II OSK 1747/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-31

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Roman Ciąglewicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu konserwatora zabytków, polegające na dodaniu nowych numerów działek, stanowi rozszerzenie zakresu pozwolenia i tym samym jest niedopuszczalne w trybie art. 113 § 1 k.p.a., co może skutkować stwierdzeniem nieważności takiego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu konserwatora zabytków, polegające na dodaniu nowych numerów działek, nie może być traktowane jako błąd pisarski w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., ponieważ w istocie prowadzi do rozszerzenia zakresu pozwolenia i zmiany jego treści. Takie działanie stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdzającego nieważność postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia 31 marca 2015 r. Postanowieniem tym konserwator sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 24 lutego 2014 r. zezwalającej na roboty budowlane, wpisując nowe numery działek. Minister uznał, że sprostowanie to w rzeczywistości rozszerzyło zakres pozwolenia, a nie było jedynie korektą błędu pisarskiego, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.G. na postanowienie Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną H.G.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną H.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 981/16 w sprawie ze skargi H.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H.G. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 981/16, oddalił skargę H.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z [...] lutego 2014 r. Miejski Konserwator Zabytków w G., na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, po rozpatrzeniu wniosku P. S.A., H.G., M. i T.C., J. i K.S. oraz R. i E.L., zezwolił na prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, a polegających na budowie przyłącza kanalizacji sanitarnej, sieci i przyłącza wodociągowego, instalacji gazowej, kanalizacji deszczowej, linii kablowej nn 0,4 kV i linii oświetleniowej z słupami oświetleniowymi oraz przyłącza elektrycznego na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb G., położonych przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w G. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. organ I instancji sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści wspomnianej decyzji z [...] lutego 2014 r., w ten sposób, że zamiast podanych numerów działek: "[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] obręb G." wpisał prawidłowe numery działek "[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] obręb G.". Postanowieniem z [...] lipca 2015 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] września 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wstrzymał wykonanie decyzji z [...] lutego 2014 r. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] września 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wstrzymał wykonanie postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. z [...] marca 2015 r. Postanowieniem z [...] października 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. z [...] marca 2015 r. Zdaniem organu wnioskodawcy domagali się sprostowania oczywistej omyłki w pozwoleniu Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. z [...] lutego 2014 r., poprzez dodanie działek, na których miała być prowadzona inwestycja (nr [...],[...] i [...] obręb G.), czyli rozszerzenia zakresu wydanego pozwolenia. Żądanie wnioskodawców zmierzało do merytorycznej zmiany i rozszerzenia zakresu decyzji, a nieprawidłowości w niej wskazane nie były wynikiem błędu pisarskiego czy oczywistej omyłki. Niedopuszczalne było potraktowanie ich żądania jak podlegającego załatwieniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności postanowienia z 31 marca 2015 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli spółka P. S.A., E. i R.L., T. i M.C., K. i J.S. oraz H.G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] lutego 2016r., działając na podstawie art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446), art. 17 pkt 2, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu w wyniku sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej doszło do zmiany pozwolenia konserwatorskiego poprzez rozszerzenie terenu inwestycji i wpisanie działek ewidencyjnych, które nie zostały ujęte w pozwoleniu, jak również we wniosku inwestora. Takie działanie, nie może zostać zakwalifikowane jako oczywista omyłka pisarska w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., albowiem nie jest ona skutkiem błędu pisarskiego czy oczywistej omyłki przy sporządzaniu treści decyzji. Postanowienie organu I instancji z [...] marca 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H.G. wniosła o uchylenie wymienionych postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., art. 107 § 3 w zw. z art. 9 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Orzekając o oddaleniu skargi Sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z art. 126 k.p.a. wynika, że ustawodawca wyraźnie i w sposób nie budzący wątpliwości przewidział możliwość sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie tylko decyzji administracyjnej ale także postanowienia a także tryb nadzorczy w stosunku do takiego postanowienia. Treść art. 113 § 1 k.p.a. wskazuje na dość szeroki zakres przedmiotowy objęty możliwością sprostowania. W materii prostowania oczywistych omyłek najistotniejszą kwestią jest to, aby te oczywiste błędy należały do kategorii błędów, które można zauważyć "na pierwszy rzut oka", bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań, czy ustaleń. Pomyłki muszą więc być widoczne, a ich oczywistość musi polegać na niewłaściwym użyciu, czy sformułowaniu wyrazu, wbrew zamierzeniu organu. Omawiane błędy nie powinny należeć do merytorycznej strony aktu administracyjnego. W tej sprawie Miejski Konserwator Zabytków w G. dokonał sprostowania pozwolenia konserwatorskiego - decyzji własnej z [...] lutego 2014 r. w ten sposób, że w treści zamiast podanych pierwotnie numerów działek wpisał nowe prawidłowe numery działek. Zatem w wyniku sprostowania doszło do zmiany pozwolenia konserwatorskiego poprzez rozszerzenie terenu inwestycji i wpisanie działek ewidencyjnych, które nie zostały ujęte w pozwoleniu, jak również we wniosku inwestora. Taka sytuacja nie może zostać zakwalifikowana jako oczywista omyłka pisarska w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., albowiem nie jest ona skutkiem błędu pisarskiego czy oczywistej omyłki przy sporządzaniu tekstu decyzji, a samo postanowienie o sprostowaniu prowadzi do zmiany treści decyzji z [...] lutego 2015 r. w zakresie przedmiotowym. Trafnie organ uznał, że postanowienie z [...] marca 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., co wypełnia dyspozycję określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku H.G. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku na podstawie tylko części akt sprawy, - art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie jego zastosowania, - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności podnoszonych w postępowaniu administracyjnym i kolejno w skardze, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędna jego wykładnię tj.: - § 20 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań zabytków, w związku z art. 113 § 1 i art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. W dniu 20 maja 2019 r. do akt sądowych wpłynęło pismo procesowe skarżącej kasacyjnie zawierające nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Na rozprawie w dniu 31 maja 2019 r. pełnomocnik H.G. wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Wbrew odmiennemu stanowisku autora skargi kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu, a podniesione pod jego adresem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Niezasadny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, a ponadto gdy nie zawiera ono zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sądy Administracyjny, nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Zatem z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w swoich rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (np. wyroki z 26 września 2018 r. II OSK 2272/16 – Lex nr 2570136 i 11 stycznia 2019 r. I OSK 2022/18 – Lex nr 2626561, 27 lutego 2019 r. I GSK 1278/16 - 2637315). Uzasadnienie kontrolowanego wyroku posiada wymagane przepisem ustawy elementy, dzięki którym możliwa jest jego kontrola instancyjna. Sporządzone zostało w sposób jasny i czytelny, umożliwiający prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i zweryfikowanie przesłanek, którymi kierował się on oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Lektura rozważanego uzasadnienia dowodzi, że Sąd wojewódzki rzeczowo odniósł się w nim do zasadniczych zarzutów skargi. To, że skarżąca kasacyjnie nie jest przekonana o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku. Dodać nadto trzeba, że w drodze rozważanego zarzutu nie można kwestionować trafności zajętego przez Sąd I instancji stanowiska co do istoty sprawy, a do tego, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej zmierza jej autor. W rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw ażeby postawić Sądowi I instancji skuteczny zarzut nieuwzględnienia z urzędu faktów powszechnie znanych, a zatem zarzut zaniechania zastosowania art. 106 § 4 p.p.s.a. Fakty powszechnie znane to okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu rozsądnemu i posiadającemu doświadczenie życiowe człowiekowi. Za powszechnie znane uważa się np. wydarzenia historyczne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalne i zwyczajne zachodzące w określonym miejscu i czasie. Za fakty powszechnie znane mogą być uznane tylko te, które odpowiadają rzeczywistości, przy czym kryterium oceny, czy dany fakt ma charakter faktu notoryjnego, musi być obiektywne, a nie subiektywne. Fakt powszechnie znany nie wymaga dowodu, jest to fakt notoryjny, którego nie można obalić dowodem przeciwnym (np. wyroki NSA z dnia: 27 stycznia 2012 r., II OSK 2165/10 – Lex nr 1429513 i 29 lutego 2012 r. I OSK 134/12 – Lex nr 1122876). Według skarżącej kasacyjnie faktem powszechnie znanym jest to, że nieruchomość gruntowa jest terytorialnie stabilna (niemożliwe jest jej przemieszczenie w strukturze kuli ziemskiej). Oznaczenie takiej nieruchomości numerami ewidencyjnymi nie prowadzi tym samym do jej przemieszczenia na kuli ziemskiej. Oznaczenie to nie prowadzi również do jakichkolwiek innych zmian nieruchomości, co też jest faktem powszechnie znanym. Zatem pozwolenie konserwatorskie wydane względem określonego wycinka kuli ziemskiej nie staje się pozwoleniem konserwatorskim dla innego wycinka kuli ziemskiej, gdy w pozwoleniu tym podano numer ewidencyjny działki będącej tym drugim wycinkiem. Numery ewidencyjne nieruchomości gruntowej nie łączą się z rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej tej nieruchomości – nie mają jakiegokolwiek wpływu na to rozstrzygnięcie. Numer ewidencyjny nieruchomości gruntowej jest tylko numerem (porządkowym) oznaczającym ją w ewidencji gruntów. Numer ten nie jest tym samym cechą kwalifikującą prawnie taką nieruchomość. Sprostowanie takiego numeru w decyzji administracyjnej nie prowadzi do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, dotyczącej nieruchomości gruntowej. Powyższego stanowiska nie można zaakceptować. Przede wszystkim, wskazać trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, który zachowuje swoją aktualność także na gruncie rozpatrywanej sprawy, że oznaczenie numeru działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia określonych robót, w precyzyjnie oznaczonym miejscu. Nie można w decyzji, czy to lokalizacyjnej, czy też dotyczącej pozwolenia na budowę, numerów określających poszczególne działki, na których jest planowana lub ma być realizowana inwestycja, traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu-nieruchomości z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa. Zatem sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może dotyczyć numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy (np. wyroki NSA z: 9 stycznia 2008 r. II OSK 1815/06 - Lex nr 443701, 24 września 2009 r. II OSK 1439/08 – Lex nr 597281, 12 listopada 2002 r. IV SA 136/02 - niepublikowany). Nie ma więc racji autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji niezastosowanie art. 106 § 4 p.p.s.a., poprzez odrzucenie faktów powszechnie znanych - brak wpływu oznaczenia nieruchomości na wykreowany decyzją administracyjną stan prawny. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Stawiając rozważany zarzut skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji wydanie wyroku na podstawie części akt sprawy. W jej przekonaniu pominięcie przez Sąd I instancji niesprostowanej graficznej części decyzji konserwatorskiej, stanowi wyraźne naruszenie tego przepisu, co skutkowało oddaleniem skargi w warunkach, w których postanowienie prostujące tekstową część tej decyzji nie powodowało z uwagi na niesprostowanie tej pierwszej (rzeczowo i miejscowo konkretyzującej) – ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (nie modyfikowało praw ani obowiązków), ani nie odnosiło się do elementów stanu faktycznego (ani jego kwalifikacji prawnej) sprawy załatwionej tą decyzją. Stanowisko to jest błędne. Wyjaśnić trzeba, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez Sąd pierwszej instancji. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy Sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (np. wyrok NSA z 15 lutego 2019 r. I OSK 386/17 – Lex nr 2628777 i z 12 lutego 2019 r. II OSK 685/17 – Lex nr 2642661). W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie kompletnych akt sprawy. Z kolei fakt, że przyjął odmienną aniżeli skarżąca kasacyjnie ocenę znajdującego w aktach administracyjnych materiału dowodowego, podzielając tym samym stanowisko organu orzekającego, nie oznacza, że naruszył przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu rzutującym na wynik sprawy. Zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie mógł wreszcie odnieść zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że Sąd I instancji dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, nie dokonywał wykładni przepisu § 20 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych, wobec czego nie mógł naruszyć omawianego przepisu. Prawidłowo odkodował natomiast treść normatywną art. 113 § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną kontrolowanego w trybie nadzoru postanowienia. W rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Rację ma więc Sąd I instancji twierdząc, że w materii prostowania oczywistych omyłek zasadniczą kwestią jest to, by były to błędy zauważalne "na pierwszy rzut oka", bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań, czy ustaleń. Instytucja sprostowania służy bowiem usuwaniu wadliwości decyzji o charakterze nieistotnym. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu przyjmuje się, że oczywistość omyłki pisarskiej wynika z natury samej omyłki. Omyłka pisarska to widoczne, niezamierzone użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny lub niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd pisarski może mieć wyłącznie wymiar techniczny (np. wyroki NSA z 9 stycznia 2008 r., II OSK 1815/06 – Lex nr 443701 i 24 września 2009 r., II OSK 1439/08 – Lex nr 597281, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 15, Wydawnictwo C. H. Beck, str. 624, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. 5, Wydawnictwo C. H. Beck str. 918). Błędem pisarskim będzie przykładowo błąd w nazwisku strony, który powstał przy sporządzaniu czystopisu maszynowego decyzji przez naciśnięcie niewłaściwego klawisza (np. wyrok NSA z 4 maja 1988 r., III SA 1466/87 – Lex nr 10756). W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał w ślad za Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że sprostowanie przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. własnej decyzji z [...] lutego 2014 r. w ten sposób, że w treści zamiast podanych numerów działek: "[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...] i [...] obręb G." wpisał prawidłowe numery działek "[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...] obręb G.", doprowadziło w istocie do zmiany pozwolenia konserwatorskiego. Nastąpiło bowiem poszerzenie terenu inwestycji, poprzez wpisanie działek ewidencyjnych, które nie zostały ujęte pierwotnie w pozwoleniu, jak również w samym wniosku inwestora. Nie budzi zatem wątpliwości, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie wystąpiła oczywista omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W tym wypadku o oczywistej omyłce pisarskiej można by mówić wyłącznie w przypadku działki nr [...], której prawidłowy numer to [...]. Trafnie ocenił więc organ nadzoru, że postanowienie organu I instancji z [...] marca 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest bowiem naruszenie oczywiste, łatwo dostrzegalne, wyraźne i niewątpliwe. W przypadku wad istotnych decyzji, a z takimi mieliśmy do czynienia w stanie faktycznym tej sprawy, tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek). Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych. Trzeba przy tym dostrzegać zasadniczą różnicę pomiędzy trybem rektyfikacji decyzji a trybami nadzwyczajnymi służącymi weryfikacji i usuwaniu wad kwalifikowanych decyzji ostatecznych. Oba tryby są wobec siebie niekonkurencyjne i nie mogą być stosowane zamiennie. Błędne jest zatem przekonanie skarżącej kasacyjnie, że w tej sprawie mieliśmy do czynienia ze sprostowaniem błędu, który był widoczny na pierwszy rzut oka, przy zestawieniu ze sobą części graficznej i tekstowej pozwolenia konserwatorskiego. Skoro zatem poddane kontroli Sądu I instancji postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdzające nieważność postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. odpowiada przepisom obowiązującego prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo oddalił skargę H.G. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania należnych organowi od skarżącej kasacyjnie orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło