłącznie ludzki błąd był przyczyną wskazania błędnych informacji o rodzaju przewożonego towaru w cysternie. Skarżąca podkreśliła, że w dokumentach towarzyszących transportowi wszystkie informacje zostały wskazane prawidłowo, co potwierdza tylko jej stanowisko popełnienia omyłki, a nie świadomego wprowadzania w błąd organów administracji publicznej. Zdaniem skarżącej, ważny interes publiczny przemawia za odstąpieniem od wymierzenia jej kary, przy czym powołała się na cel przedmiotowej ustawy oraz postulowane zmiany, które miałyby wpłynąć na zmniejszenie obciążeń przedsiębiorców. Zdaniem Spółki zgodnie z założeniami ustawy nowelizującej, kara pieniężna ma nie być wymierzana, jeśli nie doszło do uszczupleń w zakresie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług czy innych środków publicznych, a przepisy te będą stosowane do naruszeń powstałych od 1 maja 2017r. tj. z mocą wsteczną. Celem ustawodawcy nie jest zatem karanie przedsiębiorców za zwykłe omyłki, które przy prowadzeniu działalności zawsze mogą się zdarzyć, lecz zapewnienie bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów. Z tego względu organ powinien odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, gdyż dokonana przez skarżącą omyłka nie spowodowała żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych.
Ponadto w skardze wskazano wykładnię pojęć "interes publiczny" i ważny interes podmiotu wysyłającego twierdząc, że popełniona omyłka nie spowodowała żadnych uszczupleń w należnościach publiczno-prawnych, charakter działalności i renoma Spółki praz dokładanie należytej staranności w ciążących na niej obowiązkach, potwierdza, że wyłącznie ludzki błąd był przyczyną wskazania błędnych informacji o rodzaju przewożonego towaru w cysternie o nr rejestracyjnym [...]. Z tego powodu, zdaniem skarżącej, ważny interes publiczny przemawia za odstąpieniem od wymierzeniem skarżącej kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w T. z dnia [...] września 2018r. wymierzającą O. sp. z o.o. w W. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł, z tytułu zadeklarowania w zgłoszeniu SENT innego rodzaju towaru, niż w rzeczywistości przewożony. Organ stwierdził, że strona zgłaszając przewóz do systemu SENT, w polu "Informacje o towarze" nieprawidłowo wskazała, że przedmiotem przewozu był olej napędowy, co nie odpowiadało rodzajowi towaru stanowiącego rzeczywisty przedmiot transportu (olej napędowy do celów żeglugowych, znaczony i barwiony na niebiesko).
W zakresie istotnych w sprawie regulacji prawnych wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów ("ustawa o SENT"), system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy SENT ).
Z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów wynika, że ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
Nie znajduje uzasadnionych podstaw, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zarzut naruszenia art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
Z niespornych i prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] marca 2018r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. na drodze krajowej 10 w miejscowości C. przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą [...] nr rej. [...], przewożącego zarówno olej napędowy o kodzie CN 27102011 – 12 000 litrów, jak również olej napędowy używany do celów żeglugi CN 27101943 – 15 000 litrów (protokół z kontroli [...]). W dwóch komorach pojazdu [...] stwierdzono ciecz ropopochodną koloru żółtego w ilości 4000 i 8000 litrów, a w komorach 1-3 przyczepy [...] stwierdzono ciecz ropopochodną zabarwienia niebieskiego w ilości odpowiednio 7000, 1000, 7000 litrów. Podmiotem wysyłającym oraz przewoźnikiem towarów zgodnie z przedstawioną do kontroli dokumentacją była firma O. sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. [...], a odbiorcami "[...]" PPH S.A. z siedziba w W. oraz P. S.A. w W.. Według danych zwartych w zgłoszeniu, podmiotem odbierającym była firma [...], natomiast przewoźnikiem - [...] sp. z o.o. Przewóz odbywał się z Bazy Paliw O. ul. [...] w S.. Jak wynika z treści protokołu kontroli dokonano sprawdzenia 6 zgłoszeń SENT, w 5 nie stwierdzono nieprawidłowości, a w zgłoszeniu utworzonym [...].03.2018r. [...] stwierdzono nieprawidłowy rodzaj towaru. W zgłoszeniu zadeklarowano bowiem przewóz 1800l oleju napędowego, co nie odpowiadało rodzajowi przewożonego towaru, który stanowił w rzeczywistości olej napędowy używany do celów żeglugi zabarwiony na niebiesko.
Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, na różnicę pomiędzy ww. rodzajami wyrobów, bowiem olej napędowy używany do celów żeglugowych oznaczony i zabarwiony na niebiesko (oznaczony kodem CN 27101943) jest wyrobem akcyzowym mogącym przy spełnieniu przepisanych warunków być zwolnionym od akcyzy, ze względu na przeznaczenie na cele żeglugi (vide wyrok NSA z dnia 24 października 2018r. sygn. I GSK 1081/16 w CBOSA).
Ustalenia faktyczne dokonane przez organy są prawidłowe i niekwestionowane. Zatem, bezspornie nastąpiło naruszenie przepisu art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy SENT. Przepis ten w dacie dokonywania przewozu stanowił bowiem, iż w przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Z ustaleń kontroli, których Spółka zasadniczo nie kwestionuje, bezsprzecznie wynika, że skarżąca zgłosiła dane dotyczące towaru niezgodne ze stanem rzeczywistym.
Wskazać jednocześnie należy, iż o ile w art. 8 ust. 1 ustawy SENT ustawodawca nałożył obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w taki zakresie, w jakim istniał obowiązek ich zgłoszenia, to nie odnosi się to do danych zawartych w zgłoszeniu danych dotyczących towaru będącego przedmiotem przewozu, które nie podlegają aktualizacji (ust. 2). Wskazuje to na wagę jaką ustawodawca przywiązuje do tego typu danych głoszenia - dla realizacji celów ustawy.
Konsekwencja tego jest również sankcja administracyjna przewidziana w art. 21 ust. 2 ustawy SENT, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia) stanowił, że w przypadku stwierdzenia, ze towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł.
Nie budzi wątpliwości w sprawie, że przewożony towar podlegał systemowi monitorowania drogowego przewozu (art. 2 pkt 1 lit. b ustawy – pozycja CN 2710). Wobec tego, istniały podstawy do zastosowania art. 21 ust. 2 ustawy SENT, co zasadnie stwierdziły organy.
Należy zważyć, iż w toku postępowania skarżąca na wezwanie organu podała ceny netto przewożonego oleju napędowego dla celów żeglugowych, na czym organ oparł wyliczenie wysokości kary. Kwota 46 % różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia wyniosła 505,00 zł (co prawidłowo wyliczono w decyzjach), co wobec treści art. 21 ust. 2 ustawy obligowało do wymierzenia skarżącej kary w ustawowej wysokości minimalnej - 20 000 zł.
W ocenie Sądu, zasadniczą i wystarczającą przesłanką wydania decyzji nakładającej karę pieniężną, jest co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia. Dlatego ujawnienie w trakcie kontroli, iż w zgłoszeniu SENT podano dane dotyczące towaru podlegającemu zgłoszeniu niezgodne ze stanem faktycznym, dawało wystarczającą podstawę do zastosowania przepisów sankcjonujących taki stan faktyczny i wymierzenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisu ustawy.
W skardze skarżąca sformułowała również zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, pomimo iż zarówno rodzaj popełnionej przez skarżącą omyłki, jak i ważny interes skarżącej oraz ważny interes publiczny, przemawiają za tym, aby od wymierzenia kary odstąpić. Skarżąca wskazuje, że popełniona omyłka nie spowodowała żadnych uszczupleń w należnościach publiczno-prawnych, zaś charakter jej działalności, wypracowana przez wiele lat renoma oraz dokładanie należytej staranności w ciążących na niej obowiązkach, potwierdza, że wyłącznie ludzki błąd był przyczyną wskazania błędnych informacji o rodzaju przewożonego towaru.
Należy w związku z tym wskazać, że podany przez pełnomocnika przepis zawiera treść, iż w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Przepis ten nie mógł być zastosowany w przypadku skarżącej, bowiem pomijając, że nie reguluje on kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, to dotyczy, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nałożenia kary pieniężnej w sytuacji zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru. Natomiast w tej sprawie zastosowanie miał art. 21 ust. 2 ustawy SENT przewidujący nałożenie kary pieniężnej w sytuacji stwierdzenia, że towar nie odpowiada m.in. co do rodzaju towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu.
Dodatkowo należy wskazać, iż w dniu 14 czerwca 2018r. weszły w życie akcentowane w odwołaniu oraz skardze przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018r. poz. 1039), jednakże treść ustawy nowelizującej, wbrew oczekiwaniom skarżącej, nie mogła spowodować oczekiwanych przez nią skutków. Podkreślając ponownie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania norma art. 24 ustawy SENT, zatem konsekwentnie także jej zmiany, wskazać należyty, że organy podatkowe orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały bowiem przepis art. 13 ustawy nowelizującej. Stanowi on, że do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 oraz w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 25 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Nie jest również wątpliwe, iż do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zastosowanie mógł mieć art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust.3.
W ocenie Sądu, o istnieniu ważnego interesu podmiotu wysyłającego, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Użycie słowa "ważny", podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
"Ważny interes podmiotu" występuje wtedy, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp. Jednak pojęcia ważnego interesu nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Nie mniej, trzeba jednak mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych.
W relacji do powyższego, po stronie podmiotu wnioskującego było dostarczenie organowi argumentów oraz wspierających ich dowodów wskazujących na istnienie przesłanek zawartych w analizowanym przepisie. W postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] maja 2018r. organ wskazał zarówno treść przepisu, wyjaśnił również, że jeżeli w ocenie Strony występują okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, to powinna je wskazać i udokumentować. Pasywność strony, nie może obciążać organów prowadzących postępowanie, które nie są obciążone obowiązkiem nieograniczonego poszukiwania dowodów, w sytuacji bierności samej strony.
Należy przy tym podkreślić, że ewentualne zmiany ustawy w przyszłości czy też brak uszczuplenia należności publiczno-prawnych, nie determinuje konieczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Czynności kontrolne organu oraz możliwość nałożenia kary pieniężnej za uchybienia przepisom ustawy mają zapobiegać powstawaniu uszczupleń. Wymierzana kara zawiera w sobie zarówno element represji jak i pierwiastek prewencyjny. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują możliwości uwzględnienia "incydentalności" naruszenia przepisów, czy też wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Przewidziane w ustawie sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest ona zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych. W tym znaczeniu, kara pieniężna stanowi przejaw pewnego interwencjonizmu państwowego w sferę (szczelność systemu podatkowego), która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezależnie od powyższego, w odniesieniu do argumentacji skarżącej co do nieistotności błędu i jego jednostkowego charakteru, stwierdzić należy, iż Sądowi z urzędu znana jest wskazana w uzasadnieniu skarżonej decyzji okoliczność, iż niezgodne ze stanem faktycznym wypełnienie zgłoszenia stwierdzone w niniejszej sprawie w przypadku przewozów towarów dokonywanych przez skarżąca spółkę nie jest przypadkiem odosobnionym (uzasadnienia wyroków WSA w Bydgoszczy z dnia 10 października 2018r. sygn. II SA/Bd 569/18, z 11 grudnia 2018r. sygn. I SA/Bd 787/18)
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 21 ust. 2 ww. ustawy, który to przepis również miał zastosowanie w sprawie. Jednocześnie, organ po rozważeniu przesłanek zawartych w ust. 3 art. 21 ustawy SENT prawidłowo również uznał, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło