I GSK 2236/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-04
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Zbigniew Czarnik, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wystawienia tytułu wykonawczego lub istnienia egzekwowanego obowiązku, a także czy sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną do czasu zakończenia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być wykorzystywana do podnoszenia zarzutów, które stanowią podstawę do wniesienia innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym i nie posiada kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Ponadto, sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wystawienia tytułu wykonawczego ani istnienia egzekwowanego obowiązku w ramach skargi na czynność egzekucyjną.Stan faktyczny
W sprawie K. O. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a także wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną i odmowie umorzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. K. O. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie wystarczającego materiału dowodowego, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy o umorzenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną K. O. Zasądzono od K. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1192/18 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie oddalenie skargi na czynność egzekucyjną oraz odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od K. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2019 r. o sygn. akt I SA/Kr 1192/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (zwany dalej WSA, bądź Sądem I instancji) oddalił skargę K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (zwanego dalej DIAS) z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków Stare-Miasto, działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej K. O. na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] wystawionych przez Pocztę Polską SA jako wierzyciela, obejmujących należności z tytułu opłat abonamentowych RTV. Organ zajął świadczenia emerytalne w ZUS (zawiadomienie z dnia [...] listopada 2013r.), przesyłając jednocześnie zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych. W dniu [...] listopada
2017 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] SA.
Na powyższe zawiadomienie zobowiązana wniosła ,,skargi i wnioski dotyczące: czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego, przewlekłości postępowania egzekucyjnego, działania organu egzekucyjnego niezgodnego z prawem; wniosek o przyznanie prawa pomocy z urzędu celem uzupełnienia skarg i wniosków oraz dalszej reprezentacji w sprawie wraz ze zwolnieniem od kosztów, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego i ostatecznego rozpoznania skarg i wniosków, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa." W uzasadnieniu pisma wskazano na brak tytułu sądowego oraz podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegająca na zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską SA. W podstawie prawnej powołano art. 54 § 5 oraz art. 59 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. DIAS, po rozpoznaniu zażalenia K. O., utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Odnosząc się do argumentacji strony wskazano, że tylko ogólnikowo dotyczy ona czynności wykonawczych tj. prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Natomiast środek ten zastosowano zgodnie z obowiązującą procedurą, a użyty druk zajęcia prawa majątkowego jest zgodny ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U z 2016r. poz. 1339). Uznano zarazem, że zarzuty podnoszone przez zobowiązaną nie mogą być przedmiotem postępowania w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Nie dotyczą bowiem zaskarżonej czynności wykonawczej. Dla okoliczności, jakie powołuje strona, przewidziane są bowiem inne środki zaskarżenia – z których zobowiązana skorzystała (zarzuty zostały rozpoznane a sprawa zakończyła się wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Kr 1324/17). Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie można podnosić w niej zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia na podstawie art. 33 u.p.e.a. – na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Z kolei kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w toku i jest rozpatrywana przed WSA w Krakowie. Co do przewlekłości postępowania egzekucyjnego, organ nadzoru nie stwierdził by takowa zachodziła. Podobnie wniosek o zawieszenie postępowania nie mógł być uwzględniony.
W skardze do WSA K. O. zarzuciła organowi działanie niezgodne z prawem poprzez nieprawidłową wykładnię prawa (K.p.a.), naruszenie norm konstytucyjnych oraz podważenie zasady zaufania obywatela do Państwa. Strona wskazała także na przewlekłość postępowania, brak rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie i nierozstrzygnięcie merytoryczne sprawy.
WSA, oddalając skargę, stwierdził że kwestionowana czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego została dokonana z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 80 § 1 u.p.e.a. Prawidłowo przesłano do banku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie wezwano dłużnika, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienia postanowień organów obu instancji odnoszą się do podniesionych przez zobowiązaną zarzutów, wskazują podstawy prawne i faktyczne przyjętych rozstrzygnięć, a badana czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonane zajęcie odpowiadało wymogom przewidzianym w druku stanowiącym załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2016 r., zostało podpisane przez pracownika organu egzekucyjnego i doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz bankowi. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego odpowiada wymogom przepisów wykonawczych , precyzuje rodzaj i wysokość egzekwowanego obowiązku, w tym odsetek.
Przytaczając art. 54 § 1 u.p.e.a. WSA podkreślił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wniesienie takiej skargi nie wstrzymuje (co do zasady) postępowania egzekucyjnego. W trybie art. 54 u.p.e.a. nie bada się zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są bowiem przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie jest zarazem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Stanowiłoby to bowiem obejście prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. WSA przypomniał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018r. sygn. akt I SA/Kr 1324/17 oddalił skargę K. O. na postanowienie DIAS w Krakowie w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Co się zaś tyczy kwestii odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską SA, to wyrokiem z dnia 29 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Kr 678/18 WSA oddalił skargę K. O. na postanowienie DIAS z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skargę kasacyjną wywiodła K. O., zrzekając się rozprawy i zarzucając wyrokowi Sądu I instancji:
naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3, art. 138 § 2 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, opartej o postępowanie niewyjaśniające wszystkich okoliczności sprawy, w którym:
nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego,
dokonano niewłaściwej oceny materiału dowodowego zebranego również w innych sprawach - w uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w toku i jest rozpatrywana przed WSA w Krakowie,
nie zawieszono postępowania do czasu zakończenia sprawy o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu strona powołała się na wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku fakt, że "kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w toku i jest rozpatrywana przed WSA w Krakowie" jest znana jest Sądowi I instancji z urzędu – co powinno stanowić przesłankę do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia sprawy dot. umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego niniejsze postępowanie również podlegałoby umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Strona powołała się również na wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 stycznia 2018 r. o sygn. akt I SA/Go 478/17, w którym wskazano że nie może zastępować strony w formułowaniu zarzutu, lub modyfikować jej zarzut. Ponadto skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 4 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Sąd nie dokonał więc – zdaniem skarżącej – wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Prawidłowa ocena powinna bowiem prowadzić do wniosku, że postępowanie w sprawie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO, reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Uwzględniwszy stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej i fakt, że DIAS nie żądał przeprowadzenia rozprawy, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. W tym ostatnim przepisie jako wymóg formalny wskazano przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W konsekwencji wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia określonego przepisu prawa określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przywołanie podstaw kasacyjnych nie będzie pełne, jeśli autor skargi kasacyjnej postawionych zarzutów nie uzasadni. Wymóg wskazania konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej, w tym podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, wynika z wyrażonej w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która polega na obowiązku kontroli przez ten Sąd zaskarżonego wyroku wyłącznie z perspektywy przepisów uznanych przez skarżącego kasacyjnie za naruszone w formie przez niego podanej. Dotyczy to również konkretyzacji podnoszonych naruszeń, którą to rolę pełni uzasadnienie zarzutów. W tym miejscu należy dodać, że oparcie skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skutkuje obowiązkiem wyjaśnienia, jaki wpływ miało naruszenie przepisów prawa procesowego na wynik sprawy. Brak uzasadnienia skargi kasacyjnej oznacza przede wszystkim niemożność wypełnienia tej luki jakimkolwiek działaniem sądu kasacyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2004 r. o sygn. akt GSK 20/04, wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. o sygn. akt FSK 585/04, niepublik.). Należy przy tym zgodzić się z poglądami doktryny i orzecznictwa, które traktują brak uzasadnienia zarzutów kasacyjnych umiarkowanie rygorystycznie, uznając że braki te mogą być podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej tylko wówczas, jeśli będzie ona pozbawiona uzasadnienia w ogóle lub podane uzasadnienie nie będzie nosiło takiego charakteru (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r. o sygn. akt FSK 208/04, ONSAiWSA 2004, nr 3 poz. 55).
W niniejszej sprawie nie stwierdzono zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, przechodząc natomiast do oceny złożonej skargi kasacyjnej – wśród której zarzutów znalazło się wyłącznie naruszenie przepisów postępowania – należy stwierdzić, że obarczona jest wadliwością, która wprawdzie nie skutkuje jej odrzuceniem, lecz powoduje, że należy uznać ją za nieusprawiedliwioną i podlegającą oddaleniu.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę K. O. na postanowienie DIAS, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o:
- oddaleniu skargi zobowiązanej na czynność egzekucyjną polegająca na zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego,
- odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską SA.
We wniesionej skardze kasacyjnej strona podnosi zarzut braku zebrania wystarczającego materiału dowodowego, dokonanie jego niewłaściwej oceny oraz brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Z powyższą argumentacją nie sposób się zgodzić – z przytoczonych poniżej powodów:
Autor skargi kasacyjnej powołał się na naruszenie regulacji, które – jego zdaniem – powinny stanowić formalnoprawną podstawę rozstrzygnięć DIAS i orzeczenia WSA, to jest uchylenia zakwestionowanych decyzji (odpowiednio art. 138 § 2 w zw. z art. 140 K.p.a. oraz mający tzw. wynikowy charakter art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.). Do oceny naruszenia tych przepisów można jednak przejść dopiero po uznaniu za trafną argumentacji dotyczącej naruszenia konkretnych przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W tym ostatnim zakresie w skardze kasacyjnej powołano jedynie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., przy czym kwestię braku zebrania wystarczającego materiału dowodowego oraz jego niewłaściwej oceny sprowadzono wyłącznie do fragmentu uzasadnienia Sądu I instancji, w którym wskazano, że cyt. "kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w toku i jest rozpatrywana przed WSA w Krakowie". Z tego jednego zdania autor skargi kasacyjnej wywiódł konkluzję o konieczności zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy dot. umorzenia postępowania egzekucyjnego – argumentując że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego niniejsze postępowanie również podlegałoby umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W tym zakresie nie wskazano jednak na jakikolwiek konkretny przepis (art. 56 u.p.e.a., czy też art. 124, art. 125 p.p.s.a.), stąd też nie wiadomo, czy podniesiona argumentacja dotyczy postępowania przed DIAS, czy też sądowoadministracyjnego. Natomiast – jak już to wyszczególniono na wstępie rozważań prawnych – Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów – co wynika z zasady rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej, wyrażonej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Zauważyć jednocześnie trzeba – co uszło uwadze autora skargi kasacyjnej – że zakwestionowany fragment uzasadnienia znalazł się w jego części opisowej – dotyczącej stanu faktycznego w odniesieniu do przytoczonego przez Sąd I instancji stanowiska DIAS zajętego w podjętym postanowieniu (kiedy to dopiero złożono skargę do WSA w odrębnej sprawie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego). Natomiast w rozważaniach prawnych Sąd I instancji trafnie odnotował, że:
- wyrokiem z dnia 29 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Kr 678/18 WSA w Krakowie oddalił skargę K. O. na postanowienie DIAS z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie I GSK 522/19 oddalił skargę kasacyjną K. O.
- wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018r. o sygn. akt I SA/Kr 1324/17 WSA w Krakowie oddalił skargę K. O. na postanowienie DIAS w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W rezultacie zarzut skarżącej kasacyjnie co do uznania przez Sąd I instancji, że "kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w toku i jest rozpatrywana przed WSA w Krakowie" jest zupełnie bezpodstawny, wobec czego skutku nie mógł odnieść również – powiązany z tym stwierdzeniem – zarzut dotyczący tego, że "postępowanie w sprawie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o umorzenie postępowania egzekucyjnego". Należy zarazem wyjaśnić, że Sąd I instancji nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to przysługuje bowiem wyłącznie organowi egzekucyjnemu (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r. o sygn. akt II FZ 340/13, LEX nr 1345135).
W pozostałym zakresie autor skargi kasacyjnej nie przedstawił argumentacji, która pozwalałaby na ocenę, w jaki sposób doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Podniesienie jedynie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ogólne powołanie się na "niezebranie wystarczającego materiału dowodowego" i "niewłaściwą ocenę materiału dowodowego" de facto uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego ocenę. Skoro w skardze kasacyjnej nie wyjaśniono w pozostałym zakresie, na czym polegało naruszenie tych przepisów, tj. jakich konkretnie istotnych okoliczności Sąd nie wziął pod uwagę, to zarzut taki nie może okazać się skuteczny w postępowaniu kasacyjnym. Wynika to z omówionej powyżej zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
Ponadto, jak trafnie zauważył WSA, w ramach wniesionej w niniejszej sprawie skargi na czynności formalnoprawne nie możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Ustanowiony w u.p.e.a. system środków ochrony prawnej został ukształtowany w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne i nie można ich stosować zamiennie. W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym stanowiłoby bowiem obejście prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015r. o sygn. akt II FSK 1688/13, LEX nr 1783606).
Co się zaś tyczy stanowiska autora skargi kasacyjnej o spełnianiu przez K. O. przesłanek zwolnienia z opłat abonamentowych, to w tym zakresie należy podzielić stanowisko WSA o tym, że organ w toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi nie był uprawniony do badania istnienia egzekwowanej należności podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie przedstawia żadnych uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku – na podstawie art. 182 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.), zasądzając od K. O. na rzecz DIAS kwotę wynagrodzenia radcy prawnego, który sporządził odpowiedź organu na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło