IV SA/Po 330/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-10-03

Skład orzekający: Monika Świerczak, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek zbadać zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami dotyczącymi nasłonecznienia i zacienienia sąsiednich nieruchomości, zwłaszcza gdy strony podnoszą takie zarzuty?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ma obowiązek zbadać zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami dotyczącymi nasłonecznienia i zacienienia. Niewywiązanie się z tego obowiązku, zwłaszcza gdy strony podnoszą takie zarzuty, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. nadmiernego zacienienia ich nieruchomości w wyniku planowanej inwestycji oraz wadliwości dokumentacji projektowej. Wojewoda w poprzedniej instancji uchylił decyzję Prezydenta, uznając, że inwestor rozpoczął roboty przed uzyskaniem ostatecznego pozwolenia. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy wykonane roboty są tożsame z przedmiotem postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, jednak WSA uznał, że organ nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących zacienienia i nasłonecznienia, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor Sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi M. Z., B. Z., J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. Z., B. Z., J. Z. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. S. i D. S. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...] w [...]. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] sierpnia 2016 r. A. S. i D. S. (zwani dalej również "Inwestorami") złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę polegającą na przebudowie i rozbudowie budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] (działka o nr ewid. [...] ark. [...] obręb [...]). Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla wskazanej inwestycji. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. S. i D. S. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] lipca 2017 r. do organu wpłynęło pismo Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z informacją o przeprowadzonych czynnościach kontrolnych na nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. W piśmie tym wskazano, że wykonane roboty przeprowadzone w budynku dotyczą bieżącej konserwacji i "pomieszczenie garażu nie zmieniło swojej dotychczasowej funkcji, wobec czego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Dalej wskazano, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zobowiązano inwestora do usunięcia nieprawidłowości i zostały one uzupełnione w dniu [...] września 2017 r. Jak wyjaśniono, inwestor przedłożył zgodę projektanta osiedla architekta R. G. na wykonanie planowanych robót z uzasadnieniem, że doprowadzi to do podniesienia standardu architektonicznego i użytkowego. W ocenie organu I instancji przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] w [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Ponadto do projektu załączono oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i charakterystykę energetyczną budynku. W złożonym w przewidzianym prawem terminie odwołaniu J. Z., B. Z. i M. Z. (dalej również jako: "Skarżący") podnieśli, że organ nadzoru budowlanego nie wykonał prawidłowo czynności sprawdzających na nieruchomości inwestora, który poza likwidacją garażu, rozebrał również część ścian zewnętrznych piwnic od ogrodu, zamontował duże okna, drzwi szklane i okrył fundament sąsiednich budynków. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta i umorzył postępowanie, wskazując, że Wojewoda w toku postępowania odwoławczego zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przekazanie kopii protokołu z przeprowadzonej kontroli na działce położonej przy ul. [...] w [...], o wyjaśnienie czy okoliczności podniesione w odwołaniu były przedmiotem kontroli organu nadzoru budowlanego przeprowadzonej w dniu [...] marca 2017 r. oraz o przeprowadzenie ponownej kontroli na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] nr [...], w celu ustalenia czy faktycznie garaż został przekształcony w pomieszczenie o innym przeznaczeniu. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował, iż w trakcie przeprowadzonych czynności ustalono, że w piwnicy przedmiotowego budynku dokonano przebudowy w następującym zakresie: powiększono otwory okienne w ścianach zewnętrznych od strony ogrodu i wstawiono nową stolarkę okienną, wykonano obniżenie terenu od strony ogrodu, zamurowano otwór drzwiowy do garażu z pomieszczenia gospodarczego kotłowni i wykonano otwór drzwiowy w innej lokalizacji, wykonano przesunięcie ściany działowej w pomieszczeniu pralni, w istniejącym otworze bramy garażowej od strony ulicy [...] zamontowano drzwi balkonowe. Dodatkowo ustalono także, iż pomieszczenie pełniące wcześniej funkcję garażu użytkowane jest aktualnie jako pomieszczenie gospodarcze. W ocenie Wojewody rozpoczęcie robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę zanim takie pozwolenie stało się ostateczne, musiało skutkować uchyleniem takiego pozwolenia. Jednocześnie, decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, dlatego też realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o to pozwolenie. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli A. S. i D. S. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. sygn. IV SA/Po 511/18 uchylił decyzję Wojewody wskazując, że Wojewoda nie ustalił, czy wykonane przez inwestora roboty budowlane są tożsame z przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu okoliczność ta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie została wyjaśniona w sposób wystarczający, bowiem nie wyjaśniono, czy roboty wykonane przez Inwestorów obejmowały zakres wskazany we wniosku z [...] sierpnia 2016 r. Sąd przesądził ponadto, że w sytuacji gdyby rozpoczęto roboty budowlane po wydaniu decyzji z dnia [...] października 2017 r., ale przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ odwoławczy nie można Inwestorom zarzucić, aby wykonali te roboty z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie Wojewoda zobowiązany będzie w pierwszej kolejności ustalić w jakie konkretnie roboty budowlane i jakim okresie, zostały wykonane przez Skarżących. Następnie organ powinien ustalić czy roboty te zostały przewidziane we wniosku o udzielenie pozwolenie na budowę. Dopiero tak ustalony stan faktyczny sprawy pozwoli organowi na dokonanie oceny, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. S. i D. S. pozwolenia na budowę. Uzasadniając wydaną decyzję Wojewoda wskazał, że organ architektoniczno-budowlany może tylko w ściśle określonym zakresie ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Powołując się na art. 35 ust. 1 -4 Prawa budowlanego wskazano, że przed wydaniem pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany sprawdza zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; zgodność projektu zagospodarowania działki lub teren z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego; wykonanie projektu przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Wskazano, że opisana we wniosku o pozwolenie na budowę przebudowa i rozbudowa budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej obejmuje przebudowę części ścianek działowych, rozbudowę o dwa wykusze, przebudowę schodów prowadzących na ogród, remont schodów od strony ul. [...] oraz termomodernizację budynku. Wojewoda wyjaśnił, że w oparciu o udostępnione przez nadzór budowlany dokumenty ustalono, że organ ten prowadził postępowanie z urzędu, w takcie którego stwierdzono, że zrealizowane już prace, nie noszą znamion budowy, ani przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę, a jedynie remontu kondygnacji "-1". W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że prace polegające na przebudowie i rozbudowie budynku, o które wnioskowano pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie zostały zrealizowane przed wydaniem decyzji organu I instancji. Wskazano, że na podstawie dokumentacji powiatowego inspektoratu budowalnego ustalono, że prace polegające na demontażu bramy wjazdowej i wykonaniu w to miejsce drzwi szklanych w drewnianej ramie oraz rolety wykonano w 2015 r. Na podstawie tej dokumentacji stwierdzono, że prace które zostały już zrealizowane, a ponadto prace których dotyczyły postępowania prowadzone przez inspektorat nadzoru budowlanego nie pokrywają się z robotami objętymi wnioskiem o pozwolenie na budowę z [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda wskazał, że przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z obowiązującymi na tym terenie przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto przedłożony projekt budowlany spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. W przewidzianym prawem terminie skargę na decyzję Wojewody wywiedli do sądu administracyjnego J. Z., B. Z. i M. Z., podnosząc, że sporna decyzja nie jest zgodna z przepisami. Skarżący podnieśli w szczególności, że projektowana inwestycja zabierze im światło, czyniąc ich segment wnęką. Skarżący wskazali również, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony w oparciu o nierzetelną dokumentację i z całkowitym pominięciem praw osób trzecich. Wskazano, że przedłożony projekt budowlany zakłada likwidację rury spustowej należącej do Skarżących, co jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed sądem administracyjnym stawił się J. Z. deklarując, że nie będzie sprzeciwiał się rozbudowie domu państwa S., zaakceptuje nawet zacienienie jego obiektu, ale nie jest w stanie zgodzić się na realizację tej inwestycji w oparciu o sfałszowaną - jak wskazał - dokumentację oraz na terenie jego własnej działki, co w ocenie Skarżącego wynika z dokumentacji projektowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. 2018, poz. 1202 – dalej jako: P.b.). Zdaniem Sądu Wojewoda naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. gdyż nie w pełni wyjaśnił sprawę. Stosownie do treści przepisu art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2018 r. sygn. IV SA/Po 511/18 nieaktualnymi. Nie budzi to wątpliwości Sądu i na aktualnym etapie postępowania pozostaje poza sporem, że Wojewoda wykonał zalecenia Sądu zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2018 r. sygn. IV SA/Po 511/18 i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, prawidłowo ustalił, że w sprawie nie ziściły się przesłanki, które czyniłyby postępowanie w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym. Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że pomimo podnoszonych w toku całego postępowania administracyjnego zarzutów, dotyczących ponadnormatywnego - w ocenie Skarżących - zacienienia ich nieruchomości, w związku z planowaną inwestycją, Wojewoda nie ustosunkował się do tego zarzutu, a przedstawiona wraz z aktami sprawy dokumentacja nie pozwala Sądowi na weryfikację jego zasadności. Na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wskazany przepis wskazuje elementy, których sprawdzenie przez organ architektoniczno-budowlany jest obowiązkowy. Zgodzić się należy, że brzmienie tego powołanego przez Wojewodę przepisu niewątpliwe ogranicza zakres kompetencji organu architektoniczno-budowlanego. Podkreślić jednak trzeba, że nie może budzić żadnych wątpliwości ciążący na tym organie obowiązek zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 P. b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy "organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi", to jest z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019, poz. 1065 dalej jako: rozporządzenie z 2002 r.). Wobec powyższego nie może budzić uzasadnionych wątpliwości ciążący na organach architektoniczno-budowlanych obowiązek weryfikacji projektu budowlanego, pod kątem kwestii nasłonecznienia i zacienienia. Obowiązek taki ciążył na Wojewodzie w związku z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002r. Konsekwentnie na istnienie wskazanego obowiązku - na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę - wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1442/18, wyrok NSA z dnia 09 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1318/17, wyrok NSA z dnia 05 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1278/17). To co zwraca szczególną uwagę w okolicznościach badanej sprawy, to fakt, że Skarżący w toku całego postępowania, co dokumentują akta sprawy (Protokół z wysłuchania strony – k.52, pismo z dnia [...] marca 2017 r. – k.119, a także w odwołaniu z dnia [...] października 2017 r. – k.41 akt adm.) podnoszą, że realizacja wnioskowanej zabudowy spowoduje - w ich ocenie - niezgodne z przepisami prawa zacienienie ich nieruchomości. Wykazanie zgodności inwestycji z przepisami rozporządzenia z 2002r. - w omawianym zakresie - wymagało przedłożenie analizy przesłaniania, zawierającej stosowne rysunki i opis, co z kolei powinno pozwolić na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Analiza ta powinna również, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. przedstawiać stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 rozporządzenia z 2002 r.) i uwzględniać kwestie nasłonecznia § 60 rozporządzenia z 2002 r. (por. M. Sługocka, Przesłanianie i nasłonecznienie - różnice w analizach wykonanych na podstawie par. 60 warunków technicznych, Wyd/El). Przepis § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. stanowi, że pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00. Należało zatem udokumentować czy w okolicznościach niniejszej sprawy wskazany wymóg ten został spełniony. Sąd dostrzega, że jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja przewiduje rozwiązanie występujące w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...]. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że czas nasłonecznienia pomieszczeń uzależniony jest od usytuowania budynku i z tego względu dla ustalenia spełniania wymogów określonych § 60 rozporządzenia z 2002 r. wyznacza się wartości kontowe (wyrażone w stopniach) azymutów, określające kąty poziome padania promieni słonecznych w godzinach od 7:00 do 17:00 w dniu równonocy (por. W.Korzeniowski, R. Korzeniowski; Znowelizowane warunki techniczne dla budynków i ich usytuowania. Komentarz, warszawa 2018, s. 149). Podkreślić także trzeba, że kwestia powyższa nie budzi również wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyroku z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. II OSK 942/16, wskazał, że zabudowa powinna spełniać odpowiednie wymogi nasłonecznienia określone w § 60 rozporządzenia z 2002 r. Obowiązkiem organu jest więc zbadanie czy załączone przez inwestora rysunki mogą posłużyć dla oceny nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. II OSK 191/15; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1138/10). Z treści § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. wynika niewątpliwe wymaganie, by odpowiedni dla danego typu zabudowy czas nasłonecznienia był zapewniony "w dniach równonocy (21 marca i 21 września)", co należy – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - rozumieć jako konieczność ustalenia, że w obu tych dniach tenże warunek podlega spełnieniu. W okolicznościach badanej sprawy brak dowodu, aby ustalenia we wskazanym zakresie, wynikającym z § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. w ogóle były czynione. Pomimo, konsekwentnie podnoszonego przez Skarżących zarzutu, nie ustosunkował się do tej kwestii organ wydający zaskarżoną decyzję. Tymczasem, zarzut naruszenia § 60 rozporządzenia z 2002 r. podnoszą Skarżący, wskazując, że w istocie spełnienie wymogów określonych w § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. nie zostało w sprawie udokumentowane. Trudno z tym zarzutem się nie zgodzić. Jeżeli bowiem nawet przyjąć, że krótkie stwierdzenie w Projekcie budowalnym, że jest on zgodny z przepisami rozporządzenia z 2002 r. (s. 25) ma dowodzić weryfikacji przesłanek z § 60 rozporządzenia z 2002 r., to z uwagi na brak jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie, ustalenia te wymykają się kontroli Sądu i jak dowodzą akta sprawy nie mogły zostać zweryfikowane przez organ. Szczególnie należy też zaakcentować, że przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. musi być interpretowany z uwzględnieniem treści art. 5 ust. 1 i 2 P.b. tj. z uwzględnieniem istoty prawa budowlanego i faktu, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej przy wykonywaniu robót budowlanych następuje z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób (por. art. 31 Konstytucji RP oraz m. in. art. 5 ust. 1 i 2 P.b.). Istotą przepisów Prawa budowlanego jest więc wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej w interesie publicznym oraz zapewnienie ich przestrzegania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.04.2012 r. sygn. IV SA/Po 1171/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych też względów budowa obiektów ich rozbudowa i przebudowa podlega uregulowaniom prawa i organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą nie reagować na zarzuty podnoszone przez strony postępowania w tym zakresie. O ile nie ulega wątpliwości, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zobowiązany badać każdego elementu projektu budowlanego, o tyle projekt podlega kontroli pod kątem wszelkich relacji planowanej budowy w stosunku do otaczającej ją przestrzeni, a w szczególności sąsiedzkiej. Skarżący podnieśli konkretne zarzuty, wskazując w czym upatrują wadliwości przedłożonego projektu budowlanego, tymczasem organ II instancji, pomimo ciążącego na nim obowiązku to tych zarzutów (zawartych m.in. w odwołaniu) w istocie się nie odniósł, natomiast zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na weryfikację zasadności tego zarzutu. Sąd dostrzega przy tym, że Projekt budowlany był uzupełniany: pismem z dnia [...] października 2016 r. – k. 42 akt adm. oraz [...] września 2017 r. (k.145 akt adm.). Jednakże, w kontekście spornej kwestii zacienienia i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku Skarżących wskazano jedynie, że "biorąc pod uwagę rozporządzenie (z 2002 r. – uw. Sądu), w zakresie nasłonecznienia i zacienienia zachodzi oddziaływanie przez rzucanie cienia w dniach równonocy na działki [...] i [...], ale nie wpływa ono negatywnie na dane nieruchomości, gdyż spełnione są wskazane przepisami czasy nasłonecznienia i przesłaniania, zgodnie z Rozdziałem 2 ww. rozporządzenia, co można stwierdzić na podstawie usytuowania budynków względem stron świata" (k. 146 akt adm.). Jednocześnie, s. 25 Projektu budowlanego w pkt. 8 "Obszar oddziaływania i informacja o przewidywanych zagrożeniach dla środowiska" znajduje się informacja, że obszar oddziaływania budynku obejmuje dz. nr [...], [...], [...] i [...]., a ponieważ budynek już istnienie, a jego przebudowa mieści się w jego obrysie, nie powoduje ona negatywnego oddziaływania na środowisko. Te ustalenia, w kontekście zagospodarowania działki Inwestorów, kwestionują Skarżący, wskazując, że wbrew twierdzeniom Inwestorów - z uwagi na szczególne położenie budynku Skarżących (we wnęce, której powstanie spowoduje realizacja zamierzonego przedsięwzięcia) - dojdzie do ponadnormatywnego zacienienia pomieszczeń ich budynku. W żaden sposób do tych zarzutów, podniesionych w odwołaniu, jak i zgłaszanych w toku całego postępowania nie odniósł się Wojewoda, pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku. Kwestii tej nie można zweryfikować na podstawie przekazanych Sądowi akt sprawy i dlatego też wskazane uchybienie jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przesądziło o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii rynny spustowej, należy się odwołać do judykatury wskazując, że w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2011 r., II SA/Gl 1387/10, LEX nr 993076, zauważono że skoro z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. wynika, że organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych. Rozwiązanie to projektant powinien przyjąć w formie i rodzaju odpowiednim do charakteru obiektu i wiedzy technicznej. Jeżeli rozwiązanie to okaże się nieskuteczne i powodujące szkodę na działkach sąsiednich, zaistnieją podstawy do interwencji, brak jest jednak podstaw do negowania i weryfikowania przyjętych rozwiązań w tym zakresie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Kwestią, która w ogóle nie mogła być rozważana w toku postępowania sądowoadministracyjnego była - podnoszona przez Skarżącego - kwestia sfałszowania dokumentacji w oparciu o którą udzielono Inwestorom pozwolenia na budowę i ewentualnej realizacji planowanej inwestycji na terenie działki Skarżących. W kontekście terenu na którym ma zostać zrealizowana planowana inwestycja, należy wskazać, że wniosek Inwestora dotyczy pozwolenia na budowę na działce nr [...]. Tej też - wyłącznie - działki (nr [...]) dotyczył wniosek A. S. i D. S.. W konsekwencji rozbudowy i przebudowy budynku jednorodzinnego - wyłącznie na działce nr [...] - dotyczy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. Na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, organ pozostaje związany żądaniem wniosku inwestora. Jeżeli natomiast, doszłoby do - realizacji - spornej inwestycji budowlanej z naruszeniem postanowień pozwolenia na budowę, tj. na nieruchomości sąsiedniej (stanowiącej własność Skarżących), co do której Inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania nią na cele budowlane, to sprawa ta podlegać będzie ocenie organów nadzoru budowlanego, w odrębnym postępowaniu. W kontekście sfałszowania dokumentacji w oparciu o którą udzielono Inwestorom pozwolenia na budowę należy wskazać, że brak jest w aktach sprawy dowodu potwierdzającego tę okoliczność. Reasumując, zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art.7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Na podstawie akt sprawy nie sposób, bowiem odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego ewentualnego ponadnormatywnego zacienienia nieruchomości Skarżących, w związku z planowaną przez Inwestorów realizacją rozbudowy i przebudowy na działce nr [...]. W tej sytuacji, z opisanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku przyczyn, Sąd skargę uznał za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 199 i art. 200 § 1 p.p.s.a w pkt 2 sentencji wyroku. Na koszty te składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi. Wpis ustalono na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie udokumentowanie w aktach sprawy ustaleń dotyczący zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami § 13 i § 60 rozporządzenia z 2002 r. Wobec treści zarzutów podnoszonych przez Skarżących w toku całego postępowania, prawidłowość przedłożonego Projektu budowlanego w tym zakresie, wymyka się aktualnie kontroli Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło