I OSK 754/20

Dnia 4 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1527/19 w sprawie ze skargi M.M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) zasądza od M.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1527/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] (pkt 1); umorzył postępowanie dyscyplinarne (pkt 2). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.M. i przedstawił mu zarzut dyscyplinarny, obwiniając go o to, że: "w okresie od dnia [...] maja 2018 r. do dnia 5 czerwca 2018 r., nie dopełnił obowiązku służbowego w ten sposób, że nie poinformował niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenie, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w zw. z § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm., dalej w skrócie "rozporządzenie"). Następnie zarzut ten został zmieniony – postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. – w ten sposób, że zamiast okresu od dnia [...] maja 2018 r. do dnia 5 czerwca 2018 r. podano, że zarzucany delikt dyscyplinarny miał miejsce "w okresie od 8 lipca do 15 lipca 2018 r.". Komendant [...] orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uznał [...] M.M. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i odstąpił od jego ukarania. W uzasadnieniu orzeczenia przedstawił ustalony stan fatyczny sprawy. Podał, że Sąd Rejonowy w [...] – nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] – uznał M.M. winnym popełnienia wykroczeń z art. 86 § 1 i art. 90 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 821 ze zm.) i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 700 zł. [...] M.M. w dniu 16 grudnia 2017 r. pisemnym raportem poinformował Komendanta [...] o powyższym wyroku. Sąd Okręgowy [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o odmowie przyjęcia apelacji od powołanego wyżej wyroku. Tym samym wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] o ukaraniu wyżej wymienionego policjanta za wykroczenia stał się prawomocny. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony [...] M.M. w dniu 8 lipca 2018 r. W ocenie Komendanta [...], obwiniony nie wypełnił obowiązku określonego w § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, gdyż niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, nie poinformował w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenia, a więc o tym, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] o ukaraniu za wykroczenia stał się prawomocny. Stanowiło to przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Jednocześnie organ pierwszej instancji uznał, że działanie obwinionego nie polegało na umyślnym zaniechaniu, lecz na zawinionym niedopełnieniu obowiązku służbowego. Nie miał on bowiem na celu zatajenia faktu ukarania za popełnione wykroczenia, gdyż sporządził raport informujący o nieprawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w [...], jednak po uprawomocnieniu się tego wyroku nie sporządził raportu informującego przełożonego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenia. W konsekwencji Komendant [...], stosując zasady wymiaru kary dyscyplinarnej, odstąpił od ukarania obwinionego, biorąc pod uwagę nieznaczny stopień szkodliwości przewinienia, a także dotychczasowy przebieg jego służby. Na skutek wniesienia przez [...] M.M. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia uzupełnił ustalenia Komendanta [...] w zakresie stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że Komisariat Policji w [...] w dniu 23 lutego 2017 r. skierował do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o ukaranie wyżej wymienionego policjanta za popełnienie czynów z art. 86 § 1 i art. 90 Kodeksu wykroczeń. Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] marca 2017 r. wydał wyrok nakazowy sygn. akt [...] skazujący [...] M.M. za popełnienie zarzucanych mu we wniosku o ukaranie czynów. W dniu 19 kwietnia 2017 r. złożył on sprzeciw od wyroku nakazowego. W związku z tym Sąd Rejonowy w [...], po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] uznał [...] M.M. winnym popełnienia czynów stanowiących wykroczenia z art. 86 § 1 oraz art. 90 Kodeksu wykroczeń i wymierzył mu łącznie karę 700 zł grzywny, a także zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych w kwocie 170 zł. Zdaniem organu odwoławczego, obwiniony popełnił zarzucone mu przewinienie dyscyplinarne. O ukaraniu za wykroczenia "dowiedział się" w dniu 8 lipca 2018 r., a więc w dniu w którym odebrał postanowienie Sądu Okręgowego [...], na mocy którego wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] stał się prawomocny. Powyższą okoliczność potwierdza również to, że obwiniony nie informował przełożonego właściwego w sprawach osobowych o wydaniu wobec niego wyroku nakazowego, od którego złożył sprzeciw. Komendant Główny Policji wskazał na wyrażoną w art. 5 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 5 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia – zasadę domniemania niewinności obwinionego i stwierdził, że ukaranym za wykroczenie staje się z chwilą wydania prawomocnego wyroku skazującego, tj. wymierzającego karę określoną w art. 18 Kodeksu wykroczeń albo z chwilą uprawomocnienia się grzywny nałożonej w postępowaniu mandatowym określonym w rozdziale 17 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez obwinionego w odwołaniu, niezwiązanych bezpośrednio z postępowaniem dyscyplinarnym, stwierdził, że stanowią one jego subiektywną ocenę i nic nie wnoszą do rozpoznania sprawy pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego, a tym samym nie podlegają rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi M.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której w całości powtórzył zarzuty podane w odwołaniu. Wskazał, że korespondencja kierowana do niego z Sądu Rejonowego w [...] nie była mu doręczana w sposób prawidłowy, w związku z czym uchybił terminowi do złożenia apelacji od wyroku o ukaraniu go za przypisane mu wykroczenia. W ocenie skarżącego, został on bezpodstawnie uznany za winnego popełnienia wykroczeń w ruchu drogowym, albowiem ich nie popełnił. Końcowo zwrócił uwagę na możliwość istnienia związku pomiędzy prowadzonym wobec niego postępowaniem dyscyplinarnym a jego "konfliktem" z przełożonym. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Dodatkowo wskazał, że ustawodawca nakładając na policjantów obowiązek informowania o ukaraniu za wykroczenie odnosi się do prawomocnych rozstrzygnięć sądowych. Obowiązek ten został ustanowiony w celu umożliwienia przełożonym powzięcia wobec policjanta określonych kroków kadrowych. Gdyby wolą ustawodawcy było jedynie informowanie o zapadłym wyroku, chociażby nieprawomocnym, wówczas przepis uwzględniałby taką okoliczność, poprzez odmienną redakcję. Ukaranie wiąże się bowiem z możliwością wykonania kary i z tego powodu w zainteresowaniu prawodawcy nie tyleż pozostaje okoliczność wydania przez sąd nieprawomocnego rozstrzygnięcia, lecz możliwość wykonania wobec policjanta orzeczonej wyrokiem kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazano. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 tej ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy a także niedopełnienie obowiązków służbowych oraz przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Z art. 134i ust. 6 pkt 4 i 5 ustawy o Policji wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną oraz uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. Elementy te, uzupełnione o uzasadnienie prawne, zawiera także orzeczenie wydane w tym postępowaniu (art.135j ust. 2 pkt 4 i 6 cyt. ustawy). Z kolei w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres (art. 135l ust. 1 ustawy o Policji). Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że organ w toku postępowania dyscyplinarnego dokonuje oceny zebranego materiału dowodowego po kątem konkretnego opisu przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną. Sąd pierwszej instancji, przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdził, że postawiony skarżącemu zarzut przewinienia dyscyplinarnego oraz zapadłe w sprawie orzeczenia o uznaniu go winnym popełnienia zarzuconego mu czynu nie wyczerpywały znamion przewinienia dyscyplinarnego we wskazanym okresie, to jest w okresie od dnia 8 lipca do dnia 15 lipca 2018 r. Organ dyscyplinarny upatrywał naruszenia przez M.M. dyscypliny służbowej (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji), poprzez niedopełnienie obowiązku służbowego wynikającego z przepisu § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Przepis ten stanowi, że policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawodawca wprowadzając regulację zawartą w powołanym przepisie rozporządzenia nałożył na policjantów obowiązek niezwłocznego informowania o ukaraniu za wykroczenie, używając przy tym sformułowania "nie później niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zdarzenia". Przy czym nie sprecyzował formy, w jakiej ukaranie nastąpiło, jak również zapisów odnoszących się do prawomocności ukarania. Skoro prawodawca przy redagowaniu tego przepisu posłużył się wyłącznie pojęciem "zdarzenia", to przyjąć należy, iż chodzi o każdą formę ukarania za wykroczenie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, omawiane "zdarzenie" zawsze będzie polegało na samym fakcie ukarania za wykroczenie, a więc dla przykładu na nałożeniu na sprawcę wykroczenia mandatu za jego popełnienie, czy też wydaniu wyroku (w tym nakazowego) orzekającego grzywnę za wykroczenie, nie zaś na uprawomocnieniu się orzeczenia o ukaraniu. Kwestia zaś tego, czy owo "nałożenie" mandatu bądź "wydanie" orzeczenia było prawidłowe, a zatem czy istotnie ukarany był sprawcą wykroczenia, pozostaje poza zakresem normatywnym § 13 pkt 4 rozporządzenia. Obowiązkiem policjanta jest bowiem wyłącznie "poinformowanie" o ukaraniu za wykroczenie – nie później niż w ciągu 7 dni "od zaistnienia zdarzenia". Założyć należy, iż racjonalny prawodawca musiał zdawać sobie sprawę, że zdarzenie polegające na ukaraniu może stać się prawomocne w dacie znacznie późniejszej, co uprawnia do przyjęcia stanowiska, że świadomie wprowadził obowiązek informowania o "ukaraniu" za wykroczenie, nie zaś o "prawomocnym ukaraniu" za wykroczenie. Analiza przepisu § 13 pkt 4 rozporządzenia wskazuje zatem, że zdarzeniem rodzącym obowiązek policjanta powiadomienia przełożonego jest dzień wydania wyroku o ukaraniu za wykroczenie, a nie data prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o wykroczenie. W świetle takiej redakcji omawianego przepisu, kwestia "uprawomocnienia się" orzeczenia o ukaraniu za wykroczenie, a tym samym możliwość wykonania orzeczonej kary, pozostawała poza zainteresowaniem prawodawcy. Przedstawionemu stanowisku nie stoi naprzeciw podniesiona przez Komendanta Głównego Policji zasada domniemania niewinności wynikająca z przepisów art. 5 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Czym innym jest bowiem "zdarzenie" polegające na ukaraniu za wykroczenie, a czym innym uznanie winy sprawcy wykroczenia. Wprawdzie w świetle regulacji Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia nie można ukarać sprawcy bez dowiedzenia jego winy, to jednak mówiąc o "zdarzeniu" na gruncie § 13 pkt 4 cyt. rozporządzenia nie chodzi o udowodnienie sprawstwa popełnienia czynu wypełniającego znamiona wykroczenia. Prawodawcy konstruującemu ten przepis chodziło bowiem wyłącznie o wiedzę przełożonych na temat samego zdarzenia o ukaraniu, nie zaś o to, czy orzeczenie w tym przedmiocie stało się prawomocne i czy w związku z tym można wykonać orzeczoną karę. Założyć bowiem można, że prawodawca uznał za istotną wiedzę przełożonych na temat każdego ukarania za wykroczenie, niezależnie od tego, czy to ukaranie ostało się w instancyjnym toku postępowania, jak również od kiedy stało się ono prawomocne. Za prezentowanym stanowiskiem przemawia również użycie określenia "niezwłocznie". Daje ono podstawę do przyjęcia, że prawodawca przede wszystkim miał na względzie szybkość informowania o wymienionych tam zdarzeniach właściwego przełożonego. Gdyby jego wola była inna, to sprecyzowałby, czy chodzi wyłącznie o prawomocne ukaranie, mając na względzie okoliczność, że od samego zdarzenia ukarania za wykroczenie do jego uprawomocnienia może upłynąć znaczny okres czasu, nie licząc już przypadków, gdy to dopiero upływ określonych terminów odwoławczych, w sytuacji ich niewykorzystania, pozwala sądowi na nadanie wyrokowi klauzuli prawomocności. W tym ostatnim przypadku mogłaby się rodzić kolejna wątpliwość – od jakiej daty zaczyna biec siedmiodniowy termin, w którym policjant jest obowiązany poinformować przełożonego, tj. od dnia, w którym orzeczenie staje się prawomocne, od dnia wydania postanowienia sądu o stwierdzeniu prawomocności, czy też dopiero od dnia, w którym policjant dowiaduje się, że orzeczenie stało się prawomocne. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wyraził pogląd, że omawiany obowiązek został nałożony na policjantów "w celu umożliwienia przełożonym powzięcia określonych kroków kadrowych", przy czym nie precyzuje, na czym miałyby one polegać. Analiza pełnej redakcji § 13 rozporządzenia prowadzi zatem do jednoznacznego wniosku, że ratio legis tego przepisu polega jedynie na obowiązku o charakterze informacyjnym. Jak już wyżej wskazano, można założyć, że przełożony powinien mieć wiedzę w zakresie przypadków określonych w tym przepisie. Nie sposób się jednak doszukać się w ustawie o Policji takich kompetencji organów policyjnych, które dawałyby uprawnienie do podejmowania czynności służbowych wobec policjanta "prawomocnie ukaranego za wykroczenie". Przepisy odnoszące się do zawieszenia w czynnościach służbowych (art. 39 ustawy o Policji), jak i zwolnienia ze służby (art. 41 ustawy o Policji), odwołują się wyłącznie do prowadzenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a także skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, bądź popełnienie czynu o takich znamionach. Oczywiście można założyć, że sama wiedza przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zdarzeniu polegającym na ukaraniu za wykroczenie może zostać wykorzystana w ramach przysługujących mu kompetencji do kształtowania polityki kadrowej i dlatego – w świetle omawianej regulacji – istotna jest wiedza o każdym takim zdarzeniu, dająca możliwość monitorowania ostatecznego wyniku sprawy o wykroczenie. Nie można przy tym wykluczyć, że wiedza o takim zdarzeniu może zostać również wykorzystana dla oceny przesłanki "ważnego interesu służby", do czego organy policyjne są uprawnione w świetle art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Reasumując Sąd pierwszej instancji przyjął, że § 13 pkt 4 cyt. rozporządzenia odnosi się do "zdarzenia" ukarania za wykroczenie, nie zaś do "postępowania" w sprawie o wykroczenie, a zatem policjant jest obowiązany do informowania o każdym zdarzeniu ukarania za wykroczenie, bez względu na ostateczny wynik postępowania w sprawie o wykroczenie. W przedmiotowej sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym zasadnicze znaczenie dla postawienia [...] M.M. zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej, z uwagi na niedopełnienie obowiązku z § 13 pkt 4 cyt. rozporządzenia, miało ustalenie przez organ dyscyplinarny, kiedy zaistniało "zdarzenie" polegające na ukaraniu za wykroczenie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w stanie faktycznym niniejszej sprawy zdarzenie takie nastąpiło w dacie wydania wyroku nakazowego z dnia 22 marca 2017 r. Wprawdzie w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych sprawy brak jest tego wyroku nakazowego (znajduje się w nich natomiast pismo Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r. o doręczeniu odpisu tego wyroku M.M. – k. 53 akt adm.), to jednak z uwagi na to, że przedmiotowy wyrok nakazowy został mu doręczony w dniu 18 kwietnia 2017 r. (k. 56 akt adm.), jak również, że wystąpił on ze sprzeciwem z dnia 19 kwietnia 2017 r. od tego wyroku (k. 54 akt adm.), a także z uwagi na zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 kwietnia 2017 r. o przyjęciu sprzeciwu (k. 57 akt adm.), uznać należy, że skarżący został ukarany za wykroczenia wyrokiem nakazowym z dnia 22 marca 2017 r. W tej sytuacji, skoro wyrok nakazowy stanowił zdarzenie polegające na ukaraniu skarżącego za wykroczenia, obowiązkiem organów dyscyplinarnych było ustalenie, kiedy to zdarzenie "zaistniało", czego wymaga regulacja § 13 omawianego rozporządzenia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, mówiąc o "zaistnieniu" zdarzenia w kontekście obowiązku niezwłocznego o nim poinformowania właściwego przełożonego, należy mieć na względzie moment zaistnienia zdarzenia w świadomości M.M. Nie można bowiem przyjąć, że termin realizacji obowiązku informacyjnego zaczyna biec od momentu wydania wyroku nakazowego, gdyż następuje ono na posiedzeniu niejawnym, a tym samym policjant nie ma wiedzy o ukaraniu go za wykroczenie w tej dacie. Przyjąć zatem trzeba, że omawiany termin rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym policjant dowiaduje się o ukaraniu go za wykroczenie, co ostatecznie następuje w dniu doręczenia mu odpisu wyroku nakazowego. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy jest niesporne, że odpis wyroku nakazowego został skarżącemu doręczony w dniu 18 kwietnia 2017 r. (k. 56 akt adm.), a zatem od tej daty miał on obowiązek niezwłocznego powiadomienia przełożonego o zaistnieniu zdarzenia o ukaraniu go za wykroczenie, nie później niż w ciągu 7 dni. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M.M. powiadomił Komendanta [...] o nieprawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. – pisemnym raportem sporządzonym w dniu 16 grudnia 2017 r., z którym przełożony zapoznał się w dniu 22 grudnia 2017 r. (k. 8 akt adm.). Brak jest natomiast dowodu na to, że uprzednio poinformował właściwego przełożonego o ukaraniu za wykroczenia wyrokiem nakazowym z dnia 22 marca 2017 r., którego odpis został mu doręczony w dniu 18 kwietnia 2017 r. Oznacza to, że wprawdzie skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niepoinformowaniu niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenia, to jednak tego przewinienia nie dopuścił się w okresie od dnia 8 lipca do dnia 15 lipca 2018 r., a zatem w okresie wskazanym w postanowieniu o zmianie zarzutu dyscyplinarnego, jak również w orzeczeniach dyscyplinarnych. Tym samym uznanie go za winnego popełnienia zarzuconego czynu było pozbawione podstaw prawnych, gdyż zachowanie M.M. w okresie od dnia 8 do dnia 15 lipca 2018 r. nie wypełniało znamion zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wadliwość orzeczeń dyscyplinarnych w tym zakresie musiała doprowadzić do ich wyeliminowania z obrotu prawnego jako naruszających przepisy art. 135j ust. 1 pkt 2 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji. Wobec uznania, że przewinienie dyscyplinarne nastąpiło w innym okresie, aniżeli przyjęły to organy dyscyplinarne, Sąd obowiązany był skontrolować, czy postępowanie dyscyplinarne, które zostało wszczęte postanowieniem z dnia 8 listopada 2018 r., mogło być prowadzone, czy też upłynął już termin przedawnienia określony w art. 135 ust. 4 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tymi regulacjami, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie, jak to już wyżej wykazano, od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązku służbowego poinformowania o ukaraniu za wykroczenia do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego – upłynął ponad rok, co nakazuje jego umorzenie. Z tego względu Sąd – działając w oparciu o przepis art. 145 § 3 P.p.s.a. – był uprawniony do umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne na zasadzie art. 145 § 3 P.p.s.a., o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 3 P.p.s.a., poprzez wadliwe ich zastosowanie i uchylenie prawidłowego orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] oraz orzeczenia Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] i w konsekwencji umorzenie postępowania dyscyplinarnego, w wyniku błędnego ustalenia, iż organ naruszył art. 135j ust. 1 pkt 2 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, bowiem M.M. popełnił zarzucany mu czyn w innej dacie niż określona w zarzucie, pomimo iż prawidłowa wykładnia § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, wraz z wykładnią 94 § 1 K.p.w. w związku z art. 506 § 3 i § 6 K.p.k. oraz art. 82 § 2 K.p.w., prowadzi do wniosku, iż przez pojęcie "ukarania" należy rozumieć każdą z form wydania wobec obwinionego prawomocnego orzeczenia skazującego, wobec czego obowiązek ten powstanie po skazaniu policjanta za wykroczenie wyrokiem wydanym w wyniku utraty mocy prawnej przez wyrok nakazowy, co w efekcie oznacza, że nie doszło do naruszenia przez organ przepisów o przedawnieniu karalności, tj. art. 135 ust. 4 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a ponadto błędne wywiedzenie, iż skarżący został ukarany wyrokiem nakazowym, pomimo iż wyrok ten utracił moc; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 i art. 145 § 3 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] oraz orzeczenia Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w sposób zawężający, nie odnosząc się w uzasadnieniu wyroku i nie poddając analizie treści § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów w kontekście art. 506 § 3 i § 6 K.p.k. w zw. z art. 94 § 1 K.p.w. w związku z oraz art. 82 § 2 K.p.w.; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż nie zachodzi obowiązek powiadomienia o ukaraniu za wykroczenie w drodze wyroku skazującego w sytuacji, gdy wyrok ten został wydany w wyniku utraty mocy prawnej przez wyrok nakazowy na podstawie art. 506 § 3 i § 6 K.p.k. w zw. z art. 94 § 1 K.p.w., bowiem zdaniem Sądu obowiązek ten dotyczy tylko faktu ukarania w drodze wyroku nakazowego, pomimo iż obwiniony złożył od niego sprzeciw, podczas gdy prawidłowe odkodowanie w/w przepisu rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż obowiązek powiadomienia powstaje każdocześnie z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia skazującego, a zatem takiego, które podlega wykonaniu i mocą którego obwiniony zostaje ukarany za swój czyn. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi. Ponadto wniósł o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego według norm prawem przewidzianych oraz oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. M.M. we wniesionej osobiście odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. W konsekwencji, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Wprawdzie, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż rozważanie prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak w tej sprawie zestawienie zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazuje, że powinny być one rozpoznane łącznie. W świetle art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Stosownie do art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji, niedopełnienie przez policjanta obowiązku służbowego wynikającego z przepisu prawa jest naruszeniem dyscypliny służbowej za które odpowiada on dyscyplinarnie (art. 132 ust. 1 tej ustawy). Przepisem określającym obowiązek policjanta, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji jest m.in. § 13 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Przed dokonaniem interpretacji tego przepisu niezbędne jest przytoczenie brzmienia całego § 13 w/w rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o: 1) zmianie lub ustaleniu pisowni nazwiska lub imienia; 2) zmianie stanu cywilnego; 3) wszczęciu i zakończeniu postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego przeciwko niemu, małżonkowi lub dzieciom pozostającym na jego utrzymaniu; 4) ukaraniu za wykroczenie; 5) utracie uprawnienia lub prawa wykonywania zawodu lub czynności, które pozostają w bezpośrednim związku z zajmowanym stanowiskiem służbowym; 6) zmianie adresu miejsca zamieszkania; 7) urodzeniu się dziecka, przysposobieniu dziecka lub przyjęciu dziecka na wychowanie; 8) innych przypadkach, jeżeli przepisy odrębne tak stanowią. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nałożony na policjanta tym przepisem obowiązek niezwłocznego, nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o konkretnych zdarzeniach wymienionych w pkt 1-8, w tym o ukaraniu za wykroczenie (pkt 4) nie pozwala na uznanie, że fakt niesprecyzowania przez ustawodawcę w tym przypadku formy, w jakiej nastąpiło ukaranie za wykroczenie, pozwala na przyjęcie, że chodzi o każdą formę ukarania, nie zaś uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu. Zauważyć należy, iż przypadki wymienione w § 13 odnoszą się do zaistnienia określonych faktów. Wskazane w tym przepisie zdarzenia dotyczą faktów znanych policjantowi, gdyż wiążą się z jego działaniami bezpośrednio (np. zmiana lub ustalenie pisowni nazwiska lub imienia, zmiana stanu cywilnego, zmiana adresu zamieszkania) lub pośrednio i są przez niego uświadamiane jako pewien zaistniały skutek wprowadzający zmianę jego sytuacji prawnej (np. utrata uprawnienia lub prawa wykonywania zawodu lub czynności, przysposobienie dziecka, ukaranie za wykroczenie). O ile w przypadku pierwszej kategorii zdarzeń są one kreowane przez funkcjonariusza, o tyle w przypadku drugiej kategorii są one konstytuowane przez inny podmiot (np. sąd). Jednak w przypadku wszystkich tych prawnie relewantnych zdarzeń wskazanych w cyt. § 13 chodzi o fakty, które już zaistniały. W rozpoznawanej sprawie niezbędne stało się wyjaśnienie pojęcia "ukarania za wykroczenie". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN słowo "ukarać" oznacza "wymierzyć komuś karę". Kara to "środek wychowawczy stosowany wobec osoby, która zrobiła coś złego; środek represyjny względem osób, które popełniły przestępstwo". Oznacza to, że ukaranie polega na wydaniu takiego rozstrzygnięcia przez uprawniony do tego podmiot, które ma charakter represyjny wobec tego, do kogo jest skierowane. Wprawdzie w art. 82 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia jest mowa o wyroku skazującym, a w § 13 pkt 4 w/w rozporządzenia jest mowa o "ukaraniu za wykroczenie", to jednak z art. 57 § 1 tego Kodeksu wynika, że podstawę do wszczęcia postępowania przed sądem stanowi wniosek "o ukaranie" złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie, a w przypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 także wniosek złożony przez pokrzywdzonego. Analiza przepisu § 13 pkt 4 omawianego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że użyty przez ustawodawcę w omawianym rozporządzeniu zwrot "ukaranie za wykroczenie" jest tożsamy z sytuacją, kiedy właściwy sąd wydaje wyrok skazujący policjanta za popełnione wykroczenie. Przy czym podkreślić należy, iż chodzi tutaj wyłącznie o wyrok prawomocny, gdyż tylko takie orzeczenie jest ostateczne i wywołuje skutki prawne, przesądzając tym samym o winie policjanta. Wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, w tym przypadku należy brać pod uwagę treść art. 5 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a więc zasadę domniemania niewinności obwinionego. Poprzez "ukaranie za wykroczenie", o którym mowa w § 13 pkt 4 cyt. rozporządzenia, należy zatem rozumieć wydanie wobec policjanta prawomocnego wyroku skazującego za wykroczenie, a nie każdorazowego faktu jego "ukarania", niezależnie od trybu i instancji, w jakiej to nieprawomocne "ukaranie" nastąpiło. Jednocześnie wskazać należy, iż poprzez użyte w w/w przepisie, pojęcie "zdarzenia", od którego biegnie termin na wykonanie przez policjanta obowiązku niezwłocznego, nie później nie później niż w terminie 7 dni, poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenie, należy rozumieć moment uzyskania przez policjanta informacji, że wydany wobec niego wyrok skazujący za wykroczenie posiada przymiot prawomocności, czyli od jego "prawomocnego ukarania". Może się bowiem zdarzyć sytuacja, że policjant na dzień uprawomocnienia się wydanego wobec niego wyroku nie ma świadomości o tym fakcie, a zatem nie można nakładać na niego obowiązku zgłoszenia okoliczności, o której jeszcze nie ma wiedzy, tym bardziej, że niewykonanie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż następstwem dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów było nieprawidłowe uznanie, że termin dla realizacji przez M.M. obowiązku, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie rozporządzenia, tj. poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za popełnione wykroczenia rozpoczął swój bieg od dnia 18 kwietnia 2017 r., to jest od dnia doręczenia mu zapadłego w postępowaniu nakazowym wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydziału Karnego z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt [...]. Sąd pierwszej instancji przyjął bowiem, że wyrok nakazowy stanowił "zdarzenie polegające na ukaraniu skarżącego za wykroczenia", o którym dowiedział się on z datą doręczenia tego wyroku. Konsekwencją powyższego wadliwego ustalenia było stwierdzenie, że uznanie M.M. w postępowaniu dyscyplinarnym winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w okresie od dnia 8 lipca do dnia 15 lipca 2018 r. było pozbawione podstaw prawnych, gdyż jego zachowanie w tym okresie nie wypełniało znamion przewinienia dyscyplinarnego. Stanowiło to naruszenie przez organy dyscyplinarne art. 135j ust. 1 pkt 2 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji. Kolejnym następstwem tego wadliwego ustalenia było stwierdzenie, że skoro od dnia popełnienia przez wyżej wymienionego policjanta przewinienia dyscyplinarnego (liczonego od dnia 18 kwietnia 2017 r.) minął rok, to wszczęcie przez Komendanta [...] postępowania dyscyplinarnego postanowieniem z dnia 8 listopada 2018 r. stanowiło naruszenie art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne z tego samego powodu nie mogło być również przez organy prowadzone. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a, umorzył postępowanie dyscyplinarne. Tymczasem wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie na skutek wniesienia przez M.M. sprzeciwu od powyższego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] II z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt [...], doręczonego w dniu 18 kwietnia 2017 r., wyrok ten na, podstawie art. 506 § 3 i § 6 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 94 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, utracił moc i sprawa została rozpoznana w postępowaniu zwyczajnym. Sąd Rejonowy w [...] – wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] – uznał M.M. winnym popełnienia wykroczeń z art. 86 § 1 i art. 90 Kodeksu wykroczeń i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 700 zł, a także zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych w kwocie 170 zł. Od powyższego wyroku skazany wniósł apelację. [...] M.M. w dniu 16 grudnia 2017 r. pisemnym raportem poinformował Komendanta [...] o powyższym nieprawomocnym wyroku. Sąd Rejonowy w [...] zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2018 r. odmówił przyjęcia apelacji, a Sąd Okręgowy [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...] o ukaraniu wyżej wymienionego policjanta za wykroczenia stał się zatem prawomocny. Odpis przedmiotowego postanowienia został [...] M.M. doręczony w dniu 8 lipca 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrok nieprawomocny, o którym wyżej wymieniony policjant zawiadomił w dniu 16 grudnia 2017 r. Komendanta [...], nie był ukaraniem za wykroczenia. Uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – bieg określonego w tym przepisie terminu do wykonania przez [...] M.M. obowiązku poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenia rozpoczął się zatem od dnia 8 lipca 2018 r., tj. od uzyskania przez niego informacji, że wyrok skazujący za popełnione wykroczenia stał się prawomocny. W sprawie jest niesporne, że ten obowiązek nie został przez M.M. wykonany. Organy Policji były zatem uprawnione zarówno do wszczęcia przeciwko wyżej wymienionemu policjantowi postępowania dyscyplinarnego, jak i uznania winnym popełnienia zarzucanego czynu naruszenia dyscypliny służbowej i odstąpienia od ukarania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i 209 P.p.s.a. oraz 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.).