I SA/Wr 742/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. O. i J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia decyzję, skarżący T. O. i J. J. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że nie posiadają wystarczających środków na zapłacenie zobowiązania podatkowego, które zostało określone w bardzo wysokiej kwocie. Skarżąca zlikwidowała bowiem działalność gospodarczą z dniem [...] czerwca 2019 r. i obecnie szuka pracy. Skarżący natomiast pracuje dla spółki z o.o., w której posiada tylko 5 % udziałów i Zgromadzenie Wspólników tej spółki nie przyznało mu wynagrodzenia z tytułu pełnionych czynności. Skarżący wskazali również, że nie mogą spieniężyć drobnego majątku ruchomego, a nieruchomości nie posiadają. Dokumenty obrazujące sytuację finansowo-majątkową Skarżących zostały przedłożone do wniosków Skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioski uwzględniono w części, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Po myśli art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu organu administracji publicznej jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej. Wstrzymanie to następuje wyłącznie na wniosek strony skarżącej, z którego powinny wynikać konkretne okoliczności świadczące o istnieniu przynajmniej jednej z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. m.in. postanowienie NSA z 29 sierpnia 2018 r. I GZ 279/18). Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. I FZ 148/09). Sąd administracyjny może jedynie w granicach prezentowanych argumentów wziąć pod rozwagę również i te okoliczności, które nie zostały wyraźnie powołane przez skarżącego i wynikają z akt sprawy, lecz nie może w tym zakresie działać z urzędu. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny, kontrolujący zasadność wniosku, może być materiałem, który po części został zgromadzony w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Ciężar jednak wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa zawsze na skarżącym. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest jednak wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przepisy nie przewidują - jak w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2018 r. II FZ 638/18). Ponadto wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym ze swej istoty ma charakter odwracalny, gdyż pobrane kwoty mogą zostać zwrócone; doprowadzenie do jego wykonania nie powoduje więc niebezpieczeństwa spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 18 września 2014 r. II OZ 942/14). W niniejszej sprawie, Skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem ich zdaniem, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wskazali, że z uwagi na ich sytuację finansowo-majątkową, nie posiadają wystarczających środków na zapłacenie bardzo wysokiej kwoty zobowiązania podatkowego, określonego tą decyzją. Wobec powyższego i z uwzględnieniem dokumentów złożonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności przemawiających za udzieleniem ochrony tymczasowej. Podkreślenia bowiem wymaga, że sam fakt pozostawania w trudnej sytuacji finansowej nie stanowi okoliczności wyczerpującej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., podobnie jak groźba wyegzekwowania zobowiązania podatkowego, wynikającego z zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek konieczność uiszczenia zobowiązania podatkowego w sposób dobrowolny czy przymusowy zawsze powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku majątkowego, to rzeczony uszczerbek nie jest pojęciem tożsamym z powołanym przez Skarżących niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Stanowisko to ma uzasadnienie chociażby w świetle regulacji zawartych w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), a to w przepisach art. 8 – 10, wedle których dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania zobowiązanego. Zatem, zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych, nie powoduje całkowitej utraty źródła dochodu zobowiązanego, lecz jedynie dochód ten uszczupli. Dodać też trzeba, że zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że lakoniczna argumentacja wskazana na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej oraz przedłożone do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumenty obrazujące sytuację finansowo-majątkową Skarżących, nie stanowią okoliczności uprawdopodabniających, że na skutek egzekucji, czy też dobrowolnego uiszczenia kwoty zobowiązania podatkowego, grozi Skarżącym szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami w razie zapadnięcia korzystnego dla Skarżących wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.