I OSK 2721/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-13
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Wiesław Morys, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy organ opiera się na odmiennej interpretacji przepisów prawa lub ocenie materiału dowodowego, która różni się od tej przyjętej przez organ wydający decyzję pierwotną?Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) jest dopuszczalne jedynie w przypadku rażącego naruszenia prawa, które musi być oczywiste, dotyczyć przepisu o jednoznacznym brzmieniu i wywoływać skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie można stosować tego trybu do korygowania nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, ponownej oceny materiału dowodowego, ani do rozstrzygania sporów o wykładnię prawa, zwłaszcza gdy przepisy nie są jednoznaczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która stwierdziła nieważność rozkazu personalnego z 2004 r. w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi lat. Organ uznał, że pierwotna decyzja rażąco naruszyła prawo, nieprawidłowo zaliczając do wysługi lat okres urlopu bezpłatnego oraz okres pracy w gospodarstwie rolnym matki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje nadzorcze, uznając, że zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, choć zaliczenie urlopu bezpłatnego było wadliwe. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2103/14 w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z. W. kwotę 137 (sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2103/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Z. W. na sprecyzowaną w sentencji decyzję Komendanta Głównego Policji i uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Stołecznego Policji, nadto orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji oraz o kosztach postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], którą stwierdził on nieważność rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia policjantowi – Z. W. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby ([...] grudnia 2001 r.). Doszedł bowiem do przekonania, że decyzja dotychczasowa rażąco narusza prawo. Nieprawidłowo zaliczono do wysługi lat okres zatrudnienia Z. W. w Kopalni [...] "[...]" w Ł. od dnia [...] grudnia 1995 r. do dnia [...] marca 1996 r., podczas którego korzystał on z urlopu bezpłatnego. Uczyniono to z uchybieniem § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Za ten okres nie przysługiwało mu bowiem wynagrodzenie. Poza tym, wadliwie zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym matki funkcjonariusza, bowiem organ nie wyjaśnił, czy matka była rolnikiem, nie zweryfikował powierzchni gospodarstwa, ani nie ustalił, czy uprawa roli wymagała dodatkowych osób. Rażącego naruszenia prawa upatrywał więc organ nadzoru w uchybieniach procesowych. Od powyższej decyzji ostatecznej skargę wywiódł Z. W., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił jej naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), nadto rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. W jego ocenie konkluzja o rażącym naruszeniu prawa decyzją dotychczasową jest chybiona.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie powołał się na reguły uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza przesłanki rażącego naruszenia prawa, po czym wskazał, iż jego zdaniem opisany wyżej rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2004 r. w części dotyczącej zaliczenia do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym nie jest obarczony wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zatem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W przekonaniu Sądu meriti decyzja dotychczasowa została wydana w oparciu o materiał dowodowy pozwalający na poczynienie potrzebnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, a przeprowadzone dowody były wiarygodne i przekonujące. W każdym razie w takim stopniu, który nie pozwala na wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym. Nie doszło też do rażącego naruszenia prawa materialnego, bo poprawnie ustalony stan faktyczny odpowiada stosownym przepisom. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 987, poz. 1687 ze zm.) wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 cytowanego wyżej rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r., do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego określonego w jego § 3, zalicza się inne (niż uregulowane w poprzednich punktach) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Takimi okresami są okresy uregulowane m.in. w art. 1 ust. 1 pkt 3 przytoczonej wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., czyli praca w indywidualnym gospodarstwie w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin, przypadająca po 31 grudnia 1982 r. Jej potwierdzeniem jest zaświadczenie właściwego urzędu gminy albo zeznania dwóch świadków. Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem dotychczasowego rozkazu personalnego zgromadzono dowody potwierdzające pracę skarżącego w gospodarstwie rolnym matki i wykazano jego status domownika. Zatem nie można, w ocenie Sądu meriti, zasadnie przyjąć, iż organ rozstrzygnął sprawę bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego i bez właściwego jego rozważenia. Sąd ten podkreślił, że zastrzeżenia co do prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego, jak i jego oceny, w tym późniejsze sformułowanie odmiennych konkluzji, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego. Wady musiałyby być istotne i poważne, aby doprowadzić do wzruszenia decyzji dotychczasowej. W przeciwnym wypadku dochodzi do nieuzasadnionego uchybienia regule trwałości decyzji ostatecznych. Tryb nadzwyczajny nie jest wszak tożsamy z trybem instancyjnym - zwykłym. Natomiast za zasadny uznał wniosek organów, wedle którego zaliczenie skarżącemu do wysługi lat okresu korzystania z urlopu bezpłatnego nastąpiło z rażącym naruszeniem § 4 ust. 2 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. Jednak z uwagi na "ekonomikę postępowania i zawiłości proceduralne", uchylił w całości oba rozkazy wydane w postępowaniu nadzorczym. Jako podstawę prawną przytoczył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152, art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł Komendant Główny Policji. Zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu skargi zamiast jej oddaleniu i uchyleniu obu decyzji w wyniku błędnego przyjęcia, że są one wadliwe, bo niezasadnie uznały decyzję dotychczasową za dotkniętą rażącym naruszeniem art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym rozpoznaniu istoty sprawy, wytknięciu organowi uchybień proceduralnych i niewyjaśnieniu charakteru naruszenia przepisów postępowania, a przede wszystkim na niewyjaśnieniu dlaczego, uznając częściową zasadność zaskarżonej decyzji Sąd meriti uchylił ją w całości, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu skargi w całości zamiast częściowego jej oddalenia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej podtrzymano pogląd, wedle którego w sprawie zakończonej decyzją dotychczasową doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, głównie w zakresie dowodowym. Wskazano, iż również tego rodzaju uchybienia mogą skutkować rażącym naruszeniem prawa prowadzącym do stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zaskarżony wyrok, wedle autora skargi kasacyjnej, nie został poprawnie uzasadniony, gdyż brak jest w nim przekonujących argumentów za uznaniem zapadłych w sprawie decyzji za nielegalne, nadto nie wskazano przepisów, jakie organ naruszył, zatem świadczy to także o niezbadaniu istoty sprawy. Jego wadą jest także uchylenie zapadłych decyzji w całości, podczas gdy w części są one prawidłowe, albowiem decyzja dotychczasowa w części rażąco narusza prawo. Dlatego wyrok ten nie powinien się ostać.
Z. W. postulował oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.
Na wstępie wypada przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu pod rozwagę bierze wyłącznie nieważność postępowania. W sprawie nie występują wyczerpująco wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej i zarzutami przytoczonymi na uzasadnienie wskazanej w niej podstawy kasacyjnej.
Po myśli art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący kasacyjnie nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Rozpoznawana w tej sprawie skarga kasacyjna powołała się na jedną podstawę, dowodząc wadliwości procesowych, jakim dotknięty ma być zaskarżony wyrok. Nie zawiera ona jednak trafnych zarzutów. Odnosząc się wpierw do wytyków dotyczących zakresu rozpoznania sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku, godzi się stwierdzić, że Sąd meriti nie uchybił art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że – jakkolwiek nie jest pogłębione, to jednak objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poza tym przepis ten nie może z zasady stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bowiem wedle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39) może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Takiego braku niepodobna wytknąć omawianym motywom. W orzecznictwie przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod niej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Sąd I instancji nie podał co prawda wytycznych co do dalszego toku postępowania, wszak wynika on z treści uzasadnienia. Skoro bowiem nie uznał za rażące naruszenie prawa zaliczenie pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym, to w tym zakresie decyzja dotychczasowa nie może być wzruszona. Natomiast należy to uczynić w części dotyczącej zaliczenia okresu korzystania z urlopu bezpłatnego. Konieczne jest więc wydanie nowej decyzji nadzorczej, a następnie skorygowanie decyzji właściwej. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż Sąd I instancji rozpoznał sprawę zarówno pod kątem zarzutów skargi, jak i oceniając sprawę z urzędu, a przynajmniej skarżący kasacyjnie nie zdołał wykazać istotnego zawężenia granic badania legalności zapadłych decyzji, nie podał bowiem w jakim to kierunku miałoby to dodatkowo nastąpić. Podstawowym – trafnym - zarzutem Sądu meriti postawionym tym rozstrzygnięciom jest niewykazanie przez organy rażącego naruszenia prawa decyzją dotychczasową.
W zakresie istoty sprawy ważne jest przede wszystkim to, że jako dotycząca ustalenia funkcjonariuszowi Policji wysługi lat dla celów uposażeniowych - przez organ prowadzona była w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wydanie jej – jak twierdził Komendant Główny Policji - z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a w postępowaniu tym badaniu podlegają enumeratywnie wyliczone przesłanki. Postępowanie w tej materii nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do rozpatrzenia sprawy także od strony faktycznej w aspekcie wskazanym przez organ. Bowiem nie jest to kolejna instancja. Poza tym, jak słusznie zauważył Sąd I instancji w postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się sprawy merytorycznie, w tym nie przeprowadza dowodów, ani ich nie ocenia, a tak uczyniono w zaskarżonym w tej sprawie rozkazie, mimo iż organ inaczej tę kwestię postrzega. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, w szczególności niedopuszczalna jest ponowna ocena zebranego materiału dowodowego. Z reguły też przyjmuje się, że rażące wady decyzji dotyczą prawa materialnego, a przepisów postępowania tylko wyjątkowo. Powszechne jest stanowisko, wedle którego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. (p. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 1822/11, LEX nr 1336326, 12 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 53/17, CBOSA, M. Jaśkowska w: Komentarz do art. 156 K.p.a., LEX). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie może tu chodzić więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Rażące naruszenie prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego głębokiej interpretacji, połączonej z koniecznością wykorzystania wielu metod i sposobów rozumowania prawniczego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1859/11, LEX nr 1358429 ).
Tymczasem po pierwsze organ w tej sprawie zakwestionował sferę faktycznych ustaleń i oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu dotychczasowym. Po wtóre istotne tu przepisy, zwłaszcza art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), regulujący pojęcie "domownika", nie są w pełni jednoznaczne i jasne w wykładni. Posługują się bowiem nieostrymi i niezdefiniowanymi pojęciami wymagającymi analizy okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Zastosowanie przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. II GSK 1975/11, LEX nr 1270121). Niepodobna też dowodzić skutecznie, aby w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez oparcie decyzji o materiał niekompletny czy niewłaściwie oceniony. Decyzja dotychczasowa została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, organ ocenił dowody w ramach posiadanych uprawnień, zastosował właściwy przepis prawa. Zatem, uwzględniając nawet wyjątkową możliwość dopuszczenia rażącego naruszenia prawa poprzez uchybienie przepisom proceduralnym, w tej sprawie takiej konkluzji nie sposób udowodnić. Sąd Wojewódzki te okoliczności miał na uwadze, za niezasadny należy przeto uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przezeń przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. W jego przekonaniu decyzja dotychczasowa w części dotyczącej zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym nie narusza rażąco wskazanych w kasacji przepisów formalnych, i to przekonanie Naczelny Sąd Administracyjny podziela. Ubocznie zauważa, że judykatura w tego rodzaju sprawach zajmuje jednolite stanowisko, którego wyrazem są jego przykładowe wyroki z dnia: 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 465/15, 11 lutego 2016r., sygn. akt I OSK 2708/14 i I OSK 1641/14, 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 122/14, publ. CBOSA). Przeto dziwić musi kontynuacja wadliwej linii orzeczniczej organów Policji, które dostrzegłszy nawet po wniesieniu skargi czy skargi kasacyjnej odmienne stanowisko sądów administracyjnych, władne są nimi zadysponować. Podnoszone w sprawie wadliwości należy eliminować na etapie postępowania zwykłego, bo nadzwyczajne nie służy takim korektom.
Jeśli natomiast chodzi o zaliczenie do wysługi lat okresu korzystania z urlopu bezpłatnego, to bezsporne jest rażące naruszenie prawa decyzją dotychczasową w tym zakresie, zatem zapadłe w tej sprawie decyzje stwierdzające nieważność tej części jej rozstrzygnięcia okazały się legalne. Niemniej jednak z uwagi na orzeczenie nimi także częściowo niezgodnie z prawem, można było je uchylić w całości. Decyzje nadzorcze dotyczyły rozstrzygnięcia niepodzielnego, może nie w sensie stricte, lecz w takim znaczeniu, że częściowe uchylenie decyzji nieważnościowych i częściowe oddalenie skargi mogłoby spowodować trudności w odczytaniu rzeczywistego zakresu eliminacji rozstrzygnięcia z obrotu, a w konsekwencji trudności organu w ustaleniu wysługi lat. Sąd I instancji wyjaśnił przy tym powód uchylenia obu decyzji w całości, a mimo iż uczynił to nie do końca przekonująco, to jednak niepodobna z tego powodu wzruszyć jego orzeczenia. Jednocześnie, co ważne, tę kwestię wiążąco przesądził. W tej materii niepodobna zatem mu zarzucić mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia procesowego. Nie doszło więc do złamania wynikowych przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z tego powodu.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalono, zaś o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 2 tej ustawy.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło