II FZ 195/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "P. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2228/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "P. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Zaskarżonym postanowieniem z 17 grudnia 2019 r., III SA/Wa 2228/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę "P. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej w skrócie: "spółka", "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 30 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2019 r. skarżąca została wezwana pismem z 21 października 2019 r. do usunięcia w terminie siedmiu dni braków formalnych skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie jej wniesienia. Powyższe wezwanie skarżąca otrzymała 16 listopada 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 41 akt sądowych). Skarżąca w odpowiedzi na wezwania sądu w piśmie z dnia 22 listopada 2019 r. wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie oraz podniosła, iż w załączeniu przesyła wydruk KRS, który ma moc dokumentu urzędowego. Do ww. pisma został dołączony jedynie jego odpis (bez wskazanego wydruku). Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że niewykazanie przy składaniu skargi oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie jej wniesienia stanowi brak formalny skargi, który może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania sądu. W rozpoznawanej sprawie sąd umożliwił uzupełnienie braku formalnego skargi, wskazując skarżącej właściwy sposób postępowania, wyznaczając 7-dniowy termin na jego uzupełnienie, liczony od dnia doręczenia wezwania oraz pouczając o rygorach niezastosowania się do ww. wezwania, tj. odrzuceniu skargi. Skarżąca pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie usunęła jednak braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie jej wniesienia. 3. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie żądając jego uchylenia w całości. Zdaniem strony orzeczenie sądu pierwszej instancji narusza: 1) art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.), poprzez uznanie, iż przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, ma obowiązek wykazać swoje umocowanie przy pierwszej czynności w postępowaniu wyłącznie dokumentem w formie papierowej, podczas gdy przepis ten nie stanowi szczegółowo o formie dokumentu wykazującego umocowanie w rozumieniu art. 29 p.p.s.a., a tym samym dopuszcza zarówno formę papierową jak i elektroniczną mającą w świetle przepisu art. 4 ust 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym moc dokumentu urzędowego, przy czym elektroniczny rodzaj dokumentu jakim jest odpis elektroniczny z Krajowego Rejestru Sądowego opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym certyfikatem, zachowuje charakter formy pisemnej dowodu umocowania, będąc dokumentem, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., stanowiąc przy tym załącznik do pisma procesowego jakim jest w przedmiotowym postępowaniu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wymaga formy papierowej i odręcznego podpisu jak sama skarga jako pismo w rozumieniu art. 46 p.p.s.a.; 2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż brak formalny skargi w zakreślonym przez Sąd terminie nie został przez stronę skarżącą uzupełniony, gdyż nadesłany dokument nie spełnia wymogu uzupełnienia braku formalnego skargi, w sytuacji gdy w wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia strona skarżąca uzupełniła brak formalny skargi w postaci dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony, poprzez złożenie do akt sprawy odpisu aktualnego z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, 3) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie charakteru odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w świetle przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez zajęcie stanowiska przez stronę skarżącą zawierającym stwierdzenie o prawidłowym uzupełnieniu braku formalnego skargi poprzez złożenie odpisu aktualnego z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że w świetle art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do dokumentów tych zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), o którym mowa w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, a od dnia 1 stycznia 2012 r. także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 4a tej ustawy, względnie uchwały odpowiednich organów osoby prawnej podjęte w trybie określonym przepisami Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3 (są to odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz informacje z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej – vide art. 4 ust. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Brak formalny skargi w postaci niedołączenia do złożonej skargi odpisu z KRS podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Nieuzupełnienie takiego braku formalnego, poprzez nieprzedłożenie stosownego dokumentu w wyznaczonym terminie, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na dzień podpisania skargi – odpisu z KRS z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi, a także została pouczona o skutkach niezastosowania się do tego wezwania w zakreślonym terminie. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, spółka do pisma z dnia 22 listopada 2019 r. nie dołączyła ani wydruku komputerowego aktualnych informacji o spółce z Krajowego Rejestru Sądowego, ani żadnego innego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na dzień podpisania skargi. Jak już wskazano powyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje mocy dowodowej dokonanego przez stronę postępowania sądowego samodzielnie wydruku danych z Krajowego Rejestru Sądowego. W rozpoznawanej sprawie jednakże pismo z 22 listopada 2019 r. nie zawierało takiego załącznika. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że powyższego stanowiska co do konieczności uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi przez skarżącą spółkę nie zmienia treść przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, normujących kwestię (powszechnego) dostępu (i jego skutków) do treści ujawnionych w Rejestrze, w tym art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1, art. 16 czy art. 4 ust. 4a ww. ustawy. Przepisy te nie czynią "pustą" normy zawartej w art. 29 p.p.s.a. Dostępność do KRS nie oznacza bowiem, że sąd ma co do zasady zastępować strony w ich obowiązkach procesowych, tj. uzupełniać braki formalne składanych pism. Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Co prawda sąd może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów (por. postanowienie NSA z 15 maja 2019 r., II OZ 422/19, publik. CBOSA). W konsekwencji, wobec prawidłowego doręczenia wezwania z 21 października 2019 r. (k. 39 i 41 akt sądowych) i nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie skargi o stosowny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia bezzasadności zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.