II OZ 91/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 482/19 odrzucające skargę R. K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 482/19 odrzucił skargę R. K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], odmawiającą nakazania Cz. M. rozbiórki wiaty zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Powyższa decyzja ostateczna została w dniu [...] czerwca 2019 r. doręczona W. C. – jako pełnomocnikowi R. K. P., biorącego udział w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony (potwierdzenie odbioru – k. 86 akt adm. II inst.). W dniu [...] lipca 2019 r. (data nadania – k. 12 akt sądowych) R. K. P. (reprezentowany przez adwokata K. R.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ww. decyzję organu odwoławczego. Tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi skarżący wpłacił na rachunek Sądu kwotę 500 zł (potwierdzenie wpłaty – k. 10 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd powołał art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a") i wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona R. K. P. w dniu [...] czerwca 2019 r. Sąd wyjaśnił, że skarżący był w toku postępowania administracyjnego reprezentowany przez pełnomocnika W. C. Jak natomiast wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, korespondencję zawierająca zaskarżoną decyzję we wskazanej wyżej dacie, w miejscu zamieszkania ustanowionego pełnomocnika odebrała A. C., będąca dorosłym domownikiem. Doręczenie skarżącemu zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem w sposób zgodny z dyspozycją art. 43 k.p.a. W związku z powyższym trzydziestodniowy termin do złożenia przez R. K. P. skargi na powyższą decyzję upływał z dniem [...] lipca 2019 r. Sąd podkreślił, że w treści zaskarżonej decyzji skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Pomimo tego R. K. P. uchybił terminowi do złożenia skargi, dokonując tej czynności dopiero w dniu [...] lipca 2019 r., co potwierdza data na stemplu pocztowym naniesionym na kopertę, w której skarga ta została nadana na adres organu odwoławczego. Sąd zaznaczył przy tym, że składając skargę z uchybieniem ustawowego terminu, skarżący nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o jego przywrócenie. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skarga R. K. P. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów: 1. postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a także art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. przez ich błędne zastosowanie, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem błędnie Sąd uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi, bowiem według Sądu, w dniu [...] czerwca 2019 r. w trybie art. 43 k.p.a. decyzja została doręczona w miejscu zamieszkania pełnomocnika jego dorosłemu domownikowi A. C., 2. prawa materialnego, tj. art. 43 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do doręczenia dorosłemu domownikowi w miejscu zamieszkania adresata przesyłki, podczas gdy uznać należało, że de facto nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, albowiem w dniu [...] czerwca 2019 r. przesyłka zawierająca decyzję została awizowana, co potwierdza adnotacja na kopercie i pieczęć oddawczego urzędu pocztowego, a zatem niemożliwym jest zastosowanie w sprawie – po awizowaniu przesyłki – trybu doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a. Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak stanowi natomiast art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji ustalił, że korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję w dniu [...] czerwca 2019 r., w miejscu zamieszkania ustanowionego pełnomocnika odebrała A. C., będąca dorosłym domownikiem. Doręczenie skarżącemu zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem w sposób zgodny z dyspozycją art. 43 k.p.a. Termin do wniesienia skargi upłynął z dniem [...] lipca 2019 r. Tymczasem skarga została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu [...] lipca 2019 r., a więc po terminie. Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się skarżący, twierdząc, że przesyłka została uprzednio awizowana, co wyklucza możliwość doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Stosownie zaś do art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W myśl zaś art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana w dniu [...] czerwca 2019 r. przez dorosłego domownika pełnomocnika skarżącego. Sąd I instancji błędnie jednak uznał, że przesyłka ta została doręczona w miejscu zamieszkania pełnomocnika. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 86 akt adm. II inst.), przesyłka kierowana do pełnomocnika skarżącego była awizowana w dniu [...] czerwca 2019 r., co oznacza, że zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w dniu [...] czerwca 2019 r. znajdowała się ona w placówce pocztowej. Nie mogła więc zostać doręczona w miejscu zamieszkania pełnomocnika skarżącego, jak to przyjął Sąd I instancji. Stwierdzić zatem należy, że została ona odebrana przez dorosłego domownika pełnomocnika w placówce pocztowej. Należy zatem rozważyć, czy skuteczne było doręczenie decyzji dorosłemu domownikowi pełnomocnika skarżącego w placówce pocztowej, po uprzednim awizowaniu przesyłki. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wzajemny stosunek przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń oraz ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U z 2018 r., poz. 2188 ze zm.). Stosownie do art. 37 ust. 3 Prawa pocztowego, przepisy ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Zgodnie z art. 1 Prawa pocztowego, ustawa określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym. Natomiast jej art. 2 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że usługę pocztową stanowi, wykonywane w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe realizowane łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych. Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności - innym osobom, w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata (§ 1 pkt 1 i § 2), konieczność powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (§ 3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia (§ 4). Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje jednak trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego. Wskazać należy, że art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., reguluje wyłącznie miejsce przechowywania pisma (tj. w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe) oraz czas jego przechowywania (okres 14 dni). Zasadny jest wobec tego wniosek, że kwestie wydania korespondencji uprawnionemu przez operatora pocztowego, dokonywane winny być zgodnie z zasadami (unormowaniami) przyjętymi dla tego operatora. Zastosowanie znajdą więc przepisy ustawy Prawo pocztowe. Z faktu zdefiniowania w ustawie - Prawo pocztowe pojęcia "przesyłki rejestrowanej" (art. 3 pkt 23), a także uregulowania w niej m.in. zasad świadczenia usług pocztowych (rozdział 3), do których należy także doręczanie przesyłek rejestrowanych, a więc i przesyłek, o których mowa w art. 39 i nast. k.p.a. przyjąć należy, że w ustawie tej uregulowane zostały zasady doręczania przesyłek pocztowych, które stosuje się zawsze wtedy, gdy sposobu, zasad i trybu doręczania tych przesyłek nie regulują przepisy innych ustaw, a w tym i ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Jeżeli więc stwierdzono, że art. 44 k.p.a. nie reguluje zasad i sposobu doręczania przesyłek pocztowych awizowanych a rejestrowanych, to stosuje się do nich uregulowania zawarte w ustawie - Prawo pocztowe (zob. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1205/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy – Prawo pocztowe, przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Doręczenie pisma w tych warunkach skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika, pod warunkiem złożenia przez odbiorcę pisemnego oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i w sytuacji, gdy przesyłka nie została nadana na poste restante oraz adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia takiej przesyłki w placówce pocztowej (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 32/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z adnotacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki wynika, że "1. Oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono", a poniżej zaznaczono znakiem "x" rubrykę "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu". Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis odbiorcy pisma, tj. A. C., która – jak wynika z akt administracyjnych – odbierała już wcześniej korespondencję kierowaną do pełnomocnika skarżącego w jego miejscu zamieszkania. Powyższe, w ocenie NSA, wyczerpuje warunki, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy – Prawo pocztowe. W tych okolicznościach uznać należy, że sporna przesyłka doręczona została adresatowi w sposób zastępczy w dniu [...] czerwca 2019 r. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem [...] lipca 2019 r. Tymczasem skarga została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu [...] lipca 2019 r., a więc po terminie. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.