II OSK 3226/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-17
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Jerzy Stelmasiak, Kazimierza Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy przeznaczony na obsługę pasieki i suszarnię ziół, zlokalizowany w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora, może być uznany za służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, stanowiącej wyjątek od zakazu budowy na obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Sąd podkreślił, że pojęcie 'racjonalna gospodarka rolna' wymaga racjonalnych działań ekonomicznych, opartych na nowoczesnych metodach i zgodnych z zasadami ochrony środowiska, a przedstawione przez skarżącego dowody (niewielka liczba rodzin pszczelich, brak uprawy ziół, rekreacyjny charakter działek) nie potwierdzają profesjonalnego charakteru działalności rolniczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczego przeznaczonego na obsługę pasieki i suszarnię ziół. Budynek miał być zlokalizowany na działkach położonych w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora, na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]" oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000. Organy ochrony środowiska odmówiły uzgodnienia, uznając, że inwestycja koliduje z zakazem budowy w pasie 100 m od linii brzegowej, a planowana działalność nie stanowi racjonalnej gospodarki rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierza Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2294/17 w sprawie ze skargi R.G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 13 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.G. (dalej: skarżący) na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 23 grudnia 2015 r. Wójt Gminy [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia na działkach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie [...], gmina [...].
Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku odmówił uzgodnienia projektu decyzji przedłożonego przez Wójta Gminy [...].
Organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]" oraz w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "Pojezierze [...]" (kod obszaru PLH 200007). Na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]" obowiązują zakazy wynikające z uchwały Nr XII/94/15 Sejmiku Województwa Podlaskiego z 22 czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]" (Dz.Urz. Województwa Podlaskiego z 26 czerwca 2015 r. poz. 2122; dalej: uchwała). Zdaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku, planowana inwestycja koliduje z jednym z tych zakazów dotyczącym lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Wyrokiem z 17 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1725/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Ponownie rozpoznając sprawę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 8 stycznia 2016 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że działki nr 42/14 i 42/16, a tym samym budynek zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, w całości znajdują się w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora [...].
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że inwestycję określono jako budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia, natomiast rodzaj zabudowy określono jako zabudowa zagrodowa. Budynek ma służyć obsłudze pasieki oraz jako suszarnia ziół na poddaszu. W ocenie organu, wyjątek z § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały, dotyczy tylko racjonalnej gospodarki rolnej. Za racjonalną gospodarkę rolną należy uznać gospodarkę rolną prowadzoną zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, co wynika z art. 3 pkt 1 i art. 5 pkt 28 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r. poz. 2134 ze zm.; dalej: u.o.p.). W pojęciu "racjonalnej gospodarki rolnej" mieszczą się inwestycje, których lokalizacja – ze względu na charakter i cele, którym obiekt budowlany ma służyć – jest możliwa i uzasadniona wyłącznie na działce znajdującej się w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jeziora i innych zbiorników wodnych. Przewidziane w uchwale odstępstwo od zakazu uzasadnione racjonalną gospodarką rolną obejmuje sytuacje, gdy względy racjonalnej gospodarki przemawiają za zlokalizowaniem danej inwestycji z naruszeniem konkretnego zakazu. W ocenie organów, odstępstwo to nie znajdzie zastosowania w tej sprawie.
Organ wskazał, że wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z 17 października 2016 r. zlecił Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Białymstoku przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Organ I instancji przeprowadził wizję lokalną w celu ustalenia charakteru budynku gospodarczego oraz sposobu zagospodarowania przedmiotowych działek. Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wystąpił do Powiatowego Inspektora Weterynarii w [...] o udzielenie informacji, czy w ewidencji prowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] zarejestrowana jest pasieka prowadzona przez skarżącego. W wyniku wizji lokalnej ustalono, że budynek murowany znajduje się w odległości około 30 m od linii brzegowej jeziora. W budynku stwierdzono sprzęt związany z prowadzeniem pasieki (miodziarka, ramki, odymiacz, strój ochronny, skrobaki, naczynia oraz sita). W budynku stwierdzono również leżące na podłodze zioła (pokrzywa, mięta, skrzyp, rumianek, chaber oraz kilka kostek siana). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego w ulach obecnie przebywa 6 rodzin pszczelich. Ponadto skarżący poinformował, że od dwóch lat nie prowadzi uprawy ziół ze względu na brak możliwości dojazdu spowodowanego konfliktem międzysąsiedzkim.
Z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z 20 marca 2017 r. wynika, że w 2013 r. skarżący zgłosił prowadzenie pasieki w miejscowości [...], gmina [...]. Natomiast dopiero w dniu 17 marca 2017 r. zgłosił zmianę lokalizacji tej pasieki na [...], gmina [...].
W ocenie organu odwoławczego, z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy budynek nie służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej w zakresie hodowli pszczół i ekologicznej uprawy, zbioru i suszenia ziół. Powołując się na literaturę organ wskazał, że pod pojęciem "racjonalna gospodarka rolna" należy rozumieć racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, czyli gospodarkę rolną opartą na nowoczesnych naukowych metodach, zasadach i technologiach, wskazanych jako dobre praktyki rolnicze i spełniającą wymogi wzajemnej zgodności, także zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Termin ten powinien być odnoszony do takiego sposobu prowadzenia działalności w rolnictwie, który nie stoi w sprzeczności z celami ochronnymi ustanowionymi w przewidzianej przez prawo formie na danym obszarze.
Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, przedmiotowy budynek służy wyłącznie prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej polegającej m.in. na prowadzeniu hodowli pszczół zaliczanej do działów specjalnych produkcji rolnej. Definicję działów specjalnych produkcji rolnej zawiera art. 2 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3a powyżej przywołanej ustawy nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do ustawy. W przypadku pasiek wartość ta wynosi 80 rodzin pszczelich.
Ponadto organ wskazał, że stan zagospodarowania działek potwierdza, że skarżący nie prowadzi uprawy ziół na omawianych działkach. Działki te porośnięte są jedynie trawą oraz w okolicach murowanego budynku, ozdobnymi tujami i jałowcami.
Odnosząc się do suszenia ziół w budynku Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że zioła znajdujące się w budynku są w małej ilości, w stanie suchym, a ich ułożenie w pomieszczeniach na posadzce nie świadczy o profesjonalnej działalności w tym zakresie. Wygląd budynku, sposób jego wykończenia zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz, a także sposób zagospodarowania terenu wskazują na typowo rekreacyjny charakter działek.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku wydanym uprzednio w sprawie. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu w zakresie rozumienia pojęcia "racjonalna gospodarka rolna". Sąd I instancji nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących kwalifikowania działalności skarżącego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Sądu I instancji, wielkość działalności prowadzonej przez skarżącego na należących do niego działkach (w tym nawet przy uwzględnieniu jej rozszerzenia na działki wydzierżawione nr [...], które jak wynika z załącznika graficznego nr 1 do projektu decyzji o warunkach zabudowy mają powierzchnię zbliżoną do działek skarżącego), jak również ich położenie na cyplu, jest ograniczona. Powołując się na źródła internetowe Sąd I instancji stwierdził, że na 1 km terenu nie może znajdować się więcej niż 6–7 rodzin pszczelich. Oznacza to, że położenie działek skarżącego i ich wielkość znacznie ogranicza możliwości rozwoju prowadzonej działalności i to zarówno w zakresie hodowli pszczół, jak i ziół. Sąd I instancji podzielił także ocenę organu w zakresie działalności skarżącego polegającej na suszeniu ziół.
Sąd I instancji wskazał także, że przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu inwestycji tam zlokalizowanych, powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów zawartych w aktach prawa miejscowego wyznaczających inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego.
Po pierwsze, art. 21 Konstytucji RP przez nieuprawnioną ingerencję Sądu I instancji w prawo własności i ograniczenie wykonywania prawa własności działek nr [...] w zakresie sposobu gospodarczego wykorzystania i zabudowy tych działek dla celów prowadzenia, zgodnej z celami ochrony przyrody racjonalnej gospodarki rolnej w zakresie hodowli pszczół, uprawy i suszenia ziół. Ogranicza to ponad niezbędną potrzebę prawo skarżącego do korzystania ze swojej własności.
Po drugie, art. 2 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 8 u.o.p. oraz § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały Nr XII/94/15 Sejmiku Województwa Podlaskiego z 22 czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]". Polegało to na niezastosowaniu ustawowej definicji "racjonalna gospodarka rolna".
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, zasady legalizmu zdefiniowanej w art. 6 k.p.a. i zasady prawdy obiektywnej zdefiniowanej w art. 7 k.p.a. Polegało to na zastosowaniu do oceny prawnej ustawowej definicji pojęcia "specjalne działy produkcji rolnej" z art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zamiast zdefiniowanego w ustawie o ochronie przyrody pojęcia "racjonalna gospodarka rolna".
Po drugie, art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez niewykonanie zarówno przez organ, jak też przez Sąd I instancji, zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2016 r. w sprawie sygn. akt. IV SA/Wa 1725/17.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, należy podkreślić, że Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę stanu faktycznego ustalonego przez właściwe organy, ponieważ samodzielnie go nie ustala, jak i oczywiście nie stosuje przepisów k.p.a. Dlatego też brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 6 k.p.a. w zakresie naruszenia zasady legalizmu jak i naruszenia zasady prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 k.p.a. Oznacza to, że nie jest również zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi nieprawidłowe zastosowanie w tej sprawie ustawowej definicji pojęcia "specjalne działy produkcji rolnej" z art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zamiast zdefiniowanego w u.o.p. pojęcia "racjonalna gospodarka rolna". Wynika to z tego, że właśnie na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 8 u.o.p. wydany właśnie został § 4 ust. 1 pkt 7a uchwały Nr XII/94/15 Sejmiku Województwa Podlaskiego z 22 czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze [...]". Ustawodawca zezwala bowiem na wprowadzenie na obszarze chronionego krajobrazu zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów, które służą prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej i leśnej lub rybackiej. Dlatego też § 4 pkt 7a tejże uchwały Sejmiku Województwa Podlaskiego z 22 czerwca 2015 r., wydany na materialnoprawnej podstawie z art. 24 ust. 1 pkt 8 u.o.p., nie naruszył ustawowego zakazu przez wprowadzenie zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej jeziora [...]. W tej sprawie dotyczy to odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w przedmiocie legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem bez podpiwniczenia. Oznacza to, że jest to zabudowa zagrodowa – projektowana na działkach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie [...], gmina [...], która w całości jest położona w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora [...], a przedmiotowy budynek gospodarczy miałby służyć obsłudze pasieki, jak również jako suszarnia ziół na poddaszu.
Po drugie, wbrew zarzutowi kasacyjnemu Sąd I instancji ponownie orzekając w tej sprawie nie naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ prawidłowo skontrolował realizację wytycznych, które sformułował prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1725/16, a które właściwie zrealizował organ odwoławczy, zlecając m.in. przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego postępowania dowodowego. Z ustaleń oględzin dokonanych przez organ pierwszej instancji jednoznacznie wynika bowiem rodzaj danego budynku gospodarczego jak i aktualny sposób zagospodarowania działek nr [...], oraz oczywiście, że przedmiotowy murowany budynek gospodarczy jest położony w odległości zaledwie około 30 m od linii brzegowej jeziora [...]. Ponadto ustalono, że w tym budynku gospodarczym jest sprzęt związany z prowadzeniem pasieki, taki jak miodziarka, ramki, odymiacz, strój ochronny, naczynia i sita. Jednocześnie stwierdzono, że na podłodze są zioła, a więc pokrzywa, mięta, skrzyp, rumianek, chaber oraz kilka kostek siana. Natomiast z oświadczenia skarżącego wynika, że w ulach obecnie przebywa 6 rodzin pszczelich, a także, że od dwóch lat już nie prowadzi uprawy ziół z powodu braku możliwości dojazdu spowodowanego konfliktem międzysąsiedzkim. Natomiast już z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z 20 marca 2017 r. wynika, że skarżący w 2013 r. zgłosił prowadzenie pasieki w miejscowości [...], gmina [...], a dopiero w dniu 17 marca 2017 r. zgłosił zmianę lokalizacji tej pasieki na [...], gmina [...]. Dlatego też, biorąc pod uwagę występujące w tej sprawie okoliczności prawne i faktyczne, Sąd I instancji słusznie orzekł, że należy podzielić stanowisko organu odwoławczego wynikające z zebranego materiału dowodowego, że dany budynek gospodarczy jednak nie służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej dotyczącej hodowli pszczół i ekologicznej uprawy, zbioru i suszeniu ziół. Należy bowiem zaznaczyć, że zakres przedmiotowy pojęcia "racjonalna gospodarka rolna" obejmuje racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, czyli powinna to być gospodarka rolna oparta na odpowiednich naukowych metodach, zasadach i technologiach, które są uznane jako dobre praktyki rolnicze jak i spełniające wymagania wzajemnej zgodności, zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Jest to także taki sposób prowadzenia tego rodzaju działalności rolniczej, który nie jest sprzeczny z celami ochronnymi ustanowionymi w przewidzianej przez ustawodawcę formie na określonym obszarze specjalnym o charakterze przyrodniczym.
Także stan zagospodarowania działek potwierdza, że skarżący nie prowadzi uprawy ziół na przedmiotowych działkach, działki zaś są porośnięte tylko trawą, a w okolicach murowanego budynku ozdobnymi tujami i jałowcami. Natomiast odnośnie suszenia ziół w danym budynku, ponownie przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zioła będące w budynku są w małej ilości oraz w stanie suchym, a także ich ułożenie w pomieszczeniach budynku na posadzce nie świadczy o profesjonalnej w tym zakresie działalności rolniczej. Z kolei wykończenie budynku, zarówno z zewnątrz i wewnątrz, jak i otaczający je sposób zagospodarowania terenu świadczą o rekreacyjnym, a nie rolnym charakterze przedmiotowych działek.
Po trzecie, biorąc pod uwagę oświadczenie skarżącego, że dany budynek gospodarczy służy tylko prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej polegającej m.in. na prowadzeniu hodowli pszczół to jest ona zaliczana do działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu art. 2 ust. 3 cyt. ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3a cyt. ustawy nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do ustawy, a w przypadku pasiek wartość ta wynosi 80 rodzin pszczelich. Oznacza to, że Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że rozmiar prowadzonej przez skarżącego tego rodzaju działalności na przedmiotowych działkach, jak i ich położenie na cyplu oraz nawet przy przyjęciu jej rozszerzenia także na działki nr 42/15 i 42/17, które jak wynika z załącznika graficznego nr 1 do projektu decyzji o warunkach zabudowy mają powierzchnię zbliżoną do działek skarżącego, jest ograniczony. Należy również zaznaczyć, że właśnie na 1 km terenu nie może znajdować się więcej niż 6–7 rodzin pszczelich. Oznacza to, że lokalizacja powyższych działek skarżącego i ich wielkość znacząco ogranicza możliwość rozwoju prowadzonej działalności rolnej w zakresie hodowli pszczół, jak i uprawy ziół oraz planowanej działalności polegającej na suszeniu ziół.
Należy także zaznaczyć, że powyższe odstępstwo od zakazu budowy powinno być również zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 5 pkt 28 u.o.p. Dlatego też także z tej przyczyny brak jest przesłanek do uznania, że jest to tego rodzaju racjonalna gospodarka rolna, która musi być prowadzona w danym budynku gospodarczym położonym w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej jeziora Dymitrowo, jako odstępstwo od zakazu budowy w świetle § 4 ust. 7a cyt. uchwały Sejmiku Województwa Podlaskiego.
Po czwarte, w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 21 Konstytucji RP, przy czym art. 21 ust. 1 stanowi, że ochronie podlega własność i prawo dziedziczenia. Natomiast już art. 21 ust. 2 Konstytucji RP stanowi tylko, że wywłaszczenie jest dozwolone jeżeli jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, czyli w tej sprawie nie ma ten przepis zastosowania. Ponadto ograniczenie prawa własności jest jednak dopuszczalne zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, czyli zasadą proporcjonalności, jeżeli jest to konieczne m.in. dla ochrony środowiska, a więc prawidłowo w tej sprawie nastąpiło to na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 8 u.o.p.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło