I GSK 1382/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 513/16 w sprawie ze skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 12 października 2016r.,sygn. akt I SA/Bd 513/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 718, obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) oddalił skargę S. R. (dalej też: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (dalej też: "Dyrektor Izby Skarbowej") z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny, z którego wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi wobec majątku S. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską S. A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za poszczególne miesiące od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. w kwocie należności głównej 1.118,70 zł. W trakcie postępowania organ dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu podatku PIT-37 za 2013 r. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] maja 2014 r. doręczono skarżącemu odpisy ww. tytułów wykonawczych. Pismem z dnia [...] maja 2014 r., zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w których podniósł, że Poczta Polska nie wysłała mu upomnienia przed wystawieniem tytułów wykonawczych, a także, iż od kilkunastu lat nie jest właścicielem żadnego aparatu telewizyjnego. Nie ma zatem podstaw do obciążania go opłatami abonamentowymi za RTV. Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu i zwrócił się do Poczty Polskiej S. A. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. złożone zarzuty uznał za nieuzasadnione, a pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował organ egzekucyjny, iż orzeczenie to stało się ostateczne, ponieważ strona nie wniosła od niego zażalenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił uwzględnienia złożonych zarzutów. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skarżący zgłosił zarzuty nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia, tj. zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), w zakresie których, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W konsekwencji, wobec wiążącego charakteru odpowiedzi wierzyciela Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny nie mógł zająć stanowiska odmiennego od stanowiska wierzyciela, gdyż naruszyłby dyspozycję art. 34 § 1 u.p.e.a., co w kontekście zasady działania na podstawie i w granicach przepisów prawa stanowiłoby działanie niedopuszczalne. Wyrokiem z dnia 12 października 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 8 czerwca 2016 r. WSA podkreślił, że organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie dysponował ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w sprawie złożonych zarzutów. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł pełnomocnik S. R., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z którym, postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wskazując, że przeciwko skarżącemu jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w sytuacji, gdy podniesione przez niego zarzuty merytoryczne nie zostały w żaden sposób rozpoznane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, zarzuty kasacyjne nie są bowiem zasadne. Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym pismem procesowym, tj. środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucenia uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 459/06, publ. w CBOSA). Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wszystkich wymogów, zawierając wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. W skardze nie powołano przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i nie powiązano podnoszonych naruszeń z podstawami kasacyjnymi wymienionymi w tym uregulowaniu. Ponadto wskazywanych uchybień w wyroku WSA nie powiązano z uregulowaniami p.p.s.a., w oparciu o którą orzekał Sąd I instancji, takimi jak art. 145 § 1, czy art. 151 p.p.s.a. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej w tym zakresie nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych ( "w szczególności") spowodowały znaczne ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. W oparciu o treść uzasadnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjne kierowane są do Sądu I instancji, a ich istota sprowadza się do prawidłowości stanowiska zaskarżonego wyroku, którym Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 -7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela o zarejestrowaniu odbiorników RTV i o istnieniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, zawartym w ostatecznym postanowieniu z dnia 24 września 2015 r. Nie jest więc uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu wskutek wniesionego zażalenia na stanowisko wierzyciela. Zobowiązany, który w drodze przysługujących mu odrębnych środków prawnych nie zdołał podważyć wiążącej organy egzekucyjne merytorycznej oceny wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, nie może żądać ponownej kontroli wypowiedzi wierzyciela w ramach postępowania w przedmiocie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Prawomocne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie przepisu art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący kasacyjnie nie podważył przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. W konsekwencji stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku ustalenia faktyczne są wiążące w procesie subsumpcji normy materialnoprawnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).