V SA/Wa 74/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-04

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Marek Krawczak, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który ubiega się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, traci prawo do tego dofinansowania, jeśli nieterminowo opłacił składki na ubezpieczenia społeczne dotyczące pracowników pełnosprawnych, a nie tylko pracowników niepełnosprawnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Prezes PFRON naruszył prawo materialne i procesowe. Kluczowe jest to, że przesłanka utraty dofinansowania z powodu nieterminowego ponoszenia kosztów płacy (art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji) odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników. Organ powinien ustalić, czy opóźnienia dotyczyły pracowników niepełnosprawnych, a nie oceniać globalnie wszystkich kosztów płacy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków PFRON z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za określone okresy. Organ uznał, że spółka utraciła prawo do dofinansowania z powodu nieterminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyjaśnienie istotnych okoliczności i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D.T. ... sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... października 2018 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. we [...] (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ") z dnia [...] października 2018 r., którą to organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]sierpnia 2018 r. nakazującą Stronie zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. Jednocześnie w ww. decyzji, Prezes PFRON umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON wypłaconych Stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: kwiecień, październik 2013 r., październik, listopad 2014 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Prezes PFRON na podstawie informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] stwierdził nieprawidłowości we wpłatach składek na FUS, FUZ oraz FP i FGŚP za okresy rozliczeniowe kwiecień, wrzesień-październik, grudzień 2013 r., styczeń, październik-listopad 2014 r. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] listopada 2017 r., wezwano pracodawcę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie 68 205,57 zł w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Strona wniosła zastrzeżenia do pisma Fundusz z dnia [...] listopada 2017 r. Do przedmiotowego pisma strona załączyła wykaz płatności wraz z terminami ich dokonania, deklaracje ZUS oraz potwierdzenia dokonanych wpłat. Strona nie dokonała zwrotu środków PFRON wskazanych w wezwaniu do zwrotu. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] marca 2018 r., Prezes PFRON zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze. Następnie po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], L.dz. [...] Prezes PFRON nakazał Stronie zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: - wrzesień 2013 r. w kwocie 9 044,36 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 24 października 2013 r. do dnia wpłaty, - grudzień 2013 r. w kwocie 11 070,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 28 lutego 2014 r. do dnia wpłaty, - styczeń 2014 r. w kwocie 9 261,75 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 28 lutego 2014 r. do dnia wpłaty. Prezes PFRON umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: kwiecień, październik 2013 r., październik, listopad 2014 r. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. art. 26a ust. 11 pkt 1, art. 45 ust. 3a, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"). W wyniku rozpoznania odwołania Prezes PFRON decyzją z dnia [...]października 2018 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z treścią art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zdaniem organu II instancji, koszty płacy wg art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne rentowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Analizując powyższą definicję kosztów płacy w kontekście art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji organ stwierdził, że uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe m.in., gdy nie zostały opłacone opisane powyżej składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W opinii organu odwoławczego, cytowany przepis art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawiera jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zapis, z którego wynika, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie będzie przysługiwało, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (...) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes PFRON wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie natomiast z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji (...) stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Organ zauważył, na podstawie złożonych załączników INF-D-P do wniosków Wn-D o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wynika iż wnioskom Wn-D za okresy sprawozdawcze: kwiecień 2013 r., wrzesień 2013 r., październik 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r., październik 2014 r., listopad 2014 r. odpowiadają deklaracje ZUS za te same okresy, czyli: kwiecień 2013 r., wrzesień 2013 r., październik 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r., październik 2014 r., listopad 2014 r. Wynika to z faktu, iż wynagrodzenia płacone były w tym samym miesiącu za miesiąc, za który pracownik pobierał wynagrodzenie. Zastosowanie mają w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U 2018, poz. 200 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Ponadto na podstawie analizy informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pisma z dnia [...] kwietnia 2018 r.) organ ustalił, że na dzień [...] kwietnia 2018 r. strona opłaciła składki ZUS od wynagrodzeń za okresy sprawozdawcze sierpień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. po terminie płatności z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zdaniem organu II instancji, podnoszone przez Stronę argumenty dotyczące terminowego opłacenia składek na poszczególne fundusze za wskazane okresy: wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. oraz przedstawione dokumenty, nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, wobec jednoznacznych ustaleń co do wystąpienia okoliczności z art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Na podstawie pisma z ZUS z dnia 19 kwietnia 2018 r. i dokumentów deklaracji ZUS DRA przedstawionych przez stronę organ ustalił, że wysokość składek na poszczególne fundusze za ww. okresy podana przez ZUS różni się od tych wskazanych w deklaracjach przedstawionych przez stronę. Obowiązkowe składki na poszczególne fundusze za ww. okresy, wskazane przez ZUS są wyższe o kwot składek na pierwszych deklaracjach ZUS DRA przedstawionych przez stronę. Wobec powyższego organ uznał, że Strona nie przedstawiła wszystkich dokumentów rozliczeniowych z ZUS za ww. okresy, a jedynie te które wskazywały kwoty opłacone w terminie płatności do ZUS. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Strona złożyła skargę wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: - art. 7 k.p.a., art, 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności a także niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem, - art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła m.in., iż chybione są twierdzenia organu o tym, że skoro z pisma ZUS wynikają inne terminy aniżeli z dokumentów przedstawionych przez Stronę, to wynika z tego wniosek o nieterminowym opłaceniu składek. Bowiem z dokumentów posiadanych i przedstawionych przez Stronę wynika, iż składki regulowane były terminowo a nadto za okres wrzesień i grudzień 2013 r. w kwocie wyższej niż podanej przez ZUS. Wobec tego ustalenia organu pozostają w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym materiałem. Organ zupełnie dowolnie nie uznał dowodów, w szczególności potwierdzenia wpłat przedłożonych przez Spółkę, które w sposób jaskrawy podważają ustalenia organu. Ponadto, Prezes PFRON nie wyjaśnił czy rzekome opóźnienia w opłacaniu składek dotyczyły wszystkich czy tyko niektórych pracowników co miałoby wpływ na kwotę żądanego zwrotu. Prezes PFRON w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że Unia Europejska w sposób szczególny wspiera osoby niepełnosprawne, co znajduje także odzwierciedlenie w preambule rozporządzenia 651/2014. Zgodnie bowiem z motywem 52 i 54 tego rozporządzenia wspieranie (...) pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Pewne kategorie pracowników (...) niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie (...) pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. Pomoc taka powinna być więc wyłączona z obowiązku zgłoszenia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że przyczyni się ona do wejścia lub ponownego wejścia tych kategorii pracowników na rynek pracy i pozostania na nim. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014. Art. 2 pkt 3 rozporządzenia 651/2014 pracownika niepełnosprawnego definiuje jako każdą osobę, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną jest zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia. Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 stanowi, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych art. 33 ust. 5. Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby Strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samy, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014. Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń). W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych. Zgodnie natomiast z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym wbrew stanowisku Prezesa PFRON przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów koszty płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. Sąd wyjaśnia, że rolą Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się tylko do osób niepełnosprawnych, a nie w całej rozciągłości, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Podobne do prezentowanego powyżej stanowiska zajął tutejszy Sąd w wyrokach: z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 8 marca 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1591/18 i V SA/Wa 1592/18, z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1511/18 gdzie stwierdza się, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu. W tej części Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że skoro Spółka składała deklaracje rozliczeniowe za wielu pracowników, to w toku postępowania Prezes PFRON powinien wyjaśnić czy opóźnienia w opłacaniu składek dotyczyły wszystkich czy tyko pracowników niepełnosprawnych, co miałoby wpływ na kwotę żądanego zwrotu. Dlatego też w ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym - w ocenie sądu - naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. Postępowanie organu jest tym bardziej zastanawiające, iż w innych sprawach, które były przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie np. sprawy o sygn. akt V SA/Wa 367/19 i sygn. akt V SA/Wa 247/19, Prezes PFRON stał na stanowisku, iż skoro Strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania za konkretny miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, to miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje. W decyzjach Prezesa PFRON znajdujących się w aktach administracyjnych spraw o sygn. akt V SA/Wa 367/19 i sygn. akt V SA/Wa 247/19 wymienieni są z imienia i nazwiska pracownicy niepełnosprawni, a pisma ZUS znajdujące się w aktach ww. spraw odnoszą się wyłącznie do tych poszczególnych pracowników niepełnosprawnych i informują czy należności składkowe za tych pracowników niepełnosprawnych zostały opłacone w terminie czy też nie. Dodatkowo trzeba wskazać, że istotnie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i niema możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji czy strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporny miesiąc. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że Strona za wskazany miesiąc nie opłaciła w całości należności składkowych w wymaganym terminie (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON. Zasadnie Skarżąca w skardze wskazuje, iż pierwotnie Prezes PFRON wezwał stronę skarżącą do zapłaty kwoty ponad 68 tysięcy zł twierdząc, że składki także za inne okresy płacone były po terminie a dopiero wskutek reakcji spółki zmniejszył żądanie do kwoty nieco ponad 29 tysięcy a więc niemal 40 tysięcy zł mniejszej. Gdyby Spółka nie kwestionowała rzekomo uzasadnionych żądań organu musiałaby bezpodstawnie na jego rzecz zwrócić dodatkowo taką kwotę. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu (a także uniemożliwiający polemikę ze strony Strony). W zaskarżonej decyzji tego zabrakło. Zabrakło konkretnych danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżący (pracodawca) nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Innymi słowy organ winien uzyskać dowód i go przedstawić w decyzji wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, co istotne wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji powinien odnieść się do wyjaśnień Skarżącego i przedstawianych przez niego dowodów, które w ocenie Strony prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń. Rolą organu będzie jednoznaczne ustalenie i przedstawienie stanowiska w decyzji skąd w takim przypadku pojawiły się niedopłaty na indywidulanych kontach pracownika niepełnosprawnego. Powyższe pozwoli na kontrolę przez sąd przyjętego stanowiska, a także umożliwi stronie polemikę z ustaleniami. Natomiast wobec braku takich ustaleń i przedstawienia ich w decyzji, a także wobec nieprawidłowej wykładni pojęcia "kosztów płacy", to sąd nie jest w stanie dokonać kontroli zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie w ocenie sądu w sprawie organ naruszył przepisy materialne (ar. 2 ust. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji), gdyż dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia koszty płacy, a także naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę wskazaną oceną związaną przede wszystkim z interpretacją pojęcia koszty płacy. Ustali i jeżeli taki fakt będzie miał miejsce przedstawi w zaskarżonej decyzji informację o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. Odniesie się także do stawianych przez stronę zarzutów i złożonych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło