III SAB/Wa 18/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-24
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Aneta Lemiesz, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w zakresie podatku od nieruchomości, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności, ponieważ nie podjęło istotnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a jedynie wydawało postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, nie podając racjonalnych motywów zwłoki ani konkretnego terminu. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynikała z długotrwałości postępowania bez określenia terminu załatwienia sprawy.Stan faktyczny
H. Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Prezydent W. decyzją z września 2011 r. określił zobowiązanie podatkowe za 2006 r. i odmówił stwierdzenia nadpłaty. Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO dwukrotnie zawiadamiało o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, wskazując jako przyczynę przekazanie akt do WSA w związku ze skargą spółki. Spółka wniosła skargę na bezczynność SKO, zarzucając naruszenie art. 140 i 123 O.p., wskazując, że nie składała skarg dotyczących wysokości zobowiązania za lata 2006-2009, a podane przez SKO przyczyny przedłużenia terminu nie były racjonalne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do załatwienia odwołania w terminie dwóch miesięcy, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył SKO grzywnę w wysokości 2000 zł oraz zasądził od SKO na rzecz H. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2012 r. sprawy ze skargi H . Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w zakresie podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do załatwienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 2000 złotych (słownie: dwa tysiące złotych), 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z 25 listopada 2009 r. H. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: “Skarżąca"), wystąpiła do Prezydenta W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2009 w łącznej kwocie 1.233.578,48 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła korekty stosownych deklaracji.
Decyzją z [...] września 2011 r. Prezydent W. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2006 r. w wysokości 636.346,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi przez Skarżącą na dzień wpłaty oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2006 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 12 października 2011 r.
W dniu 26 października 2011 r. Skarżąca wniosła od tej decyzji, za pośrednictwem Prezydenta W., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..
W dniu 24 listopada 2011 r. Prezydent W. przekazał odwołanie do rozpoznania organowi odwoławczemu.
Pismem z 16 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 140 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.) – dalej jako: "O.p.", doręczyło Skarżącej zawiadomienie, w którym wskazało jako przewidywany termin zakończenia postępowań odwoławczych dzień [...] marca 2012 r. Następnie, w dniu 2 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. doręczyło Skarżącej zawiadomienie z 27 marca 2012 r., w którym działając na podstawie art. 140 § 1 O.p. poinformowało, że odwołania nie zostaną rozpatrzone w pierwotnym terminie, z uwagi na przekazanie całości akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z jej skargą.
Pismem z 12 kwietnia 2012 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta W. w zakresie podatku od nieruchomości za 2006 r.
W skardze wniosła o wyznaczenie organowi odwoławczemu terminu na wydanie aktu oraz o wymierzenie stosownej grzywny, a także zwrot kosztów postepowania.
Skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. naruszenie przepisu art. 140 oraz art. 123 § 1 O.p.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że nie kwestionuje uprawnienia organu do wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, ale przedłużenie musi być usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Jako przyczynę niedotrzymania terminu organ odwoławczy wskazał okoliczność przekazania akt spraw podatkowych za lata 2006 - 2009 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z jej skargą i koniecznością oczekiwania na ich zwrot. Skarżąca stwierdziła jednak, że nie składała żadnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie spraw podatkowych dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006-2009. Wskazała, że w dniu 30 stycznia 2012 r. złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego z [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt: [...]) uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzja organu pierwszej instancji odmawiała stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości, ale za 2004 r. Ponadto w dniu 10 stycznia 2012 r. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu odwoławczego w zakresie rozpatrzenia sprawy podatkowej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2005 r. Postanowieniem z 19 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt: III SAB/Wa 8/12) umorzył postępowanie sądowe ze względu na wcześniejsze wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Skarżąca nie składała żadnych innych skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w szczególności w zakresie spraw dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006 - 2009, dlatego też nie jest dla niej zrozumiała przyczyna przedłużenia terminu wskazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zawiadomieniu z 27 marca 2012 roku.
Zdaniem Skarżącej, ponieważ wyjaśnienie organu nie jest oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy, to narusza ono art. 140 § 1 O.p.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 123 § 1 O.p. Skarżąca wskazała, że Prezydent W. wydał w stosunku do niej sześć decyzji za lata 2004 -2009, a więc rozstrzygnął sześć spraw podatkowych, od których Skarżąca wniosła sześć odrębnych odwołań. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prowadzi sześć postępowań odwoławczych. Przepisy O.p. nie regulują w sposób szczegółowy sposobu zakładania i prowadzenia akt sprawy. Jednakże, biorąc pod uwagę art. 178 § 1 O.p., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy należy przyjąć, iż każde postępowanie odwoławcze powinno mieć założone odrębne akta. Niedopełnienie przez organ obowiązku prowadzenia odrębnych akt sprawy dla każdego z postępowań odwoławczych skutkuje naruszeniem art. 123 § 1 O.p. Skarżąca nie ma bowiem możliwości wglądu w akta spraw za lata 2006-2009 i to pomimo, iż nie składała w tym zakresie skargi. Ponadto Skarżąca nie ma zagwarantowanego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Jednocześnie, wskutek niezgodnego z prawem postępowania organu odwoławczego nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego oraz nie jest znany termin jego zakończenia.
Reasumując, Skarżąca stwierdziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostaje w bezczynności ponieważ nie określiło w sposób konkretny nowego terminu załatwienia sprawy oraz wskazało jako przyczynę nierozpatrzenia sprawy w terminie podanym w zawiadomieniu z 16 grudnia 2011 r., oczekiwanie na zwrot akt sprawy z Sądu przekazanych w związku ze skargą podatnika, w sytuacji gdy Skarżąca nie składała skarg w sprawach dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006-2009. Ponadto Skarżąca nie może ponosić konsekwencji bezprawnego działania organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.
Jego zdaniem, zarzut naruszenia art. 140 § 1 O.p. jest bezpodstawny gdyż zawiadomieniem z 16 grudnia 2011 r., Skarżąca została powiadomiona o przyczynie niedochowania ustawowego terminu do załatwienia sprawy oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania odwoławczego.
Odpowiadając na zarzut Skarżącej, że każde postępowanie odwoławcze winno mieć założone odrębne akta organ stwierdził, że każde odwołanie Skarżącej zostało zarejestrowane pod inną sygnaturą i dla każdej sprawy odwoławczej zostały założone odrębne akta podręczne. Akta przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy sprawie oznaczonej sygn. akt III SAB/Wa 8/11 to akta główne organu podatkowego pierwszej instancji, które obejmują całość postępowania pierwszoinstancyjnego za lata 2004-2009, w tym wniosek Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty za lata 2004-2009, deklaracje podatkowe za poszczególne lata, akta kontroli podatkowej, opinie rzeczoznawców. Z tego powodu w dniu 27 marca 2012 r. organ odwoławczy powiadomił Skarżącą o przyczynie niedochowania wyznaczonego na dzień [...] marca 2012 r. terminu załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt p.p.s.a.).
Z treści art. 149 p.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3§2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Celem skargi na bezczynności jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze. Przykładowo można wskazać na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2006 r. sygn. akt: II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2009 r. sygn. akt: II FSK 2020/08, (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl) oraz w piśmiennictwie przedmiotu (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2005, s. 243, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 143, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006, s. 157). Zatem dopuszczalne jest wniesienie skargi do czasu, gdy organ administracji publicznej nie wydał decyzji kończącej postępowanie w danej instancji.
Podkreślić również należy, że ugruntowany jest już w orzecznictwie pogląd, że powstanie bezczynności nie zależy od zrealizowania czy też niezrealizowania obowiązków sygnalizacyjnych, jakie ciążą na organie prowadzącym postępowanie, zgodnie z art. 140 O.p. ani też jakichkolwiek innych obowiązków procesowych ciążących na organie administracyjnym. Jeżeli organ nie realizuje tych obowiązków, to tym bardziej wykracza poza wyznaczony termin załatwienia sprawy i tym bardziej wykroczenie to następuje z jego winy (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2007r. sygn. akt: l SAB/Wa 20/07, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Warto jednakże podkreślić, że wprawdzie sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia niedziałania organu, to dla oceny stanu bezczynności istotna jest przyczyna zwłoki, którą organ jest obowiązany wskazać (wyrok NSA z 14 sierpnia 2002r. sygn. akt: l SAB 131/02, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Z akt sprawy wynika, że postępowania administracyjne, których zakończenia domaga się Skarżąca Spółka dotyczą określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty.
Sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji kontroluje, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania poprzez np. wydanie decyzji, czy też nie.
Z art. 125 O.p. wynika, iż organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy też przypomnieć, że prawidłową realizację zasady szybkości postępowania oraz jej gwarancje stanowią przepisy Rozdziału 4 O.p. "Załatwienie sprawy". Z art. 139 § 3 O.p. wynika, iż załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy.
Upływ terminu do załatwienia sprawy, ani nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji, to jednak zgodnie z art. 140 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy zobowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, a ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.
W związku z powyższym istotne jest ustalenie, czy organ podatkowy II instancji prowadząc postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. naruszył przepisy art. 139 i art. 140 O.p., przez co dopuścił do stanu bezczynności, o którym mowa m.in. w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Zdaniem Sadu orzekającego o zasadności stanowiska o pozostawaniu w bezczynności organ podatkowego prowadzącego sporne postępowanie podatkowe dowodzi wnikliwa analiza okoliczności stanu faktycznego sprawy.
Należy przypomnieć, iż stan bezczynności polega na tym, że organ administracji publicznej w prawnie określonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (tak T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005 r. str. 86).
Sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji kontroluje, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania poprzez np. wydanie decyzji, czy też nie (por. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. akt III SAB/Gl 1/09, nsa.orzeczenia, gov.pl, wyrok WSA w Lublinie z 14 marca 2008, sygn. akt I SAB/Lu 1/08, jak wyżej, wyrok WSA w Opolu z 1 października 2009 r. sygn. akt I SAB/Op 15/09, LEX nr 531148).
Bezspornym jest, że zgodnie z art. 139 § 3 O.p. załatwienie sprawy odwoławczej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (...).
Skarżąca, co wynika z treści skargi, zarzutem bezczynności organu objęła okres prowadzenia postępowania odwoławczego, czyli od daty [...] listopada 2011 r. tj. od przekazania akt wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego do dnia sporządzania skargi do sadu administracyjnego, co miało miejsce 12 kwietnia 2012 r. W tym czasie organ dwa razy zawiadamiał o terminie zakończenia postępowania z przywołaniem art. 140 O.p. Były to zawiadomienia z dnia 16 grudnia 2011 r. oraz z dnia 27 marca 2012 r. Tym ostatnim nie zakreślono terminu zakończenia spornego postępowania podatkowego, a jedynie wskazano, że nastąpi ono po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Analizując w takim zakresie prowadzone przez organ podatkowy II instancji postępowanie podatkowe Sąd stwierdza, iż w postępowaniu dotyczącym określenia w podatku od nieruchomości za 2006 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty, zdaniem organu wymaga bliżej nieokreślonego czasu, bowiem nie posiada on akt sprawy.
Z przywołanych okoliczności stanu sprawy wynika, że organ podatkowy, w trybie art. 140 § 1 O.p, dwukrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, bez wskazania racjonalnych motywów swojego działania w tym zakresie. Nie można za takowe uznać argumentów, iż sprawa ma skomplikowany charakter przy braku wskazania w czym konkretnie organ upatruje trudności w rozpoznaniu sprawy w ustawowym terminie, czy też z uwagi na konieczność przekazania akt do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie. Wprawdzie w zawiadomieniu z dnia 16 grudnia 2011 r. wskazano nowy termin zakończenia spornego postępowania na dzień [...] marca 2011 r., ale w kolejnym z dnia 27 marca 2012 r. uzależniono go od zwrotu akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Bezspornym też pozostaje, że postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy powinno wskazywać rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę zwłoki, gdyż załatwienie sprawy musi być oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji we wskazanym nowym terminie. Tylko i wyłącznie takie zawiadomienie i wskazanie nowego terminu może być uznane za prawidłową realizację obowiązku wynikającego z art. 140 O.p. Stanowi ono bowiem rodzaj zobowiązania organu i gwarancję zachowania nowego, wyznaczonego terminu załatwienia sprawy.
Gwarancji efektywnej realizacji obowiązku rozstrzygnięcia sprawy nie odpowiada sytuacja, w której organ podatkowy dwa razy, wydawał kolejne postanowieni raz ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, drogi bez takiego określenia, a następnie w trakcie biegu tego terminu nie podejmował istotnych czynności celem przybliżenia się do wydania rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co stanowi o naruszeniu art. 140 § 1 w zw. z art. 139 § 3 O.p. i dowodzi stanu bezczynności organu. Ograniczenie się do wydawania jedynie postanowień w trybie art. 140 O.p. jest niewystarczające.
W ocenie Sądu organ podatkowy mając na względzie postulaty płynące z ogólnych zasad postępowania podatkowego, nie realizował istotnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy.
Przeszkody dla załatwienia sprawy w terminie muszą istnieć realnie i pojawić się w czasie jej prowadzenia. W rozpoznawanej sprawie, jak to wynika z przedstawionego przebiegu postępowania, organ II instancji z chwilą bezskutecznego upływu wcześniej wyznaczonego terminu istotnych działań nie podejmował (oczekując być może na wynik innego postępowania, Strona skarżąca złożyła bowiem skargę do WSA na decyzję SKO w przedmiocie podatku za 2004 r.).
Organ podatkowy II instancji, który otrzymał odwołanie powinien podejmować czynności zmierzające do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, podejmowane przez niego czynności ograniczały się do zawiadamiania o nowym terminie załatwienia sprawy.
Należy zatem uznać, że sytuacja, gdy organ prowadzący postępowanie ograniczył się do wydawania postanowień wyznaczających nowy termin załatwienia sprawy, bez dokonywania czynności przybliżających jej załatwienie, jest stanem jego bezczynności. Zwłoka w wykonaniu czynności nie została przez organ przekonująco uzasadniona, a zwłoki tej nie niweczą zawiadomienia o nowych terminach załatwienia sprawy, które nie miały oparcia w realnie istniejących przeszkodach.
W ocenie Sądu, wskazanie przez SKO w drugim zawiadomieniu, że sprawa nie zostanie rozpatrzona w terminie do [...] marca 2012 r. z uwagi na to, że całość akt sprawy przekazana została wraz ze skargą podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a wyznaczenie nowego terminu do załatwienia sprawy nastąpi po zwrocie akt z WSA, jest wadliwe.
Odwołując się do przepisu art. 139 O.p. dotyczącego terminów załatwienia spraw przez organy obu instancji Sąd wskazuje, że terminy te określone są w miesiącach: " nie później niż w ciągu miesiąca" (§ 1), "nie później niż w ciągu 2 miesięcy" (§ 1 i § 3). Skoro więc w art. 140 § 1 mówi się o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, tj. terminie wskazanym w art. 139 § 1 i 3 O.p., to nowy termin powinien być określony w ten sam, bądź podobny sposób, a więc konkretnie. Takie rozumienie przedmiotowego przepisu zawiera orzeczenie NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt 974/07, który w uzasadnieniu stwierdził, iż nie można odczytywać treści art. 140 § 1 O.p. w oderwaniu od jego kontekstu systemowego, w tym w szczególności art. 12 O.p., który w poszczególnych paragrafach stanowi, iż terminy w Ordynacji podatkowej określane są w dniach (§ 1), tygodniach (§ 2), miesiącach (§ 3) i latach (§ 4). Zatem termin, o którym mowa w art. 140 § 1 O.p. musi być określony konkretnie (bądź to datą kalendarzową, bądź też poprzez wskazanie okresu oznaczonego w sposób, w jaki dopuszcza to art. 12 O.p.) - podobnie por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt I SAB/Gd 1/03 (POP 2004, nr 4, poz. 79). Taki również pogląd, że nowy termin załatwienia sprawy to wskazanie przez organ albo konkretnej daty wydania decyzji, albo oznaczenie tego terminu w dniach, tygodniach lub miesiącach stosownie do stanu, w jakim są czynności postępowania, został wyrażony w "Ordynacji podatkowej – Komentarz" autorstwa Janusza Borkowskiego i innych na str. 619 ( Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2008 r.).
A zatem, mając na uwadze treść zawiadomienia z dnia 27 marca 2012 r., w którym Kolegium wskazało, że wyznaczenie terminu załatwienia sprawy nastąpi "po zwrocie akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny", uznać należy, iż organ podatkowy naruszył przepis art. 140 § 1 O.p.
Również argumenty organu, przedstawione w odpowiedzi na skargę, w której podniósł, że akta administracyjne niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, znajdują się w Sądzie wobec czego organ nie może zakończyć postępowań nie zasługuje na uwzględnienie.
Prowadzenie innych spraw wobec podatnika i to nawet równolegle z wykorzystaniem tych samych akt administracyjnych nie uzasadnia bezczynności organu. Jeżeli nawet organ przekazał akta administracyjne sprawy (czy to w całości czy w części) do innych organów, instytucji czy Sądów to nie może powoływać się na fakt, że nie ma akt sprawy i nie może wydać decyzji. Organ dysponuje bowiem określonymi instrumentami prawnymi, które pozwalają na bieżące, płynne prowadzenie sprawy. Przekazując akta sprawy przykładowo do Sądu, organ winien rozważyć zasadność sporządzenia kopii całości lub części akt, może także zwracać się do Sądu o wypożyczenie całości akt lub sukcesywnie ich części. Organ może wreszcie zawiesić postępowanie administracyjne, jeżeli zachodzą ku temu podstawy. Nie wyznaczenie zatem nowego terminu i nie podejmowanie działań celem załatwienia odwołania strony jest stanem bezczynności organu i narusza zasadę szybkości postępowania przewidzianą w art. 125 Ordynacji podatkowej.
Jeżeli bowiem nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania lub okoliczności z art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej, organ powinien sprawę rozpoznać w terminie wynikającym z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, a w szczególnej sytuacji w nowym terminie lub terminach wskazanych w art. 140 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 O.p., Sąd zauważa, że nie ma on uzasadnienia. Skarżąca spółka nie występowała w tym czasie do SKO o umożliwienie zapoznania się z aktami. Hipotetyczna niemożność wglądu w akta sprawy nie może stanowić realnego naruszenia zasady wyrażonej w art. 123 O.p.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 p.p.s.a. wyznaczył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu dwumiesięczny termin załatwienia odwołania strony. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie l sentencji wyroku. Jednocześnie w punkcie II sentencji Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynikała z długotrwałości prowadzenia postępowania, bez określenia terminu załatwienia sprawy. Wyznaczony organowi termin do rozpoznania sprawy liczony zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. jest realny i umożliwia organowi załatwienie sprawy bez popadania w dalszą zwłokę.
W związku z tym, iż bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, uznać należy, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu oraz fakt naruszenia przepisów postępowania należało uznać, że grzywna w wysokości 2000 zł będzie adekwatną sankcją. do okresu bezczynności, a zarazem zmusi organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w sprawie i respektowania przepisów postępowania w zakresie załatwiania spraw oraz wyznaczania nowego terminu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość kosztów sądowych poniesionych przez stronę Skarżącą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło