II SAB/Wa 195/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Agnieszka Góra Błaszczykowska, Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku W.M. z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz W. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] marca 2019 r. W. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...], polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w wersji cyfrowej wraz z danymi kontrahentów kopii, w zakresie: 1) Rejestru umów cywilnoprawnych od [...] stycznia 2018 r., do [...] grudnia 2018 r.; 2) Umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.; 3) Umowy zlecenia [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wykonania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z uwagi na to, że wniosek z dnia [...] stycznia 2019 r. został w całości zrealizowany pismem z [...] lutego 2019 r., informującym wnioskodawcę, iż rejestr umów pozostaje dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej pod adresem internetowym: [...]. Ponadto wyjaśniono, że umowy, o których mowa w pkt 2 i 3 wniosku zostały już wcześniej udostępnione wnioskodawcy - odpowiednio w dniu [...] września 2018 r. oraz w dniu [...] stycznia 2019 r. Zdaniem organu, zawartość opublikowanego w BIP rejestru umów, jak również forma przedstawionych skarżącemu dokumentów, wyczerpuje zakres informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., stanowiąc pełną informację m.in. co do daty, wysokości i przedmiotu wydatkowanych środków publicznych. Mając na względzie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w szczególności ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych, dokonanie animizacji było obowiązkiem organu. Podniesiono, że w rejestrze umów zamieszczane są dane przedsiębiorców, a anonimizacji podlegają wyłącznie imiona i nazwiska osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, niepełniących nadto żadnych funkcji publicznych. W tym też kontekście, za nieuprawnione na gruncie u.d.i.p. organ uznał dążenie skarżącego do poznania imion i nazwisk konkretnych osób prywatnych, co w żaden sposób nie ogranicza jego prawa do wiedzy o wydatkowaniu środków publicznych przez j.s.t. Analogicznie, mimo generalnej jawności orzeczeń sądowych, nie jest możliwe uzyskanie w trybie wnioskowym danych personalnych (imion i nazwisk) stron postępowania, które są każdorazowo anonimizowane, choćby w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.qov.pl. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy podjęte w wyniku wniosku o udostępnienie informacji publicznej działania były zgodne z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429); dalej "u.d.i.p." i dokonania oceny, czy można było organowi zarzucić bezczynność. W sprawie jest niewątpliwe i niesporne, że Wójt Gminy [...], jako organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi organ władzy publicznej (art. 163 i nast. Konstytucji RP). Niewątpliwe i niesporne jest również, że żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Informacją publiczną jest bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W myśl natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W sprawie nie jest sporne, że informacje zostały w całości udzielone za wyjątkiem danych osobowych stron umów, czyli imion i nazwisk, co dookreśla skarga. W ocenie Sądu, skarga jest w pełni zasadna, zaś stanowisko organu jest niezgodne z prawem, ponieważ dane osobowe osób fizycznych, z którymi Wójt Gminy [...] podpisał umowy cywilnoprawne, podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Powyższe stanowisko wynika z utrwalonej już linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą dane o kontrahentach jednostki samorządu terytorialnego, takie jak ich imiona i nazwiska, podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej i nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób, wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok SN z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 67; wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14, z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14, z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/14, z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2685/17 - dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). Stanowisko to jest uzasadnione funkcją kontrolną dostępu do informacji publicznej, ponieważ poprzez kontrolę, z jakimi osobami podpisywane są umowy, zainteresowani mogą sprawdzić, czy umowa na wykonanie określonej usługi lub produktu została zawarta z osobą posiadającą właściwe kompetencje – a więc czy środki publiczne są wydawane w sposób racjonalny i gospodarny oraz czy umowa nie stanowi swego rodzaju narzędzia "korupcji politycznej", co w oczywisty sposób niszczy zasady działania demokracji lokalnej, której odzwierciedleniem jest funkcjonowanie samorządu terytorialnego. Ustalony stan faktyczny i prawny dają zatem podstawę do stwierdzenia, że organ nie udzielił w pełnym zakresie żądanej informacji i w tej mierze dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13 - dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku oraz braku woli do jego załatwienia, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, co więcej ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, nie stwierdził, aby organ pozostawał w bezczynności o charakterze kwalifikowanym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.