I FSK 995/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1735/19 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r. nr 1401-IEW-4.4123.22.2019.JK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1735/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), stwierdził nieważność postanowienia w części dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie decyzją z dnia 12 września 2018 r. orzekł o solidarnej ze spółką A. sp. z o.o. odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 18 września 2018 r. Pismem z dnia 2 października 2018 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 3 października 2018 r., skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 5 lutego 2019 r. Pismem z dnia 6 lutego 2019 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 lutego 2019 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję doręczono mu 18 września 2018 r. Następnie, za pośrednictwem osoby trzeciej – Z. B., zlecił on Kancelarii G. sp.p. przygotowanie odwołania od ww. decyzji. Wiadomość e-mail zawierająca zlecenie podjęcia ww. czynności wraz z załącznikiem w postaci decyzji wydanej wobec skarżącego wysłana została od Z. B. na adres radcy prawnego A. W. 21 września 2018 r. W odpowiedzi na powyższą wiadomość e-mail, w dniu 26 września 2018 r. jego pełnomocnik zwrócił się o podanie, w jakiej dacie powyższa decyzja została odebrana. Z. B. na ww. wiadomość odpowiedział, że decyzja została odebrana 19 września 2018 r., co stanowi oczywistą pomyłkę, całkowicie niezależną od skarżącego - skarżący nie był bowiem stroną korespondencji e-mail. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu przedłożono odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r. Postanowieniem z 15 maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 12 września 2018 r. upływał 2 października 2018 r., zatem strona uchybiła ustawowemu terminowi, składając odwołanie 3 października 2018 r. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się również na wydane przez siebie postanowienie z dnia 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Następnie, odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wskazał, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy stwierdził, że powoływanie się pełnomocnika strony na błędne poinformowanie przez Z. B. o dacie doręczenia decyzji, nie wyłącza winy pełnomocnika, działającego w imieniu strony. W sytuacji, kiedy nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności, uniemożliwiające pełnomocnikowi strony powzięcie informacji o dacie odbioru decyzji, nie można mówić o wystąpieniu ostatniej z przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej - "O.p."). Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, ażeby nie miał możliwości bezpośredniego skontaktowania się ze swoim mocodawcą lub zbadania podnoszonej okoliczności doręczenia decyzji w Urzędzie Skarbowym. Organ podkreślił, że skarżący, podejmując decyzję o ustanowieniu pełnomocnika do reprezentowania w postępowaniu podatkowym, powinien być świadomy wszelkich konsekwencji, jakie są z tym faktem związane, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Analogicznie, powierzając osobie trzeciej – Z. B. swoje interesy oraz nawiązanie kontaktu z radcą prawnym w celu sporządzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także reprezentowania go w postępowaniu podatkowym, skarżący powinien mieć świadomość konsekwencji wynikających z takiego pośrednictwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 w zw. z art. 148 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie mu przez organ pierwszej instancji decyzji przenoszącej na niego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, co spowodowało niewszczęcie biegu terminu na wniesienie odwołania i w konsekwencji wydanie błędnego postanowienia przez organ drugiej instancji o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Na wypadek nieprzychylenia się przez Sąd do powyższego zarzutu, skarżący podniósł szereg zarzutów zmierzających do podważenia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wywodził, że organ nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności wyłączających jego winę w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i błędnie uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 162 § 1 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazanym na początku wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r., stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r. w części dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sąd powołał się w tym zakresie na przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a także przepisy art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 219 O.p., nakazujące stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia), która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją (postanowieniem). Zauważył Sąd, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r. została już rozstrzygnięta wcześniej, a mianowicie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania ostatecznym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę, uznając, że nie była ona zasadna. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ prawidłowo przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący nie wykazał bowiem zaistnienia okoliczności obiektywnej, która mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniła mu (jego pełnomocnikowi) wniesienie odwołania we właściwym czasie. Zdaniem Sądu, fakt błędnego poinformowania pełnomocnika skarżącego przez Z. B. o dacie doręczenia decyzji w istocie jest okolicznością, która wystąpiła bez umyślnego zawinienia strony, ale lekkomyślnym było powierzanie pośrednictwa w tak istotnej kwestii osobie trzeciej. Także pełnomocnik strony mógł i powinien był dołożyć większej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków, przede wszystkim w powzięciu wiedzy o okolicznościach faktycznych, takich jak doręczenie decyzji, a co za tym idzie, jaki jest termin na wniesienie odwołania. Tylko niewielki wysiłek strony i pełnomocnika, leżący w ich zasięgu, tj. bezpośredni kontakt lub sprawdzenie w aktach daty doręczenia, mógł dać pewną wiedzę o dacie doręczenia decyzji. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył J. S., zaskarżając wyrok ten w zakresie punktu 2., tj. w części, w jakiej oddalono skargę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku co do punktu 2. i rozpoznanie skargi w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku co do punktu 2. i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wnosił o rozpoznanie sprawy na rozprawie, przeprowadzenie rozprawy takie pod nieobecność jego lub jego pełnomocnika oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazując na podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędne zastosowanie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwej kontroli zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji oraz poprzedzających go działań organu pierwszej instancji i wadliwie rozpoznał skargę poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, na skutek pominięcia zarzutów skargi, wskazujących naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 w zw. z art. 148 § 1 O.p., o których to naruszeniach poniżej; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, poprzez ich niezastosowanie polegające na niedokładnym zbadaniu sprawy oraz błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, przy równoczesnym nieprawidłowym uzasadnieniu skargi, w szczególności poprzez wskazanie odmiennej istoty sporu od faktycznej oraz odniesienie się jedynie do części skargi; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 O.p. w zw. z art. 148 § 1 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przez organy obu instancji przepisom postępowania, w postaci ich niezastosowania i nieskutecznego doręczenia skarżącemu przez organ pierwszej instancji decyzji przenoszącej na niego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki A. sp. z o.o., co spowodowało niewszczęcie biegu terminu na wniesienie odwołania z uwagi na niefunkcjonowanie decyzji w obrocie prawnym i w konsekwencji wydanie błędnego, bezprzedmiotowego postanowienia przez organ drugiej instancji o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, która de facto nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Na wypadek nieprzychylenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny do ww. zarzutów, kasator zarzucił również naruszenie następujących przepisów, mające wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przez organy obu instancji przepisom postępowania poprzez ich niezastosowanie i odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zaistniałe okoliczności, w tym w szczególności brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a także fakt niezależności przeszkody od osoby skarżącego do wniesienia odwołania w terminie potwierdzają zajście przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania decyzji organu pierwszej instancji - organ drugiej instancji błędnie uznał, że w powyższej sprawie art. 162 § 1 pkt 1 nie znajduje zastosowania; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przez organy obu instancji przepisom postępowania poprzez ich niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę przez organ okoliczności wyłączających winę skarżącego w uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania, ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, jednocześnie istotnie zawężając zakres takich sytuacji, poprzez stwierdzenie, że za takie przypadki uchodzą głównie sytuacje zagrażających życiu i zdrowiu; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ta podlegała uwzględnieniu z uwagi na uchybienie przez organy obu instancji przepisom postępowania poprzez naruszenie zasady postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i twierdzenie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu, uzasadniając to w sposób jasno wskazujący, że skarżący, w opinii organu drugiej instancji, powinien jednoznacznie udowodnić brak uchybienia, co stoi w sprzeczności z art. 162 § 1 pkt 1 O.p. oraz powszechnie przyjętą linią orzeczniczą. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Stosownie do zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że – jak to wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., a ponadto nie wystąpiły przesłanki nakazujące uchylenie wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenie skargi lub umorzenie postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie, o którym tu mowa, oznacza, iż podstawy, na jakich zostaje oparta skarga kasacyjna, wyznaczają kierunek i zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. Wstępnie trzeba podkreślić, że przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zakresem zaskarżenia, jest ta część wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której oddalona została skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 maja 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r. orzekającej o solidarnej ze spółką A. sp. z o.o. odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. Przypomnieć równocześnie należy, że ostatecznym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wymienionej obok decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r., a postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego i jest prawomocne. Właśnie z uwagi na wydanie w dniu 28 grudnia 2018 r. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w niezaskarżonej części wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt III SA/Wa 1735/19) stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 maja 2019 r. w części dotyczącej (ponownego) stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z powyższego wynika, że kwestia stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od rzeczonej decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r. jest obecnie przesądzona i nie może być przedmiotem badania z punktu widzenia zgodności z prawem. Przedstawiona konstatacja ma istotne znaczenie dla oceny pierwszej grupy zarzutów kasacyjnych (pkt a – c), w ramach których skarżąca oczekuje de facto oceny skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji. Tymczasem w sprawie mającej za przedmiot – zgodnie z zakresem zaskarżenia – badanie problematyki przywrócenia terminu do odwołania (odmowę przywrócenia terminu), czyli tak jak w sprawie niniejszej, nie bada się skuteczności doręczenia decyzji, co zasadniczo przesądzone zostaje właśnie w postanowieniu organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Stosownie do art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu § 2 art. 162 O.p. wynika natomiast, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Według art. 163 § 2 O.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przytoczone przepisy regulując (w zasadniczym aspekcie) kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, formułują zastrzeżenie, że ich zastosowanie ma miejsce "w razie uchybienia terminu". Owo "uchybienie terminu" jest więc okolicznością, która nie może budzić wątpliwości. Z tego powodu, zanim organ podatkowy rozpocznie analizę wniosku o przywrócenie termiu, zobligowany jest ustalić, czy faktycznie doszło do uchybienia terminowi i w razie takiego ustalenia, w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zobligowany jest stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze (zażaleniowe), które toczy się przed organem odwoławczym, składa się bowiem zasadniczo z trzech faz: fazy wstępnej - badania formalnego, fazy postępowania wyjaśniającego, fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Badając dochowanie terminu do wniesienia odwołania, organ ustala, w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. W sytuacji bowiem, gdy doręczenia nie można uznać za prawidłowe, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Jeżeli zatem organ stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, to tym samym ocenia prawidłowość doręczenia i formułuje stanowisko, że odwołanie zostało wniesione po upływie wyznaczonego terminu, licznego od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Powyższe zapatrywanie znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie oraz poglądach doktryny, które wskazują, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia decyzji. Brak skutecznego doręczenia decyzji powoduje bowiem, że bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna się, a w konsekwencji nie może on zostać przekroczony i tym samym przywrócony stosownie do art. 162 § 1 O.p. Jeżeli stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 228 §1 pkt 2 O.p., to nieprawidłowości w doręczaniu decyzji powinny być podnoszone w ramach skargi na to postanowienie (przykładowo P. Pietrasz – Komentarz do art. 162 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany pod red. L. Etela, LEX/el. 2020, a także wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 2241/19, czy z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1310/16). W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 148 § 1 O.p. nie był zasadny. Nie zasługiwał na aprobatę także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygając "w granicach danej sprawy" sąd ocenia jedynie tę sprawę, w której wniesiono skargę, natomiast jako niezwiązany jej granicami ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ocena ta musi jednak dotyczyć tej, i tylko tej, sprawy. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji postanowienia w pełnym zakresie. W uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych skarżący nie przedstawił argumentacji, która pokazałaby, że Sąd rozstrzygnął w przedmiocie innej sprawy, bądź też, że nie rozpoznał istotnych wadliwości zaskarżonego postanowienia, pomimo niepodniesienia w skardze zarzutów w tym zakresie. Eksponowana w skardze kasacyjnej kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, zgodnie z tym, co zostało powiedziane, nie powinna być przedmiotem oceny w tej sprawie (w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 133 O.p. Z przepisu tego wynika, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie na podstawie "akt sprawy", o jakim mowa w art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a., oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej (decyzji) wydania (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 3/10). A contrario, określony w art. 133 § 1 obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia przez sąd poza materiał znajdujący się w tych aktach (wyroki NSA: z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 683/12 oraz z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 463/13). W niniejszej sprawie nie można było uznać, ażeby Sąd a quo przy orzekaniu uwzględnił dowody, które nie znajdowały się w aktach sprawy. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., albowiem w ustawie (p.p.s.a.) nie ma takiego przepisu. Gdyby nawet uznać, że strona popełniała oczywistą omyłkę pisarską i że chodziło o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to i tak zarzut ów byłby niezasadny, gdyż przedmiotem skargi w tej sprawie było postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., czyli postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące postępowanie. Nie były także zasadne zarzuty sformułowane w odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie bezzasadności wniosku o przywrócenie terminu (o odmowie przywrócenia terminu). W niniejszej sprawie sporne pozostawało zagadnienie, czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy strony. Kasator wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, odwołując się do argumentacji wniosku o przywrócenie terminu, że mylną informację przekazał pełnomocnikowi Z. B., którym skarżący się posłużył w celu dostarczenia informacji o dacie odbioru decyzji (zlecenia sprawy pełnomocnikowi). W konsekwencji profesjonalny pełnomocnik bazując na informacji uzyskanej od Z. B. opóźnił się z wniesieniom odwołania. Jednakże wbrew temu, co podnosi kastor, skarżący ponosi winę w uchybieniu terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym zaniedbania osób, którymi posłużył się skarżący (lub jego pełnomocnik) obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 76/99, postanowienie SN z dnia 15 marca 2000 r., sygn. akt II CKN 554/00 oraz wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 853/08). Naczelny Sąd Administracyjny podziela również ocenę Sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach sprawy nie można mówić o braku zawinienia ze strony profesjonalnego pełnomocnika, który powinien precyzyjnie ustalić datę odbioru decyzji, zdając sobie sprawę z konsekwencji (skutków prawnych) niezachowania terminu do wniesienia środka odwoławczego. Pełnomocnik wiedzę na temat okoliczności doręczenia decyzji czerpał od osoby, która nie była adresatem decyzji, a zatem zgodnie z doświadczeniem życiowym, nie brała udziału w doręczeniu korespondencji pochodzącej od organu podatkowego. Wymagało to upewnienia się, czy przekazana informacja zgodna jest z rzeczywistością. W sumie więc zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że zarówno w przypadku strony, jak i pełnomocnika, nie można było mówić o braku winy w uchybieniu terminowi. W świetle tego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p. Nie były również zasadne zarzuty naruszenia art. 121 i art. 122 § 1 O.p. które uzasadnione zostały jedynie ogólnikowo. Skarżący w tych ramach podnosi, że organ podatkowy nie zmierzał do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, że nie podjął wszelkich niezbędnych działań. Jednakże strona nie wyjaśnia, o jakie konkretnie działania, przystające do sprawy przywrócenia terminu chodzi i co w tym zakresie nie zostało wyjaśnione. Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie zasadzonego wyroku odpowiada przewidzianym w tym przepisie wymaganiom. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Zbigniew Łoboda Arkadiusz Cudak Artur Mudrecki sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA