II FZ 562/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "R." s.k. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 472/19 którym odrzucono skargę "R." s.k. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 472/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę "R." s.k. z siedzibą w G. (dalej: spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Łodzi z dnia 20 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji nieruchomości. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2019 r. DIAS w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia spółki, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 27 kwietnia 2018 r. o odmowie zwolnienia z egzekucji nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres siedziby spółki. Adres ten spółka wskazywała w pismach kierowanych do organów. Wobec niemożności doręczenia przesyłki w dniu 28 lutego 2019 r. w lokalu siedziby spółki, doręczyciel pozostawił ją w urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o miejscu pozostawienia przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 7 marca 2019 r. ponownie awizowano przesyłkę z powodu jej niepodjęcia w terminie 7 dni. Natomiast w dniu 18 marca 2019 r. przesyłkę wydano prezesowi zarządu komplementariusza spółki w trybie określonym w art. 44 § 1-4 w zw. z art. 45 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). W dniu 16 kwietnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego spółka wniosła do Sądu skargę na postanowienie DIAS w Łodzi. Jak wskazano na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę spółki. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej 14 marca 2019 r., a nie 18 marca 2019 r., tj. w dacie wydania przesyłki przez operatora pocztowego prezesowi zarządu komplementariusza spółki. Zatem trzydziestym dniem, licząc od dnia doręczenia spółce zaskarżonego postanowienia był 13 kwietnia 2019 r. (sobota). Następnym dniem była niedziela - 14 kwietnia 2019 r. Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90) był to dzień ustawowo wolny od pracy. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.). W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 53 § 1 P.p.s.a., zakończył swój bieg w poniedziałek 15 kwietnia 2019 r., nie zaś 16 kwietnia 2019 r. Wnosząc skargę 16 kwietnia 2019 r. spółka uchybiła terminowi. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uchybienie terminu do wniesienia skargi zobowiązywało Sąd do jej odrzucenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 194 § 1 pkt 1a w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 44 § 3 i § 4 k.p.a. poprzez odrzucenie skargi w związku z uznaniem, że została wniesiona po terminie, a to wskutek przyjęcia, że doręczenie postanowienia organu odwoławczego nastąpiło w trybie art. 44 § 4 k.p.a., podczas gdy procedura doręczenia zastępczego nie spełniała kryteriów, o których mowa w art. 44 § 1-3 k.p.a., co podważa fikcję doręczenia i nakazuje przyjęcie jako dnia doręczenia dnia, w którym skarżącej zostało wydane zaskarżone postanowienie organu drugiej, tj. 18 marca 2019 r., co prowadzi do wniosku, że spółka nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 194 § 1 pkt 1a w z w. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w związku z uznaniem, że została wniesiona po terminie, podczas gdy skarga mogła zostać odrzucona tylko na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (inne powody niedopuszczalności skargi), jako wniesiona od orzeczenia nieistniejącego. Mając na uwadze powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga nadana przez spółkę za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 16 kwietnia 2019 r. została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., a zatem podlegała odrzuceniu. Przede wszystkim należy przypomnieć, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art. 45 k.p.a.). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4 k.p.a.). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że pierwsza próba doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie DIAS w Łodzi z dnia 20 lutego 2019 r. miała miejsce 28 lutego 2019 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych spawy (k. 519) wynika, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w tym dniu w lokalu siedziby spółki, przesyłka została pozostawiona na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponownego awizowania dokonano dnia 7 marca 2019 r., a zatem w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Tym samym ostatnim dniem na odbiór przesyłki, a jednocześnie dniem, w którym w przypadku niepodjęcia pisma powinno zostać ono uznane za doręczone, był 14 marca 2019 r. (czwartek). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika też, że w dniu 18 marca 2019 r. pismo zostało odebrane przez osobę uprawnioną do odbioru pism adresowanych do spółki. Niewątpliwie jednak – zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. – pismo należy uznać za doręczone w dniu 14 marca 2019 r. Z tą datą, z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata, nastąpiła bowiem fikcja doręczenia tzn. doręczenie zostało uznane za dokonane, mimo faktycznego nieodebrania przesyłki przez adresata. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest czynnością organizacyjno-techniczną i nie ma znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. od upływu ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3494/13 (opublikowany na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"), zgodnie z którym skutek prawny doręczenia przesyłki poprzez przyjęcie fikcji doręczenia (w tym orzeczeniu chodziło o fikcję doręczenia uregulowaną w art. 150 § 2 O.p.) następuje z mocy prawa, z upływem 14-dniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awizowania przesyłki. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że pracownik Poczty Polskiej wydał adresatowi przesyłkę po upływie owego 14-dniowego terminu. Podobnie przyjmuje się na gruncie odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 300/17, CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie, gdyż fikcję doręczenia uregulowaną w art. 44 § 4 k.p.a. należy rozumieć analogicznie. Ponieważ doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie DIAS w Łodzi z dnia 20 lutego 2019 r. nastąpiło w dniu 14 marca 2019 r., to słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że ostatnim dniem do wniesienia skargi na to postanowienie był 15 kwietnia 2019 r. (poniedziałek). Co prawda trzydziestym dniem, licząc od dnia doręczenia skarżącej zaskarżonego postanowienia był 13 kwietnia 2019 r. (sobota), to jednak z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a. należało przyjąć, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w poniedziałek 15 kwietnia 2019 r. Skoro zatem spółka nadała skargę w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2019 r., to dokonała tego z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., co obligowało Sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.