IV SA/Po 240/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-05-30

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska - Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, gdy związek przyczynowy między warunkami pracy a schorzeniem jest jedynie prawdopodobny, a nie bezsporny, oraz czy organ administracji jest związany orzeczeniem lekarskim w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem, a niekoniecznie na podstawie dowodu bezspornego. Orzeczenie lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej ma charakter obligatoryjnego dowodu (opinii biegłego) i organy administracji są nim związane, o ile nie posiadają dowodów przeciwnych. Skarga została oddalona, ponieważ organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty strony skarżącej okazały się nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u K. W. choroby zawodowej – wirusowego zapalenia wątroby typu B. Skarżący (szpital) kwestionował związek przyczynowy między pracą w szpitalu a chorobą, sugerując inne drogi zakażenia. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim stwierdzającym chorobę zawodową i ustalonym narażeniu zawodowym na czynniki biologiczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. [...] im. [...] P. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r. (znak: [...]) Inspektor Sanitarny (dalej też jako "WPWIS" lub "organ II instancji"), wskazując w podstawie prawnej na: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.") w zw. z § 5 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej w skrócie "rozporządzenie RM") – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez W. [...] im. E. i J. Z. – utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z [...] listopada 2018 r. (znak: [...]) o stwierdzeniu choroby zawodowej. Zaskarżona decyzja WPWIS, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Przywołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. (dalej też jako "PPIS" lub "organ I instancji") stwierdził u K. W. chorobę zawodową – choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, pod postacią wirusowego zapalenia wątroby typu B, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W takcie postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji ustalono przebieg pracy zawodowej K. W., zgodnie z którym w latach 1982-2016 pracowała w różnych placówkach służby zdrowia w ekspozycji zawodowej na szkodliwe czynniki biologiczne, w tym na zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B ze względu na kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia było wydane przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. (zwane też dalej "[...]" lub "lekarską jednostką orzeczniczą I stopnia") orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] maja 2018 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z [...] lipca 2018 r. Wskazana jednostka orzecznicza w toku badań specjalistycznych, po zapoznaniu się z dokumentacją leczenia (szpitalne karty wypisowe, wyniki badań laboratoryjnych), opinią specjalisty chorób zakaźnych, konsultanta dla [...] oraz kartą oceny narażenia zawodowego sporządzoną przez pracodawcę i lekarza poradni chorób zawodowych w toku postępowania orzeczniczego zdiagnozowała występowanie u K. W. wirusowego zapalenie wątroby typu B. Z kolei w opinii uzupełniającej z [...] lipca 2018 r. lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, iż nie ma obowiązku ustalenia dokładnych okoliczności, w których mogło dojść do zakażenia wirusem zapalenia wątroby, gdyż w opinii [...] jest to niemożliwe w odniesieniu do osób pracujących w stałej styczności z materiałem zakaźnym. Choroba może mieć długi okres utajenia i wielokrotnie rozpoznaje się schorzenie po wielu latach. Zdaniem [...] należy przyjąć, że zakażenie nastąpiło w 2010 r., czyli wtedy, kiedy wystąpiły dolegliwości, wprawdzie nie zdiagnozowane, ale tylko dlatego, że nie wykonano stosownych badań, które zlecono dopiero w 2012 r. W odwołaniu od opisanej decyzji PPIS, W. [...] im. E. i J. Z. (dalej też jako "Skarżący") podniosło, że nie ma jasnych dowodów, które wykazałyby, iż do zakażenia wirusem doszło w okresie, kiedy K. W. była zatrudniona w szpitalu, tj. w okresie od [...] października 2005 r. do [...] stycznia 2017 r. Ponadto, w ocenie Skarżącego, nie wzięto pod uwagę, że droga zakażenia nie ogranicza się do zabiegów z przerwaniem ciągłości skóry. Istnieje również możliwość transmisji u fryzjera, kosmetyczki, w salonach tatuażu itp., drogą seksualną i drogą horyzontalną (możliwa oddechowa, dospojówkowa, przy masywnym kontakcie ze śliną pacjenta, zwłaszcza zanieczyszczoną krwią). Utrzymując w mocy decyzję PPIS z [...] listopada 2018 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2019 r. – WPWIS wyjaśnił, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, po rozpoznaniu przez uprawnioną jednostkę medyczną choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustaleniu, że pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem istnieje (lub jest wysoce prawdopodobny) związek przyczynowy. Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej kluczowe znaczenie i stanowi, w rozumieniu art. 84 k.p.a., obligatoryjny dowód w sprawie, mający walor opinii biegłego. Dalej organ II instancji podkreślił specyfikę postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzeczeniami lekarskimi wydanymi w sprawie, które podlegają ocenie ww. organów jedynie pod względem formalnym. Zaznaczył, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności opinie lekarskie, WPWIS uznał, że zaistniały podstawy do stwierdzenia u K. W. choroby zawodowej. W opiniach [...] sformułowano jednoznaczne wnioski w tym zakresie, a opinie te są rzeczowe, spójne i logiczne. Organ nie znalazł podstaw do ich kwestionowania, ponieważ orzeczenie wydane zostało po przeprowadzeniu miarodajnych specjalistycznych badań i analizie dokumentacji lekarsko-orzeczniczej. Odnosząc się do zarzutów odwołania, WPWIS wskazał, że z art. 2351 k.p. wynika, iż są dwa alternatywne sposoby stwierdzenia, w wyniku oceny warunków pracy, czy choroba zawodowa spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy ("narażenie zawodowe") – "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem", co wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej. W konkretnym przypadku bowiem stwierdzenie przez organ z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest zatem ustalenie, czy na stanowisku pracy chory był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza wzruszalne domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą. Zdaniem organu II instancji z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego wynika, że występujące narażenie zawodowe na stanowisku pracy dawało podstawę do stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że doprowadziło ono do powstania u K. W. choroby zawodowej. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, nie mogą więc odstąpić od wskazania zakładu pracy, gdyż środowisko pracy nie istnieje bez zakładu pracy. Wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika. Dlatego, w ocenie WPWIS, rozważania na temat możliwości zachorowania pracownika w innym zakładzie pracy pozostają bez wpływu na treść decyzji PPIS, skoro Skarżący nie kwestionował okoliczności zatrudniania tego pracownika, ani też występowania czynników szkodliwych, stanowiących potencjalne źródło choroby, w jego zakładzie pracy. Dalej organ II instancji – przypomniawszy, że Skarżący podnosił, iż doszło u K. W. do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych przed rozpoczęciem u niego pracy, tj. w 2005 r. – uznał, że na podstawie ustaleń dokonanych przez organ I instancji jednoznacznie można stwierdzić, iż najwcześniejszy wynik dodatni HBs Ag stwierdzono u K. W. w badaniu przeprowadzonym w dniu [...] listopada 2012 r. i potwierdzonym w dniu [...] listopada 2012 r. W odniesieniu z kolei do wątpliwości przedstawianych przez Skarżącego odnośnie do ewentualnych innych źródeł zakażenia K. W., WPWIS wskazał, że pracodawca nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, oprócz lakonicznego wskazania na pozazawodowe możliwości transmisji wirusa do organizmu człowieka. Organ podkreślił, że orzekanie w sprawie chorób zawodowych nie nakłada obowiązku postawienia rozpoznania ze stuprocentową pewnością, ale zgodnie z zasadą wysokiego prawdopodobieństwa uznania zawodowej etiologii rozpoznawanego schorzenia. W ocenie organu bezsprzecznym jest fakt, iż K. W. przez cały okres zatrudnienia w różnych placówka służby zdrowia świadcząc pracę jako pielęgniarka była eksponowana na materiał biologiczny potencjalnie zakaźny. Nie znaleziono również podstaw do zakwestionowania prawdziwości jej twierdzeń zawartych w protokole przesłuchania strony z [...] czerwca 2018 r., albowiem korespondują one z dokumentami zebranymi w sprawie. Należy zatem przyjąć, iż potencjalne zakażenie nastąpiło w 2010 r., czyli wtedy, kiedy wystąpiły pierwsze dolegliwości, a zdiagnozowane zostały jako zakażenie wirusem wątroby typu B w 2012 r. Związek przyczynowy między ekspozycją na czynniki biologiczne w środowisku pracy w okresie zatrudnienia K. W. jako pielęgniarki, a rozpoznaną przez lekarzy orzeczników chorobą zawodową został wykazany. W podsumowaniu WPWIS stwierdził, że w jego ocenie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej, tj.: rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania (§ 5 rozporządzenia RM), udokumentowano narażenie zawodowe oraz uznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa istnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem. Skargę na opisaną decyzję WPWIS wniosło W. [...] im. E. i J. Z., reprezentowane przez r.pr. A. U.-B., która zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. – przez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego i dokonanie niepełnej oraz całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości na korzyść Skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez WPWIS, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, że choroba zawodowa stwierdzona przez jednostkę orzeczniczą I stopnia w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu B ma związek z wykonywaną pracą w W. [...] s.p. ZOZ im. [...] w C. na oddziale Chirurgii Klatki Piersiowej – który to szpital w następstwie reorganizacji został przekształcony w W. [...] im. E. i J. Z. w P. – kiedy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stan faktyczny sprawy nie wskazują jednoznacznie i z wysokim prawdopodobieństwem, że do zakażenia doszło we wskazanej placówce opieki zdrowotnej. Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej przepisami prawa. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w ich świetle zarzut nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania niepełnej oraz całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za nietrafny. Ponadto uznał, że również chybiony jest zarzut [stwierdzenia], iż do zakażenia doszło wyłącznie w W. [...].p. ZOZ im. [...] w C. na oddziale Chirurgii Klatki Piersiowej, albowiem decyzja dotycząca choroby zawodowej nie wskazuje, w jakim zakładzie pracy doszło do zakażenia. Z tych przyczyn WPWIS wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] maja 2019 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Sanitarny z [...] stycznia 2019 r. (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. W szczególności – w ocenie Sądu – wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji w koniecznym zakresie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Od razu godzi się podkreślić, że podstawowa w tej sprawie okoliczność – jaką jest stwierdzenie u K. W. choroby zawodowej – w istocie nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Jej wystąpienie nie budzi także wątpliwości Sądu. W myśl art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.; w skrócie "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wspomniany wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; w skrócie jako "rozporządzenie RM"). Organy obu instancji stwierdziły wystąpienie u K. W. tak rozumianej choroby zawodowej – w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu B, zaliczającego się do wymienionej w poz. 26 załącznika do rozporządzenia RM grupy chorób zawodowych: "choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa". Stwierdzenie tej choroby znajdowało oparcie w wydanym przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. orzeczeniu lekarskim z [...] maja 2018 r. (nr [...]; k. 10 akt adm. I inst.) o rozpoznaniu choroby zawodowej (wraz z opinią uzupełniającą z [...] lipca 2018 r.; k. 53 akt adm. I inst.), sporządzonym w wyniku badań specjalistycznych i po zapoznaniu się przez lekarza orzecznika z dokumentacją leczenia (szpitalne karty wypisowe, wyniki badań laboratoryjnych), opinią specjalisty chorób zakaźnych, konsultanta dla [...] oraz kartą oceny narażenia zawodowego sporządzoną przez pracodawcę i lekarza poradni chorób zawodowych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej organ administracji nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując "przeciwdowodami", które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Orzeczenia te w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej mają status opinii biegłego, zatem powinny odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 84 § 1 k.p.a. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać w szczególności merytoryczne uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności, oraz musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Organ inspekcji sanitarnej nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, czy też wywołującej wątpliwości. W przypadku opinii nie spełniających ww. wymogów, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii lub z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia; W kontrolowanej sprawie organ I instancji skorzystał z tej kompetencji – określonej expressis verbis w § 8 ust. 2 rozporządzenie RM – i zwrócił się do [...] o przedstawienie uzupełniających wyjaśnień. W rezultacie, w ocenie Sądu, orzeczenie lekarskie z [...] maja 2018 r. wraz z opinią uzupełniającą z [...] lipca 2018 r. spełnia wymagania stawiane dowodom, o jakich mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Zarazem trafność tego orzeczenia nie została w toku postępowania skutecznie podważona; w szczególności nie został zaoferowany przez stronę skarżącą żaden dowód przeciwny. Jest to o tyle istotne, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada oficjalności nie jest równoznaczna z każdoczesnym przerzuceniem całości ciężaru poszukiwania dowodów w sprawie na organ administracji. Przeciwnie, nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w wypełnianiu tego obowiązku (por. np. wyrok NSA z 25.09.2018 r., II OSK 2406/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Strona powinna w szczególności zaoferować dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Wymogu tego nie spełnia samo tylko kontestowanie ustaleń organu i oczekiwanie odeń podejmowania dalszych, bliżej nie sprecyzowanych czynności wyjaśniających – do czego w istocie ograniczyła się strona skarżąca w kontrolowanej sprawie. Skoro w warstwie formalnej powyższe (uzupełnione) orzeczenie lekarskie z [...] maja 2018 r. spełniało wszystkie wymagania stawiane tego rodzaju dowodom, a w warstwie merytorycznej nie budziło ono wątpliwości organu, ani nie zostało skutecznie podważone przez stronę, to organ I instancji zasadnie oparł swe rozstrzygnięcie na danych zawartych w tym orzeczeniu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że treść rozstrzygnięcia organu I instancji znajdowała oparcie także w przeprowadzonej w kontrolowanej sprawie ocenie narażenia zawodowego (k. 73 i k. 75–78 akt adm. I inst.). Jest bowiem poza sporem, że K. W. przez cały okres zatrudnienia (od [...].09.1982 r. do [...].01.2017 r.; zob. k. 77–78 akt adm. I inst.) świadcząc pracę w różnych placówka służby zdrowia jako pielęgniarka, pozostawała w ekspozycji zawodowej na szkodliwe czynniki biologiczne, w tym na zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B, ze względu na kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym. Wprawdzie Skarżący w odwołaniu i w skardze próbował wywodzić, że do zakażenia mogło dojść poza środowiskiem pracy – w tym celu podnosił m.in., że droga zakażenia ww. wirusem nie ogranicza się tylko do zabiegów z przerwaniem ciągłości skóry, lecz "[i]stnieje również możliwość transmisji u fryzjera, kosmetyczki, w salonach tatuażu itp., drogą seksualną i drogą horyzontalną (możliwa oddechowa, dospojówkowa, przy masywnym kontakcie ze śliną pacjenta, zwłaszcza zanieczyszczoną krwią)" – lecz wywody te okazały się gołosłowne, co trafnie wytknął organ II instancji, i nieprzekonujące, zwłaszcza w kontekście, zasadnie uznanych przez organy za wiarygodne, wyjaśnień K. W. (zob. protokół jej przesłuchania z [...] czerwca 2018 r.; zwłaszcza k. 26 akt adm. I inst.), iż ta nie korzystała z zabiegów kosmetycznych, włosy obcinała samodzielnie, tatuaży nie wykonywała, podlegała jedynie bieżącej, zachowawczej kontroli stomatologicznej, nie wyrywano jej zębów (miała usunięte 2 żeby po maju 2016 r.), bo nie było takiej potrzeby, nie miała dotychczas leczenia kanałowego. Niezależnie od tego Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego zamieszczona w art. 2351 k.p. przesłanka stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyroki NSA z 15.06.2012 r., II OSK 748/12; z 26.10.2017 r., II OSK 2492/16; dostępne w CBOSA) – jak to miało też miejsce w kontrolowanej tu sprawie. Zresztą z treści zarzutów skargi jasno wynika, że rzeczywisty spór pomiędzy stronami sprowadza się nie tyle do kwestii, czy K. W. dotknięta jest chorobą zawodową, ile raczej – czy wystąpienie tej choroby miało związek z okresem pracy wykonywanej przez nią w chodzieskim szpitalu Skarżącego (ówcześnie: W. [...] s.p.z.o.z. im. dr [...] w C., ul. [...]), na Oddziale Chirurgii Klatki Piersiowej (od [...].10.2005 r. do [...].04.2013 r.). Należy przychylić się do stanowiska WPWIS, że jest to w tej sprawie w istocie kwestia drugorzędna, pozostająca bez wpływu na treść decyzji organu I instancji. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem utrwalony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w innych zakładach pracy nie obala domniemania, o którym mowa w art. 2351 k.p., gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie pracownika. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy i w danym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Jednocześnie organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy pracownika, czyli nie mogą odstąpić od wskazania zakładu pracy, bowiem bez zakładu pracy nie istnieje środowisko pracy. Wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika Tym samym rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki "wysokiego prawdopodobieństwa", o której mowa w art. 2351 k.p. (zob. wyrok NSA z 14.06.2018 r., II OSK 1749/16, CBOSA; por. też wyroki NSA: z 08.06.2001 r., I SA 1780/00, Lex nr 77662; z 28.01.2015 r., II OSK 1549/13, CBOSA). Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym stanowi natomiast zupełnie odrębną kwestię, która nie podlega ocenie Sądu, gdyż wykracza poza zakres postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia choroby zawodowej (zob. wyrok NSA z 28.01.2015 r., II OSK 1549/13, CBOSA; por. też wyrok NSA z 29.12.2009 r., II OSK 1627/09, CBOSA). Dlatego jedynie ubocznie, jako wiarygodne należy ocenić przypuszczenia organów, że do inkryminowanego zakażenia wirusem mogło dojść w okresie po 2005 r. (zdaniem WPWIS: "potencjalne zakażenie nastąpiło w 2010 roku czyli wtedy kiedy wystąpiły pierwsze dolegliwości a zdiagnozowane zostały jako zakażenie wirusem wątroby typu B w 2012 roku"). Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z informacją podaną przez K. W., była ona szczepiona na WZW typu B w latach pomiędzy 1985 r. a 1988 r. (k. 26 akt adm. I inst.). A zgodnie z informacjami dostępnymi na portalu internetowym "Szczepienia info" – administrowanym przez N. Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny (szczepienia.pzh.gov.pl) – odporność po szczepieniu przeciw WZW B "jest długotrwała (ponad 20 lat, a prawdopodobnie przez całe życie)". Skoro w przypadku K. W. jest jasne, że ów drugi wariant (dożywotniej odporności) się nie ziścił, to należy przypuszczać, że do ustania tej odporności mogło dość przynajmniej po ok. 20 latach (tj. po ok. 2005–2008 r.). Mając wszystko to na uwadze, Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 (w zw. z art. 140 k.p.a.) przez organ II instancji. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. (jak można rozumieć: przez jego niezastosowanie "na korzyść" Skarżącego) – który to przepis stanowi, że: "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony" – należy stwierdzić, że przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie; a już na pewno nie "na korzyść" Skarżącego. Po pierwsze, sprawa ta nie miała za przedmiot nałożenia na Skarżącego jakiegokolwiek obowiązku, ani ograniczenia lub odebrania jego uprawnienia. Po drugie, w sprawie nie wystąpiły "niedające się usunąć" wątpliwości co do stanu faktycznego. Przeciwnie, poczynione w niej ustalenia faktyczne pozwalały przyjąć z dopuszczonym w art. 2351 k.p.a. "wysokim prawdopodobieństwem", że zdiagnozowana u K. W. choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych (tj. WZW typu B) została spowodowana istniejącym ówcześnie narażeniem zawodowym. Po trzecie, zgodnie z art. 81a § 2 pkt 1 k.p.a. przepisu § 1 nie stosuje się jeżeli w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach, a z przebiegu postępowania administracyjnego jasno wynika, że dochodzony w nim interes Skarżącego nie był zbieżny z interesem K. W.. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło