II OSK 1394/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-19
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Roman Ciąglewicz, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Wielkopolski dopuścił się bezczynności, pozostawiając bez rozpoznania wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z powodu nieprzedłożenia ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewoda Wielkopolski prawidłowo pozostawił wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania. Cudzoziemiec nie przedłożył w wyznaczonym terminie ważnego dokumentu podróży ani nie wykazał, że jego przypadek jest szczególnie uzasadniony, co uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Nieprzedłożenie dokumentu podróży stanowiło brak formalny uniemożliwiający prowadzenie postępowania, a tym samym organ nie dopuścił się bezczynności.Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W trakcie postępowania wezwano go do uzupełnienia braków formalnych, w tym przedłożenia ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w szczególnie uzasadnionym przypadku. Cudzoziemiec nie przedłożył ważnego dokumentu podróży, a przedstawione przez niego dokumenty w języku angielskim nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego. Wojewoda Wielkopolski pozostawił wniosek bez rozpoznania. WSA oddalił skargę na bezczynność organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Po 109/19 w sprawie ze skargi M. I. M. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Po 109/19, oddalił skargę M. I. M., dalej: "skarżący", "cudzoziemiec" lub "strona", na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 17 sierpnia 2017 r. M. I. M. wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku wskazał, że upływa data ważności jego karty pobytu a ponadto ma nieważny paszport. Wniosek został wypełniony na urzędowym formularzu.
W dniu 8 września 2017 r. skarżący stawił się w siedzibie organu, złożył odciski palców, okazał paszport ważny do 12 lutego 2013 r. i kartę pobytu ważną do 7 września 2017 r. Został poinformowany o konieczności dostarczenia ważnego dokumentu podróży, oryginału opłaty skarbowej i załącznika nr 1 podpisanego czytelnie przez osobę uprawnioną oraz informacji starosty.
Dnia 15 września 2017 r. wpłynęło do organu pismo, w którym skarżący podał, że nie posiada aktualnego dokumentu podróży. Wyjaśnił, że paszport utracił ważność zanim otrzymał kartę pobytu, wobec czego nie mógł podróżować. Właściwym do wydania nowego dokumentu jest Ambasada Nigerii w Berlinie. Do pisma załączył akt małżeństwa z obywatelką Polski, akt urodzenia córki, akt urodzenia w oryginale, list z ambasady i uzupełniony załącznik nr 1 do wniosku.
Pismem z dnia 13 października 2017 r. Wojewoda wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku:
- przedłożenia załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wypełnionego i czytelnie podpisanego przez pracodawcę lub osobę przez niego upoważnioną wraz z pełnomocnictwem do reprezentowania go przed organami administracji publicznej (oryginał do wglądu);
- przedłożenia ważnego dokumentu podróży (kopia i oryginał do wglądu).
Jednocześnie organ I instancji poinformował cudzoziemca, iż zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość.
Ponadto, organ I instancji wezwał stronę, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia, w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych wniosku w postaci przedłożenia oryginału informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestr bezrobotnych poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, sporządzonej z uwzględnieniem pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla obywateli polskich oraz cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-11 ustawy, wydanej nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku.
Pismem z dnia 31 października 2017 r., skarżący zwrócił się do organu o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ponadto, w dniu 31 października 2017 r. okazał do wglądu trzy dokumenty sporządzone w języku angielskim (Certificate of State of Orgin, Attestation of Birth Letter, Statuatory Declaration of Age), a następnie w dniu 14 listopada 2017 r. dostarczył informację starosty oraz upoważnienie dla osoby, która podpisała załącznik nr 1 do wniosku.
Wojewoda Wielkopolski, pismem z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] zawiadomił M. I. M. o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku tj. niedostarczenie ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość. Pismo doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 17 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia 3 czerwca 2018 r. skarżący złożył za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego ponaglenie, na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., na bezczynność w/w organu polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W ocenie skarżącego, pozostawienie przez Wojewodę Wielkopolskiego wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę bez rozpoznania nastąpiło z naruszeniem art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2094), art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a.
W piśmie tym skarżący wskazał, że dokumentem, który potwierdza jego tożsamość jest karta pobytu, która w chwili obecnej utraciła już ważność, jednak w momencie składania wniosku była ważna, a jej autentyczność i podstawy wydania Wojewoda Wielkopolski mógł stwierdzić z urzędu jako organ wydający dokument. W dniu 15 września 2017 r. złożył pismo zawierające wyjaśnienie powodów, dla których nie mógł przedstawić ważnego dokumentu podróży. Wskazał, że nie jest trafny zarzut Wojewody Wielkopolskiego, iż w okresie ważności karty pobytu miał możliwość uzyskania nowego paszportu. W jego ocenie, z wezwania organu I instancji o uzupełnienie braków formalnych wniosku nie wynikało, że jest on zobowiązany do przedstawienia jakiegokolwiek dodatkowego dokumentu, czy innego dowodu w niniejszej sprawie. Był przekonany, że informacje w których posiadaniu jest Wojewoda Wielkopolski, tj. potwierdzona kopia oraz dane dotyczące jego poprzedniej karty pobytu oraz jego wyjaśnienia z września 2017 r., są wystarczające. Organ I instancji nie skierował do niego żadnego pisma, z którego wynikałoby, że powinien dostarczyć tłumaczenie przysięgłe dołączonych przez niego dokumentów w języku angielskim oraz, że w przypadku niedostarczenia takiego tłumaczenia dokumenty te nie zostaną uwzględnione. Organ I instancji nie uzasadnił z jakiego powodu wezwał go do dostarczenia pozostałych braków formalnych wniosku (poza informacją starosty) w terminie krótszym niż 21 dni, co spowodowało, w jego przypadku, utrudnienie zastosowania się do treści żądania. Organ I instancji nie uwzględnił także jego sytuacji rodzinnej, a mianowicie faktu, iż pozostaje on w związku małżeńskim, który jest obecnie w poważnym kryzysie oraz posiada dwuletnia córkę, obywatelkę polską.
Pismem z dnia 11 czerwca 2018 r. skarżący zwrócił się także do Prezydenta Miasta Poznania, opisując swoją sytuację życiową. Podał, że ma problem z uzyskaniem karty stałego pobytu mimo, że od 10 lat mieszka w Polsce, ma żonę i dziecko.
Pismem z dnia 2 stycznia 2019 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o zobowiązanie Wojewody do załatwienia jego sprawy i wyznaczenie stosownego terminu w tym celu. Podał, że pracuje w Polsce, płaci podatki, założył rodzinę i chciałby uzyskać pozwolenie na pobyt stały. Dodał, że chciałby podróżować za granicę, w tym do rodzinnego kraju, co w tej chwili jest niemożliwe.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za nieuzasadnione.
Organ podkreślił, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku jedynie częściowo, nie dostarczył ważnego dokumentu podróży. Przy tym, nie przedstawił dowodów na brak możliwości uzyskania dokumentu podróży, podał jedynie że dokument może być wydany w placówce dyplomatycznej Nigerii znajdującej się w Berlinie. Ponadto, dokumenty, które przedstawił nie zostały przetłumaczone z języka angielskiego przez tłumacza przysięgłego na język polski. Szef Urzędu podkreślił, że skarżący został pouczony o tym, że nieuzupełnienie braków formalnych w terminie spowoduje pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania. Wobec tego, zasadnie Wojewoda postanowił o pozostawieniu wniosku z 17 sierpnia 2018 r. bez rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący 10 czerwca 2019 r. zwrócił się do Wojewody o informację jak przebiega jego sprawa o wydanie karty pobytu. Załączył ważny dokument podróży, nowy aneks do umowy o pracę, nową informację od Starosty oraz PIT z roku 2018. Podał, że teraz załączył wszystkie niezbędne dokumentu i prosi o rozpatrzenie jego sprawy.
Następnie, pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r., skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Podał, że złożył w tej sprawie ponaglenie, które zostało rozpoznane postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 4 stycznia 2019 r.
Skarżący wskazał, że z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt zwrócił się 17 sierpnia 2017 r. za pośrednictwem poczty. Obowiązek osobistego stawiennictwa oraz złożenia odcisków placów zrealizował 8 września 2017 r. Następnie złożył wyjaśnienie dotyczące niemożności przedstawienia ważnego dokumentu podróży. Pismem z dnia 13 października 2017 r. został wezwany do uzupełnienia braku formalnego poprzez okazanie ważnego dokumentu podróży oraz informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na krajowym rynku pracy wraz z załącznikiem nr 1 do wniosku o zezwolenie oraz upoważnieniem dla osoby podpisującej załącznik. Do wezwania tego zastosował się, jednak nie był w stanie przedłożyć ważnego dokumentu podróży. W związku z tym, jego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę został pozostawiony bez rozpoznania. Nastąpiło to z naruszeniem art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, art. 7, 77 § 1 i 4 K.p.a. oraz art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie i podkreślił, że w sprawie nie można mówić o bezczynności organu, a pozostawienie wniosku bez rozpoznania nastąpiło z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych w zakreślonym terminie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Sąd wskazał, że skarżący, składając wniosek i dalej w toku postępowania, nie posiadał ważnego dokumentu podróży. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że nie miał możliwości uzyskania ważnego dokumentu podróży i że był to przypadek szczególnie uzasadniony. Z akt sprawy wynika, że w dacie składania wniosku o nową kartę pobytu jego paszport był już nieważny od 3 lat, a karta pobytu traciła ważność. Skarżący winien więc zadbać o to aby dysponować ważnymi dokumentami, w szczególności kiedy ubiegał się po raz kolejny o kartę pobytu. Oprócz tego, że informował organ, iż w celu wyrobienia paszportu musi udać się do Berlina, nie wykazał, że obiektywnie nie ma możliwości uzyskania dokumentu podróży. Przedstawił list z Ambasady w Warszawie, z którego wynika jedynie, że Ambasada Nigerii w Warszawie nie wydaje paszportów, paszport skarżącego utracił już ważność, a ambasada w Warszawie zwraca się do ambasady w Berlinie o zajęcie się panem M. M., który będzie się ubiegać o nowy paszport i przedstawi ten list (k. 104 - tłumaczenie Sądu, dokument w j. angielskim). Wobec tego, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał obiektywnie braku możliwości otrzymania dokumentu podróży.
Sąd stwierdził, że brak wykazania przez skarżącego możliwości uzyskania ważnego dokumentu podróży nie uprawniał go do przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość, gdyż nie wykazał, ani nie podjął próby wykazania, że jego przypadek jest szczególnym przypadkiem. Przy tym, dokumenty które przedstawił – certyfikaty urodzenia i pochodzenia, były jedynie kserokopiami dokumentów w j. angielskim. Nie były tłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego. Skarżący tego obowiązku nie wypełnił. Przedłożone przez skarżącego dokumenty nie mogły być więc uznane za inne dokumenty potwierdzające tożsamość skarżącego. Dopiero wykazanie przez skarżącego braku obiektywnej możliwości złożenia ważnego dokumentu podróży, stanowiłoby podstawę legitymowania się aktem urodzenia jako innym dokumentem tożsamości. Z treści art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wynika wprost obowiązek przedłożenia dokumentu podróży do wniosku, który będzie następnie rozpatrywany merytorycznie. Nie chodzi zatem o żadne dokumenty potwierdzające dane, których wykazanie stanowić będzie wypełnienie przesłanek ustawowych umożliwiających uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy, lecz o formalne potwierdzenie tożsamości. W tej sytuacji trudno przyjąć, że można wszcząć postępowanie w sprawie cudzoziemca, który domagając się wszczęcia postępowania nie jest w stanie należycie udokumentować swoich danych osobowych, ponieważ nie przedstawia ważnego dokumentu podróży, który dla cudzoziemca jest podstawowym dokumentem tożsamości. Niezłożenie dokumentu tożsamości przez skarżącego stanowiło brak formalny uniemożliwiający co do zasady prowadzenie postępowania administracyjnego. Sad pierwszej instancji powołał się na stanowisko zajęte w wyroku NSA z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2049/15.
Jak dalej wywodził Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokument podróży jest dla cudzoziemca podstawowym dokumentem tożsamości. Utrata ważności paszportu stanowi okoliczność przewidywalną i oczywistą dla takiego dokumentu. Według Sądu, skarżący nie wskazał na żadne obiektywne trudności z powodu których zaniedbał obowiązek uzyskania paszportu, który swoją ważność utracił w 2013 r., by uznać, że zaszły przesłanki z art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Na marginesie Sąd wskazał, że skarżący aktualnie posiada ważny paszport, który wyrobił w kwietniu 2019 r.
Zdaniem Sądu, złożenie odpisu aktu urodzenia, aktu małżeństwa, aktu urodzenia córki, czy karty pobytu ważnej do 7 września 2017 r., nie stanowiło uzupełnienia braków formalnych wniosku. Zasadnie więc organ, po pouczeniu skarżącego, pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. Wobec tego, Wojewoda Wielkopolski nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł cudzoziemiec. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił:
I. Na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie:
1. art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 106 ust. 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż skarżący nie przedłożył ważnego dokumentu podróży, gdy skarżący w toku postępowania przedłożył dokument podróży oraz wskazał na okoliczności obiektywne uniemożliwiające uzyskanie mu aktualnego dokumentu podróży, a następnie po uzyskaniu aktualnego dokumentu podróży przedłożył przedmiotowy dokument organowi, co powinno skutkować wydłużeniem terminu do uzupełniania ewentualnych braków formalnych wniosku oraz podjęciem czynności przez organ z urzędu,
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 P.p.s.a, polegające na przedstawieniu przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzecznych ustaleń, nieodnoszących się do stanu sprawy, stawianych zarzutów oraz stanowisk stron, a także na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącego, sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i nieodnoszący się do podniesionych przez stronę skarżącego zarzutów,
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a. polegające na przedstawieniu przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które to naruszenie przez Sąd pierwszej instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zarówno organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy organ zaniechał dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a., zasady pogłębiania zaufania z art. 8 K.p.a., zasady przekonywania z art. 11 K.p.a., zasady dwuinstancyjności z art. 15 K.p.a., zasady zbierania w sposób wyczerpujący i rozpatrywania całego materiału dowodowego w sprawie, a także zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a.,
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji błędnego zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości dokonania przez organ czynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, a w konsekwencji uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż czynność organu w zakresie wniosku skarżącego została podjęta zgodnie z przepisami prawa, a tym samym brak jest podstaw stwierdzenia bezczynności organu,
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości wydania przez organ rozstrzygnięcia, tj. pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego, a w konsekwencji uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż rozstrzygnięcie organu zostało wydane zgodnie z przepisami prawa,
8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji nierozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, a tym samym nieuwzględnienie interesu społecznego, w szczególności interesu skarżącego,
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji dokonania przez organ dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i przyjęcie bezpodstawnie, że zachodzą podstawy do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania,
10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji zaniechania zebrania przez organ administracyjny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia,
11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy stanowisko organu nie zostało oparte o udokumentowane fakty, które mają znaczenie w sprawie oraz nieustosunkowanie się przez organ do zaprezentowanych przez skarżącego argumentów podniesionych i dowodów oraz wniosków przedstawionych w toku postępowania administracyjnego,
12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i art. 78 § 1 i 2 i 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji nierozpatrzenia przez organ administracyjny całego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego oraz dokonania przez organ administracyjny dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i przyjęcie bezpodstawnie, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia żądania skarżącego i zachodzą przesłanki do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania.
13. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 9, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i mylną oraz niepełną wykładnię stanu faktycznego i prawnego przez organ, błędnie uznając, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania skarżącego i zachodzą przesłanki do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania,
14. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. i art. 81 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niezapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem, a w szczególności organ zaniechał umożliwienia skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
15. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8, 77 § 1, 80, 138 § 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy prowadzone postępowanie administracyjne odbyło się w sposób niebudzący zaufania do organu oraz nie ustalono rzeczywistego stanu faktycznego oraz dokonano dowolnej oceny zgromadzonego materiału, w tym pominięto argumenty i wnioski zgłoszone przez skarżącego i nie odniesiono się do argumentacji skarżącego przez organ,
16. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ wyjaśnił sprawę w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia,
17. art. 145 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 K.p.a. i 78 K.p.a. i art. 80 K.p.a. i art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a., przez błędne przyjęcie, że organ, pozostawiając wniosek skarżącego bez rozpoznania zebrały i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględnił interes społeczny, w szczególności interes skarżącego oraz w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa i władzy publicznej, a tym samym wykazał należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło przez Sąd pierwszej instancji do oddalenia skargi,
18. art. 141 § 1 i 4 P.p.s.a. poprzez niepodjęcie przez Sąd pierwszej instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny,
19. art. 145 i art. 133 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do tego co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącą, przyjmując bezkrytycznie, że organ przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonały prawidłowo ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji prawidłowo dokonały czynności w sprawie, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu,
20. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia prawidłowej kontroli administracji publicznej i brak stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, a także brak zastosowania środków określonych w ustawie w wyniku istnienia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,
21. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 16 § 1 K.p.a. oraz w związku z art. 37 § 1 K.p.a., poprzez błędną interpretację powyższego przepisu w zakresie dotyczącym bezczynności w postępowaniu administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa, polegającej na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi bezczynność, co w efekcie doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi,
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji oraz przed Sądem drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za drugą instancję przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.
W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego, z dnia 4 sierpnia 2020 r., wydanego w oparciu art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), poinformowano strony o zamiarze skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Poinformowano, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym będzie możliwe jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia wyrażą na to zgodę.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. pełnomocnik Wojewody Wielkopolskiego złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r., pełnomocnik wnoszącego kasację poinformował, że skarżący nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wniósł o przeprowadzenie jawnej rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania w budynku Sądu bez użycia urządzeń służących do porozumiewania się na odległość ponieważ przeprowadzenie rozprawy z bezpośrednim udziałem uczestników postępowania w budynku tutejszego Sądu nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w nim uczestniczących.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego, z dnia 19 listopada 2020 r., wydanego w oparciu art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), skarga kasacyjna została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W zarządzeniu wskazano, że z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Poinformowano strony i pełnomocników o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia.
W zakreślonym terminie strony nie złożyły pism procesowych.
W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Oświadczenie skarżącego o braku zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zostało złożone przed intensyfikacją rozwoju epidemii, o której mowa w zarządzeniu Przewodniczącego z dnia 19 listopada 2020 r. Odnotować należy ponadto, że stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Zwrócić należy także uwagę na to, że prawo do jawnego rozpoznania sprawy, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego. Norma art. 45 ust. 2 Konstytucji RP przewiduje przypadki, w których może dojść do wyłączenia jawności rozprawy. Stan rozwoju epidemii i brak możliwości zagwarantowania zdrowia osób uczestniczących w rozprawie uprawniają do przyjęcia, że zastosowanie w niniejszej sprawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie narusza prawa strony do sądu.
Odnotować również warto, że nie została podważona zgodność z Konstytucją RP normy art. 10 P.p.s.a., zgodnie z którą, rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ta sama konstatacja odnosi się do przepisów art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., według których, sprawy ze skarg na bezczynność mogą być rozpoznane w trybie uproszczonym, w którym to trybie sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym. Pamiętać trzeba, że art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. odnoszą się do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który rozpoznaje skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zaś skargi kasacyjne. Jest jednak oczywiste, że rozważając dopuszczalność rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej, wniesionej od wyroku rozpoznającego skargę na bezczynność, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie można abstrahować od tego, że ustawodawca nie wyklucza, nawet w stanach zwyczajnych, rozpoznawania tego rodzaju spraw sądowoadministracyjnych na posiedzeniach niejawnych.
Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy dodać jeszcze warto, że w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej podniesiono 22 zarzuty, zaś uzasadnienie skargi kasacyjnej liczy prawie 11 stron. Wnoszący kasację miał ponadto możliwość przedstawienia ponownie swego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, już po uzyskaniu informacji o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy został pozbawiony możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Jak już wynika z poprzedzających uwag, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę ewentualną nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego byłaby skuteczna gdyby nie było podstaw do pozostawienia podania bez rozpoznania (por. przywołana przez Sąd pierwszej instancji uchwała NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, ONSA i wsa 2014/1/2).
Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy Wojewoda miał podstawy do pozostawienia bez rozpoznania wniosku M. I. . o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. O tym, że w ten sposób zakończył postępowanie z wniosku o udzielenie zezwolenia świadczy pismo Wojewody z dnia 1 marca 2019 r.
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania, jak wynika z pisma, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia braków w wyznaczonym terminie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Kontrowersja dotyczy wezwania skarżącego do przedłożenia ważnego dokumentu podróży lub przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość.
Analizę rozpocząć należy od konstatacji, że przedłożenie takich dokumentów stanowi "inne wymaganie ustalone w przepisach prawa", o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (w dacie złożenia wniosku: Dz. U. z 2016 r. poz. 1990 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: "ustawa o cudzoziemcach", składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku:
1) aktualne fotografie;
2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Natomiast według art. 106 ust. 3, w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający tożsamość.
Jest oczywiste, że dokument podróży, zdefiniowany w art. 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach służy w pierwszym rzędzie potwierdzeniu danych wnioskodawcy. Jego brak, z zastrzeżeniem art. 106 ust. 3, uniemożliwia prowadzenie postępowania wyjaśniającego co do okoliczności merytorycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie utożsamia swoje stanowisko z poglądem, według którego, nie można wszcząć postępowania w sprawie cudzoziemca, który domagając się wszczęcia postępowania nie jest w stanie należycie udokumentować swoich danych osobowych, ponieważ nie przedstawia ważnego dokumentu podróży, który dla cudzoziemca jest podstawowym dokumentem tożsamości. Z treści art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wynika wprost obowiązek dołączenia dokumentu podróży do wniosku, który będzie następnie rozpatrywany merytorycznie. Nie chodzi zatem o dokumenty potwierdzające dane, których wykazanie stanowić będzie wypełnienie przesłanek ustawowych umożliwiających uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy, lecz o formalne potwierdzenie tożsamości. W rezultacie, organ nie dopuszcza się bezczynności polegającej na niewydaniu decyzji merytorycznej w terminie wskazanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, w sytuacji niezłożenia dokumentu tożsamości przez cudzoziemca, co stanowi brak formalny uniemożliwiający co do zasady prowadzenie postępowania administracyjnego (patrz: wyrok NSA z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2049/15).
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował ustalenie Wojewody, zgodnie z którym, w wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył dokumentu podróży. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, że w wyznaczonym terminie cudzoziemiec nie wykazał, ani nie podjął próby wykazania, że jego przypadek jest szczególnym przypadkiem. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, w dacie składania wniosku paszport cudzoziemca był nieważny od trzech lat, a karta pobytu traciła ważność. Prawidłowość oceny o braku przesłanek do uznania, że zachodzi szczególny przypadek potwierdza fakt, że skarżący ubiegał się po raz kolejny o kartę pobytu.
Niezależnie od tego, przedłożone przezeń dokumenty były jedynie kopiami dokumentów sporządzonych w języku angielskim bez tłumaczenia na język polski, a zatem niezgodnie z wymaganiem art. 8 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
Skoro cudzoziemiec nie wykonał w terminie wezwania do usunięcia braków wniosku, należało, z uwagi na dyspozycję art. 64 § 2 in fine K.p.a., pozostawić podanie bez rozpoznania. Nieusunięcie braków formalnych podania powoduje, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 400-401). W konsekwencji, organ nie tylko nie jest zobowiązany, ale nawet nie jest uprawniony do prowadzenia czynności postępowania administracyjnego. W efekcie nie można przyjąć, że ma obowiązek załatwienia sprawy. Bezprzedmiotowe jest więc rozważanie terminu, w którym sprawa ma być załatwiona (art. 35 § 1-5 K.p.a.).
Skuteczne, a więc zgodne z art. 64 § 2 K.p.a., pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutów procesowych sformułowanych w kasacji, najpierw stwierdzić należy, że uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a.
Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (patrz: wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11; wyrok NSA z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3349/19).
Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniu zawartemu w kasacji, Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym. Uzasadnienie nie zawiera sprzecznych ustaleń. Zawiera jasne stanowisko Sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nadto Sąd przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Możliwa jest więc kontrola instancyjna takiego wyroku. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/19).
Przypomnieć jeszcze należy, że z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować trafności merytorycznej wyroku.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie sposób nie zauważyć, że wnoszący kasację wskazując na obowiązki Sądu administracyjnego wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., nie podał żadnych konkretnych, odnoszących się do indywidualnych okoliczności niniejszej sprawy, przypadków nieodniesienia się Sądu do istotnych zarzutów skargi. Nie wskazał także sprzecznych ustaleń faktycznych, nieodnoszących się do stanu sprawy, czy też przypadków przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Wnoszący kasację nie odniósł zatem abstrakcyjnych norm procesowych do okoliczności niniejszej sprawy.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy sąd wyda wyrok na podstawie okoliczności nieznajdujących potwierdzenia w aktach sprawy. Taka sytuacja procesowa nie miała miejsca. Zresztą skarżący nie podjął nawet próby wykazania, że Sąd pierwszej instancji oparł się na ustaleniach wykraczających poza materiał zgromadzony w aktach.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 K.p.a., w zakresie w jakim podnoszą niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd ustalił prawidłowo okoliczności istotne z punktu widzenia art. 106 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast zarzuty wnoszącego kasację są gołosłowne. Polegają na przytoczeniu norm regulujących postępowanie wyjaśniające, bez wskazania konkretnych uchybień organów i Sądu pierwszej instancji w omawianym zakresie.
Nie zostały także skonkretyzowane zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego zawartych w normach art. 8 i art. 11 K.p.a.
Również nieskonkretyzowane zostały, a w okolicznościach procesowych niniejszej sprawy są nadto zupełnie niezrozumiałe, zarzuty: naruszenia art. 15 K.p.a. (zasada dwuinstancyjności – pozostawienie bez rozpoznania nie jest stanowi czynności zaskarżalnej do organu wyższego stopnia), art. 105 § 1 K.p.a. (pozostawienie bez rozpoznania nie jest decyzją umarzającą postępowanie administracyjne) oraz art. 138 § 2 K.p.a. (przedmiotem kontroli sądowej nie jest w niniejszej sprawie działanie lub bezczynność organu odwoławczego).
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji niezapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem, w szczególności zaniechanie umożliwienia skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przede wszystkim zauważyć należy, że wezwanie do usunięcia braków zostało sformułowane zgodnie z prawem i w sposób jasny oraz precyzyjny. Nadto, zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niewykonania obowiązku. Warto odnotować, że pismo informujące o pozostawieniu podania bez rozpoznania zostało przez organ sporządzone w dniu 1 marca 2018 r. Tymczasem wezwanie do usunięcia braków zostało wysłane w dniu 13 października 2017 r., a doręczone w dniu 25 października 2017 r. Do dnia sporządzenia pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania upłynęły zatem nie tylko terminy wskazane w wezwaniu (7 dni na podpisanie załącznika i przedłożenie karty podróży oraz 21 dni na przedłożenie informacji starosty). Nadto, upłynęły kolejne cztery miesiące w okresie których skarżący nie uzupełnił braku. Abstrahując od skuteczności takiego ewentualnego spóźnionego uzupełnienia, w opisanej sytuacji nie ma podstaw do podnoszenia zarzutu niezapewnienia cudzoziemcowi czynnego udziału w czynnościach wstępnych związanych ze złożonym przezeń wnioskiem.
Jeśli zaś chodzi o umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z art. 10 § 1 K.p.a. wynika, że obowiązek ten ciąży na organie przed wydaniem decyzji. Jest oczywiste, że w niniejszej sprawie, z uwagi na postawienie podania bez rozpoznania, nie doszło do wszczęcia postępowania. Nie było zatem prowadzone postępowanie wyjaśniające i nie została wydana decyzja kończąca postępowanie.
Z przedstawionej powyżej analizy materialnoprawnej wynika, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 64 § 2 K.p.a. w związku z art. 106 ust. 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skoro cudzoziemiec nie przedłożył, w wyznaczonym terminie, aktualnego dokumentu podróży, to Wojewoda Wielkopolski był uprawniony do pozostawienia podania bez rozpoznania. Nie ma podstaw do przyjęcia, że miał obowiązek z urzędu przedłużyć cudzoziemcowi termin do przedłożenia dokumentu podróży. Niezależnie od tego zauważyć ponownie można, że czynność stwierdzająca pozostawienie podania bez rozpoznania została podjęta po upływie czterech miesięcy od daty upływu terminu na usunięcie braku.
Na zakończenie skonstatować jeszcze można, że w konsekwencji bezzasadności omówionych powyżej zarzutów procesowych i zarzutu materialnoprawnego, nie ma podstaw do podzielenia trafności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło