II SA/Kr 469/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. postanowieniem z dnia 12 listopada 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił K. P. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Na to postanowienie zażalenie wniosła K. P. domagając się jego uchylenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB z dnia 10 stycznia 2005 r., którą nakazano inwestorowi - K. P. wykonać rozbiórkę betonowej wiaty garażowej o wym. 6,6m x 5,6m wybudowanej na dz. [...] w S. S. przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB upomnieniem z dnia 16 maja 2005 r. wezwał K. P. do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. Jednocześnie PINB pouczył wyżej wymienionego, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, wystawiając wobec K. P. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 21 lipca 2005 r. Następnie postanowieniem z dnia 26 lipca 2005 r., PINB nałożył na zobowiązanego K. P. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku objętego w/w tytułem wykonawczym. Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego MWINB, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB wydał w dniu 3 sierpnia 2011 r. postanowienie, którym zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny, nakładając na niego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki określonego w tytule wykonawczym z dnia 21 lipca 2005 r. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego MWINB, postanowieniem z dnia 23 września 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Na powyższe postanowienie MWINB zobowiązany złożył skargę do WSA w Krakowie, ale następnie cofnął ją, wobec czego, WSA w Krakowie, postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. sygn. akt: II SA/Kr 1780/11 umorzył postępowanie sądowe. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB wydał postanowienie z dnia 17 lipca 2013 r., którym zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny, nakładając na niego grzywnę w wysokości [...] zł. W dniu 18 czerwca 2015 r. PINB wystawił wobec K. P. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność pieniężną z tytułu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. umorzył prowadzone przez siebie w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 18 czerwca 2015 r. postępowanie egzekucyjne z powodu śmierci zobowiązanego K. P.. Po uzyskaniu odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w N. S. z dnia 11 lipca 2017 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po K. P. przez K. P., PINB, postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 21 lipca 2005 r. nr [...]. Tego samego dnia PINB, działając w trybie art. 28 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystawił wobec K. P. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący obowiązek rozbiórki wiaty betonowej na nieruchomości przy ul. [...] w S. S. (działka nr [...]). Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. PINB orzekł, że ciążący na K. P. obowiązek rozbiórki wykonany zostanie zastępczo za zobowiązaną na jej koszt i niebezpieczeństwo przez określonego w rozstrzygnięciu postanowienia wykonawcę. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. zobowiązana za żaliła się na to postanowienie. MWINB postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia PINB w mocy. Po rozpatrzeniu skargi K. P. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1432/18 skargę oddalił. Pismem z dnia 5 września 2018 r. PINB poinformował zobowiązaną, iż w dniu 4 października 2018 r. o godz. 9.00 Przedsiębiorstwo Budowlane [...] J. K. przystąpi do wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Pismem z 3 września 2018 r. zobowiązana zwróciła się do PINB o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu należy stwierdzić, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera wyczerpujące wyliczenie przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, czyli tylko zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Z brzmienia art. 56 § 1 ustawy wynika, iż w razie zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w nim przesłanek postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa. Oznacza to, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie skutek, który następuje z mocy prawa i od daty zdarzenia, które stanowi podstawę zawieszenia. W przedmiotowej sprawie, pismem datowanym na dzień 3 września 2018 r., K. P. wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że obecnie organ II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznają środki odwoławcze w tejże sprawie. Ponadto wskazała, że nie zgadza się z wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji w oparciu o tytuł wykonawczy obejmujący decyzję wydaną w sprawie, w której nie była stroną, ani uczestnikiem. Organ stwierdził, że przywołane we wniosku zobowiązanej argumenty odwołują się do przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionej w art. 56 § 1 pkt 1 ustawy tj. wstrzymania wykonania obowiązku. Na podstawie analizy akt postępowania egzekucyjnego organ uznał, iż w sprawie doprowadzenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia 10 stycznia 2005 r. nie doszło do wstrzymania, w jakimkolwiek trybie, wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki, powodującego czasowe przerwanie biegu prowadzonego wobec K. P. postępowania egzekucyjnego. Korzystanie przez zobowiązaną z uprawnienia do wniesienia środków zaskarżenia do organu II instancji od wydanych przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego postanowień, czy też do wojewódzkiego sądu administracyjnego od postanowień wydanych przez organ odwoławczy nie jest żadną z wymienionych w art. 56 § 1 przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniu zobowiązanej ani MWINB w związku z rozpatrywanymi zażaleniami, ani WSA w Krakowie, w związku z rozpatrywanymi skargami nie orzekły o wstrzymaniu "wykonania decyzji", z której wynika egzekwowany od K. P. obowiązek rozbiórki. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K. P. stwierdzając, że narusza ono prawo. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie wskazać należy, że istotą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest konieczność wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Wymienione w powołanym przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Stwierdzić zatem należy, że katalog przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych we wskazanym wyżej przepisie ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1- 5 nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania, a wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ do zawieszenia postępowania. Oceniając jednak oprotestowane skargą postanowienie i postanowienie je poprzedzające o odmowie zawieszenia postępowania Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że stan faktyczny sprawy odzwierciedlony w aktach administracyjnych nie daje podstaw do przyjęcia, aby ziściła się którakolwiek z przesłanek ustawowych warunkujących możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek. Ustalenie to, poczynione w trakcie postępowania przed organami jest prawidłowe i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżąca w piśmie z dnia 3 września 2018 r. uzupełnionym pismem z dnia 22 października 2018 r. zwróciła się o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego wskazując, że obecnie sądy rozpoznają środki odwoławcze w jej sprawie. Uzupełniająco skarżąca wskazała, że podstawę wniosku stanowi wstrzymanie wykonania decyzji przez organ administracji II instancji oraz przez WSA w Krakowie. Analizując akta sprawy oraz zapadłe rozstrzygnięcia wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wstrzymania (w jakimkolwiek trybie) wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Z powyższego wynika zatem, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny, ponieważ jego wykonanie nie zostało wstrzymane i nie odroczono terminu wykonania obowiązku. Zatem, jak słusznie zauważyły organy nie wystąpiła żadna z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wszelkie twierdzenia i zarzutu strony w postępowaniu objętym postanowieniami organów obu instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego należy rozpoznawać przez pryzmat art. 56 § 1 u.p.e.a. zawierającego zamknięty katalog przesłanek stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wszelkie twierdzenia skarżącej, na co powoływały się organy nadzoru budowlanego obu instancji, nie wyczerpują żadnego z przypadków wskazanych w wyżej wskazanym normatywie. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem, gdyż okoliczności wskazywane przez skarżącą nie stanowiły żadnej podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew zapatrywaniu skarżącej zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przypadku wymienionym w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie następuję z tego powodu, że sąd rozpoznaje jakiekolwiek środki zaskarżenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej ani MWINB w związku z rozpatrywanymi zażaleniami, ani WSA w Krakowie, w związku z rozpatrywanymi skargami nie orzekły o wstrzymaniu "wykonania decyzji", z której wynika egzekwowany od K. P. obowiązek rozbiórki. Co więcej wynikający z decyzji obowiązek rozbiórki, nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym, związanym wyłącznie z adresatem decyzji. Obowiązki tego rodzaju jak nakaz rozbiórki pozostają w mocy i przechodzą na następcę prawnego, wobec którego prowadzone jest postepowanie egzekucyjne. Decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczy w tej sprawie konkretnego budynku a nie osoby, i zobowiązanym do jej wykonania jest jego aktualny właściciel, zatem w razie zmian właścicielskich decyzja ta pozostaje w obrocie, a organ, bez wydawania ponownego rozstrzygnięcia w tej sprawie, ma prawo egzekwować wynikający z niej obowiązek od obecnego właściciela, czyli skarżącej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OSK 956/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 453/07). Słusznie zatem skarżąca została uznana przez organy za osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku rozbiórki (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 października 2016 r., sygn. II SA/Gd 318/16). Konkludując należy stwierdzić, że organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie rzetelnie i wnikliwie, z poszanowaniem zasad ogólnych stanowionych przez K.p.a. oraz przepisów u.p.e.a. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy odniósł się też do każdego z podniesionych przez skarżącą zarzutów. W uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć organy zawarły stosowne przepisy prawa wraz z ich wyczerpujących wyjaśnieniem. Wobec powyższego skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna. W konsekwencji, wobec braku postaw do uwzględnienia skargi, Sąd ją oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.