II SA/Kr 884/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-22
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli ostateczna decyzja przyznała prawo do nieruchomości zamiennej tylko za część wywłaszczonych parceli, a nie za wszystkie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) nie rozpoznał całości sprawy, ponieważ nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących braku rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za jedną z wywłaszczonych parceli (l. kat. [...]). W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy miało istotny wpływ na wynik postępowania. Umorzenie postępowania w zakresie pozostałych parceli, za które przyznano prawo do nieruchomości zamiennej, zostało uznane za prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniami z 1953 r. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta decyzją z 1961 r. przyznającą prawo do nieruchomości zamiennej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i nierozpoznanie istoty sprawy, wskazując, że decyzja z 1961 r. nie obejmowała wszystkich wywłaszczonych parcel.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi O. J. na decyzję Wojewody z dnia 12 czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej O. J. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 13 listopada 2018 r., znak [...] na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - k.p.a. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 - dalej: "u.g.n.") orzekł
1. o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku O. J. - P., A. Ł. i G. A. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość objętą wykazem hipotecznym Iwh [...] [...] składającą się z parcel l. kat. [...], l. kat. [...] i I. kat. [...] wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 16 marca 1953 r., nr L.Sa [...] uzupełnionym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 17 września 1953 r., nr LSa [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele Akademii [...] w K.,
2. o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku R. P. o wypłatę [...] cz. odszkodowania za udział J. P., poprzedniej właścicielki nieruchomości oznaczonej jako parcele l. kat [...], l. kat. [...] i I. kat. [...] b. gm. kat. [...] wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 16 marca 1953 r., nr LSa [...] uzupełnionym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 17 września 1953 r., nr LSa [...]
Organ I instancji ustalił, że kwestię odszkodowania za nieruchomość objętą Iwh [...] [...], wywłaszczoną orzeczeniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (dalej: PWRN) w K. z dnia 16 marca 1953 r. i z dnia 17 września 1953 r. nr [...] Sa [...] zakończyła decyzja Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 31 marca 1961 r. nr [...] Decyzją tą przyznano N. [...], J. z K. P. i S. J. K. prawo do odpowiedniej nieruchomości zamiennej z tytułu wywłaszczenia parcel l. kat. [...], l. kat. [...], obj. [...]. W związku z powyższym z uwagi na stan res iudicata i tym samym bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania, organ I instancji w punkcie 1 zaskarżonej decyzji umorzył przedmiotowe postępowanie.
Z kolei w punkcie 2 organ I instancji umorzył postępowanie z wniosku R. P. o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone parcele, gdyż w tym przypadku wypłata odszkodowania na podstawie decyzji z dnia 31 marca 1961 r. polegałaby na dostarczeniu nieruchomości zamiennej. Brak natomiast normy kompetencyjnej upoważniającej organ administracji publicznej do działania w drodze decyzji w przedmiocie realizacji decyzji administracyjnej przyznającej odszkodowanie.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez O. J. – P. , G. A. i A. Ł. Wojewoda decyzją z dnia K., 12 czerwca 2019 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że orzeczeniem z dnia 16 marca 1953 r., nr [...] PWRN w K. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa na cele Akademii [...] w K. nieruchomości położone w gm. kat. [...] i gm. kat. [...], w tym nieruchomość objętą wykazem hipotecznym Iwh [...] [...] stanowiącą współwłasność N. R. z K. , J. P. z K. oraz J. S. K. oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 58,10 m2. Orzeczenie stało się ostateczne, co potwierdza adnotacja urzędowa z dnia 19 października 1953 r. W uzupełnieniu tego orzeczenia, PWRN w K. orzeczeniem z dnia 17 września 1953 r., nr [...] orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele Akademii [...] nieruchomości położonych w gm. kat. [...] w tym. m.in. część parceli I. kat. [...] o pow. 0,0070 ha i część parceli I. kat. [...] o pow. 0,4408 ha objętych wykazem hipotecznym Iwh [...] [...]. Rozstrzygnięcie stało się ostateczne, co potwierdza adnotacja urzędowa z dnia 19 października 1953 r.
We wniosku inicjującym postępowanie spadkobiercy poprzednich właścicieli nieruchomości wywłaszczonej domagali się ustalenia i wypłaty odszkodowania wskazane wyżej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. R. P. zmienił swój wniosek w ten sposób, iż domagał się wypłaty udział [...] cz. odszkodowania przypadającego w udziale J. P., poprzedniej właścicielce parcel. l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. [...].
Podkreślono, iż w obrocie prawnym pozostaje wiążąca, ostateczna decyzja Prezydium Rady Narodowej m. K. nr Sa [...] z dnia 31 marca 1961 r. o przyznaniu N. R., J. P. z K. i S. J. K. prawa do nieruchomości zamiennej położonej w K., nadającej się do natychmiastowego objęcia na własność tytułem odszkodowania jako b. współwłaścicielom po 1/3 cz. za nieruchomość obj. Iwh [...] ks.gr. gm. Kat. K. Dz.[...], pgr l. kat. [...] i l. kat. [...] razem o pow. 4485,20 m2 wywłaszczonej orzeczeniem PWRN w K. z dnia 16 marca i dnia 17 września 1953 r. [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele Akademii [...] w K.. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy: art. 10, art. 27, art. 30 i art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.
Z uwagi na uregulowaną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, z której wynika bezwzględne związanie treścią takiego aktu wszystkich uczestników obrotu prawnego, zasadnym było umorzenie przez organ I instancji postępowania w sprawie o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną poprzednio jako parcela l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpili spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, zaś podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania byłby nadal Skarb Państwa (Akademia [...] w K.). Również stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie uległ zasadniczej zmianie, bowiem ostateczne orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 31 marca 1961 r. funkcjonuje w obrocie prawnym, wywołując wszelkie skutki prawne określone w tej decyzji. Nie można również uznać, iż zmianie uległ jej stan prawny.
Wydanie ponownej decyzji merytorycznej w sprawie rozstrzygniętej już ostatecznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 31 marca 1961 r. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., w związku z czym, poprzez wzgląd na regulację art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. należało w ocenie organu odwoławczego uznać, iż organ I instancji nie mógł ponownie wydać decyzji orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz spadkobierców poprzednich współwłaścicieli z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
Z kolei odnośnie żądania R. P., który domagał się wypłaty 1/2 części odszkodowania za udział J. P., wskazać należy, iż kwestia realizacji obowiązku odszkodowawczego, wynikającego z ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 31 marca 1961 r. o przyznaniu N. R., J. P. z K. i S. J. K. prawa do nieruchomości zamiennej, nie mogła podlegać rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Sformułowane przez R. P. żądanie wypłaty 1/2 części odszkodowania za udział J. P., które na gruncie omawianej sprawy - w związku z ostatecznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 31 marca 1961 r. — sprowadzać się musiałoby się do przyznania udziału w nieruchomości zamiennej, nie mogło podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, co czyniło wszczęte w tym zakresie postępowanie bezprzedmiotowym, zaś rozstrzygnięcie ujęte w pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji prawidłowym.
Opisaną wyżej decyzję Wojewody zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie O. J. - P. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 31 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 i 3 Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (t.j. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31 z późn. zm.) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 31 ust. w zw. z art. 30 ust. 1 i 3 Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych i nieustalenie wysokości przysługującego odszkodowania pieniężnego skarżącej, które zostało przyznane na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 31 marca 1961 r., sygn. sprawy: Sa [...], w sytuacji gdy skarżąca wnosiła o ustalenie wysokości odszkodowania przysługującego na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wzw. z art. 31 ust. 1 w zw. żart. 30 ust. 1 i 3 Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w wyniku braku przekazania nieruchomości zamiennej oraz odmowy przyjęcia zaproponowanej nieruchomości zamiennej w stosunku do wywłaszczonych nieruchomości położonych w gm. [...], w tym m.in. parceli I. kat nr [...] oraz parceli l. kat. nr [...], co w konsekwencji prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 1 grudnia 2014 r. i z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. przedmiotowe postępowanie zostało umorzone.
2. naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 30 ust. 1 i 3 Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w gm. [...], w tym m.in. część parceli I. kat nr [...] - w sytuacji gdy decyzja Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 31 marca 1961 r., sygn. sprawy: Sa [...] określała przyznanie odszkodowania jedynie za wywłaszczone nieruchomości położone w gm. [...], w tym m.in. parceli I. kat. nr [...] oraz parceli l. kat. nr [...], co w konsekwencji prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 1 grudnia 2014 r. i z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. przedmiotowe postępowanie zostało umorzone.
3. Naruszenie przepisów postępowania, a to art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy z zebranego materiału w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ wniosek z dnia 1 grudnia 2014 r. dotyczył ustalenia wysokości przysługującego odszkodowania skarżącej, które zostało przyznane na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 31 marca 1961 r., sygn. sprawy: Sa V- [...] oraz ustalenia odszkodowania skarżącej za nieruchomość położoną wgm. [...], w tym m.in. część parceli I. kat nr [...], która została wywłaszczona na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 17 września 1953 r., nr [...], przez co brak jest podstaw do zastosowania reguły "res iudicata" i sprawa powinna zostać rozstrzygnięta zgodnie z wnioskiem z dnia 1 grudnia 2014 r.
4. Naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, co spowodowało błędne ustalenia, iż w zakresie nieruchomości położonej w gm. [...], w tym m.in. część parceli I. kat nr [...] istnieje ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące przyznania odszkodowania za wywłaszczenie tej nieruchomości, jak również błędne przyjęcie, iż decyzja Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 31 marca 1961 r., sygn. sprawy: Sa [...] ustala wysokość należnego odszkodowania, w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja jedynie przyznawała prawo do nieruchomości zamiennej, które nie zostało zrealizowane.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z powodu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., tj. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 listopada 2018 r. sygn. sprawy: GS- [...] z powodu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a.
Ewentualnie, w przypadku jeśli Sąd nie stwierdzi zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta K..
Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Nie ulega wątpliwości, że wniosek inicjujący kontrolowane postępowanie administracyjne obejmował przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość składającą się z parcel l. kat. [...], l. kat. [...] i I. kat. [...] Został ona wywłaszczona niejako dwuetapowo: orzeczeniem z dnia 16 marca 1953 r., wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. 120 o pow. 58,10 m2, a orzeczeniem z dnia 17 września 1953 r. wywłaszczono część parceli I. kat. [...] o pow. 0,0070 ha i część parceli I. kat. [...] o pow. 0,4408 ha.
Tak sformułowany wniosek określa zakres i granice postępowania administracyjnego, które ostatecznie zostało umorzone zaskarżoną decyzją. Organy obu instancji przyjęły bowiem, że sprawa odszkodowania za te nieruchomości została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną tj. decyzją Prezydium Rady Narodowej m. K. nr Sa [...] z dnia 31 marca 1961 r.
Problem jednak w tym, że decyzja ta orzekała o przyznaniu prawa do nieruchomości zamiennej jedynie za dwie z trzech wywłaszczonych parceli tj. za pgr l. kat. [...] i l. kat. [...]. Zgodnie z treścią decyzji te dwie parcele mają razem pow. 4485,20 m2.
Organ I instancji porównał treść decyzji o wywłaszczeniu oraz o przyznaniu prawa do nieruchomości zamiennej i doszedł do wniosku, że w tej ostatniej zostały popełnione omyłki w oznaczeniu oraz powierzchni wywłaszczonej nieruchomości (str. 8 – 9 decyzji Prezydenta Miasta K.).
Kwestia braku wymienienia parceli l. kat. 118 w decyzji z dnia 31 marca 1961 r. była podnoszona w obydwu odwołaniach, co Wojewoda przytoczył w treści zaskarżonej decyzji. W szczególności na str. 2 decyzji wskazuje się: "Odwołanie od ww. decyzji wniósł również w imieniu O. J. - P. jej pełnomocnik - radca prawny W. R. — zarzucając decyzji: "l naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a. naruszenie przez Organ I instancji art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) poprzez umorzenie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości objętej wykazem hipotecznym Iwh [...] [...], składającej się z parceli l. kat. [...] na podstawie orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 17 września 1953 r., nr L. [...] podczas gdy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 31 marca 1961 roku nie zawierało rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej parcelą nr [...], a zatem kwestia odszkodowania za wskazaną nieruchomość nie została ostatecznie rozstrzygnięta i w tej sytuacji nie istniały podstawy do umorzenie postępowania przez Organ I instancji".
Z kolei na str. 3 zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał: "Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 grudnia 2018 r. złożyli również: G. A. oraz A. Ł., (...) odwołujący wskazali, że decyzja z 31 marca 1961 r. ograniczała się tylko parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] i nie objęła całego przedmiotu postępowania".
Do zarzutów tych organ odwoławczy nie odniósł się jednak w żaden sposób, co przesądza o nierozpoznaniu całości sprawy. O ile bowiem organ I instancji porównał zakres sprawy wywłaszczenia oraz sprawy przyznania prawa do nieruchomości zamiennej oraz podjął próbę wyjaśnienia stwierdzonych pomiędzy tymi zakresami niezgodności, o tyle Wojewoda kwestię tę całkowicie przemilczał.
Uchybienie to niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem omawiana kwestia jest istotna dla rozstrzygnięcia. Z literalnego brzmienia decyzji o przyznaniu prawa do nieruchomości zamiennej wynika, że objęła ona tylko parcele l. kat. [...] i [...], natomiast nie objęto nią parceli l. kat. nr [...]. Wojewoda nie wskazuje też żadnej innej decyzji, przyznającej byłym właścicielom odszkodowanie lub prawo do nieruchomości zamiennej za parcelę l. kat. [...], ale umarza postępowanie odszkodowawcze także w tym zakresie.
Na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób ustalić dlaczego uznano za zasadne umorzenie postępowania również w tym zakresie.
Nie odnosząc się do wskazanych zarzutów i pomijając opisaną wyżej kwestię organ odwoławczy naruszył art. 7 k.p.a., a także zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 16 k.p.a. Zasadą jest przeprowadzenie kontroli sądowej po rozpoznaniu sprawy administracyjnej przez organy obu instancji. Skoro zaś kwestia odszkodowania za parcelę l. kat. [...] nie została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a mimo to umorzono postępowanie odszkodowawcze także i w tym zakresie, to Sąd nie może przeprowadzić merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda wyjaśni, czy decyzją z 31 marca 1961 r. przyznano odszkodowanie w pełnym zakresie wywłaszczenia tj. w odniesieniu do wszystkich trzech parcel, czy też tylko do dwóch wymienionych wprost w sentencji tej decyzji. Bez wyjaśnienia tej kwestii nie jest możliwie uznanie decyzji Wojewody za prawidłową. Sąd przy tym nie może na obecnym etapie postępowania dawać wskazówek co do sposobu rozstrzygnięcia omawianego problemu, w szczególności nie może wypowiadać się co do zasadności umorzenia postępowania. Stanowiłoby to wyjście poza granice sprawy w rozumieniu art., 134 § 1 p.p.s.a.
Natomiast w odniesieniu do parceli l. kat. [...] i l. kat. [...] umorzenie postępowania w pkt 1 i 2 było prawidłowe. Organy obydwu instancji doszły do właściwego wniosku, że decyzja z dnia 31 marca 1961 r. o przyznaniu N. R., J. P. z K. i S. J. K. prawa do nieruchomości zamiennej położonej w K., nadającej się do natychmiastowego objęcia na własność tytułem odszkodowania za te nieruchomości kończy sprawę odszkodowania. Ponowne rozpoznanie tej sprawy stanowiłoby orzekanie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną i w konsekwencji prowadziłoby do wydania decyzji nieważnej. Stanowisko takie jest już utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Oprócz powołanych w decyzji Wojewody spraw sygn. II SA/Kr 662/18 oraz I OSK 789/17 można również przywołać sprawę sygn. II SA/Kr 356/18, gdzie wskazano: "Żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawnia organów administracji do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wykonania orzeczenia o przyznaniu nieruchomości zamiennej. Decyzja ustalająca odszkodowanie (czy to w formie pieniężnej czy w formie nieruchomości zamiennej) nierozerwalnie wiąże się z procesem konkretyzacji prawa i proces ten kończy. Po jej wydaniu w obrocie prawnym pojawia się w pełni skonkretyzowana wierzytelność odszkodowawcza (roszczenie) i zarazem rozpoczyna się etap wykonywania prawa, w ramach którego co do zasady powinna nastąpić już tylko czynność faktyczna - spełnienie świadczenia. Na tym etapie nie ma już miejsca na jurysdykcję, a w szczególności nie ma miejsca na jurysdykcję administracyjną".
Sąd podziela zatem stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, iż sprawa odszkodowania za wywłaszczone parcele l. kat. [...] i [...] została zakończona decyzją ostateczną, zatem ponowne orzekanie w tej sprawie było niedopuszczalne i postępowanie to należało umorzyć. W tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie miał jednak możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie w części dotyczącej parceli l. kat. [...] i oddalenia skargi w pozostałym zakresie, a zatem wobec nierozpoznania całości sprawy przez Wojewodę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło