II SAB/Wr 41/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-09-17
Skład orzekający: Władysław Kulon, Alicja Palus, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. dopuścił się bezczynności i przewlekłości w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeśli tak, czy miało to charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. do wydania aktu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie bezczynność i przewlekłość postępowania, które jednak nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa. Uznano, że organ uchybił terminom załatwienia sprawy, a postępowanie było prowadzone w sposób naruszający zasadę ekonomiki procesowej i szybkości, jednakże zawieszenie postępowania, nawet wadliwe, oraz specyfika sprawy nie pozwalały na przypisanie naruszeniu cech rażących.Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe postępowanie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych. Skarżący wskazał, że mimo złożenia wniosku w grudniu 2017 r. i ponaglenia w grudniu 2018 r., nie otrzymał decyzji ani nie rozpatrzono ponaglenia. Organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc m.in. zawieszenie postępowania i brak akt sprawy.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. do wydania aktu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; stwierdzono bezczynność i przewlekłość postępowania, które nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego I. zobowiązuje Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we W. do wydania aktu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. stwierdza bezczynność i przewlekłość postępowania, które nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.
Pismem z dnia 1 lipca 2019 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. S. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe postępowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego dla Małej Elektrowni Wodnej R., zgodnie z wnioskiem z dnia 22 grudnia 2017 r. Skarżący zwrócił się jednocześnie o wyznaczenie przez Sąd terminu załatwienia sprawy przez organ.
W skardze wskazał ponadto, że w dniu 14 grudnia 2018 r. zostało złożone – za pośrednictwem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. – ponaglenie do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (załącznik nr 1 i nr 2), ale do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał ani decyzji – pozwolenia wodnoprawnego, ani też nie rozpatrzono ponaglenia.
W doręczonej Sądowi w dniu 17 lipca 2019 r. odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi, podając dodatkowo, że przedmiotem sprawy, której dotyczy skarga jest wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki O. poprzez zwrotny pobór wody spiętrzonej na jazie R. w km (...), (...) rzeki do celów energetycznych planowanej elektrowni wodnej "MEW R.".
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wyjaśnił, że ponaglenie skierowane przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2018 r. za pośrednictwem platformy ePUAP zostało przekazane również za pośrednictwem tej platformy organowi wyższego stopnia w dniu 18 grudnia 2018 r. oraz w dniu 19 grudnia 2018 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, o czym skarżącego poinformowano. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia (...) grudnia 2018 r. Nr (...) nie stwierdził, aby Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. PGW Wody Polskie pozostawał w bezczynności i postanowienie to zostało skarżącemu przekazane w dniu 27 grudnia 2018 r. za pośrednictwem platformy ePUAP.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi organ podał, że postępowanie administracyjne, prowadzone w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki O. w zakresie energetycznego korzystania z wód dla potrzeb planowanej elektrowni wodnej "MEW R." na wniosek S. ., zostało zawieszone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. PGW Wody Polskie, postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2018 r., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest rozpatrzenie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wniosku właściciela jazu R. - tj. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki O. poprzez zwrotny pobór wody spiętrzonej na jazie R. do celów hydroenergetycznych dla potrzeb MEW Jaz R.
Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie, które wraz z aktami sprawy pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. przekazano do organu odwoławczego - Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia (...) grudnia 2018 r., Nr (...) przesłał rozstrzygnięcie w sprawie złożonego zażalenia, jednak z tym rozstrzygnięciem nie zostały przekazane akta przedmiotowej sprawy, gdyż w związku z innymi skargami S. S. zostały one przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z doręczonym odpisem postanowienia z dnia 24 czerwca 2019 r. (Sygn. akt IV SA/Wa 372/19), akta sprawy, prowadzonej na wniosek z dnia 22 grudnia 2017 r. S. S., zostaną zwrócone po prawomocnym zakończeniu postępowania IV SA/Wa 372/19.
Wobec braku akt postępowanie z wniosku S. S. nie zostało wznowione (w posiadaniu organu są tylko szczątkowe dokumenty, które zostały załączone do odpowiedzi na skargę).
W toku postępowania sądowoadministracyjnego doręczone zostało Sądowi pismo skarżącego z dnia 6 sierpnia 2019 r., do którego załączone zostało ostateczne postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) grudnia 2018 r. Nr (...) uchylające, zaskarżone zażaleniem wniesionym przez S. S., postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) kwietnia 2018 r. orzekające o zawieszeniu postępowania w sprawie udzielenia S. S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki O. poprzez zwrotny pobór wody spiętrzonej na jazie R. w km (...), (...) rzeki do celów energetycznych planowanej elektrowni wodnej "MEW R.", oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 1/19), uwzględniający skargę S. S. na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia.
Ponadto w piśmie skarżący podtrzymał twierdzenia i wnioski skargi wniesionej w tej sprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2019 r. sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej; przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej powyżej ustawy procesowej kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu.
W przedmiotowej skardze S. S. zarzucił Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. PGW Wody Polskie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia 22 grudnia 2017 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki O. poprzez zwrotny pobór wody spiętrzonej na jazie R. w km (...), (...) rzeki do celów energetycznych planowanej elektrowni wodnej "MEW R.".
Wyjaśniając przesłanki podjętego w sprawie orzeczenia należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, bezczynność oznacza sytuację w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (pkt 1), natomiast przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2).
Dodatkowo zakres znaczeniowy tych pojęć będą wyznaczały ogólne zasady postępowania administracyjnego, dotyczące terminów wskazanych organom przez ustawodawcę do załatwienia sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej (czyli bezczynności) w przypadkach określonych w ustawie procesowej.
Postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie podporządkowane jest przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, z których wynika m.in., że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Przepisy procesowe określają także terminy załatwiania spraw, przy czym stosownie do przyjętej w art. 12 § 1 kpa zasady ogólnej szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2 art. 12 kpa). W myśl art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5).
Artykuł 36 § 1 kpa stanowi zaś o tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2). Powyższe przepisy nakładają zatem na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w art. 35 kpa, bądź w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji.
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji (postanowienia lub innego aktu) albo nie podjął stosownej czynności.
Obejmuje ona również sytuacje, gdy organ odmawia rozpoznania sprawy lub jej załatwienia, bo błędnie uznaje, że zachodzą okoliczności, które zwalniają go z obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie tak rozumiana bezczynność zaistniała. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie niewątpliwie uchybił przepisom określającym terminy załatwienia sprawy administracyjnej.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, którego dotyczy skarga należy wyjaśnić, że przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. Zgodnie z poglądami judykatury o przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując, przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Jak trafnie wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza też stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" w trybie art. 36 § 2 kpa termin załatwienia sprawy powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego. Państwo i Prawo 2011/6/30). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.
Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Uwzględniając przedstawione powyżej rozumienie pojęcia przewlekłości postępowania, Sąd stwierdził, że skarżonemu w tej sprawie organowi należy zarzucić prowadzenie kontrolowanego postępowania w sposób przewlekły.
Z przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania miały miejsce okresy, w których nie podejmowano żadnych czynności procesowych. Pozwala to uznać, że postępowanie prowadzone było w sposób naruszający zasadę ekonomiki procesowej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, taki sposób działania organu obarczył prowadzone w sprawie postępowanie wadą przewlekłości. Przyjmując powyższą ocenę Sąd uwzględnił także stanowisko prezentowane w wyroku z dnia 26 października 2012 r., w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie ...". (sygn. akt II OSK 1956/12, Lex nr 12337/17).
Należy przy tym zwrócić uwagę – na co wskazał też Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w postanowieniu z dnia (...) grudnia 2018 r. (Nr (...)), że organ prowadzący postępowanie w konkretnej sprawie administracyjnej nie może uzasadniać wstrzymania się od podejmowania wymaganych czynności procesowych brakiem akt, które zostały przekazane do sądu administracyjnego. Istnieje bowiem możliwość ich wypożyczenia, czy też sporządzenia uwierzytelnionych kopii dla zachowania właściwego toku postępowania i zapewnienia możliwości podejmowania kolejnych czynności procesowych bez zbędnej zwłoki.
Konsekwencją uznania w niniejszej sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania, jest orzeczenie zawarte w pkt II sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przy ocenie czy do przewlekłości w załatwieniu niniejszej sprawy doszło z rażącym naruszeniem prawa, należało uwzględnić, że: "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, w literaturze przedmiotu akceptowanej przez judykaturę wskazuje się, że przy ocenie czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Przy czym stan faktyczny i prawny winien być niewątpliwy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013r., I OSK 1204/13). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. W konsekwencji nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności i prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Bez ich analizy nie jest możliwe stwierdzenie w sposób obiektywny, czy dana kategoria naruszeń przybiera formę naruszeń kwalifikowanych.
W ocenie składu orzekającego zaistniałej w rozpatrywanym przypadku bezczynności i przewlekłości postępowania ocenionej w kontekście okoliczności i specyfiki sprawy nie można przypisać postaci kwalifikowanej. Sąd przyjmując taką ocenę uwzględnił też to, że w doktrynie wskazuje się, iż celem poddania kognicji sądów administracyjnych kwestii bezczynności i przewlekłości publicznej, było wymuszenie nadania czynnościom organu sprawnego przebiegu, zatem zrealizowania interesu publicznego (rozumianego jako sprawne funkcjonowanie aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej strony postępowania poprzez przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (por. P. Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej", ZNSA 2011, z.5).
Na ocenę Sądu wpłynęło również to, że postępowanie w sprawie zostało postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2018 r. zawieszone, wprawdzie w sposób niezgodny z prawem – zgodnie z kasacyjnym orzeczeniem Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 grudnia 2018 r., ale do dnia doręczenia tego postanowienia Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., organ ten był uprawniony do uznania, że wobec zawieszenia postępowania nie może podejmować czynności postępowania, poza wskazanymi w art. 102 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazać ponadto należy, że instytucja skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy.
Oznacza to, że jej celem jest zobligowanie organu właściwego w sprawie do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności. Ocena zasadności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dokonywana jest przez Sąd na podstawie akt sprawy i z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Konsekwencją uznania w niniejszej sprawie bezczynności Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i przewlekłości postępowania prowadzonego przez ten organ w opisywanej wcześniej sprawie jest orzeczenie w pkt I sentencji wyroku.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
H.B.9.10.2019 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło