II SA/Kr 387/19

WyrokWSA w Krakowie2019-09-13

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Tadeusz Kiełkowski, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący dowiedział się o decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości najpóźniej w lutym 2016 r., co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w październiku 2016 r. został wniesiony z uchybieniem terminu. Brak zachowania terminu stanowi formalną przesłankę do odmowy wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ skarżący dowiedział się o decyzji podczas rozprawy sądowej w lutym 2016 r. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i k.c.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. (znak: [...]) na podstawie: - art. 124, art. 144 w zw. z art. 148 i art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia S. M. od postanowienia Wójta Gminy K.-L. z dnia 27 listopada 2018 r. (znak: [...]), w którym orzeczono o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W piśmie z dnia 30 września 2016 r. (data osobistego złożenia w siedzibie organu – 4 października 2016 r.) S. M. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L.. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, przez co nie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu. W dalszej kolejności wskazano, że Wójt Gminy K.-L. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego ustalił, iż wnioskodawca dowiedział się o wydanej decyzji kilka lat wcześniej, w następstwie czego, mając na uwadze art. 148 § 1 k.p.a., organ I instancji stwierdził, że nie został dochowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ I instancji przywołał treść art. 105 § 1 k.p.a. i stwierdził, że z uwagi na fakt, iż strona nie była zainteresowana czynnikiem merytorycznym, zaistniały okoliczności kwalifikujące się do zastosowania przywołanego przepisu, w konsekwencji czego umorzył postępowanie z wniosku S. M. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L.. Po rozpoznaniu odwołania S. M., decyzją z dnia 20 sierpnia 2018 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi l instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem jednego z dwóch postanowień przewidzianych w art. 149 k.p.a., tj. albo postanowieniem o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania albo postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie organu odwoławczego, brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o wznowienie, w oparciu o treść art. 105 k.p.a. Niezależnie od powyższego, organ II instancji wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że wniosek S. M. z dnia 30 września 2016 r. o wznowienie postępowania, został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania, czyniąc zadość wytycznym organu odwoławczego, organ I instancji pismem z dnia 28 września 2018 r. wezwał S. M. do wyjaśnienia, kiedy dowiedział się o decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...], położonej w M., gm. K.-L.. W odpowiedzi na powyższe pismo S. M. wskazał, iż podtrzymuje wszelkie twierdzenia zawarte w odwołaniu z dnia 12 czerwca 2018 r., a zarazem oświadczył, że dowiedział się o przedmiotowej decyzji w dniu jej odebrania. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2018 r. Wójt Gminy K.-L. odmówił wznowienia postępowania z wniosku S. M. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L.. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności protokołu z dnia 28 maja 2018 r. i kopii wyroków sądowych wydawanych w sprawie przedmiotowej nieruchomości wynikało, iż S. M. o przedmiotowej decyzji dowiedział podczas rozprawy sądowej, a było to kilka lat temu, co implikowało – zdaniem organu I instancji – iż w latach 2014/2015/2016 posiadał on wiedzę, że ww. decyzja była już w obrocie prawnym. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł S. M., zarzucając naruszenie art. 5 k.c. oraz art. 8, art. 7 oraz art. 77 k.p.a. W ocenie żalącego się, organ administracji publicznej nie wyjaśnił wytycznych, które zawarło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 20 sierpnia 2018 r. (znak: [...]), a w związku z tym nie usunął naruszeń przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego opisało na wstępie instytucję wznowienia postępowania, uregulowaną w przepisach art. 145-153 k.p.a., zwracając przy tym uwagę, iż postępowanie to jest dwuetapowe. Zaznaczono także powołując się na orzecznictwo, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że żądanie wznowienia postępowania może wywrzeć skutek prawny tylko wtedy, gdy zostanie złożone z zachowaniem określonego przepisami k.p.a. terminu, który w przedmiotowej sprawie wynosił 1 miesiąc i zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczynał swój bieg w momencie dowiedzenia się przez stronę o decyzji. Wyjaśniono zarazem, że organ administracyjny obowiązany był z urzędu zbadać zachowanie terminu przez stronę, zaś stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania implikowało konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jednocześnie organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę, przy czym nie zwalnia to jednak organu administracji, stosownie do treści art. 7 i art. 9 k.p.a., od podjęcia czynności, mających na celu wyjaśnienie tej kwestii. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stwierdził, iż w aktach postępowania istniały dowody, które pozwalały w sposób niebudzący wątpliwości przyjąć, iż S. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania z przekroczeniem terminu statuowanego w art. 148 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło bowiem, że bezsporną w przedmiotowym postępowaniu była okoliczność, iż przed Sądem Rejonowym dla K.-N. H. w K., Wydział I Cywilny (sygn. akt I C [...]) toczyło się postępowanie w przedmiocie zwolnienia nieruchomości położonej w M., stanowiącej dz. nr [...], powstałą w wyniku podziału nieruchomości stanowiącej dz. nr [...] (k. 44-41, k. 30-26, t. 1), które zostało zainicjowane pozwem z dnia 23 marca 2015 r. i w którym pozwanym był S. M.. Ponadto wskazano, że w toku postępowania administracyjnego S. M. przedłożył do akt sprawy przy piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r. kserokopię pozwu z dnia 23 marca 2015 r. do sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla K.-N. H. w K., Wydział I Cywilny (sygn. akt I C [...]) oraz kserokopię pisma procesowego z dnia 23 lutego 2016 r. złożonego w toku postępowania do sygn. akt I C [...] (k. 44-41, t. 1 oraz k. 18-14, t. 2). W oparciu o powyższe organ II instancji zauważył, iż z treści ww. pisma procesowego z dnia 23 lutego 2016 r. wynikało m.in., że załącznikiem do niego była kopia decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...], położonej w M., gm. K.-L.. Zwrócono przy tym uwagę, że na przedmiotowym piśmie strona uczyniła adnotację "doręczono na rozprawie 23.02.2016". Tym samym w ocenie organu odwoławczego, powyżej ustalone okoliczności pozostawały spójne z oświadczeniem strony, złożonym do protokołu z dnia 28 maja 2018 r., iż o przedmiotowej decyzji strona powzięła wiadomość zaraz po jej wydaniu. Dodatkowo zdaniem organu odwoławczego, strona w toku postępowania nie wyjaśniła przy tym, na czym miał polegać błąd, który powinien dyskwalifikować złożone przez nią wyjaśnienia. Jednocześnie zaznaczono, że w aktach sprawy brak było dowodów, które pozwalałyby podać w wątpliwość powyższe ustalenia, zaś powyżej przytoczone spostrzeżenia – w ocenie organu odwoławczego – pozwalały na przyjęcie, iż strona o decyzji wiedziała, najpóźniej w lutym 2016 r., a więc ponad pół roku przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutów żalącego się organ II instancji wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania spełnienia warunków formalnych niezbędnych do wznowienia postępowania, w szczególności wykazania, w jakiej dacie dowiedział się on o przedmiotowej decyzji. Podkreślono bowiem, że zasada oficjalności postępowania dowodowego, wynikająca z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w jego toku. Dodano przy tym, że twierdzenie, iż na organach spoczywa obowiązek weryfikacji, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, nie oznaczało jednocześnie, że wnioskodawcy nie obciążały skutki braku odpowiedzi na wezwanie organu do przedstawienia uzupełniających wyjaśnień. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji należycie wypełnił dyspozycję art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., bowiem pismem z dnia 29 września 2018 r. wezwał stronę do przedstawienia okoliczności, pozwalających na ustalenie zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że pomimo postawy wnioskodawcy, która nie sprzyjała wyjaśnieniu kluczowej dla rozstrzygnięcia jego żądania kwestii, to jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że wniosek S. M. z dnia 30 września 2016 r. o wznowienie postępowania, został złożony z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Stąd też zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zostały spełnione wymagania formalne, dające podstawę do wznowienia postępowania, dlatego też podniesiono, że na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. zasadnie odmówiono wznowienia postępowania. Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – S. M., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) przez Wójt Gminy K.-L. i stwierdzenia, że skarżący miał przymiot strony postępowania, a więc posiadał legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 k.c., art. 8, art. 7, art. 77 k.p.a., art. 35 § 3 zdanie ostatnie k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto skarżący podniósł, iż organ nie udowodnił, że skarżący wiedział o decyzjach w latach wcześniejszych, nie wykazał tego żadnymi dowodami, a nadto, że pozornie przystąpił do rozpoznania wniosku skarżącego, nie wyjaśniając do tej pory kto był winny niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżący zarzucił także sprzeczność wydawanych postanowień przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które się wzajemnie wykluczają oraz niewzięcie pod uwagę pisma z dnia 25 października 2018 r. W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionując twierdzenia organu odwoławczego rozwinął podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127). Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2019 r. (znak: [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K.-L. z dnia 27 listopada 2018 r. (znak: [...]), w którym orzeczono o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L.. W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem ww. określonych kryteriów, doszedł do wniosku, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowił przede wszystkim art. 148 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") – wskazanej w przedmiotowej sprawie jako podstawa wznowienia – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że postępowanie wznowieniowe zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). I tak, stosownie do zamieszczonych w ww. rozdziale przepisów, przyjmuje się, że postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, można podzielić na dwa etapy. W pierwszym z nich, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jak również, czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12, LEX nr 1219080 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2411/15, LEX nr 2310016). Niemniej jednak również w sytuacji, w której w podaniu o wznowienie postępowania jako podstawę wskazano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., właściwy w sprawie organ w dalszym ciągu zobligowany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., do oceny której to okoliczności sprowadzała się istota sporu w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnienie powyższej kwestii jest na tyle istotne, że dopiero jej rozstrzygnięcie warunkować będzie dalszy przebieg postępowania, a mianowicie czy powinno się ono zakończyć wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia (w przypadku niedochowania terminu) lub o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją (w razie dochowania przewidzianego terminu). Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu określonego w art. 148 k.p.a., stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, a w związku z tym stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2813/16, LEX nr 2582224). Wobec regulacji z art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało, kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15, LEX nr 2314782). Dowiedzenie się oznacza zatem powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy (fakt intelektualny). Tym samym w takim przypadku nie ma znaczenia sama świadomość, że powinno się być stroną danego postępowania, ale akt wiedzy, iż taka decyzja została wydana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 791/16, LEX nr 2436516). Podkreślić również należy, że w tego rodzaju przypadkach – gdy podstawą wniesienia podania o wznowienie postępowania jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – ciężar dowodu dochowania terminu określonego w art. 148 § 1 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. spoczywa na stronie, która domagała się wznowienia postępowania w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2343/14, LEX nr 2083486). Oznacza to, że to właśnie strona, która podnosi, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, której wzruszenia się domaga, musi udowodnić, kiedy (tj. w jakiej konkretnie dacie) dowiedziała się o tej decyzji i to w taki sposób, aby organ miał możliwość zweryfikowania i ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się ona o tej decyzji. Okoliczność ta nie zwalnia natomiast organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Stąd też mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przy odkodowywaniu normy z art. 148 § 2 k.p.a. podstawowe znaczenie ma ustalenie dnia powzięcia przez stronę wiedzy o wydanym akcie, nie zaś ustalenie stanu wiedzy, że powinna być ona stroną postępowania w przedmiocie postępowania podziałowego. W tym kontekście wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy – na co zasadnie zwrócił również uwagę organ odwoławczy – bezsporną w przedmiotowym postępowaniu była okoliczność, iż przed Sądem Rejonowym dla K.-N. H. w K., Wydział I Cywilny (sygn. akt I C [...]) toczyło się postępowanie w przedmiocie zwolnienia nieruchomości położonej w M., stanowiącej dz. nr [...], powstałą w wyniku podziału nieruchomości stanowiącej dz. nr [...], które zostało zainicjowane pozwem z dnia 23 marca 2015 r. i w którym pozwanym był S. M. (k. 44-41, k. 30-26, t. 1 akt administracyjnych – kserokopia pozwu z dnia 23 marca 2015 r. do sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla K.-N. H. w K., Wydział I Cywilny, sygn. akt I C [...] oraz kserokopia odpowiedzi pozwanego na ww. pozew z dnia 17 sierpnia 2015 r.). Jednocześnie jak wynika z treści przedłożonej w toku postępowania administracyjnego, kserokopii pisma procesowego z dnia 23 lutego 2016 r. złożonego w toku postępowania do sygn. akt I C [...] (k. 18-14, t. 2 akt administracyjnych), załącznikiem do niego była m.in. kopia decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału dz. nr [...], położonej w M., gm. K.-L., na którym to piśmie poczyniona została adnotacja "doręczono na rozprawie 23.02.2016". Okoliczność ta była też spójna z oświadczeniem skarżącego, złożonym do protokołu z dnia 28 maja 2018 r., iż o przedmiotowej decyzji z 2015 r. powziął wiadomość najprawdopodobniej zaraz po jej wydaniu, zaś decyzję otrzymał podczas rozprawy sądowej kilka lat temu od adwokata strony przeciwnej (k. 68 i 68v, t. 6 akt administracyjnych). Tym samym w ocenie Sądu, zasadnie organ odwoławczy wskazał, że skarżący o decyzji Wójta Gminy K.-L. z dnia 2 listopada 2015 r. (znak: [...]) o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] położonej w M., gm. K.-L., dowiedział się najpóźniej w lutym 2016 r., a w związku z tym prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżącego osobiście w dniu 4 października 2016 r. został wniesiony z uchybieniem terminu miesiąca od dnia, w którym S. M. dowiedział się o wydaniu decyzji z dnia 2 listopada 2015 r. W konsekwencji powyższych ustaleń nie można podzielić stanowiska skarżącego, zgodnie z którym organy nie udowodniły, że wiedział on o decyzjach w latach wcześniejszych, gdyż – jak zwrócono na to uwagę powyżej – fakt posiadania takiej wiedzy wynika w sposób spójny z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, natomiast podnoszone w piśmie z dnia 25 października 2018 r. oraz ponowione w treści skargi zarzuty odnoszące się do treści protokołu z dnia 28 maja 2018 r. nie zostały w żaden sposób przez skarżącego uzasadnione, w szczególności nie wyjaśnił on, na czym miałoby polegać rzekome wprowadzenie go w błąd w dniu 28 maja 2018 r., zwłaszcza, że jak zostało to już wyżej podkreślone, oświadczenie złożone przez skarżącego do protokołu z dnia 28 maja 2018 r. korespondowało spójnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przywołanym powyżej, z którego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, iż skarżący powziął wiedzę o decyzji z dnia 2 listopada 2015 r. najpóźniej w lutym 2016 r., a więc na ponad pół roku przed złożonym w dniu 4 października 2016 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego m.in. ww. decyzją z dnia 2 listopada 2015 r. Jednocześnie w świetle powyższych ustaleń, Sąd nie może także odnieść się do pozostałych twierdzeń skarżącego dotyczących przyznania mu uprawnień strony w postępowaniu podziałowym, gdyż wobec uchybienia terminowi do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 2 listopada 2015 r. brak było podstaw do badania legitymacji procesowej skarżącego w postepowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji. Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem, a w konsekwencji wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło