I SAB/Wr 10/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-16

Skład orzekający: Marta Semiczek, Katarzyna Radom, Piotr Kieres

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu odwoławczym w zakresie podatku od towarów i usług, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność ta wynikała z braku podjęcia przez organ czynności procesowych przez okres 12 miesięcy, z wyjątkiem ustaleń w kwestii przerwania biegu przedawnienia, a wskazywane przez organ przyczyny przedłużenia postępowania (analiza obszernego materiału dowodowego) nie stanowiły uzasadnienia dla tak długiego okresu zwłoki. Organ nie wykazał, na czym polegała "obszerność" materiału dowodowego i nie uprawdopodobnił przyczyn, dla których jego analiza miałaby trwać rok. Ponadto, organ nie zawiesił postępowania, mimo że oczekiwanie na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej poprzedniego roku podatkowego mogło stanowić zagadnienie wstępne.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) we W. w postępowaniu odwoławczym dotyczącym podatku od towarów i usług za okresy od 2013 do 2014 roku. Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego wpłynęło do DIAS w październiku 2018 r. DIAS kilkukrotnie wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania, wskazując jako przyczynę analizę materiału dowodowego. Skarżąca wniosła ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że przedłużenie postępowania wynikało z konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej poprzedniego roku podatkowego, co WSA uznał za nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Piotr Kieres, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym z dnia 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. w przedmiocie prowadzenia postępowania odwoławczego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące I, VIII, XI i XII 2013 r. oraz I, V, VI i VII 2014 r. I. stwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; IV. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działając na podstawie art. 50 § 1 oraz 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r poz. 2325 ze zm dalej: p.p.s.a.), D. B. złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. W skardze wskazała, że w dniu [...] 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. (dalej: N[...]UCS) wydał decyzję nr [...], w której określił Skarżącej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 oraz 2014 roku. Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie. Odwołanie z dnia 26 września 2018 r. wpłynęło do N[...]UCS i wraz z odpowiedzią tego organu na odwołanie zostało przekazane DIAS. Akta sprawy wpłynęły do DIAS w dniu 15 października 2018 r. Postanowieniami z dni: [...] grudnia 2018 r., [...] marca 2019 r., [...] maja 2019 r., [...] lipca 2019 r. wydanymi na podstawie art. 140 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.), DIAS informował Skarżącą o tym, że postępowanie odwoławcze nie zostanie zakończenie w przewidzianym terminie. Jako powód przedłużania postępowania odwoławczego DIAS wskazywał analizę obszernego materiału dowodowego. Przyczyną przedłużenia postępowania odwoławczego w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. było zapewnienie Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz wniesienie ewentualnych wyjaśnień lub zastrzeżeń. W dniu 7 września 2019 r. Skarżąca wniosła do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przesyłką poleconą ponaglenie na bezczynność DIAS w postępowaniu odwoławczym. W ocenie Skarżącej w postępowaniu odwoławczym od decyzji N[...]UCS z dnia [...] 2018 r. prowadzonym przez DIAS doszło do bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania i miały one charakter rażący. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izba Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków przysługujących w postępowaniu administracyjnym o których mowa w art. 52 § 1 i 2, p.p.s.a., a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Dalej organ wskazał, że przyczyną, dla której postępowanie odwoławcze dotyczące rozliczenia Pani D. B. w podatku VAT za: styczeń, sierpień, listopad, grudzień 2013 r. oraz styczeń, maj, czerwiec, lipiec 2014 r., nie zostało zakończone w ramach wyznaczonego w art. 139 Ordynacji podatkowej limitu czasowego, nie wynikało z bezczynności czy przewlekłości organu. Organ podatkowy każdorazowo wskazywał na konkretny powód przedłużenia terminu, a same postanowienia wydawane były z zachowaniem terminu, tj. przed upływem ustawowego lub przedłużonego terminu zakończenia postępowania. Wyznaczając Stronie postanowieniem z [...].07.2019 r. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy był przygotowany do zakończenia ww. postępowania odwoławczego. Sytuacja ta jednakże uległa zmianie z chwilą wpływu do tut. organu wyroku WSA we Wrocławiu z 09.07.2019 r., sygn. akt I SA/Wr 269/18 (którego prawomocności jeszcze nie stwierdzono), uchylającego decyzję DIAS w przedmiocie rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące 2012 r., którego wykonanie może mieć wpływ na rozliczenie w przedmiotowej sprawie z uwagi na kwotę podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy określoną za grudzień 2012 r. Ponadto w ocenie Organu W ocenie organu odwoławczego, wobec wnoszenia przez Stronę "o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi", kwestia sposobu rozpatrzenia wniosków dowodowych Strony wynikających z uzasadnienia odwołania uzależniona jest również od tego, czy zaskarżona decyzja organu I instancji zostanie utrzymana w mocy, uchylona i wydanie zostanie orzeczenie co do istoty sprawy', czy też - zgodnie z wnioskiem Strony - uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Aktualnie, z uwagi na ww. wyrok WSA załatwienie sprawy dotyczącej rozliczenia podatku VAT za: styczeń, sierpień, listopad, grudzień 2013 r. oraz styczeń, maj, czerwiec, lipiec 2014 r., będzie zasadne najwcześniej w chwili zakończenia postępowania odwoławczego dotyczącego rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące 2012 r. (postępowanie odwoławcze ponownie otwarte zostało wyrokiem WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 269/18, którego prawomocności jednak jeszcze nie stwierdzono). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Na wstępie Sąd zbadał kwestię procesową, związaną z wymogiem wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w postępowaniach administracyjnych rozstrzyganych decyzją. Z kolei na mocy art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej wyczerpaniem środków zaskarżenia jest - w rozumieniu wskazanego przepisu-wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, jak też przewlekłości ich działania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 kwietnia 2015 r., I SAB/Gd 3/15 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji można wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Samo złożenie zażalenia lub wezwania wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Przepis art. 52 § 2 p.p.s.a. skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże z wniesieniem środka zaskarżenia, a nie jego rozpatrzeniem przez organ (por. postanowienie NSA z 8.11.2013 r. w sprawie sygn. II OSK 2654/13, postanowienie NSA z 7 maja 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 1083/14, postanowienie NSA z 20 listopada 2015 r. w sprawie sygn. I OSK 2915, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie warunek ten został przez skarżącą spełniony. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE. z 2007 r. Nr C 303 s. 1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest, w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to - w ocenie Sądu - także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności w niewłaściwej procedurze, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Sąd, uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SAB 37/00, LEX nr 75532). Jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, publ. w CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Kwestię sposobu i czasu prowadzenia postępowania regulują przepisy art. 125 i art. 139 O.p. Pierwszy wyznacza zasadę ukierunkowującą wykładnię dalszych istotnych w tym zakresie norm. Stanowi on, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Konkretyzacja tych zasad następuje w art. 139 § 1 – 4 O.p. Stanowią one, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2). Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy (§ 3). Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 4). Przenosząc opisane uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, trzeba z całą stanowczością stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała tak rozumiana bezczynność. Organ odwoławczy prowadził postępowanie od dnia [...] października 2018 r. do [...] października 2019 r., a więc przez okres 12 miesięcy. W tym okresie – jak wynika z akt administracyjnych – organ nie podejmował żadnych czynności procesowych, z wyjątkiem ustaleń w kwestii przerwania biegu przedawnienia, która została ostatecznie wyjaśniona [...] listopada 2018 r. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest art. 140 O.p. stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Jednakże, "Wyznaczenie przez organ w trybie art. 140 § 1 O.p. terminu nie oznacza automatycznie, że organ dotrzymał terminu z art. 139 § 1 O.p. i nie ponosi żadnych ujemnych konsekwencji swojego opieszałego działania." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I SAB/Łd 3/12. "Postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy powinno wskazywać rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę zwłoki, gdyż załatwienie sprawy musi być oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji we wskazanym nowym terminie. Tylko i wyłącznie takie zawiadomienie i wskazanie nowego terminu może być uznane za prawidłową realizację obowiązku wynikającego z art. 140 o.p." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt III SAB/Wa 18/12 LEX nr 1345997) Postanowieniami z dni: [...] grudnia 2018 r., [...] marca 2019 r., [...] maja 2019 r., [...] lipca 2019 r., DIAS informował Skarżącą o tym, że postępowanie odwoławcze nie zostanie zakończone w przewidzianym terminie. Jako powód przedłużania postępowania odwoławczego DIAS wskazywał analizę obszernego materiału dowodowego. Przyczyną przedłużenia postępowania odwoławczego w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. było zapewnienie Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz wniesienie ewentualnych wyjaśnień lub zastrzeżeń. Tego rodzaju powody żadną miarą nie mogą stanowić o zasadności niezałatwienia sprawy w terminie. Ich wskazywanie w tak ogólnie przyjętej formule powoduje, że organ pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą w zakresie konieczności i zasadności podejmowanych czynności procesowych. Organ nie wskazał na czym polegała "obszerność" materiału dowodowego i nie uprawdopodobnił żadnych przyczyn, dla których jego analiza miałaby trwać rok. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, powoływanie się wielokrotnie na tą samą wskazaną wyżej przyczynę, nakazuje przyjąć, że organ nie radził sobie z prowadzonym postępowaniem, prowadził je opieszale, wydając kolejne postanowienia w trybie art. 140 Op. bez uzasadnionych powodów. Natomiast z informacji zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że w istocie przyczyną przedłużana postępowania było oczekiwanie na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej poprzedniego roku podatkowego. Praktyki takiej nie można jednak zaakceptować. Nie negując kaskadowego charakteru rozliczeń w podatku od towarów i usług, zauważyć należy, że każdy okres rozliczeniowy stanowi, w myśl ustawy podatkowej, odrębny i niezależny przedmiot. Zatem postępowanie podatkowe, w tym zwłaszcza postępowanie dowodowe, winno być przeprowadzone niezależnie i odrębnie wobec każdego okresu rozliczeniowego. Jednocześnie należy wskazać, że uznając, że określenie zobowiązania za poprzedni rok podatkowy jest zagadnieniem wstępnym, organ winien – na podstawie art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. – zawiesić postępowanie. Natomiast, uchylając się w istocie od wydania rozstrzygnięcia – odpowiednio decyzji lub postanowienia i nie podejmując samodzielnych działań procesowych, organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności. "Sytuacja, gdy organ prowadzący postępowanie ograniczył się do wydawania postanowień wyznaczających nowy termin załatwienia sprawy, bez dokonywania czynności przybliżających jej załatwienie, jest stanem jego bezczynności." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt III SAB/Wa 18/12 LEX nr 1345997). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy wskazuje przy tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę (jak wskazano m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Gd 77/17, LEX nr 2433665) nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por.m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17, LEX nr 2293987, WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Gl 13/17, LEX nr 2284515, WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17, LEX nr 2275265). W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, iż "naruszenie prawa rażące" oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Każda bezczynność jest naruszeniem prawa, co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa (por.m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Ke 6/16, LEX nr 2121372). Nie ulega także wątpliwości, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15, LEX nr 1990907). Jak wskazano wyżej organ odwoławczy - wbrew wynikającym z przepisów prawa obowiązkom - przez rok świadomie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie prowadząc przy tym w istocie żadnego postępowania. Takie działanie musi być uznane nie tylko za przekroczenie wynikających z przepisów terminów załatwienia sprawy. Stanowi też rażące naruszenie wskazanej wyżej zasady szybkości postępowania a także zasady zaufania do organów państwa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd ten stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1a). Wobec wydania w dniu [...] października 2019 r. przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, orzekanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania ( art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło