II SA/Gl 1283/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-12
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Edyta Kędzierska, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnili przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w szczególności czy uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnili przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nieznajomość prawa, działanie w dobrej wierze bez profesjonalnego pełnomocnika, czy oczekiwanie, że organ sam zadba o interes prawny strony, nie stanowią okoliczności wyłączających winę. Ponieważ wszystkie przesłanki przywrócenia terminu muszą być spełnione łącznie, niespełnienie jednej z nich (braku winy) skutkuje odmową przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący H. K. i K. K. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] r. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jako podstawę wskazali decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji ustanawiającej strefę ochronną. Starosta odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżący dowiedzieli się o decyzji Wojewody w dniu [...] r. podczas rozprawy administracyjnej. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia. Następnie Starosta odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o przywróceniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. K., K. K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr 5 Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...] , oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 0,4889 ha. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia jakim była strefa ochronna oczyszczalni ścieków, przeznaczona do zalesienia. Powyższa decyzja, wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna w dniu 1 czerwca 2013 r.
Pismem z dnia 11 lipca 2018 r. H. K. i K. K. (zwani dalej skarżącymi lub odpowiednio pierwszym lub drugim skarżącym) wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Starosty z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Jednak postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania. Organ uznał, iż nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 148 § 1 k.p.a. dotycząca zachowania przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił, że skarżący jako okoliczność, z której wywodzą podstawę wznowienia, wskazali decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. znak [...], stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] r. znak [...] ustanawiającą strefę ochrony sanitarnej oczyszczalni ścieków w S. (dalej zwaną "decyzją ustanawiającą strefę ochronną"). Jednak we wniosku o wznowienie postępowania skarżący nie wskazali daty, w której dowiedzieli się o wydaniu przez Wojewodę decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ustanawiającej strefę ochronną. Daty tej nie wskazali także w odpowiedzi na dodatkowe wezwanie skierowane do nich przez organ. W związku z tym Starosta uznał, że o stanowiącej podstawę wznowienia decyzji Wojewody stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ustanawiającej strefę ochronną, skarżący dowiedzieli się w ramach postępowania zainicjowanej ich kolejnym wnioskiem o zwrot wskazanej powyżej, wywłaszczonej nieruchomości. Miało to miejsce w dniu [...] r. w trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z wizją na gruncie, w której uczestniczył pierwszy skarżący, działający również w imieniu drugiego skarżącego. Na rozprawie tej przedłożono jako dowód w sprawie wskazaną powyżej decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r.
Na powyższe postanowienie skarżący pismem z dnia 10 października 2018 r. wnieśli zażalenie. W tym samym piśmie skarżący wnieśli prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania. Pismem z tej samej Wojewoda na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał organowi I instancji zgodnie z właściwością do załatwienia prośbę skarżących o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił skarżącym przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja tego organu z dnia [...] r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że wezwał skarżących do uwiarygodnienia, że przeszkoda w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania była od stron niezależna i istniała przez cały czas, aż do czasu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Pierwszy skarżący stawił się osobiście w organie i przedłożył kopie: pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] r. znak [...], zawierającego informację w kwestii możliwości udzielenia porady prawnej oraz o działaniach dotyczących sprawdzenia prawidłowości zabezpieczenia terenu oczyszczalni przed dostępem osób nieupoważnionych, pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] r. znak [...], w którym przekazana została informacja o toczącym się przed Wojewodą postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. ustanawiającej strefę ochronną, notatkę z przyjęcia interesanta przez Wicewojewodę [...] z dnia [...] r, z której treści wynika, iż przedmiotem rozmów z pierwszym skarżącym była okoliczność wykupu nieruchomości pod strefę sanitarną zrealizowanej oczyszczalni ścieków w S.
Organ I instancji wskazał ponadto na pismo Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r., w którym Burmistrz informuje o odbytym w dniu 15 stycznia 2019r. spotkaniu z pierwszym skarżącym. Z pisma Burmistrza wynika ponadto, że pierwszy skarżący już w latach 2015 - 2016 był informowany o wygaśnięciu stref sanitarnych oraz o wszczęciu przez Wojewodę z urzędu postępowania zmierzającego do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. ustanawiającej strefę ochronną.
Organ I instancji zaakcentował także, że już w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w którym została wydana decyzja Nr [...] z dnia [...] r. orzekająca o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości posiadał w aktach sprawy ww. decyzję Wojewody z dnia [...] r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji ustalającej strefę ochronną, którą jako dowód w sprawie na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r. przedłożył przedstawiciel Burmistrza Miasta S.. Z tych względów organ I instancji uznał, że już w tej dacie skarżący dowiedzieli się o wydanym przez Wojewodę akcie administracyjnym. W tym stanie rzeczy w ocenie organu skarżący bez przeszkód mogli w terminie określonym przez z art. 148 § 1 k.p.a. wnieść podanie o wznowienie postępowania. Z tego względu organ I instancji uznał, że skarżący nie spełnili wymogu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Organ I instancji przyjął natomiast, że skarżący spełnili wymóg, aby prośbę o przywrócenie terminu wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei według organu I instancji skarżący nie spełnili wymogu, aby wraz z prośbą o przywrócenie terminu dopełnić czynności, dla której określony był termin tj. złożyć wniosek o wznowienie postępowania. W konsekwencji organ I instancji przyjął, że skarżący nie spełnili przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., co obligowało ten organ do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
Końcowo organ I instancji wyjaśnił, że nie podziela twierdzeń skarżących, według których o podstawie do wznowienia postępowania administracyjnego dowiedzieli się dopiero w dacie doręczenia im wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie akt II SA/Gl 207/18 tj., w którym oddalono skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący najpierw wskazali, że według nich istnieje podstawa do wznowienia postępowania i zbadania na nowo sprawy zwrotu nieruchomości, z uwzględnieniem zmiany stanu faktycznego i prawnego. Nie zgodzili się też ze stanowiskiem organu I instancji, według którego o podstawie wznowienia dowiedzieli się na rozprawie administracyjnej w maju 2017 r. Zaakcentowali, że w tamtym postępowaniu działali w dobrej wierze, bez pełnomocnika profesjonalnego, liczyli, że organ poprowadzi postępowanie zgodnie z przepisami proceduralnymi i zadba również o ich interes prawny. Natomiast wiedzę o podstawie wznowienia pozyskali dopiero z doręczonego im w dniu 11 czerwca 2018 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem miesięczny termin na wniesienie podania o wznowienie został przez nich dochowany, a stanowisko organu o uchybieniu terminu jest błędne.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiającej skarżącym przywrócenia terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Przypomniał, że najpierw organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, a po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie Wojewoda utrzymał je w mocy, gdyż uznał, że skarżący informację o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia posiadali w trakcie składania ponownego wniosku o zwrot nieruchomości tj. 10 kwietnia 2017 r., a zatem miesięczny okres na wniesienie podania o wznowienie postępowania upłynął w dniu 10 maja 2017 r. Dopiero po wydaniu przez Wojewodę postanowienia utrzymującego odmowę wznowienia postepowania organ I instancji rozpatrzył odmownie wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienia postępowania.
Wojewoda przytoczył także art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. akcentując, że przywrócenie terminu jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich przesłanek wynikających z tych przepisów. Wyjaśnił także na czym polega przesłanka braku winy i w kontekście przedstawionej w uzasadnieniu istoty tej przesłanki stwierdził, że w świetle dokumentów zgromadzonych w sprawie skarżący nie uprawdopodobnili braku winy, że uchybienie terminu na wniesienia podania o wznowienia postępowania nastąpiło bez ich winy.
W skardze na decyzję Wojewody skarżący zarzucili naruszenie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r.
Skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem Wojewody zaskarżające je do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu skargi skarżący w istocie ograniczyli się do dokładnego powtórzenia wywodu zawartego w przedstawionym już powyżej uzasadnieniu do zażalenia wniesionego na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2335, t.j. ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie organu II instancji wydane na skutek rozpatrzenia zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Jak stanowi art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Aby zatem skutecznie wnieść wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego konieczne jest zachowanie powyższego terminu. Jak się przyjmuje w doktrynie w razie uchybienia ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie strona ma prawo wystąpić z prośbą o jego przywrócenie (tak Komentarz do k.p.a. autorzy B. Adamiak i J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016r, str. 688).
Wniesienie przez skarżących prośby o przywrócenie terminu w istocie oznacza przyznanie przez nich, że uchybili temu terminowi. Prośba taka podlega rozpoznaniu w oparciu o art. 58 § 1 i 2 k.p.a., na co słusznie wskazały organy obu instancji. W świetle tego przepisu przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej warunkowane jest spełnieniem czterech przesłanek: złożeniem prośby o przywrócenie terminu, przy czym musi to nastąpić w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; uprawdopodobnieniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; dopełnieniem czynności, dla której termin był wyznaczony. Przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie, co oznacza, że stwierdzenie przez organ, że strona nie spełniła choćby jednej z nich skutkuje powstaniem po stronie organu obowiązku wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
W zaskarżonej decyzji organ II instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu, przy czym organ ten przyjął, że termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania rozpoczął bieg jeszcze wcześniej niż przyjął to organ I instancji, tj. już w dacie składania przez skarżących ponownego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości czyli w dniu 10 kwietnia 2017 r. i bezskutecznie upłynął w dniu 10 maja 2017 r. Tymczasem zarzuty skarżących sprowadzają się do tego, że bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie rozpoczął się dopiero wraz z doręczeniem im wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt. II SA/Gl 207/18, a doręczenie to miało miejsce w dniu 11 czerwca 2018 r. Tak sformułowane zarzuty już z samej zasady nie mogły odnieść skutku, gdyż dotyczą kwestii, które zostały rozstrzygnięte w wydanym wcześniej postanowieniu organu II instancji z dnia [...] r. utrzymującym postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania. Przedmiotem postępowania zainicjowanego prośbą o przywrócenie terminu nie może być bowiem ponowne rozstrzygnie o tym, czy strona uchybiła terminowi. Złożenie prośby o przywrócenie terminu oznacza jednoczesne przyznanie przez składającą taką prośbę stronę, że termin ten został uchybiony. Skarżący najwyraźniej nie zdają sobie sprawy z tego sprawy, gdyż w zarówno w uzasadnieniu zażalenia, jak i w tożsamym uzasadnieniu skargi przede wszystkim podnoszą, że termin na złożenie podania o wznowienie został przez nich dochowany, gdyż to ze wskazanego powyżej wyroku tutejszego Sądu mieli dopiero dowiedzieć się o podstawie wznowienia.
Na marginesie zauważyć należy, że wbrew stanowisku skarżących w uzasadnieniu powyższego wyroku tutejszy Sąd nie zawarł informacji, o wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji ustanawiającej strefę ochronną oczyszczalni, a to właśnie w tej decyzji Wojewody skarżący dopatrują się podstawy wznowienia opartej o art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. Uzasadniając powyższy wyrok tutejszy Sąd jedynie wyjaśnił skarżącym, że ostateczność decyzji Starosty o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przeszkodę do procedowania nad ich kolejnym wnioskiem o zwrot tej nieruchomości, przez co skarga na decyzję o umorzeniu sprawy zainicjowanej takim ich wnioskiem podlega oddaleniu. Jednocześnie wskazał na ewentualną możliwość uruchomienia postępowania nadzwyczajnego w sprawie zakończonej decyzją o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości np. wznowienia postępowania w celu usunięcie tej przeszkody, zastrzegając przy tym, że nie ocenia, czy zostały spełnione przesłanki do takiego wznowienia. To ostatnie wskazanie zawarte w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu nie sposób uznać za zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania. Dlatego dla biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania bez znaczenia pozostaje to, kiedy skarżący mogli zapoznać się z treścią uzasadnienia powyższego wyroku tutejszego Sądu.
Skarżący jedynie pośrednio przedstawiają argumentację zmierzającą do wykazania, że uchybienie terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania nastąpiło bez ich winy. Skarżący podnoszą bowiem, że w zainicjowanym ich kolejnym wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości postępowaniu administracyjnym, w którym powinni się dowiedzieć się, że istnieje przesłanka do wznowienia postępowania, działali w dobrej wierze, nie mieli pełnomocnika profesjonalnego, liczyli, że organ znając procedurę prowadzi postępowanie zgodnie z przepisami i zadba również o ich interes prawny. Ponadto skarżący podnieśli, że przepisy proceduralne nie były im znane, zaś sprawa nie jest dla nich łatwa. Taka argumentacja skarżących sprowadza się w istocie do tego, że nie zdawali sobie sprawy z możliwości wznowienia postępowania jako drogi do zwrotu nieruchomości, choć wprost tego nie wyartykułowali.
Przedstawione przez skarżących okoliczności w ocenie Sądu nie dawały organom podstaw do przywrócenia terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zainteresowany przywróceniem terminu powinien wykazać, że mimo należytej staranności - przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - nie udało mu się zachować terminu, tak by umożliwić organowi administracji publicznej powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą – obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96). Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit, str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, czyli powinna ona stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Zaakcentować przy tym należy, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym nieznajomość prawa nie jest traktowana jako okoliczność wykluczająca winę w uchybieniu terminu (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2010 r., I OZ 327/10 oraz z dnia 8 czerwca 2010 r., I OZ 394/10)
Mając na względzie przedstawione powyżej rozumienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu Sąd uznał, że przesłanka ta nie została przez skarżących spełniona, co prowadzi do wniosku, że organ II instancji prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu. Zauważyć, przy tym należy że organ I instancji nie odniósł się do pozostałych trzech przesłanek przywrócenia terminu i nie dokonał oceny stanowiska, jakie w tym zakresie zajął organ I instancji. Niemniej nie stanowi o wadliwości kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, gdyż wobec wymogu łącznego spełnienia wszystkich wskazanych powyżej czterech przesłanek przywrócenia terminu, niespełnienia choćby jednej z przesłanek stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa i skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło