VII SA/Wa 1494/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Paweł Groński, Wojciech Sawczuk, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego, utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w decyzji o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w tym datę budowy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym. Skoro nie stwierdzono wad uzasadniających nieważność decyzji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, argumentując rażące naruszenie prawa. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając decyzję o rozbiórce za prawidłową. Skarżący podnosił m.in. zarzut niewykonalności postanowienia legalizacyjnego, błędnych ustaleń co do daty budowy i charakteru obiektu (jako części stodoły). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Beata Markiewicz-Saab, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P H na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ) z [...] maja 2019 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] marca 2019 r.
w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji obejmującej nakaz rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]przy ul. [...].
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] stycznia 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB), działając na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: p.b.), nakazał P i I małżonkom H (dalej: inwestorzy) rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,65 m x 3,90 m, wybudowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...].
Na skutek odwołania inwestorów [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: WINB) decyzją z [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. Inwestorzy od decyzji WINB wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, która została prawomocnie odrzucona postanowieniem
z 2 października 2014 r. w sprawie II SA/Bk 598/14 z uwagi na jej złożenie po upływie ustawowego terminu.
Pismem z 10 grudnia 2018 r. (data wpływu do organu) P H (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] (dalej również jako: decyzja ostateczna z [...] kwietnia 2014 r.), powołując się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dacie wydania postanowienia przez PINB z [...] grudnia 2013 r., zobowiązującego do złożenia dokumentacji w celu legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego, zakreślony termin 30 dni spowodował, że postanowienie było niewykonalne. Poza tym PINB [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności dobudowy do budynku stodoły na działce inwestorów (zawiadomienie z [...] listopada 2013 r.), gdy prowadził równolegle postępowanie w tym samym przedmiocie z wniosku M T z 23 października 2013 r. Prowadzenie postępowania z urzędu, w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie z wniosku strony, jest rażącym naruszeniem prawa.
Wnioskodawca zarzucił również, że decyzja ostateczna została wydana
z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a., bowiem nie ustalono w sposób rzetelny stanu faktycznego, tj. daty budowy budynku oraz czy istotnie został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę (brak dowodów na tę okoliczność). Poza tym budynek gospodarczy dobudowany do stodoły jest częścią stodoły i stanowi z nią jedną całość funkcjonalną i konstrukcyjną. Dlatego na jeden budynek może być prowadzone tylko jedno postępowanie legalizacyjne. Podział jednego obiektu na dwa niezależne od siebie budynki, przeprowadzenie dwóch niezależnych od siebie postępowań legalizacyjnych i wydanie dwóch decyzji czyni obie decyzje rażąco naruszające prawo.
Wnioskodawca zakwestionował też ustalenia organów nadzoru budowlanego dotyczące budowy spornego budynku gospodarczego pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. GINB zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...]kwietnia 2014 r.
Decyzją z [...] marca 2019 r. znak: [...] GINB, działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji WINB z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przyczyny wydania kontrolowanej decyzji ostatecznej z [...]kwietnia 2014 r. Organ wskazał, że ze zgromadzonego
w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że PINB prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego, dobudowanego do budynku stodoły na działce nr [...]w [...]przy ul. [...].
Z protokołu kontroli organu powiatowego z [...] listopada 2013 r. wynika, że na ww. działce wybudowano budynek gospodarczy o wymiarach: 6,65 m x 3,90 m oraz wysokości 1,85 m przy okapie i 2,35 m w kalenicy. Ściany budynku w jednej części wybudowano drewniane, a w drugiej - murowane. Drewnianą, jednospadową więźbę dachową pokryto eternitem falistym. Budynek usytuowano w odległości 3,20 m ścianą z oknem od ul. [...] i dobudowano ścianą o długości 3,90 m do istniejącego budynku stodoły. Ścianę budynku o długości 6,65 m wybudowano po granicy z działką nr [...] , na którą skierowano spadek dachu. Od strony tejże działki zamontowano rynnę dachową, oprowadzającą wody opadowe na działkę własną. Wydzielono część do hodowli trzody chlewnej. Nie okazano dokumentów stwierdzających legalność budowy budynku gospodarczego, a z pisma Starosty Powiatowego w [...] z [...]listopada 2013 r., znak: [...] wynika, że
w posiadanych rejestrach nie figuruje, aby inwestorzy lub ich poprzednicy A T czy S M ubiegali się o pozwolenie na dobudowę do istniejącej stodoły na działce nr [...] , położonej w [...]przy ul. [...].
Z oświadczenia strony wynikało, że tę nieruchomość nabył wraz z zabudowaniami 26 maja 1998 r. i nie posiada wiedzy, w którym roku wybudowano dobudówkę. Natomiast z oświadczenia właściciela działki nr [...] M T wynikało, że dobudówka została wykonana przez skarżącego w 2000 r.
Postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. znak: [...] PINB zobowiązał inwestorów do przedłożenia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia - projektu zagospodarowania działki, sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane; zaświadczenia Wójta [...]
o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu - w przypadku braku ww. planu, oraz określenia w formie opisowej rodzaju i sposobu wykonania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, załączając odpowiednie szkice i rysunki sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane.
Przy piśmie z 19 grudnia 2013 r. inwestorzy przedłożyli oświadczenia z 18 grudnia 2013 r. F G i A G, w których wskazano, że stodoła wraz z dobudówką gospodarczą została wybudowana w 1991 r. Nie złożyli natomiast dokumentów, wskazanych przez PINB w postanowieniu z [...] grudnia 2013 r., tylko wnieśli o anulowanie zobowiązań nałożonych tym postanowieniem, ponieważ nie byli inwestorami przedmiotowej stodoły z dobudówką gospodarczą.
Ze zdjęcia lotniczego, wykonanego 24 sierpnia 1997 r. i udostępnionego przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że budynek gospodarczy w dniu sporządzenia zdjęcia jeszcze nie istniał.
Analizując kwestionowaną decyzję GINB uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie WINB z [...]kwietnia 2014 r. utrzymujące w mocy decyzję PINB z [...]stycznia 2014 r. w sposób rażący narusza przepisy prawa, bądź też wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania
w praworządnym państwie prawa. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki,
a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeżeli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego przyjmuje się, że rezygnuje z możliwości legalizacji obiektu, co skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Wobec nieprzedłożenia w terminie przez inwestorów dokumentów, o których mowa w postanowieniu PINB z [...] grudnia 2013 r., organ ten na podstawie art. 49b ust. 3 p.b. prawidłowo rozstrzygnął o rozbiórce budynku gospodarczego dobudowanego do budynku stodoły na działce nr [...]w [...].
W ocenie GINB zdjęcie lotnicze, wykonane 24 sierpnia 1997 r., jest czytelne i nie wymaga do jego odczytania specjalistycznej wiedzy. Stanowi obiektywny materiał dowodowy, pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych niebudzących wątpliwości, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie istniał w czasie wykonania fotografii.
Zdaniem organu decyzja ostateczna z [...]kwietnia 2014 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, skierowana do strony postępowania, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jest wykonalna, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Ponadto rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.
W odniesieniu do zarzutu "dualizmu postępowania administracyjnego" organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten powinien być interpretowany w związku
z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę, co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Uwzględniając "policyjny" charakter czynności organów nadzoru budowlanego podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie
z urzędu. Przemawia za tym kategoryczne sformułowanie przepisów nakazujących organom nadzoru budowlanego wydanie określonych decyzji po ujawnieniu stanu samowoli budowlanej (czyli ich wydanie z urzędu) oraz wyraźne sformułowanie
w ustawie przypadków wszczęcia postępowania na wniosek. Przedstawiane organom nadzoru budowlanego żądania wszczęcia postępowania nie mają
w związku z tym decydującego znaczenia dla określenia zakresu postępowania, które powinny prowadzić. Organ nadzoru budowlanego nie jest związany granicami żądania. Może, a wręcz ma obowiązek, przeprowadzić postępowanie w takich granicach, jakie wynikają z okoliczności i potrzeby podjęcia przez ten organ działań
w granicach jego kompetencji. Do czynności podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego zalicza się w szczególności przeprowadzenie kontroli, prowadzenie postępowań wyjaśniających, podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, a także współdziałanie z innymi organami.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego terminu określonego w postanowieniu PINB z [...]grudnia 2013 r., organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący podjął jakiekolwiek czynności w celu skompletowania dokumentów, ani aby występował o zmianę terminu do ich przedłożenia.
Badając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny z daty jej wydania, a organ orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego do tego dnia. Oznacza to, że niemożliwe jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów w sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych we wniosku skarżącego
z 30 listopada 2018 r. GINB wskazał, że pozostają one bez znaczenia w niniejszej sprawie.
Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że organ zignorował, pominął lub rozpatrzył w sposób niezgodny z prawem zarzuty wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z [...]kwietnia 2014 r.
Decyzją z [...] maja 2019 r. znak: [...] GINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z [...]marca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji powtórzył argumentację z decyzji pierwszoinstancyjnej. Odnosząc się natomiast do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, że zawarta w nim argumentacja skarżącego nie może być uwzględniona w ramach tego postępowania z uwagi na jego nadzwyczajny charakter, którego celem jest wyłącznie weryfikacja decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. według stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień jej wydania. Skarżący w swoim wniosku w istocie nie wskazuje okoliczności mogących mieć wpływ na byt prawny decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2014 r., lecz podważa zarówno sposób prowadzenia postępowania zakończonego tą decyzją, jak i ocenę materiału dowodowego, jaka została dokonana przez organ
w postępowaniu zwykłym, oraz przedstawia nowe dowody powstałe już po wydaniu kwestionowanej decyzji (kopia rzutu przyziemia).
W tym zakresie GINB pokreślił, że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności organ administracji publicznej nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, a co za tym idzie w postępowaniu nieważnościowym nie ma, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego jakie jest wymagane w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Ponadto sankcji nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające
w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego.
GINB uznał więc, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, aby decyzja ostateczna z [...]kwietnia 2014 r. (a tym samym poprzedzająca ją decyzja PINB) była obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bądź też inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkujących wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.
Powyższa decyzja GINB została zaskarżona skargą wniesioną przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie niepełnej
i błędnej kontroli przez organ zaskarżonego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego w sytuacji rażącego naruszenia przez kontrolowaną decyzję prawa, skutkującego stwierdzeniem jej nieważności, tj.:
1) art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 p.b. poprzez wydanie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego w sytuacji, gdy takiego budynku gospodarczego na działce objętej postępowaniem nie ma, a ponadto przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego oraz wydanie nakazu rozbiórki na niesamodzielną część gospodarczą innego obiektu - stodoły, co skutkowało tym, że w stosunku do stodoły były prowadzone dwa postępowania legalizacyjne i wydane dwa nakazy rozbiórki - na część stodoły i część gospodarczą stodoły;
2) art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 p.b. poprzez wydanie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego w sytuacji, gdy zgromadzony w postępowaniu legalizacyjnym materiał nie dowodzi daty budowy, ani braku legalności budowy;
3) art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 i ust. 2 p.b. poprzez wydanie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego jako decyzji zależnej od postanowienia legalizacyjnego wydanego na podstawie art. 49b ust. 2 w sytuacji, gdy postanowienie legalizacyjne było niewykonalne już w dacie jego wydania, a niewykonalność miała charakter trwały.
W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność
i bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok NSA z 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 808/15, publ. Lex nr 2169200). Z tego powodu decyzja ostateczna korzysta z domniemania legalności, a tryb nieważnościowy może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki, z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Istotne jest, że postępowanie nieważnościowe uniemożliwia gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Stąd też organ orzekający w tym trybie dokonuje oceny legalności decyzji na podstawie akt postępowania zwykłego
i nie może prowadzić postępowania w takim zakresie, w jakim ma to miejsce
w postępowaniu zwykłym.
Z treści art. 156 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów
o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną
w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie każde jednak naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA z: 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2022/15, 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2721/15, wszystkie publ. cbosa i wiele innych).
Jak widać z powyższego, orzecznictwo sądowe odnoszące się do rozumienia rażącego naruszenia prawa - przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest obszerne i jednolite.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia GINB odnośnie do kontroli legalności decyzji ostatecznej z [...]kwietnia 2014 r. w zakresie przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności pod kątem zbadania, czy nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, którego parametry stwierdzono podczas kontroli [...]listopada 2013 r., został wydany z rażącym naruszeniem przepisów art. 49b ust. 1, ust. 2 i ust. 3 p.b. Niewątpliwie kontrolowany budynek gospodarczy na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1
w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. wymagał zgłoszenia, którym inwestorzy, jako aktualni właściciele nieruchomości nr [...]w [...]przy ul. [...], nie mogli się wylegitymować. Z akt sprawy wynika nadto, że w posiadanych rejestrach Starostwa Powiatowego w [...] nie figuruje, aby poprzednicy prawni inwestorów ubiegali się
o pozwolenie na dobudowę do istniejącej stodoły (pismo Starosty z [...] listopada 2013 r., znak: [...]).
W związku z tym PINB prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne
i zobowiązał inwestorów do złożenia stosownej dokumentacji, o której mowa w art. 49b ust. 2 p.b. Inwestorzy nie wykonali zobowiązania, stąd konsekwencją na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z ust. 3 p.b. było orzeczenie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, dobudowanego do stodoły na działce nr [...]w [...].
Rację ma organ, że skorzystanie z możliwości legalizacji samowoli budowlanej jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora. Skarżący, kwestionując postanowienie legalizacyjne PINB z [...] grudnia 2013 r., wskazał na jego niewykonalność już w dacie wydania, z uwagi na zbyt krótki termin do złożenia wymaganych dokumentów. Jednak
z akt administracyjnych postępowania zwyczajnego wynika, że inwestorzy nie złożyli żadnego z dokumentu wskazanych w ww. postanowieniu, ani też nie wnosili
o przedłużenie zakreślonego im terminu. Nie kwestionowali też tego terminu w toku postępowania legalizacyjnego, a jedynie wnosili o anulowanie nałożonych na nich zobowiązań z uwagi na okoliczność, że nie byli inwestorami przedmiotowego budynku gospodarczego.
Sąd podziela w pełni ustalenia organu co do daty budowy spornego budynku gospodarczego na podstawie zdjęcia lotniczego, wykonanego 24 sierpnia 1997 r., pozyskanego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, które nie wykazało, aby budynek ten istniał na dzień jego sporządzenia. Tym samym stanowisko skarżącego, potwierdzone oświadczeniami 2 świadków, że stodoła wraz z dobudówką gospodarczą została wybudowana w 1991 r., nie może być uznane za wiarygodne.
Skarżący w skardze twierdzi, że przedmiotowy budynek gospodarczy razem ze stodołą tworzy jeden budynek, zatem w tym zakresie zarzuca organowi brak prawidłowych ustaleń faktycznych, polegających na nakazie rozbiórki niesamodzielnej części stodoły, w konsekwencji czego wydano 2 nakazy rozbiórki na część stodoły
i część gospodarczą stodoły. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, mając na uwadze protokół z oględzin z 12 listopada 2013 r. wraz ze szkicem, z których wyraźnie wynika, że stodoła jest odrębnym obiektem od budynku gospodarczego. Poza tym
z treści uzasadnienia wyroku NSA z 22 stycznia 2018 r. w sprawie II OSK 1474/17, który Sąd wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że w tej sprawie prowadzone było odrębne postępowanie legalizacyjne dotyczące stodoły murowanej o wymiarach 7,10 m x 6,80 m na działce nr [...]przy ul. [...]w [...], wybudowanej po 1995 r.
Niewątpliwie więc organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały
w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym budynku gospodarczego inwestorów nowe Prawo budowlane z 1994 r., obowiązujące od 1 stycznia 1995 r. Zgromadzony materiał dowodowy w aktach postępowania zwyczajnego, wbrew twierdzeniom skarżącego, dowodzi daty budowy spornego budynku gospodarczego oraz braku legalności jego budowy. Jeszcze raz należy nadmienić, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się jedynie stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji. Organ w postępowaniu nieważnościowym nie może po raz kolejny prowadzić postępowania tak, jakby czynił to w postępowaniu zwyczajnym. Zdaniem Sądu aktualne stanowisko skarżącego zawarte w skardze, dotyczące błędnej i niepełnej kontroli zaskarżonej decyzji, jest jedynie jego polemiką
z prawidłowymi ustaleniami i wnioskami GINB.
Kontrolowaną przez Sąd decyzją wydaną w trybie art. 156 § 1 k.p.a. GINB zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...]kwietnia 2014 r., nie dopatrując się w jej treści rażącego naruszenia prawa w rozumieniu punktu 2 ww. przepisu, ani innych przyczyn skutkujących nieważność decyzji (art. 156 § 1 pkt 1, pkt 3-7 k.p.a.). Organ nie naruszył więc prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, szczególnie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło