II SA/Gl 1501/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w C. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala sprzeciw Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 7, art. 10 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 104, art. 127 – 130 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 83b ust. 1, art. 83c ust. 1, 3, 4, art. 83d ust. 1, 2 ,4 i 5, art. 84 ust 1, 2, 3, 4, art. 85 ust. 1, 4b, art. 86 ust. 1 pkt 4, pkt 7 lit. a i b, pkt 8, pkt 10, pkt 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm. – dalej u.o.p.) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330), po rozpatrzeniu wniosku zezwolił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w C. (dalej - wnoszący sprzeciw) na usunięcie 1327 sztuk drzew oraz 26 metrów kwadratowych powierzchni pokrytej krzewami z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. (działka nr 1), w terminach pomiędzy 16 października 2019 r. do 28 lutego 2020 r. lub od 15 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Ostateczny termin usunięcia drzew w razie ich nieusunięcia w powyższych terminach, do dnia 31 grudnia 2022 r., pod warunkiem uzyskania nowej zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na zniszczenia gniazd i siedlisk zwierząt objętych ochroną gatunkową (pkt 1). Jednocześnie wskazano na szczegółowe obowiązki strony. W uzasadnieniu podano, że przyczyną usunięcia drzew i krzewów jest planowane przystąpienie do realizacji inwestycji budowlanej pn. "Budowa kompleksu budynków handlowo-usługowych". Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego, w ocenie organu, wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów jest zasadne. Strona realizuje prawo własności. Pismem z dnia 9 lipca 2019 r. Stowarzyszenie "B" z siedzibą w C. wniosło odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu podano m. in., że zgoda na usunięcie drzew obejmuje także te, które znajdują się poza granicą działki, w pasach zieleni, a wskazana wycinka odbyłaby się ze szkodą dla mieszkańców i spowodowałaby nieodwracalną stratę w systemie biologicznym tego terenu. Nakazane nasadzenia nie zniwelują szkody, jaka ma powstać. Jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił decyzji środowiskowej. Prezydent Miasta C. nie skorzystał z sugestii organizacji pozarządowych i społeczności broniących tego terenu przed zabudową, by zamienić działkę na inną na terenie miasta, gdzie inwestor mógłby z powodzeniem realizować swoje plany biznesowe związane z budową domów lub marketów. W raporcie o stanie miasta C. za rok 2018 na stronie 177 wyraźnie napisano, że miasto posiada dostateczną ilość terenów pod budownictwo mieszkaniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skala naruszeń, których dopuścił się organ I instancji uniemożliwia przeprowadzenie przez SKO postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Ponadto, organ I instancji nie rozstrzygnął sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sposób wyczerpujący, a uzupełnienie tego materiału przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym, byłoby nadmiernie utrudnione i godziłoby w zasadę dwuinstancyjności. Wskazano, że organ I instancji nie przeprowadził czynności wyjaśniających celem zbadania kwalifikacji wnioskowanych do usunięcia drzew. Posiadacz nieruchomości winien we wniosku prawidłowo zakwalifikować wnioskowane drzewa oraz krzewy, a następnie badanie obwodu drzewa (powierzchni krzewów) winien przeprowadzić właściwy w sprawie organ, celem weryfikacji przedstawionego przez stronę pomiaru. Przy tym, w myśl przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p., pomiar ten ma być dokonywany na wysokości 5 cm, gdy chodzi o drzewa. W przypadku zatem stwierdzenia w toku prowadzonego postępowania, że wnioskowane do usunięcia drzewo na wysokości 5 cm nie przekracza odpowiednio: 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew, organ prowadzący sprawę winien umorzyć postępowanie w tym zakresie. Organ I instancji nieprawidłowo rozpoznał kwestię nałożenia na stronę obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych, gdyż ma ona charakter uznaniowy i powinna być wyważona w zakresie interesu wnioskodawcy, jak i publicznego, a organ I instancji nie wykazał kryterium, jakim się kierował. Organ nie odniósł się w ogóle do interesu społecznego, stwierdzając tylko, że wnoszący sprzeciw realizuje swoje prawo własności. Decyzja zezwalająca na usuniecie drzew i krzewów ma charakter uznaniowy, a zatem rozstrzygnięcie takie musi mieścić się w granicach uznania administracyjnego, którymi są interes społeczny oraz słuszny interes strony wnioskującej o wydanie zezwolenia. Pismem z dnia 29 października 2019 r. ww. Spółka złożyła sprzeciw na ww. decyzję, zaskarżając ją w całości. Zarzucono jej: - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a., przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, - naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez organ II instancji, iż organ I instancji naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., a także poprzez rozpatrzenie przez organ II instancji materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób dowolny oraz wybiórczy, bez uwzględnienia, iż organ I instancji przeprowadził kilka razy oględziny nieruchomości, szczegółowo zinwentaryzował stan nieruchomości oraz wyczerpująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, - naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z 15 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji kasatoryjnej, mimo obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy i możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Wobec powyższego wnoszący sprzeciw wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji było kompletne i doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stąd też nie są konieczne ponowne oględziny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, to organ II instancji mógł przeprowadzić oględziny na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., gdyż nie dotyczyłyby one całego stanu drzew wskazanych do usunięcia. Równocześnie ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do kwestii sposobu wykonania pomiarów wnoszący sprzeciw podał, że przepisy prawa nie przewidują obowiązku wykonania takiej czynności w trakcie oględzin. Celem oględzin jest jedynie ustalenie występowania gatunków chronionych. Stąd też organ I instancji nie miał obowiązku ustalenia obwodu pnia drzew na wysokości 5 cm i okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozpatrzenia sprawy. Ponadto, wnoszący sprzeciw składał oświadczenie o tytule prawnym władania nieruchomością. Przedłożone przez niego oświadczenie zawierało informację, iż jest on świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Należy podkreślić, że wnoszący sprzeciw pobrał wzór podania o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa w wersji elektronicznej z Systemu Elektronicznej Komunikacji Administracji Publicznej organu administracji publicznej. Wzór podania zawierał omyłkę pisarską, dotyczącą górnej granicy kary za przestępstwo z art. 233 k.k. Skorzystanie ze wzoru, zamieszczonego przez organ administracji publicznej, nie powinno powodować niekorzystnych konsekwencji po stronie wnoszącego sprzeciw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach pismem z dnia 12 listopada 2019 r., stanowiącym odpowiedź na sprzeciw, wniosło o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a zarzuty sprzeciwu uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - zwana dalej "ustawą nowelizującą". Wprowadziła ona zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1), skróceniu uległy też terminy procesowe (art. 64c § 1, art. 64c § 4, art. 64d § 1 p.p.s.a.). W uzasadnieniu do wprowadzonych zmian czytamy m. in., że rozwiązanie przewidziane w art. 64a-64e p.p.s.a. wprowadza szybszy i mniej skomplikowany od procedury skargowej tryb zaskarżania, celem likwidowania przejawów przewlekłości postępowania. Powinno to przyczynić się do zmniejszenia liczby rozstrzygnięć kasatoryjnych, wydawanych przez organ odwoławczy zbyt pochopnie, mimo obiektywnej możliwości załatwienia sprawy merytorycznie. Sprzeciw powinien zatem mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego, merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Punktem wyjścia i wyłączną podstawą oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia musi być zatem treść art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W tym kontekście należy przypomnieć, że obecne brzmienie art. 138 §2 k.p.a. obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Z uzasadnienia projektu ówczesnej ustawy nowelizującej wynikało, iż celem tej zmiany było przede wszystkim zwiększenie skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnych (stanowiących wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy), gdyż poprzednia redakcja przepisu wydawała się zbyt szeroka i w niej należało upatrywać głównej przyczyny nazbyt częstego wykorzystywania przepisu w praktyce, czemu nie była w stanie zaradzić krytyka ze strony judykatury i doktryny. W założeniu ustawodawcy wprowadzona zmiana miała ograniczyć możliwość podejmowania decyzji kasacyjnych jedynie do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. A. Golęba, Komentarz do art. 138 k.p.a.; w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX-el., teza 17). Dokonując analizy treści omawianego przepisu NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12, zwrócił uwagę, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z kolei w wyroku NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II OSK 261/15, zwraca się uwagę, że "Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. (...) Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty". Ma zatem rację SKO, że punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie wątpliwości co do stanu faktycznego. Wydanie decyzji kasatoryjnej podyktowane jest koniecznością konwalidowania uchybienia organu I instancji, polegającego na niedokładnym ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek wskazanych tam podmiotów. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych (art. 83c ust. 1 u.o.p.). Z kolei według art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się m. in. do drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew; Jest oczywistym, że przepis ten, przywołany powyżej jedynie skrótowo, wprowadza normę powszechnie obowiązującą, istotną z punktu widzenia ustaleń organów, które winny działać nie tylko na wniosek, ale i w określonych sytuacjach również z urzędu. Art. 7 k.p.a. stanowi bowiem, że "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Co więcej, organy powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Skoro tak, to zasadne jest stanowisko SKO, że konieczne było dokonanie precyzyjnych ustaleń także w zakresie istotnym dla zastosowania art. 83f ust. 1 u.o.p. Słusznie również zwrócono uwagę, że decyzja powinna być wyważona w zakresie interesu zarówno wnioskodawcy, jak i publicznego, a organ I instancji skupił się jedynie na interesie indywidualnym skarżącej Spółki i jej prawie własności. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego, wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody, z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa materialnego, a rozważania te w oczywisty sposób muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji – art. 107 §3 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1338/18). Co więcej, organ administracji, działając w granicach uznania administracyjnego, powinien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Przewidziane w art. 83 ust. 1 u.o.p. zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew, jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2018 r., II SA/Lu 691/18). Podobnie orzeczono w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. II OSK 535/16: "(...) wyrażenie zgody na wycięcie drzew, jak i warunki, na jakich usunięcie drzew jest możliwe, pozostawione jest uznaniu administracyjnemu. (...) organ, działając w ramach uznania administracyjnego, może uwzględnić wniosek o usunięcie drzew lub odmówić wyrażenia zgody, jak również uzależnić wydanie zezwolenia od przesadzenia drzew w inne miejsce lub zastąpienia drzew wycinanych innymi drzewami w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew. (...) organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ - działając w ramach uznania - winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela." Decyzje uznaniowe podlegają kontroli przez sądy administracyjne, choć kontrola ta jest specyficzna, bowiem Sąd nie może odbierać organowi prawa do takiego uznania. Zostało ono bowiem nadane administracji przez ustawodawcę (por. np. wyrok TK z 29 września 1993 r., sygn. K 17/92, OTK 1993, nr 2, poz. 33). Kontrola sądowa sprowadza się w istocie do ustalenia, czy dochowano reguł proceduralnych przy wydawaniu decyzji i czy granice uznania nie zostały przekroczone (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2005 r., OSK 1026/04). Aby rozstrzygniecie uznaniowe mogło być zaakceptowane, musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stany faktycznego i prawnego oraz należycie uzasadnione. Tych elementów w postępowaniu organu I instancji zabrakło. Stąd SKO słusznie uchyliło skarżoną decyzję. Ilość uchybień organu I instancji nie pozwalała na konwalidowanie błędów przed SKO. Naruszono by bowiem zasadę dwuinstancyjności (art. 78 Konstytucji). Skoro Sąd wypowiada się jedynie co do zasadności zastosowania art. 138 §2 k.p.a., stąd nie może odnosić się merytorycznie w zakresie podnoszonym w skardze (zob. art. 64e p.p.s.a.). Te kwestie będą podlegały weryfikacji na kolejnych etapach sprawy, po przeprowadzeniu kompletnego postępowania dowodowego. Jest tak, gdyż w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3). Stąd czynienie jakichkolwiek merytorycznych ocen i związanie nimi na przyszłość (art. 153 p.p.s.a.) mogłoby naruszyć prawa pozostałych stron, które w niniejszym postępowaniu sądowym z woli ustawodawcy nie uczestniczą. Byłoby to naruszenie ich prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz standardów unijnych, związanych z funkcjonowaniem państwa prawa. Kwestie merytoryczne będą przedmiotem oceny prawnej organów w toku dalszego postępowania i po jego zakończeniu ewentualnie staną się przedmiotem kontroli przez WSA, w razie wniesienia skargi. Obecnie Sąd nie może przesądzać treści rozstrzygnięcia organu. Postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone wszechstronnie i wnikliwie (art. 7 i 12 § 1 k.p.a.), przy zastosowaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, pozwalających ustalić stan faktyczny oraz prawny. Sąd nadto nie może za organy czynić ustaleń faktycznych, które są konieczne, by dokonać prawidłowej oceny prawnej. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 §2 k.p.a., przez co sprzeciw podlegał oddaleniu w trybie art. 151a §2 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.