III SA/Gl 395/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-03
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe, wydana na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, które następnie zostało uchylone przez sąd administracyjny, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe, ponieważ została ona wydana w następstwie orzeczenia dyscyplinarnego, które następnie zostało prawomocnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uchylenie orzeczenia dyscyplinarnego skutkuje koniecznością ponownego ukształtowania sytuacji prawnej strażaka.Stan faktyczny
Młodszy aspirant M.D. został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe (starszy ratownik) na mocy decyzji Komendanta Miejskiego PSP, która została utrzymana w mocy przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Przeniesienie było konsekwencją orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu kary wyznaczenia na niższe stanowisko. Strażak zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując zgodność kary z orzeczeniem dyscyplinarnym oraz sposób ustalenia dodatku służbowego. W trakcie postępowania przed WSA w Warszawie toczyło się postępowanie dotyczące uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało ostatecznie uchylone.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: Kpa), art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz.1313, ze zm., dalej także PSP) oraz - jak zaznaczył - w związku z orzeczeniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym PSP sygn. akt [...] - po rozpatrzeniu odwołania mł.asp. M.D. (dalej także: strona, skarżący, strażak) od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. z dnia [...] r. – utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że w dniu [...] r. wpłynęło do niego odwołanie strażaka od przytoczonej na wstępie decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przeniesienia go z dniem [...] r. na stanowisko służbowe starszy ratownik w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w M.. W odwołaniu, co także przypomniał, strażak wskazał, że wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym PSP sygn. akt [...]. Stwierdził tym samym, że w razie uchylenia prawomocnie orzeczonej kary dyscyplinarnej wyznaczenia go na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika - trudne będzie uchylenie skutków wynikłych z tegoż orzeczenia dyscyplinarnego, a nade wszystko zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Podniósł również, że przyznany mu w zaskarżonej decyzji dodatek służbowy jest zbyt niski. Stanowisko swoje strażak uzasadnił tym, że dodatek służbowy może być przyznany w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień; przyznanie mu, więc dodatku służbowego w minimalnej stawce obowiązującej dla stanowiska starszy ratownik uważa za niezgodne z prawem i krzywdzące dla niego.
Organ odwoławczy wskazał także, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 11 października 2017 r., a zatem odwołanie zostało wniesione w terminie. Przechodząc do jego rozpoznania wyjaśnił, że zgodnie z art. 128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, przeto - jak stwierdził - dokonał kompleksowej, szczegółowej analizy wniesionego odwołania w kontekście i przez pryzmat zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej z uwzględnieniem przywołanego przez strażaka prawomocnego orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym PSP.
Następnie przypomniał, że orzeczeniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym PSP dotyczącym obwinionego strażaka w sprawie kradzieży i sprzedaży koła zapasowego z samochodu [...] na portalu ogłoszeniowym OLX i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika - utrzymane zostało w mocy zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Śląskim Komendancie Wojewódzkim PSP w Katowicach o wymierzenie mu kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe starszego ratownika. To orzeczenie, jak zauważył, dyscyplinarne organu odwoławczego jest prawomocne i podlega wykonaniu, co wynika wprost z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowej organizacji komisji dyscyplinarnych oraz szczegółowych zasad wykonywania kar dyscyplinarnych wobec strażaków Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U z 1997 r. nr 144, poz. 968 ze zm.) statuującego zasadę, że kary dyscyplinarne wymierzone strażakom wykonuje się niezwłocznie, po uprawomocnieniu się orzeczenia o ukaraniu.
Zauważył nadto, że z treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym PSP wynika - generalnie - że temu orzeczeniu dyscyplinarnemu zarzuca się wymierzenie strażakowi kary rażąco niewspółmiernej do wagi jego przewinienia. Ocena orzeczenia dyscyplinarnego będzie dokonana przez Sąd, przy czym - co zaakcentował - brak jest związku pomiędzy wywiedzioną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a wniesionym odwołaniem od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. o nr [...], którą to decyzją prawomocne orzeczenie zostało wykonane. Tym samym, jak uznał, nie istnieją żadne przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Przypomniał także, że w punkcie drugim decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. ustalone zostało także uposażenie strony na stanowisku starszego ratownika. W tym zakresie, co także podkreślił, organ pierwszej instancji wskazał podstawy prawne swego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcie to uzasadnił w sposób czytelny i zrozumiały. Wyeksponował i wyjaśnił, że uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, zaś strażak przeniesiony na niższe stanowisko na podstawie art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie zachowuje prawa do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na uprzednio zajmowanym stanowisku. Dodatek służbowy, jako ustalony w stawkach miesięcznych jest dodatkiem o charakterze stałym. Stosownie do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 717 z późn. zm.) strażakowi przyznaje się ustalany kwotowo dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, zaś § 5 tegoż rozporządzenia wskazuje okoliczności uwzględniane przy ustalaniu wysokości dodatku służbowego takie jak: dyspozycyjność związana z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych; udział w ćwiczeniach i zgrupowaniach; udział w akcjach ratowniczych poza terenem działania jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełni służbę; sprawność fizyczna, potwierdzona wynikami sprawdzianów oraz inne szczególnie uzasadnione przypadki, uzasadniające przyznanie dodatku służbowego.
W dalszych motywach podniósł, że dodatek służbowy w wysokości podanej w decyzji wynika z załącznika nr 10 Regulaminu Pracy i Służby Komendy Miejskiej PSP w M.. W jego ocenie podano prawne motywy rozstrzygnięcia. Z kolei nie przyznanie dodatku w maksymalnej wysokości nie stwarza roszczenia w tym zakresie. Wynika to bowiem z faktu, że dodatek służbowy nie jest premią za dotychczasową nienagannie pełnioną służbę, lecz wynagrodzeniem za aktualnie należyte realizowanie zadań i czynności, a te (na nowym stanowisku) zostały powierzone strażakowi z dniem [...] r.
Zdaniem organu odwoławczego nie doszło zatem do przekroczenia granic uznania administracyjnego w ramach stosunku służbowego w aspekcie
przywołanych podstaw prawnych i uzasadnienia faktycznego. Mając to na uwadze stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna odpowiada prawu, zaś odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Pismem procesowym z 29 grudnia 2017 r. strażak wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia go na niższe stanowisko służbowe - starszy ratownik w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w M.. Skarżący – co do meritum – nie zgodził się z wymierzoną mu karą. Zaskarżonej decyzji zarzucił zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego mające wpływ na wynik sprawy, a to:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP poprzez jego obrazę, a to bezpodstawne powołanie się organu na ten przepis, jako podstawy zmniejszenia uposażenia skarżącego,
2) art. 36 ust. 1 ustawy o PSP poprzez jego obrazę, a to mianowanie skarżącego na stanowisko służbowe znacznie poniżej jego kwalifikacji,
3) działanie niezgodne z orzeczeniem [...] Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej poprzez wymierzenia przez organ kary dyscyplinarnej, niezgodnej z nim;
II. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, a to wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M., gdy tymczasem organ II instancji powinien ją uchylić w całości,
2) art. 7 Kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3) art. 10 oraz 73 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego przed organami i uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu,
4) art. 77 Kpa poprzez jego obrazę, a to nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący treści orzeczenia [...] oraz obowiązujących przepisów i oparcie się tylko i wyłącznie na argumentacji podanej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M.,
5) art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał za prawidłowy obszar analizowany wyznaczony przez organ I instancji, zaś nieprawidłowy obszar analizowany przez skarżącego.
W uzasadnieniu skarg, ich autor, zakwestionował w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w petitum skargi, zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że w tym postępowaniu nie kwestionuje kary wymierzonej w orzeczeniu [...], które jest przedmiotem innego postępowania, ale nie zgadza się z wymierzeniem przez organ kary, która jest niezgodna z w/w orzeczeniem, co jest przedmiotem niniejszej skargi. Przypomniał także, że w sprawie miał miejsce następujący przebieg zdarzeń:
po pierwsze – orzeczeniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej Przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie sygn. Akt [...] skarżącemu została wymierzona kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Skarżący, od orzeczenia [...], złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
po drugie – decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. z dnia [...] r. został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe - starszy ratownik w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w M.,
po trzecie – pismem z dnia 23 października 2017 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] z dnia [...] r. do Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach,
po czwarte – decyzją nr [...]I Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która skarżący odebrał w dniu 5 grudnia 2017 r.
Formułując powyższe zarzuty i podniesione na ich uzasadnienie argumenty wniósł o uchylenie w całości decyzji [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji. Jednocześnie – powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) – wniósł o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu w całości wykonania decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w M. [...] o przeniesieniu skarżącego ze stanowiska Kierownika Sekcji Kwatermistrzowsko-Technicznego na stanowisko Starszego Ratownika z tego względu, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania wobec skarżącego trudnych do odwrócenia skutków w postaci rażącego naruszenia prawa, gdyż organ celem realizacji nieznanych prawu celów i pobudek pozbawił skarżącego praw nabytych, zajmowania stanowisko oficerskiego, uposażenia i prestiżu zawodowego oraz wyznaczył do pełnienia służby na stanowisku służbowym znacznie poniżej jego kwalifikacji ogólnych i pożarniczych oraz niezgodnych z orzeczeniem [...].
Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Powtórzył przy tym zasadnicze motywy zawarte w objętej skargą decyzji.
Postanowieniem z 2 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 110/18 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaś postanowieniem z 24 lipca 2018 r. o tej samej sygnaturze zawiesił postępowanie sądowe. Sąd wskazał, że stosownie do postanowień art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyroku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd, jak stwierdził, zetknął się z sytuacją przewidzianą powyżej przywołanym przepisem, ponieważ przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie prowadzone jest postępowanie w spawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej zarejestrowane pod sygnaturą akt II SA/Wa 634/18. Byt prawny przedmiotowego postępowania jest zależny od rozstrzygnięcia podjętego w wyżej wymienionym postępowaniu, które aktualnie jest na etapie rozpoznania skargi przez sąd pierwszej instancji. Zatem rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu uzależnione jest od rozstrzygnięcia zapadłego przed innym sądem, zatem wyczerpana została wskazana przesłanka zawieszenia postępowania sądowego.
Wyrokiem z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 634/18 WSA w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Śląskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z [...] r., oraz zasądził od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Po jego prawomocności tut. Sąd postanowieniem z 23 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 395/19 podjął zawieszone postępowanie.
Na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. zarówno organ jak i strona skarżąca podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko. Równocześnie pełnomocnik organu oświadczył, że mając na uwadze przytoczone powyżej orzeczenie WSA w Warszawie wydane w sprawie stronie skarżącej, organ wznowił postępowanie w przedmiocie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe i zawiesił je do czasu rozpoznania niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: Pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 Pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 Ppsa.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 Ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 Ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 Ppsa wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Biorąc pod uwagę powyżej wskazany zakres kontroli sądowej postępowania poddanego ocenie wskutek wywiedzionej skargi dodatkowo należy mieć na uwadze art. 170 Ppsa, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak uznaje się w judykaturze i piśmiennictwie fachowym art. 170 Ppsa dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia. Jego ratio legis polega na tym, iż gwarantuje on zachowanie spójności logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt 2543/98, a także G. Dudar- Skarga sądowo-administracyjna na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnej sprawie, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 3/2008, str. 95.).
Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wskazane w powyższym przepisie podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
Jednocześnie nie można nie wskazać na art. 171 Ppsa statuujący zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), w myśl której wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Res iudicata to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją procesową tej zasady jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Istota sądowej kontroli administracji publicznej tkwi w ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego, przez które należy rozumieć, co już wspomniano, zarówno jego sentencję, jak i uzasadnienie. W związku z takim stanem rzeczy należy przyjąć, że powaga rzeczy osądzonej powinna być oceniana według istoty orzeczenia w związku ze stanem sprawy mającym swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Powaga rzeczy osądzonej skierowana jest do stron postępowania sądowo-administracyjnego, wyłączając możliwość kwestionowania przez nie wydanego wyroku sądowego zarówno w sposób bezpośredni – przez wnoszenie środków odwoławczych od tego wyroku, jak i pośrednio – przez wniesienie nowej skargi od tego samego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Z treści art. 171 Ppsa wynika także, że wyrok ma powagę rzeczy osądzonej "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". Wyznaczając granice przedmiotowe res iudicata w taki właśnie sposób ustawodawca nawiązał do dwu omówionych już wyżej podstawowych konstrukcji postępowania sądowego, a mianowicie zasady niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi (art.134 §1 Ppsa) i zasady kontroli wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga (art.135 Ppsa) wespół z normami regulującymi zakres i granice związania prawomocnym wyrokiem w tym zawartymi w art. 170 Ppsa (zob. także wyroki NSA: z 15 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 892/18 oraz z 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1035/17 czy 7 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 2103/08).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wyeksponowania wymaga, że wydanie zaskarżonej decyzji było następstwem orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z [...] r. nr [...], którym organ na podstawie art. 124 n ustawy o PSP w zw. z art. 437 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. ustawy kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1987 ze zm., dalej: Kpk), utrzymał w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z [...] r. Orzeczenie to, co wymaga przypomnienia, przywoływane było w podstawie działania organów w niniejszej sprawie tak I jak i II instancji, i – co wymaga podkreślania – wyrokiem z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 634/18 WSA w Warszawie zostało uchylone wraz z utrzymanym nim w mocy orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej przy Śląskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z [...] r.
Tym samym skoro skutecznie z obrotu prawnego została usunięta przywoływanym powyżej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 9 stycznia 2019 r. decyzja stanowiąca następstwo zaskarżonej decyzji to konsekwencją prawną staje się jej uchylenie wraz z utrzymaną jej mocą decyzją pierwszoinstancyjną. Taka sytuacja stanowi dla organu obowiązek ponownego kształtowania sytuacji prawnej strony skarżącej zgodnie z regulacjami pragmatyki przedmiotu. Nie może budzić wątpliwości, że stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest stosunkiem administracyjnym uregulowanym przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Cechą stosunku służbowego o charakterze administracyjno-prawnym jest to, że przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. W ramach tego stosunku służbowego przełożony może władczo kształtować w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka. Jest oczywistym, że przełożony (Komendant) ma prawo podejmować w zakresie swojej właściwości decyzje personalne dotyczące podległych mu strażaków. Art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP określa kompetencje Komendanta Miejskiego do mianowania oraz między innymi do przenoszenia na inne stanowisko służbowe strażaka. Zawsze jednak w przypadku gdy przeniesienie jest przeniesieniem na niższe stanowisko muszą być spełnione warunki określone w art. 38 ustawy. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP stanowi jedynie podstawę do przeniesienia na równorzędne stanowisko, a wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia na równorzędne stanowisko, merytoryczne podstawy takiej decyzji wyznacza art. 7 Kpa. Decyzja taka powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie wskazujące w szczególności na zachowanie kryterium równorzędności. Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 Kpa obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 Kpa). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że z art. 107 § 3 Kpa wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu, motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 8/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Po 311/13, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA).
Niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 Kpa i brak właściwego uzasadnienia decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło