V SA/Wa 1172/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-16
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków, prawidłowo zinterpretował i zastosował przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w kontekście późniejszego uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji organu I instancji, które stanowiły podstawę dla decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Organ naruszył art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., ponieważ nie ustalił wpływu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyeliminował z obrotu prawnego decyzje stanowiące podstawę dla decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków. Odmowa uchylenia decyzji ostatecznej bez uwzględnienia tego faktu była błędna, gdyż późniejsze orzeczenie NSA zmieniło stan faktyczny i prawny, na którym opierała się decyzja organu.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z kwietnia 2019 r., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji tego ministra z stycznia 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z października 2015 r. ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych środków. Skarżąca powołała się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z kwietnia 2017 r., który uchylił wcześniejsze decyzje organów, w tym decyzję Prezesa ARR z lipca 2014 r. i Dyrektora ARR z maja 2014 r. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wyrok WSA z marca 2017 r. oddalający skargę na decyzję z stycznia 2016 r. wyłącza dopuszczalność uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. T. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. T. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi J. T. (dalej: strona lub skarżąca) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister RiRW lub organ) z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmawiająca uchylenia decyzji własnej z [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR) z [...] października 2015 r. nr [...] ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych środków. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. (dalej: Dyrektor ARR), na wniosek strony, decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] udzielił skarżącej wsparcia w kwocie [...] zł z tytułu kryzysu w sektorze owoców i warzyw spowodowanego szczepem bakterii EHEC.
Na skutek przeprowadzonej w okresie od października do grudnia 2012 r. kontroli ex post decyzją z [...] listopada 2013 r. Dyrektor ARR uchylił decyzję z [...] września 2011 r. i odmówił skarżącej przyznanego uprzednio wsparcia. Następnie rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Prezesa ARR decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...]. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor ARR decyzją z [...] maja 2014 r. [...] ponownie uchylił swoją decyzję z [...] września 2011 r. i odmówił stronie wsparcia. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Prezes ARR decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 kwietnia 2015 r., V SA/Wa 2540/14 skargę strony oddalił. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej strony Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2015 r. oraz decyzje: Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] i Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...].
W międzyczasie Prezes ARR decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] ustalił stronie kwotę środków nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi, w wysokości [...] euro stanowiącą równowartość [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania Minister RiRW decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes ARR wydał decyzję, która została uchylona przez Ministra RiRW i ostatecznie decyzją z [...] października 2015 r. [...] ponownie ustalił, że kwota [...] zł stanowi nienależnie pobrane środki i podlega zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej dla odsetek za nienależnie wypłaconą pomoc. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2017 r., V SA/Wa 768/16.
W związku z wyrokiem NSA z 4 kwietnia 2017 r. skarżąca wnioskiem z [...] kwietnia 2017 r. zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] skazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej: kpa).
Postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] Minister RiRW odmówił wznowienia postępowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tego organu z [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 26 września 2018 r. V SA/Wa 475/18 uchylił postanowienie Ministra RiRW z [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] października 2017 r. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania organ nie mógł badać, czy w postępowaniu, którego wznowienia strona żąda, rzeczywiście wystąpiła powołana przesłanka, gdyż kwestia ta należy do postępowania rozpoznawczego. Zdaniem sądu ocena, czy wskazane we wniosku przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły, nie była kwestią formalnej poprawności złożonego wniosku, tylko wymagała dokonania oceny merytorycznej, która to kwestia mogła być rozważona przez organ dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ miał zatem obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie przeprowadzić postępowanie co do istnienia rzeczywistych przyczyn wznowienia, dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy.
Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Minister RiRW wznowił postępowanie zakończone decyzją własną z [...] stycznia 2016 r. nr [...], a następnie zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że skarga strony na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16, który wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania lub odmowy przyznania płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Zdaniem organu w ww. wyroku sąd jednoznacznie stwierdził, że postępowanie toczące się przed NSA w przedmiocie uprawnienia strony do uzyskania wsparcia finansowego w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC (o sygn. akt II GSK 1993/15), nie stanowiło zagadnienia wstępnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, ponieważ nie występowała przeszkoda uniemożliwiająca rozstrzygnięcie tej sprawy przez organ. W ocenie organu sąd zwrócił uwagę, że ewentualne korzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed NSA i uchylenie decyzji o odmowie udzielenia wsparcia ze środków unijnych może spowodować, że organ będzie ponownie rozpatrywał sprawę, ale nie przesądza o treści rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Przepisy kpa przewidują bowiem specjalne tryby do wzruszenia decyzji ostatecznych w przypadku zaistnienia wskazanych w tych przepisach przesłanek. Organ podkreślił, że w niniejszym postępowaniu, orzekając ponownie w tej samej sprawie, zobligowany jest zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325., dalej: ppsa) do bezwzględnego uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, co oznacza, że ocena ta jest dla organu nadrzędna. Zdaniem Ministra RiRW związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. W związku z powyższym organ stwierdził, że przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie zaistniały w sprawie i w świetle przytoczonych przepisów oraz orzecznictwa brak jest podstaw do wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła skargę i wniosła o uchylenie: zaskarżonej decyzji, decyzji Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARR z [...] października 2015 r. nr [...], a także wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego:
1) art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez uznanie, że przymiot prawomocności wyroku WSA w Warszawie z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16, oddalającego skargę na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARR z [...] października 2015 r. nr [...] wyłącza dopuszczalność uchylenia decyzji Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] w postępowaniu wznowieniowym;
2) art. 153 ppsa poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że organ rozpatrując sprawę związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16 oddalającego skargę na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARR z [...] października 2015 r., podczas, gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w odniesieniu do wyroku, w którym sąd administracyjny oddala skargę;
3) art. 153 ppsa poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z 26 września 2018 r. V SA/Wa 475/18 uchylającym postanowienie Ministra RiRW z [...] stycznia 2019 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z [...] października 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, w zakresie w jakim sąd wskazał, że w dniu wydania wyroku przez WSA w Warszawie tj. 30 marca 2017 r., postępowanie przed NSA nie zostało zakończone, bowiem wyrok sąd II instancji wydał 4 kwietnia 2017 r. Widoczne jest więc, że wniosek o wznowienie postępowania skarżąca złożyła w nowym stanie faktycznym, innym niż istniał w momencie wydania wyroku przez sąd I instancji;
4) art. 80 kpa poprzez błędną interpretację stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16 oddalającym skargę na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARR z [...] października 2015 r., polegającą na przyjęciu, że wynika z niego niedopuszczalność uchylenia decyzji Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r., podczas gdy w treści wyroku, o którym mowa sąd jednoznacznie wskazuje na możliwość weryfikacji decyzji w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Minister RiRW wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżona decyzja w niniejszej sprawie wydana została w toku szczególnego postępowania uregulowanego w rozdziale 12 kpa "Wznowienie postępowania", dotyczącego możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] skarżąca powołała się na podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zarówno w doktrynie (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2019) jak i orzecznictwie ukształtował się pogląd, który sąd w całości podziela, że aby przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 kpa była skuteczna, to pomiędzy decyzją organu administracji a inną decyzją lub orzeczeniem sądu musi bowiem istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu". W wyroku NSA z 27 maja 2011 r. II OSK 935/10 sąd kasacyjny stwierdził, że aby móc mówić o związku między decyzjami, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa, należy wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej (podobnie wyrok NSA z 22 marca 2013 r. II OSK 2236/11). W wyroku z 10 października 2006 r. II GSK 156/06 NSA wyjaśnił, że związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 kpa, można zobrazować jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub jedno orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja jest zależna od decyzji pierwszej). W komentarzach do tego przepisu szeroko się podkreśla, że wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Językowy sens sformułowania "w oparciu" można przy tym scharakteryzować zwrotem "na podstawie", co wprost wskazuje, iż jakaś rzecz lub jakiś stan (tu decyzja) znajduje uzasadnienie czy wręcz merytoryczne umocowanie w jakiejś innej rzeczy lub innym stanie (również decyzji). W taki też sam sposób powyższe rozumie skład orzekający w przedmiotowej sprawie i wskazuje, że tylko w wypadku uchylenia decyzji stanowiącej niejako prejudykat dla decyzji, o której wznowienie strona wnosi możliwe jest skuteczne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Kwestią o istotnym znaczeniu dla niniejszej sprawy ma zatem ocena, jaki wpływ na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] miała decyzja Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...].
Przypomnieć należy, że decyzją Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. nr [...] skarżącej udzielono wsparcia w kwocie [...] zł z tytułu kryzysu w sektorze owoców i warzyw spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Decyzja została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. L 157 z 15.06.2011, str. 1, z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011". Na podstawie art. 6 tego rozporządzenia w siedzibie strony przeprowadzono kontrolę, której ustalenia rodziły wątpliwości, czy skarżąca wypełniała przesłanki udzielenia wsparcia, a w konsekwencji czy przyznane i wypłacone jej środki w kwocie [...] zł były środkami pobranymi należnie.
W takich okolicznościach organy miały dwie możliwości procesowe dalszego prowadzenia sprawy.
Pierwsza możliwość obejmowała wznowienie z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. nr [...], jeżeli istniały do tego podstawy, np. wobec ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Następnie w tym wznowionym postępowaniu należało dokonać ustalenia, czy przyznane i wypłacone stronie środki w kwocie [...] zł były środkami pobranymi należnie, a w przypadku ustalenia, że skarżąca nie wypełniała przesłanki udzielenia wsparcia wydać decyzję o uchyleniu ww. decyzji z [...] września 2011 r. i odmowie udzielenia wsparcia. Po ostatecznym zakończeniu tego postępowania, np. wskutek utrzymania w mocy takiej decyzji przez organ odwoławczy, albo nieskorzystaniu przez stronę ze środka odwoławczego, dalej należało wszcząć postępowanie w celu odzyskania nienależnie przyznanej i wypłaconej stronie dotacji oraz wydać decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych i zobowiązaniu do ich zwrotu.
Druga możliwość, jeżeli nie istniały przesłanki pozwalające na wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. nr [...], obejmowała wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego w celu ustalenia, czy doszło do nienależnego pobrania płatności, a następnie w toku tego postępowania dokonanie ustalenia, czy przyznane i wypłacone skarżącej środki w kwocie [...] zł były środkami pobranymi należnie. W przypadku stwierdzenia, że skarżąca nie wypełniała przesłanki udzielenia wsparcia, należało wydać decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych i zobowiązaniu do ich zwrotu.
Jak wynika z akt sprawy organy wybrały pierwszy wariant uznając, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wymaga w tym miejscu zauważenia, że w wybranym przez organy wariancie mamy dwa odrębne, ale powiązane ze sobą postępowania. Ustalenie, czy skarżąca wypełniała przesłanki udzielenia wsparcia następuje jedynie w postępowaniu wznowionym. W przypadku stwierdzenia w tym postępowaniu, że strona nie wypełniała przesłanki udzielenia wsparcia, to ustalenie to jest wiążące dla organu prowadzącego drugie postępowanie, tj. mające na celu odzyskanie nienależnie przyznanej i wypłaconej stronie dotacji. W decyzji Prezesa ARR z [...] października 2015 r. [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą środków i zobowiązaniu do ich zwrotu opisano wprawdzie przebieg postępowania kontrolnego i przytoczono wyjaśnienia skarżącej, ale nie dokonano subsumpcji stanu faktycznego pod odpowiednie przepisy prawa. Także w uzasadnieniu utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Minister RiRW stwierdził, że to nie w ramach postępowania dotyczącego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków, ale na etapie postępowania zakończonego decyzją Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] konieczne było przeprowadzenie analizy definicji "zielonych zbiorów" w celu ustalenia czy objęte wnioskiem o pomoc działania ją spełniały, a w rezultacie, czy kwalifikowały się do takiej pomocy.
Prawidłowość powyższego stanowiska oraz działania organów została zaaprobowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 30 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 768/16 oddalającym skargę strony na decyzję Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezes ARR z [...] października 2015 r. [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą środków i zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z odsetkami.
Sąd zaznaczył, że nie może odnieść się do zarzutu błędnej wykładni definicji "zielonych zbiorów" i tym samym naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 poprzez przyjęcie przez organ błędnej definicji "zielonych zbiorów" oraz przepisów § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r. poprzez uznanie przez organ, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzenie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego, bowiem rozstrzygnięcie powyższej kwestii było przedmiotem innego postępowania, tj. postępowania zakończonego decyzją Prezesa ARR nr [...] z [...] lipca 2014 r. Tak samo Sąd argumentował niemożność rozpatrzenia zarzutów naruszenia przez organ art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa. Strona uważała, że organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do definicji "zielonych zbiorów" i ustalenia prawidłowego sposobu przeprowadzenia tego działania oraz zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia, czy płatność wypłacona na rzecz Strony miała charakter płatności nienależnej. Sąd pokreślił, że ww. zarzut dotyczy innego postępowania, tj. postępowania w sprawie odmowy udzielenia wsparcia, zakończonego decyzją Prezesa ARR nr [...] z [...] lipca 2014 r. Tym samym to nie w ramach postępowania zakończonego decyzją Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...], ale na etapie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. dokonywane były ustalenia, czy objęte wnioskiem o pomoc działania kwalifikowały się do udzielenia takiej pomocy.
Z tego względu kluczowy na obecnym etapie sprawy jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15 mocą którego sąd kasacyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2015 r. V SA/Wa 2540/14, decyzję Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz decyzję Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...]. To oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...], którą po wznowieniu postępowania uchylono decyzję Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. nr [...] o udzieleniu skarżącej wsparcia w kwocie [...] zł z tytułu kryzysu w sektorze owoców i warzyw spowodowanego szczepem bakterii EHEC oraz odmówiono udzielenia wsparcia z tytułu "zielonych zbiorów" z powierzchni [...] ha pomidorów. W obrocie prawnym pozostała zatem decyzja Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. nr [...] o udzieleniu skarżącej wsparcia w kwocie [...] zł z tytułu kryzysu w sektorze owoców i warzyw spowodowanego szczepem bakterii EHEC.
Wskutek ww. wyroku NSA został ukształtowany odmienny stan faktyczny i prawny niż ten istniejący zarówno w dniu wydawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16, jak w dniu wydawania przez Ministra RiRW decyzji z [...] stycznia 2016 r. [...] oraz w dniu wydania przez Prezesa ARR decyzji z [...] października 2015 r. [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą środków i zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z odsetkami.
Z uwagi na wybrany przez organy wariant prowadzenia sprawy konieczne jest ustalenie jaki wpływ na sprawę ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15, czego organ całkowicie zaniechał powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 30 marca 2017 r. V SA/Wa 768/16. Zdaniem organu Sąd uznał, że "treść ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed NSA pod sygn. akt II GSK 1993/15 jest dla niniejszego postępowania, dotyczącego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków, nieistotna". Należy zatem jeszcze raz zauważyć, że WSA w Warszawie wydawał wyroku w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym przed ww. wyrokiem NSA, tj. gdy w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja uchylająca decyzję o udzieleniu skarżącej wsparcia z tytułu kryzysu w sektorze owoców i warzyw spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmawiająca udzielenia wsparcia z tytułu "zielonych zbiorów". W uzasadnieniu wyroku z 30 marca 2017 r. Sąd zaznaczył przy tym, że "Ewentualne korzystne dla Skarżącej rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed NSA i uchylenie decyzji o odmowie udzielenia wsparcia ze środków unijnych może spowodować, że organ będzie ponownie rozpatrywał sprawę, ale nie przesądza o treści rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto przepisy k.p.a. przewidują specjalne tryby do wzruszenia decyzji ostatecznych w przypadku zaistnienia wskazanych w tych przepisach przesłanek.". Z tej wypowiedzi Sądu nie można wyciągnąć wniosku takiego jak organ, tj. że treść wyroku NSA z 4 kwietnia 2017 r. II GSK 1993/15 jest nieistotna dla postępowania dotyczącego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Tym bardziej, że zaskarżona decyzja została wydana [...] kwietnia 2019 r., a więc ponad 2 lata po wydaniu przez NSA wyroku z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15 i wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...].
Reasumując, w ocenie Sądu, organ naruszył art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez brak ustalenia jaki wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Ministra RiRW z [...] stycznia 2016 r. nr [...] miał wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15, tj. wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezesa ARR z [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora ARR z [...] maja 2014 r. nr [...].
Ponownie rozpoznając sprawę Minister RiRW uwzględni powyższe uwagi i oceni wpływ wyroku NSA z 4 kwietnia 2017 r. II GSK1993/15 na postępowanie dotyczące ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i rozstrzygnięcie je kończące.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę [...] zł składają się: stały wpis sądowy w wysokości [...] zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło