I SA/Wa 1825/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-06
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, odmawiając przyznania zasiłku celowego, prawidłowo zastosował instytucję uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i ograniczone środki finansowe ośrodka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, odmawiając przyznania zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od sytuacji materialnej wnioskodawcy, celu, na jaki jest przyznawany, oraz możliwości finansowych organów pomocy społecznej. Nawet przy spełnieniu kryteriów ustawowych, nie każda osoba musi otrzymać świadczenie w żądanej wysokości, a pomoc społeczna ma charakter uzupełniający, a nie stałe źródło dochodu.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na opłaty telefoniczne. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ustalając, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe, mimo obciążenia emerytury komorniczo i otrzymywania pomocy rzeczowej od byłej żony i syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na uznaniowy charakter zasiłku celowego i ograniczone środki ośrodka pomocy społecznej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym brak uwzględnienia obciążenia komorniczego emerytury i oświadczenia o wpłaceniu alimentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dni a [...] czerwca 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] kwietnia 2019 r. A. K. zwrócił się do GOPS w S. z wnioskiem o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego na opłaty telefoniczne. Stwierdził, że grozi mu odłączenie telefonu stacjonarnego, a komórka źle działa w jego miejscu zamieszkania. Do wniosku dołączył informację z [...] - przypomnienie o płatności - kwota do zapłaty [...] zł.
Ww. decyzją Wójt Gminy [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.
Organ I instancji wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dowodu wpłaty lub oświadczenia córek K. i M. K. o otrzymanych alimentach ze wskazaniem za jaki miesiąc dokonana została wpłata i jaka kwota została wpłacona dla każdej z córek. W dniu [...] maja 2019r. wnioskodawca poprosił o przedłużenie terminu do przedłożenia stosownych oświadczeń.
Organ ustalił na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] maja 2019r. i złożonych oświadczeń przez wnioskodawcę, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, wnioskodawca nie pracował dorywczo. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie w związku z członkostwem w Gminnej Komisji [...], co w marcu 2019r. stanowiło kwotę [...] zł netto. Wg oświadczenia wnioskodawcy emerytura jest obciążona komorniczo. Ogółem dochód netto za miesiąc marzec 2019r. wyniósł [...] zł. Skarżący od byłej małżonki otrzymuje pomoc rzeczową oraz opłaca ona telefon komórkowy. Kryterium dochodowe dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że Pan K. zamieszkuje dom składający się z [...] izb o po w. [...] m2 , wyposażony w podstawowe media, posadowiony na działce siedliskowej, która jest własnością jego syna D. K., wnioskodawca stwierdza, że użytkuje [...] pomieszczenia tj. pokój i kuchnię oraz łazienkę. Wnioskodawca jest rozwiedziony, posiada [...] dzieci, w tym [...] pełnoletnie, córki na które ma ustalone alimenty w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. [...] dzieci z pierwszego małżeństwa są dorosłe i prowadzą samodzielne oddzielne gospodarstwa, zamieszkują w W.. Najstarszy syn D. pomaga ojcu w postaci rzeczowej, jak stwierdził podczas wywiadu alimentacyjnego w dniu [...] maja 2017r., dokonuje opłat za energię elektryczną, zakupu drewna opałowego, jedzenia dla psów, jedzenia dla ojca), określił że średnio w miesiącu udziela pomocy na kwotę ok. [...] zł. Pan K. wskazuje na pogorszenie wzroku, chorobę kręgosłupa i kolana prawego.
W dniu [...] czerwca 2019r. skarżący złożył oświadczenie, że alimenty zostały doręczone córkom M. i K. K. jako osobom uprawnionym. Nie dostarczył jednak żadnego dowodu potwierdzającego fakt przekazania alimentów, zatem organ nie odliczył alimentów od dochodu uzyskanego przez wnioskodawcę w miesiącu marcu 2019 r.
Organ odmawiając wnioskowanego świadczenia wskazał, iż dochód skarżącego za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone przepisami ustawy o pomocy społecznej i zasiłek celowy wnioskodawcy nie przysługuje. Nie zachodzą również przesłanki do udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. art. 41 ust. 1 ustawy. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2019r. uzyskał pomoc w kwocie [...] zł na opłatę za energię, jednak faktury nie opłacił, tylko ponownie ubiegał się o pomoc na opłacenie faktury.
Pan K. nie jest pozbawiony pomocy ze strony Ośrodka, zasiłki celowe ma przyznawane co miesiąc od stycznia 2018r. W kwietniu 2019r. wypłacono skarżącemu ogółem kwotę zasiłków celowych w wysokości [...] zł - decyzją [...] z dnia [...].03.2019r. przyznano kwotę [...] zł na uregulowanie opłat za energię, oraz decyzją [...] - [...] zł na uregulowanie bieżących opłat za wodę.
W maju 2019r. średnia wysokość zasiłków celowych udzielanych przez GOPS podopiecznym wyniosła [...]zł. Pomoc w postaci zasiłków celowych otrzymało [...] osoby w łącznej wysokości [...] zł. Ogółem GOPS obejmuje opieką w różnych formach pomocy [...] rodzin. Organ wskazał, że w okresie jesienno-zimowym znacznie wzrasta ilość potrzebujących, ze względu na konieczność ogrzania mieszkań, większe zużycie prądu i rozpoczęcie roku szkolnego generujące zwiększone wydatki w rodzinach posiadających dzieci.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że podstawą materialnoprawną do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 poz. 1508) i przywołało treść tych przepisów.
Kolegium podniosło, że wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję miało również na względzie, że Pan K. nie jest osobą nieporadną, korzysta nieodpłatnie z mieszkania, a ponadto uzyskuje pomoc rzeczową od syna, byłej żony. Skarżący nie jest osobą samotną, pomimo iż samotnie gospodaruje i zamieszkuje w domu syna, ma [...] dorosłych dzieci - syna i [...] córki, najstarszy syn , który odziedziczył całość majątku po matce wnioskodawcy wspiera ojca w trudnej sytuacji, użyczył mu bezpłatnie domu, pomaga w postaci rzeczowej wyceniając tą pomoc na ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący jest objęty stałą, znaczną pomocą, która przewyższa średnią pomoc, jakiej zwykle udziela Ośrodek Pomocy Społecznej podopiecznym w formie zasiłków celowych. W styczniu 2019r. skarżący otrzymał zasiłek celowy na opłacenie rachunków za energię w wysokości [...], otrzymywał też zasiłek okresowy. Ogółem w styczniu 2019r. otrzymał pomoc w wysokości ponad [...] zł (fakt znany z urzędu - rozpatrywano odwołanie od innej decyzji). Decyzją z dnia [...].03.2019r. przyznano skarżącemu również pomoc w formie zasiłku celowego na uregulowanie opłat za energię w wysokości [...] zł. - wypłacono w kwietniu 2019r. Środków tych nie przeznaczył zgodnie z celem na jaki otrzymał i doprowadził do zadłużenia za energię elektryczną.
Zdaniem Kolegium, żadna pomoc ze strony Ośrodka nie jest satysfakcjonująca dla skarżącego, skarżący oczekuje że GOPS w S. będzie w całości regulować jego zobowiązania np. z tytułu wykorzystania energii elektrycznej, opłaty za telefon, za wodę - nie może to jednak rzutować na ocenę legalności podjętego rozstrzygnięcia. Również możliwości finansowe ośrodka pomocy nie pozwalają na przyznanie świadczeń w wysokości, w jakiej byłoby to konieczne dla zaspokojenia potrzeb w kwocie żądanej lub oczekiwanej przez skarżącego. Nie jest tak, że każda osoba nawet spełniająca warunki przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel.
Kolegium wskazało, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego pozostaje w gestii organu, co oznacza, że organ, pomimo spełnienia określonych w ustawie warunków przez stronę, może z uwagi na inne okoliczności sprawy zdecydować o odmowie przyznania pomocy bądź o przyznaniu określonej kwoty, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Skarżący posiada dorosłe, usamodzielnione dzieci, na których ciąży wobec niego obowiązek alimentacyjny i w pierwszej kolejności są one obowiązane do świadczenia pomocy na jego rzecz, (patrz wyrok NSA z dnia 23.05.2017r. sygn. akt. I OSK 383/17). Syn skarżącego D. odziedziczył w spadku zarówno nieruchomości jak i dom po zmarłej matce skarżącego, zatem jeżeli ojciec nie chce wystąpić o przysługujący mu zachowek, to syn winien w głównej mierze zabezpieczać podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem ojca, a pomoc społeczna może wesprzeć jedynie skarżącego w postaci zasiłku celowego na określony cel bytowy, natomiast nie może skarżący liczyć na całkowite zabezpieczenie jego nawet uzasadnionych potrzeb, a o takie występuje skarżący i oczekuje na pełne pokrycie kwoty wg załączanych faktur, składając wnioski o pomoc w postaci zasiłków celowych.
Zdaniem Kolegium skarżący własnym działaniem nie stara się poprawić własnej sytuacji finansowej, nie podejmuje żadnej nawet dorywczej pracy, jak twierdzi z powodu schorzeń, ale skarżący nie wskazuje aby przyjmował jakieś leki na stałe.
Organ odwoławczy podniósł, że pomoc społeczna pełni funkcję wspomagania osób i rodzin w rozwiązywaniu trudności życiowych, w tym materialnych, ale niekoniecznie służy zaspokajaniu ich potrzeb w całości. Osoba ubiegająca się o pomoc winna podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. Zainteresowany winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może polegać na wyrównaniu wszystkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna pełni bowiem jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie swoich problemów życiowych przede wszystkim we własnym zakresie.
Całość zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a w tym w szczególności uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w którym przedstawione zostały w sposób właściwy zarówno motywy rozstrzygnięcia jak i stosowne wyliczenia, wskazują na to zdaniem Kolegium, że organ pierwszej instancji odmawiając przyznania zasiłku celowego w związku z przekroczeniem ustawowego kryterium dochodowego uzyskanego w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie naruszył przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K..
Zdaniem skarżącego organ I instancji bezprawnie - w świetle art.7 k.p.a. odstąpił od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie ustalając , że jego emerytura jest obciążona komorniczo. Bezprawnie też organ nie uwzględnił oświadczenia skarżącego dotyczącego wpłacenia na rzecz córek alimentów za miesiąc marzec 2019 r. Również bezpodstawne są ustalenia organów pochodzące z 2017r., a dotyczące płatności za energię elektryczną ponoszonych przez jego syna. Organ I i II instancji nie uprawdopodobnił również w żadnym zakresie, braku podstaw do udzielenia specjalnego zasiłku celowego. Oba organy zaniechały także dokładnego ustalenia, iż GOPS w S. nie wykorzystuje wszystkich posiadanych środków na pomoc społeczną, a w roku poprzednim wręcz dobrowolnie ograniczył o 50% zapotrzebowanie na zasiłki celowe. Sytuacja materialna, jak i możliwość korzystania z telefonu w odludnym miejscu zamieszkania w lesie przez chorego emeryta oraz możliwości finansowe GOPS, zobowiązują organy zdaniem skarżącego do działania w trybie art.3 ustawy o pomocy społecznej. Nieprawdziwe i bezpodstawne jest zdaniem skarżącego twierdzenie SKO odnośnie ograniczonych możliwości GOPS. W ocenie skarżącego w sprawie niniejszej doszło również do naruszenia art.8 kpa. Kolegium zaniechało ustalenia stanu zdrowia wnioskodawcy dostępnego na stronie NFZ. Całość zebranego materiału dowodowego wykazuje braki mające na celu ukrycie stanu faktycznego i znalezienie na siłę podstaw do odmowy udzielenia zasiłku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie zasiłku przez Sąd i zobowiązanie organów do podejmowania działań zgodnych z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 poz. 1508).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a to powoduje, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jego otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, iż samo przyznanie, jak i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Udzielanie pomocy społecznej jest limitowane posiadanymi przez organy administracji środkami, zwłaszcza pieniężnymi. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują, jak już wyżej wskazano, ograniczonymi środkami. Obowiązkiem organu jest w takich przypadkach wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na jej podjęcie. Nie powinna budzić jakichkolwiek wątpliwości teza, że organ nie posiada obiektywnych możliwości, aby zaspokoić (zabezpieczyć) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc, jak również w każdym przypadku udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Sądowa kontrola uznania administracyjnego polega na analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wymaga również podkreślenia, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności, w tym respektowania zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jakimi organ kierował się przy ustaleniu określonej treści rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie zwrócono uwagę, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany, zgodnie z art. 7 k.p.a. rozstrzygnąć sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).
Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego GOPS opisując przyznaną pomoc. Jednocześnie podał kwotę środków pieniężnych, jakie wydatkował w 2019r., a także średnią wysokość zasiłku przyznanego na jedną osobę uprawnioną w miesiącu maju 2019r.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że w okresie jesienno-zimowym ze względu na konieczność ogrzewania mieszkań, większe zużycie prądu i rozpoczęcie roku szkolnego generowane są zwiększone wydatki.
W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organy wydając decyzje nie naruszyły przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., jak również art. 8 k.p.a. Jak wskazano już wyżej, nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z oczekiwaniami. Podkreślenia wymaga, iż pomoc społeczna nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu, albowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji.
Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Nadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, Lex nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).
Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (LEX nr 594935) i przyjmuje za własny, iż "w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (por. ww. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze dotychczas powiedziane, podzielić zatem należało słuszny pogląd Sądu, iż brak jest przepisów, z których wynikałby obowiązek organu udowadniania kosztów związanych z jego działalnością. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż wobec kontrolnych uprawnień Sądu, ograniczonych tylko do legalności decyzji, kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowywania środków wykraczałaby poza kognicję Sądu wyznaczoną przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1398/09, zamieszczonego na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".
Pogląd ten został podtrzymany w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2762/16 (LEX nr 2339641). NSA wskazał dodatkowo, że "Nie jest rzeczą sądu administracyjnego kontrola dysponowania środkami przez organy pomocy społecznej, w sytuacji, gdy strona nie w pełni jest usatysfakcjonowana wartością przyznanych jej świadczeń. Sąd administracyjny nie ma prawnych instrumentów, by prowadzić społeczno - ekonomiczną analizę sposobu dystrybucji przez organ pomocy społecznej środków, którymi organ ten dysponuje".
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, ani do żadnych innych naruszeń prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji. Decyzje są oparte na należytych ustaleniach stanu faktycznego i niewadliwym zastosowaniu instytucji uznania administracyjnego. Stosując tę instytucję organ prawidłowo ocenił zakres niezbędnego wsparcia dla skarżącego w świetle rzetelnie ustalonej jego sytuacji, ale w kontekście możliwości finansowych udzielenia pomocy. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji reaguje na różne potrzeby skarżącego. Niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, ale skala zidentyfikowanych przez organ potrzeb zmusza organ pierwszej instancji do dostosowywania wysokości świadczeń do faktycznych możliwości ośrodka pomocy społecznej.
Organy orzekające stwierdziły również, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki do udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wprawdzie nie uzasadniły szczegółowo swojego stanowiska, jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego może mieć miejsce w szczególnych przypadkach, związanych z wystąpieniem nagłej potrzeby, spowodowanej sytuacją nadzwyczajną jaka może zaistnieć w życiu osoby potrzebującej. W niniejszej sprawie z taką sytuacją, jak wynika z akt sprawy nie mamy do czynienia, nie podnosi również zaistnienia takich okoliczności sam skarżący.
Odnosząc się do zarzutu, że organy nie uwzględniły oświadczenia skarżącego o wpłaceniu przez niego alimentów na rzecz córek w miesiącu marcu 2019 r. należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego o przedstawienie oświadczenia w tym zakresie , czego jednak nie uczynił. Ponieważ to skarżący zainteresowany jest uzyskaniem pomocy od organów pomocy społecznej, jego obowiązkiem jest współdziałanie z tymi organami i w związku z tym przedstawienie dowodów, z których mógłby wywodzić korzystne dla siebie skutki. Powyższe dotyczy również zarzutu skarżącego związanego z obowiązkiem dokonywania przez organ ustaleń dotyczących jego stanu zdrowia.
Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona jako bezzasadna.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło