III SAB/Łd 11/19

WyrokWSA w Łodzi2019-09-26

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komendant Wojewódzki Policji w Ł. pozostawał w bezczynności w przedmiocie wniosku o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającym przepis ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komendant Wojewódzki Policji w Ł. pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji administracyjnej ani nie dokonał czynności materialno-technicznej w odpowiedzi na wniosek skarżącego, ograniczając się jedynie do informowania o braku regulacji prawnych. Sąd stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował luki prawnej uniemożliwiającej rozpatrzenie wniosku, a przepis art. 115a ustawy o Policji powinien być interpretowany zgodnie ze wskazaniami TK.
Stan faktyczny
T.K., były funkcjonariusz Policji, złożył wniosek o ponowne przeliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. informował o braku możliwości rozpatrzenia wniosku z powodu luki prawnej i oczekiwaniu na prace legislacyjne. Po złożeniu ponaglenia, organ nadal nie wydał decyzji ani nie dokonał czynności materialno-technicznej, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 roku sprawy ze skargi T.K. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie wniosku o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy 1) zobowiązuje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2018 roku w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) w pozostałym zakresie oddala skargę. W dniu 26 listopada 2018 r. za pośrednictwem platformy ePUAP T. K. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wniosek o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Podał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 2102). wnosi o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz wypłatę należnej kwoty świadczenia stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną, a faktycznie wypłaconą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu wraz z należnymi odsetkami. Wniósł o załatwienie sprawy w formie decyzji administracyjnej stosownie do treści art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2009 r. Otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w wymiarze 35 dni za rok 2009, ekwiwalent ustalono w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. rzecznika prasowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł.. Skarżący podniósł, że wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty ww. ekwiwalentu, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest liczba 1/22 lub 1/21. W konsekwencji, za każdy dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusz Policji otrzymał odpowiednio mniejszy ekwiwalent niż otrzymując takie samo uposażenie zasadnicze funkcjonariusz Służby Więziennej, czy żołnierz zawodowy. W piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r., stanowiącym odpowiedź na powyższy wniosek Komendant Wojewódzki Policji w Ł. poinformował, że wniosek zawierający żądanie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy podczas pełnienia służby w Policji zostanie rozpatrzony nie później niż do dnia 31 marca 2019 r., tj. po ustaleniu jednolitej (dla wszystkich jednostek Policji) interpretacji cyt. powyżej wyroku TK w zakresie podmiotów, których wyrok dotyczy, daty utraty zakresu mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, a także zasad naliczania świadczenia. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 18 stycznia 2019 r. W dniu 29 stycznia 2019 r. za pośrednictwem platformy ePUAP T.K. skierował do Komendanta Głównego Policji na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie z powodu bezczynności i niezałatwienia w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a., wniosku z dnia 26 listopada 2018 r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy podczas pełnienia służby w Policji. W piśmie z dnia 22 lutego 2019 r., stanowiącym odpowiedź na ponaglenie Komendant Główny Policji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustała wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Powyższe doprowadziło do powstania luki w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwolnionemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego. Brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego będzie miał miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, w jaki sposób należy dokonywać naliczeń wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym jest określenie przez ustawodawcę właściwego wskaźnika tych przeliczeń). Ponadto istotne znaczenie będzie miało ewentualne wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych, bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji. Pomimo trwających prac legislacyjnych w powyższym zakresie, nie jest obecnie możliwym określenie, kiedy projektowane regulacje i w jakim kształcie, staną się prawem obowiązującym. W świetle powyższego aktualnie brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Niezwłocznie po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości ekwiwalentu właściwy organ Policji podejmie działania zmierzające do załatwienia przedmiotowego wniosku. W kolejnym piśmie z dnia 12 marca 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. poinformował, że wniosek z dnia 26 listopada 2018 r. zawierający żądanie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy podczas pełnienia służby w Policji nie może zostać obecnie rozpatrzony z powodu braku regulacji prawnych w powyższym zakresie. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego z dnia 2 kwietnia 2019 r. W dniu 23 kwietnia 2019 r. T.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie wniosku z dnia 26 listopada 2018 r. o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do uznania prawa strony do wyrównania ekwiwalentu w związku z jego niezasadnym i niezgodnym z Konstytucją zaniżeniem nie z winy strony, - zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek, w terminie określonym przez sąd, - stwierdzenie, że Komendant Wojewódzki Policji dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, względnie nieuzasadnionej przewlekłości w załatwieniu sprawy, - stwierdzenie po stronie organu istnienia obowiązku zastosowania na podstawie art. 190 Konstytucji RP, wyroku TK w zakresie jego rozstrzygnięcia, - wymierzenie organowi na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a grzywny, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych W uzasadnieniu skargi skarżący opisując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że od dnia od 26 listopada 2018 r. do dnia 22 kwietnia 2019 r. czyli przez prawie 5 miesięcy Komendant Wojewódzki Policji pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy zgodnie z treścią wniosku i przepisami prawa, na podstawie których organy administracji państwowej są obowiązane działać. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący podkreślił, że sporządzanie przez organ "pism informacyjnych" zamiast załatwienia sprawy zgodnie z treścią wniosku i obowiązującymi przepisami prawa z jednoczesnym powoływaniem się przez organ na lukę prawną, prace legislacyjne, czy brak interpretacji wyroku TK należy uznać za czynności pozorne, dezinformujące, uchybiające zasadzie wnikliwości, szybkości i niezwłoczności działania organu w danej sprawie. Zdaniem skarżącego treść "pism informacyjnych" nie zawiera nawet elementów zindywidualizowania. Pisma tej samej treści, różniące się jedynie danymi adresata i sygnaturą kierowane są do szerokiej grupy osób składających podobne wnioski. Tym samym organ swoją pozorowaną czynnością doprowadza do sytuacji, że ani nie wszczyna postępowania, ani nie wydaje postanowienia, ani też nie odmawia wszczęcia postępowania, co stanowi naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego na uwagę zasługuje pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 16/19, w którym sąd nie podzielił stanowiska i zasadności oczekiwania na nowy przepis ustawy o Policji i nakazał wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie o przyznanie wyrównania ekwiwalentu. W ocenie skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w Ł. był zobowiązany do załatwienia sprawy zgodnie z treścią wniosku skarżącego. Skoro do dnia 26 kwietnia 2019 r. sprawy nie załatwił pozostaje w bezczynności, natomiast "czynności pozorujące działanie" wskazują na niczym nieuzasadnioną i celową przewlekłość Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w załatwieniu sprawy administracyjnej. Co więcej, bezczynność ta jest aprobowana i usprawiedliwiana przez Komendanta Głównego Policji. W ocenie skarżącego zarówno Komendant Wojewódzki Policji w Ł., jak i organ wyższego stopnia uchylili się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Nie podjęto żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa. Czynności pozorujące działanie w postaci pism informacyjnych nie mają żadnego znaczenia prawnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi, a w przypadku stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania miało miejsce uznanie, że nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu organ podkreślił, że pismem z dnia 4 stycznia 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, spowodowanym brakiem podstaw prawnych, które umożliwiłyby przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w okresie pełnienia służby. Organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2019 r. Ponieważ do dnia 31 marca 2019 r., ustawodawca nie ustanowił przepisu prawa, w którym zostałby wskazany sposób, w jaki należy dokonywać naliczeń wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, a także kręgu podmiotów, których przeliczenie będzie dotyczyło, organ nie mógł zakończyć sprawy administracyjnej. Pismem z dnia 12 marca 2019 r. skarżący został poinformowany o nowym terminie załatwienia sprawy (tj. wejście w życie regulacji określających sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w okresie pełnienia służby) i braku możliwości rozpatrzenia żądania. Zdaniem organu żądanie dotyczące wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w okresie pełnienia służby w Policji, w obecnym stanie prawnym, jest sprawą skomplikowaną i aktualnie brak jest podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Sytuacja taka będzie miała miejsce do czasu wprowadzenia regulacji prawnych, w których wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Ponadto istotne znaczenie będzie miało ewentualne wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie. W oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny w sprawie należy uznać, iż Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zawiadamiając skarżącego o sposobie realizacji żądania oraz przesunięciu terminu załatwienia sprawy, podjął w prawnie ustalonym terminie czynność zmierzającą do załatwienia sprawy będącej przedmiotem wniosku. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewydania w sprawie decyzji administracyjnej organ wskazał, że sprawa dotycząca wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy na tym etapie nie może zostać załatwiona w formie decyzji administracyjnej. W dniu 24 czerwca 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 21 czerwca 2019 r., stanowiące uzupełnienie skargi, w którym na poparcie argumentacji przedstawionej w skardze skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych, które zapadły w tożsamych przedmiotowo sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość cyt. regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. skarga została wniesiona po uprzednim złożeniu ponaglenia, które skierowane zostało do właściwego organu. Na wstępie wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje być w bezczynności. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji związane ze stosunkiem służby mogą być dochodzone na drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Niewątpliwym jest również prawo do zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego działania organu Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy. Przyjęcie stanowiska odmiennego prowadziłoby w istocie do pozbawienia funkcjonariuszy Policji, w tym zwolnionych ze służby, ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i do którego to nie stosuje się przepisów prawa pracy i brak jest możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19, wyrok WSA w Olsztynie z 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 588/18, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2018 r., w którym zwrócił się do organu o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, który wszedł w życie w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 2102). W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.), w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny w z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13). Tymczasem organ w odpowiedzi na zgłoszone przez skarżącego żądanie w piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r. poinformował, że wniosek zostanie rozpatrzony nie później niż do dnia 31 marca 2019 r., tj. po ustaleniu jednolitej (dla wszystkich jednostek Policji) interpretacji cyt. powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie podmiotów, których wyrok dotyczy, daty utraty zakresu mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, a także zasad naliczania świadczenia. Zdaniem sądu, powyższy sposób załatwienia sprawy objętej wnioskiem skarżącego nie można uznać za odpowiadający prawu, gdyż organ w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu skarżącego, że jego wniosek będzie oczekiwał na rozpatrzenie do czasu ustalenia jednolitej interpretacji cyt. powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Powyższy sposób załatwienia sprawy opisanej we wniosku nie odpowiada prawu. Podjęta czynność jest niewystarczająca, albowiem nie załatwia w sposób merytoryczny sprawy, tj. nie rozstrzyga żądania strony w kwestii ponownego obliczenia i wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że sprawa dotycząca ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest czynnością materialno – techniczną, jednakże odmowa wypłaty ww. ekwiwalentu winna być dokonana w formie decyzji. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania czynności materialno-technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona, mająca w tym interes prawny. Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 87/16 i powołane tam orzecznictwo, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 93/18). Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 wskazał, że prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno – technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w ostatnim czasie przez sądy administracyjne, dotyczące możliwości wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. (por. m.in. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19; wyroki WSA w Olsztynie z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 313/19 z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 364/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19). W cytowanych powyżej orzeczeniach sądy stanęły na stanowisku, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji ale tylko w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy obowiązującej całego art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie przepis należy stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał Konstytucyjny. Mianowicie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zaś celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów (...). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze". Skoro niewątpliwie wyrok TK jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy całego przepisu art. 115a ustawy o Policji oznacza to, że przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją, ale tylko w granicach określonych w wyroku TK, a w pozostałym zakresie należy go stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez TK. Aczkolwiek w tym przypadku zalecana jest inicjatywa ustawodawcza, gdyż w myśl zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji, art. 6 k.p.a.) organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jednakże Sąd jako kompetentny do bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji), uznaje za zasadne odwołanie się wprost do stanowiska TK, skoro pozwala ono na zrekonstruowanie treści normatywnej przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie sposobu obliczania wysokości przedmiotowego świadczenia. Z tych też względów przyjąć należy, że istnieje podstawa prawna warunkująca rozpatrzenie sprawy ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu, w tym możliwość ponownego przeliczenia naliczonych dotąd i wypłaconych świadczeń. Podstawę tą stanowi bowiem art. 115a ustawy o Policji interpretowany odpowiednio do wytycznych TK. Powyższe z kolei dowodzi, że zaniechanie ustawodawcy nie niweczy uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego, a skoro organ do dnia orzekania przez Sąd nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia czy czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności. Stwierdzona bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. Z taką sytuacją rażącego naruszenia prawa nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem organ udzielił w odpowiedzi na wniosek skarżącego, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do skarżącego informacja pisemna - w stanie prawnym zaistniałym po wyroku TK - jest wystarczająca. Działanie takie nie świadczy o złej woli organu, ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącego i ciążących na organie obowiązkach. Z tych samym powodów sąd nie znalazł także uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i art. 151 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2018 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), a w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3). dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło