III FSK 2352/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-03
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jolanta Sokołowska, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego, a skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP (zasada sprawiedliwości społecznej) w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa. Sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej było zasadne, ponieważ wszczęto postępowanie karnoskarbowe związane z niewykonaniem zobowiązania, a podatnik został o tym poinformowany. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 2 Konstytucji RP, wskazując, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w sprawie, nie został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, a jego stosowanie w okolicznościach sprawy było prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu liniowego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzut za nieuzasadniony, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Podatnik w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 125 § 1 pkt 1 PPSA) poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz naruszenie prawa materialnego (art. 2 Konstytucji RP) w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od J.O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Marek Kraus (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 996/19 w sprawie ze skargi J.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 26 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 20 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 996/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej jako "WSA" lub "Sąd pierwszej instancji") po rozpoznaniu skargi J.O. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako "Dyrektor IAS" albo "organ drugiej instancji") z dnia 26 września 2019 r., nr [...], w sprawie uznania zarzutu przedawnienia obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony, oddalił skargę w całości.
2. Z przyjętego do rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. (dalej jako "Naczelnik US") uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela – Naczelnika US, obejmujących zobowiązanie z tytułu liniowego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 26 września 2019 r., na skutek rozpoznania zażalenia wniesionego przez Skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
3.1. W skardze na postanowienie organu drugiej instancji Skarżący zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") w związku z przeprowadzeniem egzekucji pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego, art. 70 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p.") w związku z egzekwowaniem przedawnionego zobowiązania podatkowego, art. 259 § 1a O.p. poprzez prowadzenie egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy nieznajdujący oparcia w funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji, na skutek jej wygaśnięcia z mocy prawa, a także art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wobec uznania za skuteczne doręczenie zastępcze zawiadomienia o wszczęciu postępowania karno-skarbowego i jego skutków dla przedawnienia zobowiązania podatkowego.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie w całości.
4. WSA we Wrocławiu uznał, że skarga nie podlegała uwzględnieniu. W jego ocenie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zasadnie bowiem organy uznały, że dochodzona zaległość z tytułu liniowego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. nie uległa przedawnieniu. Termin przedawnienia nie minął z powodu wystąpienia przesłanki określonej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W myśl powyższego przepisu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia dochodzonego zobowiązania podatkowego został zawieszony z dniem 23 października 2014 r. na skutek wszczęcia postępowania karno-skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem przez Skarżącego rzeczonego zobowiązania, o którym to postępowaniu poinformowano Skarżącego zgodnie z art. 70c O.p. pismem z dnia 28 października 2014 r., doręczonym w trybie doręczenia zastępczego w dniu 3 listopada 2014 r. Tym samym twierdzenie Skarżącego, że zobowiązanie uległo przedawnieniu, Sąd pierwszej instancji uznał za niemające oparcia w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Zarzut dotyczący braku skuteczności doręczenia pisma wystosowanego na podstawie art. 70c O.p. w ocenie Sądu pierwszej instancji był niezasadny – podstawa prawna pisma oraz sposób jego doręczenia w trybie zastępczym żonie Skarżącego nie budziły wątpliwości co do ich zgodności z prawem. Jednocześnie, przesłanka z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wystąpiła w sprawie jako pierwsza i miała miejsce przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania (który upływał w dniu 31 grudnia 2014 r.), więc tylko ona, niezależnie od powołania przez organ innych zdarzeń, miała znaczenie dla biegu terminu przedawnienia.
WSA we Wrocławiu uznał również, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14. Zdaniem Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od ww. postępowania przed Trybunałem, czego wymaga art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem oceny zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a więc jej przedmiotem nie jest decyzja wymiarowa dotycząca zaległości Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.
Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nie była wygasła na podstawie art. 259 § 1a O.p. decyzja o rozłożeniu na raty spłaty dochodzonej zaległości, ale ostateczna i prawomocna decyzja wymiarowa z dnia 12 stycznia 2015 r. Końcowo WSA wyjaśnił, że bez znaczenia w sprawie pozostawała argumentacja skargi, w której Skarżący powoływał się na wyrok wydany w sprawie swojej żony, jako że stan faktyczny tej sprawy nie był analogiczny do sprawy Skarżącego.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14 wobec oceny, iż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie zależy od wyniku w/w postępowania, podczas gdy w rzeczywistości ocena Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przedstawionej mu do rozpoznania rzutować winna na ocenę zarzutu przedawnienia podniesionego przez Skarżącego w niniejszej sprawie per analogiam;
2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej jako "Konstytucja RP") poprzez nieurzeczywistnianie zasady sprawiedliwości społecznej i orzeczenie o oddaleniu skargi pomimo, iż art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych postanowień był sprzeczny z w/w normą Konstytucji.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi a quo celem ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji.
5.2. Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. Skarżący, w wykonaniu zobowiązania nałożonego przez Sąd, działając na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w sprawie oraz uzupełnił pozostałe braki formalne skargi kasacyjnej.
5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
6.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kontrola dotyczy zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, która wykracza poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W złożonej skardze kasacyjnej powołano zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.
6.3. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisu postępowania tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Przepis art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3154/16, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Należy również podkreślić, że zastosowanie przez sąd art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena pozostawiona została więc do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Wskazany bowiem przepis jednoznacznie stanowi, że jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku, między innymi, postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym, to sąd administracyjny może zawiesić postępowanie z urzędu, do czego jednak nie jest zobowiązany. Tym samym nawet ewentualne merytoryczne powiązanie spraw, w tym sprawy rozstrzyganej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym nie uzasadniałoby automatycznie wniosku o potrzebie czy wręcz konieczności zawieszenia postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2792/17, CBOSA).
Strona skarżąca upatruje naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 31/14, zainicjowanego wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 22 października 2014 r. o stwierdzenie niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie, z art. 2 Konstytucji RP. Sprawa o sygn. akt K 31/14 została przez Trybunał Konstytucyjny rozpoznana w dniu 10 stycznia 2017 r., jednak następnie zdjęta z wokandy bez merytorycznego lub formalnego jej zakończenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oczekiwanie w niniejszej sprawie przez Sąd administracyjny na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 31/14 nie byłoby celowe, jak również nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, niniejsza sprawa dotyczy oceny zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a więc jej przedmiotem nie jest decyzja określająca Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2015 r. określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., jest ostateczna oraz prawomocna. Z kolei na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, dokonując zajęcia rachunku bankowego. W związku ze zgłoszonym zarzutem przedawnienia obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny dokonał oceny tego zarzutu z uwzględnieniem ustalonych okoliczności faktycznych i stanu prawnego obowiązującego w dacie wszczęcia egzekucji.
W związku z powyższym rozstrzygnięcie skargi na wydane postanowienie organu nadzoru nie zależało od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie zgodności wymienionego przepisu z Konstytucją, bowiem w dacie oceny przez organy złożonego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, jak również w dacie przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroli zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p., rozumiany w ten sposób, że odnosił się do wszczęcia postępowania karnoskarbowego w sprawie, stanowił (i nadal stanowi) element obowiązującego porządku prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy tj. dotyczącej zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
6.4. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił także naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez nieurzeczywistnienie zasady sprawiedliwości społecznej i orzeczenie o oddaleniu skargi pomimo, iż art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych postanowień był sprzeczny z ww. normą Konstytucji. Powyższy zarzut Naczelny Sąd Administracyjny również uznaje za chybiony.
Zgodnie z treścią powołanego art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu adekwatnym dla sprawy, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Skarżący podniósł, że nawet przy przyjęciu, że spodziewany judykat Trybunału Konstytucyjnego nie wpłynie na wynik sprawy, Sąd nie jest zwolniony od obowiązku samodzielnej oceny zgodności powołanej normy prawnej z Konstytucją w brzmieniu i przy sposobie zastosowania dokonanym w realiach przedmiotowej sprawy. Ponadto, w ocenie Skarżącego w przypadku powstania po stronie Sądu wątpliwości, sam powinien przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne lub samodzielnie rozstrzygnąć w tym zakresie.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny poddawał już ocenie poprzednie brzmienie przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 ( publ. OTK-A 2012/7/81 ) Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Op, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podkreślić należy, że w przypadku wyroków zakresowych, a taki charakter ma powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego (szerzej zob. T. Woś, Wyroki interpretacyjne i zakresowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Studia Iuridica Lublinensia vol. XXV, 3, 2016, s. 985-995 wraz z powołaną tam literaturą przedmiotu).
Nie ulega wątpliwości, że z cytowanej sentencji wyroku w sprawie o sygn. akt P 30/11 wynika, że Trybunał Konstytucyjny uznał niekonstytucyjność art. 70 § 6 pkt 1 O.p. tylko w ściśle określonym zakresie. Konsekwencją tego jest zaś domniemanie konstytucyjności (zgodności z Konstytucją) tego przepisu w pozostałym zakresie. Innymi słowy, stwierdzając zakresową niekonstytucyjność art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Trybunał Konstytucyjny jednocześnie nie zakwestionował konstytucyjności jako takiego zapisu dotyczącego możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na ziszczenie się przesłanki wymienionej w tym przepisie. Artykuł 70 § 6 pkt 1 O.p. został uznany za niekonstytucyjny tylko w zakresie w jakim podatnik nie został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zatem Trybunał Konstytucyjny, orzekając w sprawie o sygn. akt P 30/11 o niekonstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w określonym zakresie, aprobatywnie wypowiedział się w kwestii dopuszczalności wiązania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z wszczęciem postępowania karnoskarbowego w sprawie, a nie przeciwko osobie. Stanowisko to jest powszechnie powoływane i aktualne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 110/17; z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3555/17; z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 361/17; z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 647/17; z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1024/16, CBOSA). Jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny może ocenę tę zmienić, niemniej, dopóki to nie nastąpi, adresaci wymienionej normy prawnej winni ją odczytywać i stosować zgodnie z aktualną, wiążącą wykładnią (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt. II FSK 45/17, CBOSA).
W tym miejscu przypomnieć również należy stanowisko zajęte w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. akt I FPS 1/18 (CBOSA), gdzie Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do argumentacji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej instrumentalnego wykorzystywania postępowań karnoskarbowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie daje podstaw prawnych do weryfikacji zasadności i momentu wszczęcia postępowania dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Zgodnie z tym przepisem oceniane są jedynie skutki prawnopodatkowe czynności podjętych w takim postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1858/15, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 759/15, CBOSA). Z kolei wątpliwości natury konstytucyjnej, mogące występować na tle art. 70 § 6 pkt 1 O.p., powinny zostać wyjaśnione w ramach zainicjowanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale NSA wskazując, że wyjaśnienie wątpliwości dotyczących zgodności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z Konstytucją RP, winno zostać rozstrzygnięte w myśl art. 188 pkt 1 Konstytucji RP przez Trybunał Konstytucyjny, w ramach już zainicjowanego postępowania.
Natomiast jak wynika z ustaleń organów dokonanych w niniejszej sprawie, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie karnej skarbowej, które wiąże się z niewykonaniem przez Skarżącego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., o którym to postępowaniu poinformowano stronę zgodnie z art. 70c O.p., doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania na skutek zaistnienia przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Strona skarżąca w skardze kasacyjnej nie zakwestionowała ustaleń faktycznych mających wpływ na ocenę istnienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia wynikającej z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 2 Konstytucji RP, uznając jako prawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., tym samym nie kwestionując konstytucyjności zastosowanego w realiach niniejszej sprawy wskazanego przepisu. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. do dnia wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w powołanym brzmieniu, nie został uznany za niezgodny z Konstytucją. Nie można zatem w uprawniony sposób twierdzić, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, skoro sprzeczności tej (w jego omawianym brzmieniu i zakresie) nie dopatrzył się dotychczas Trybunał Konstytucyjny. Wymieniony przepis mógł i powinien być zatem stosowany, także w rozpoznawanej sprawie.
Końcowo uznać należy, że w niniejszej sprawie nie było również konieczne skierowanie przez Sąd pierwszej instancji pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Jak bowiem wskazano powyżej, zgodność art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z zasadą wynikającą z art. 2 Konstytucji RP była już przedmiotem wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 30/11), a nadto będzie ponownie rozważana w sprawie zawisłej przed Trybunałem pod sygnaturą K 31/14 (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 110/17, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesione przez Skarżącego zarzuty za niezasadne.
6.5. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) zasądzając na rzecz organu kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło