II GSK 2185/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Zabłocka Protokolant Joanna Legieć po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 1019/16 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) uchyla zaskarżoną decyzję, 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M.M. kwotę 1631 (słownie: tysiąc sześćset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 1019/16 oddalił skargę M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2015 r. o nałożeniu na M.M. (dalej: "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości 5.600 zł. Naruszenia - w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku; przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; nieokazanie podczas kontroli danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień; niezgłoszenie w wymaganym terminie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm; dalej: "u.t.d."); okazanie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa przeprowadzonej w dniach [...] października – [...] listopada 2014 r. Zakres kontroli obejmował okres od [...] października 2013 r. do [...] października 2014 r. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący wniósł o jej uchylenie w części odnoszącej się do naruszeń, które nie zostały stwierdzone w protokole kontroli z [...] listopada 2014 r. Skarżący podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte [...] listopada 2014 r. i nie zostało zakończone w terminie oraz że [...] lutego 2015 r. organ pierwszej instancji poinformował go o stwierdzeniu kolejnych naruszeń, niewymienionych w protokole kontroli z [...] listopada 2014 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wszczęto [...] listopada 2014 r., a zakończono decyzją z [...] października 2015 r. i że doszło do przekroczenia terminu do załatwienia sprawy. Jednakże przewlekłość postępowania nie spowodowała po stronie Skarżącego utraty praw bądź roszczeń, czy też powstania nowych zobowiązań. Za błędny uznano pogląd Skarżącego, że po doręczeniu protokołu kontroli z [...] listopada 2014 r. trwały dalsze czynności kontrolne w przedsiębiorstwie. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że naruszenia wymienione w lp. 1.4, lp. 6.3.7 i lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. zostały stwierdzone w toku postępowania administracyjnego, wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zebranego podczas przeprowadzonej kontroli. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie administracyjne wszczęte wskutek kontroli ma charakter dynamiczny, a organ pierwszej instancji jest uprawniony do rozszerzania katalogu naruszeń ponad te wynikające z protokołu kontroli, za które może zostać nałożona kara pieniężna. M.M. zaskarżył decyzję GITD w części, w której została utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji odnosząca się do kar pieniężnych za naruszenia, które nie zostały stwierdzone w protokole kontroli z [...] listopada 2014 r. W skardze do sądu zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 74 ust. 1-4 u.t.d. w związku z art. 67 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej: "k.p.a."), polegające na rozszerzeniu stawianych mu zarzutów (tj. ponad zarzuty ujęte w protokole kontroli z [...] listopada 2014 r.) bez wszczęcia odrębnej kontroli, co skutkowało nałożeniem na niego kar pieniężnych za naruszenia nieujęte w protokole; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjściu poza granice postępowania administracyjnego, wyznaczone (pod względem stanu faktycznego i prawnego) ustaleniami protokołu kontroli z [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w protokole kontroli z [...] listopada 2014 r. zostały wskazane konkretne naruszenia w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowców oraz przekroczenia przez nich maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Wobec tych ustaleń Skarżący nie wnosił zastrzeżeń. Pismem z [...] lutego 2015 r. został on jednak powiadomiony o dodatkowych naruszeniach, nieujętych w załączniku do protokołu z kontroli. Zdaniem Skarżącego ustalenia protokołu kontroli z [...] listopada 2014 r. wyznaczyły pod względem stanu faktycznego i prawnego granice postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Organ pierwszej instancji nie wszczął odrębnej kontroli w celu rozszerzenia zakresu stawianych zarzutów ponad to, co wynika z ustaleń stwierdzonych w protokole. Tym samym organy obu instancji wyszły poza granice postępowania administracyjnego, wyznaczone protokołem kontroli z [...] listopada 2014 r., dokonując błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "Sąd pierwszej instancji" lub "Sąd") nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że w firmie M.M. została przeprowadzona kontrola, na zakończenie której sporządzono [...] listopada 2014 r. protokół kontroli. Następnie organ pierwszej instancji zawiadomieniami z [...] lutego 2015 r., [...] kwietnia 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. poinformował Skarżącego, że w wyniku analizy całego materiału dowodowego stwierdzono nowe naruszenia, wcześniej nieujęte w protokole kontroli. Ostatecznie organy inspekcji transportu drogowego nałożyły karę pieniężną za wszystkie naruszenia zarówno ujęte w protokole kontroli, jak i ujawnione po zakończeniu kontroli. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie stanowiło to naruszenia art. 74 u.t.d. Sąd wskazał przy tym, że w ustawie o transporcie drogowym rozróżnia się dwa rodzaje kontroli tj.: kontrolę drogową oraz kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa, oraz że pogląd wyrażony w skardze dotyczy jedynie protokołu kontroli drogowej, bowiem ustalenia faktyczne w toku kontroli drogowej można czynić jedynie w razie zatrzymania kierowcy w czasie jazdy. W przypadku natomiast kontroli w siedzibie firmy sytuacja przedstawia się nieco odmiennie. Może się bowiem zdarzyć, że po sporządzeniu protokołu kontroli organ w wyniku analizy całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdzi, że doszło również do innych naruszeń niż te ujawnione w protokole. W takiej sytuacji organ może prowadzić postępowanie w przedmiocie wszystkich stwierdzonych naruszeń (także nieujętych w protokole kontroli) i wymierzyć za nie kary pieniężne. Nie jest wówczas konieczne przeprowadzanie nowej kontroli dotyczącej nowo ujawnionych naruszeń. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia granic postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy po sporządzeniu protokołu kontroli z [...] listopada 2014 r. organ pierwszej instancji dokonał analizy całej zgromadzonej dokumentacji i skonstatował, że miały miejsce jeszcze inne naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, oprócz tych ujętych w protokole, to dopuszczalne było prowadzenie postępowania w zakresie tych naruszeń, a następnie wymierzenie za nie kary pieniężnej. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiło także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy. M.M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zrzekając się przy tym rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 74 ust. 1-4 u.t.d. w związku z art. 67 § 1 k.p.a., polegające na powieleniu błędnej oceny organów obu instancji, które rozszerzyły stawiane Skarżącemu zarzuty (tj. ponad zarzuty ujęte w protokole kontroli [...] z [...] listopada 2014 r.) bez wszczęcia odrębnej kontroli, co skutkowało nałożeniem na Skarżącego kar pieniężnych za naruszenia nieujęte w przedmiotowym protokole; 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na powieleniu błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organy obu instancji i wyjściu poza granice postępowania administracyjnego, wyznaczone (pod względem stanu faktycznego i prawnego) ustaleniami protokołu kontroli [...] z [...] listopada 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: M.M., w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., podniósł zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 74 ust. 1–4 u.t.d. w związku z art. 67 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W związku z tak sformułowanym zarzutem trzeba zauważyć, że zgłoszenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, powinno nawiązywać do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego, a w związku z tym konieczne jest powołanie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którym uchybił wojewódzki sąd administracyjny. Należy także dodać , że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie w uchwale z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) wyjaśnił, że w przypadku gdy wnoszący skargę kasacyjną poprzestanie na wskazaniu podstawy kasacyjnej obejmującej swym zakresem wyłącznie normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, dla zachowania rygorów właściwych dla środka odwoławczego, którym jest skarga kasacyjna, niezbędne będzie jeszcze określenie, czy i w jakim stopniu sąd pominął w swojej ocenie przypisywane organowi administracji uchybienie, oraz sprecyzowanie, czy tak pojmowane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podzielając powyższe stanowisko, trzeba stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie powołał żadnego przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala jednak na przyjęcie, że mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, istnieją dostateczne podstawy do identyfikacji zarzutu. W istocie sprowadza się on do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który oddalił skargę pomimo naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem odpowiada zarzutom naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 74 ust. 1–4 u.t.d. w związku z art. 67 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarga kasacyjna jest zasadna. Istota postawionych w niej zarzutów sprowadza się do kwestii dopuszczalności rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej sprawy, której przedmiot wykracza poza granice określone przez organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji w zawiadomieniu z [...] listopada 2014 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego poinformował skarżącego, że będzie ono prowadzone w zakresie naruszeń określonych w protokole kontroli. Wspomniany protokół został sporządzony w ramach kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego w okresie od [...] października do [...] listopada 2014 r. Skarżący nie kwestionował naruszeń stwierdzonych podczas kontroli i opisanych w protokole z [...] listopada 2014 r. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym na dzień rozpoczęcia i zakończenia kontroli kontrola przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi oraz przepisów, o których mowa w art. 3 ust. 1a u.t.d., jest zadaniem powołanej ustawą o transporcie drogowym Inspekcji Transportu Drogowego (art. 48 ust. 1 u.t.d.). Upoważnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mogą wykonywać zadania kontrolne podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie. W przypadku kontroli w przedsiębiorstwie inspektorzy mają prawo do wstępu na teren podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w tym do pomieszczeń lub lokali, gdzie prowadzi on działalność lub przechowuje dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność (art. 55 ust. 1 pkt 6 u.t.d.). Inspektor ma również prawo do żądania od podmiotu wykonującego przewóz drogowy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli (art. 55 ust. 1 pkt 5 u.t.d.). Kontrola prawidłowości wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego podjęta u przedsiębiorcy stanowi kontrolę działalności gospodarczej, o której mowa w art. 89c u.t.d. Stosownie do powołanego przepisu, w stanie prawnym wiążącym w sprawie zastosowanie miał rozdział 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., dalej: u.s.d.g.), który reguluje zasady przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Kontrola w przedsiębiorstwie, realizowana na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i ustawy o transporcie drogowym, stanowi zespół czynności sprawdzających podejmowanych przez upoważnione do tego organy na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w wytyczonym w upoważnieniu zakresie, których celem jest dokonanie ustaleń co do prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrolowany podmiot i doprowadzenie do eliminacji ewentualnych stwierdzonych nieprawidłowości. Niewątpliwie rozpoczyna się ona w dniu okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej (art. 79a ust. 1 i art. 79b u.s.d.g. oraz art. 85 ust. 1 u.t.d.). Natomiast zakończenie kontroli następuje z dniem sporządzenia protokołu kontroli i doręczenia go kontrolowanemu przedsiębiorcy. Wniosek taki wynika przede wszystkim ze specyfiki postępowania kontrolnego, w trakcie którego inspektorzy nie tylko zbierają niezbędną dokumentację, ale także mają obowiązek jej opracowania, tj. sprawdzenia i opisania. W toku tych czynności może pojawić się konieczność uzupełnienia materiału kontrolnego, a wobec tego etap opracowywania dokumentacji stanowi element kontroli, podobnie jak sporządzenia protokołu, który zamyka działania kontrolne. Pogląd, że kontrola kończy się w dniu przedstawienia stronie kontrolowanej protokołu z kontroli lub nawet w dniu sformułowania zaleceń pokontrolnych znajduje potwierdzenie w doktrynie (por. M. Zirk – Sadowski, Kontrola administracji publicznej (w:) J. Hausner Administracja publiczna, Warszawa 2003, str. 257 i nast.; J. Jagielski (w:) Kontrola administracji publicznej, 2007, wydanie 2, str. 60). Ustalenia zawarte w protokole kontroli mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Przedmiotem sprawy rozpatrywanej w takim postępowaniu są wyniki jednej kontroli w przedsiębiorstwie ujęte w protokole kontroli i nałożenie kary pieniężnej za wszystkie stwierdzone naruszenia opisane we wspomnianym protokole. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu "w zakresie naruszeń określonych w protokole kontroli". Protokół ten został doręczony skarżącemu [...] listopada 2014 r., a więc w tym samym dniu, w którym otrzymał on zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Następnie kolejnymi zawiadomieniami z [...] lutego 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. poinformowano skarżącego o stwierdzeniu naruszeń, które nie zostały ujęte w protokole kontroli. Zawiadomienia te miały miejsce już po zakończeniu kontroli i doręczeniu skarżącemu protokołu kontroli, a więc nie mogły być uwzględnione w postępowaniu, w ramach którego rozpatrywana była sprawa dotycząca wyników kontroli w przedsiębiorstwie opisanych w protokole z [...] listopada 2014 r. Późniejsze, tj. po zakończeniu kontroli, "rozszerzanie" przedmiotu sprawy o inne naruszenia, które nie zostały ujęte w protokole, nawet jeżeli miały one miejsce w okresie objętym kontrolą (w rozpoznawanej sprawie okres od [...] października 2013 r. do [...] października 2014 r.) było niedopuszczalne. Należy podkreślić, że ustawodawca wiąże nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym z przeprowadzeniem kontroli. I tak określając w art. 92a ust. 5 u.t.d. limity kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d., łączy je z naruszeniami stwierdzonymi podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Należy więc przyjąć, że wolą ustawodawcy było takie ukształtowanie postępowania, by nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowiło przedmiot jednej sprawy administracyjnej (por. np.: wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 29/08; wyrok NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1049/08; wyrok NSA z 20 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 681/09; wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 977/09; wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 254/10; wyrok NSA z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 64/11). W konsekwencji w skardze kasacyjnej zasadnie zarzucono, że Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia ujęte nie tylko w protokole kontroli, ale także te, które zostały ujawnione po zakończeniu kontroli. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego, gromadzenie dowodów, a następnie ich rozpatrzenie w zakresie naruszeń, których nie stwierdzono w protokole kontroli nastąpiło poza granicami sprawy i naruszało art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem pozostawało ono w ścisłym związku z wysokością kary pieniężnej nałożonej na skarżącego. Powyższe uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny drugi z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej jako naruszone wskazał art. 74 ust. 1–4 u.t.d. i art. 67 § 1 k.p.a. Powołane przepisy regulują kwestie związane z protokołami z kontroli sporządzanymi przez inspektora oraz określają obowiązek sporządzenia protokołu w postępowaniu administracyjnym. Należy zauważyć, że przepis art. 67 § 1 k.p.a. nie miał w sprawie zastosowania. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie została podjęta czynność wymagająca sporządzenia protokołu na podstawie powołanego przepisu. Sam autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił bliżej, jakiego rodzaju czynność powinna zostać utrwalona w protokole. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło także do naruszenia art. 74 u.t.d. Protokół z kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego został sporządzony, podpisany i doręczony, zaś skarżącego poinformowano o możliwości wniesienia zastrzeżeń. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną oraz mając na uwadze, że istota sprawy została wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ rozpatrzy sprawę, uwzględniając przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności zbada, w jakim zakresie nałożona na skarżącego kara pieniężna uwzględnia naruszenia stwierdzone w protokole kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).