I OZ 1414/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 725/19 o odrzuceniu sprzeciwu M.W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r., Rep. [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, dalej również jako "WSA", postanowieniem z 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 725/19 odrzucił sprzeciw M.W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z [...] lipca 2019 r., Rep. [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego. W uzasadnieniu ww. postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że rozpatrzenie zasadności sprzeciwu od decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jego wniesienia. Powołał się przy tym na art. 64c § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w świetle którego warunkiem skutecznego wniesienia sprzeciwu od decyzji jest zarówno zachowanie ustawowego terminu, jak i sposobu jej wniesienia. WSA wskazał, że skarżąca mimo prawidłowego pouczenia przez Kolegium o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu od tej decyzji, przesłała go na adres Sądu Okręgowego w E. ([...]). Wskutek powyższego Wiceprezes Sądu Okręgowego w E., przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. (nadanym przesyłką pocztową w dniu [...] września 2019 r.) przekazał sprzeciw skarżącej do Kolegium, które ów sprzeciw przekazało do WSA. Wskutek powyższego za datę skutecznego wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium, sąd pierwszej instancji przyjął 5 września 2019 r., tj. datę nadania przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w E. przesyłki zawierającej sprzeciw skarżącej na adres Kolegium. W ocenie WSA złożenie przez skarżącą sprzeciwu od decyzji Kolegium do innego sądu niż sąd administracyjny nie mogło być bowiem, w świetle art. 64c § 3 p.p.s.a. uznane za skuteczne złożenie sprzeciwu. Przyjęcie zaś daty 5 września 2019 r. jako daty wniesienia sprzeciwu, skutkowało tym, że sprzeciw ten został złożony z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 64c § 1 p.p.s.a. Termin ten, w świetle tego przepisu, liczy się bowiem od dnia doręczenia skarżącej decyzji, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 20 sierpnia 2019 r. Wobec tego termin do wniesienia sprzeciwu upłynął 3 września 2019 r. Jako dodatkową okoliczność WSA wskazał, że 30 września 2019 r. skarżącej zostało doręczone wezwanie do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braku formalnego sprzeciwu od decyzji poprzez wskazanie numeru PESEL. Pomimo stosownego pouczenia, że nieusunięcie tego braku formalnego w terminie spowoduje odrzucenie sprzeciwu, skarżąca podała swój numer PESEL z uchybieniem zakreślonego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie M.W. wniosła o (1) wyrównanie "zasiłku stałego od 1 marca 2019 r kwocie 701 zł z odsetkami", (2) przywrócenie zasiłku stałego od 1 marca 2019 r. w kwocie 701 zł, (3) przyznanie karty parkingowej, (4) przyznanie zasiłku celowego na leki, (5) zmianę pracownika socjalnego, (6) przywrócenie i wyrównanie ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że braki formalne uzupełniła w terminie, ponieważ "przed 08.10.2019 r. były dni wolne, sobota i niedziela". Ponadto powołała się na niskie dochody, niepełnosprawność i chorobę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Do Działu III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zatytułowanego "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" został dodany Rozdział 3.a zatytułowany "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a – 64e. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie przez organ odwoławczy decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Natomiast w myśl art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zatem z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie zaś z art. 64c § 1, 2 i 3 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji; sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji. Termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Stosownie zaś do treści art. 64d § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji. Niewątpliwie od decyzji SKO z [...] lipca 2019 r., będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przysługiwał sprzeciw, o czym prawidłowo pouczył organ w zaskarżonej decyzji. Sprzeciw ten powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie została nadana do skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, mimo to jak wynika z akt sprawy w tym poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zapisu z księgi nadawczej SKO, została jej doręczona 20 sierpnia 2017 r. Bezsprzeczne jest, że w dalszej kolejności 2 września 2019 r. skarżąca nadała sprzeciw na adres Sądu Okręgowego w E. Wiceprezes Sądu Okręgowego w E., przy piśmie z dnia 4 września 2019 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 5 września 2019 r., przekazał sprzeciw skarżącej do Kolegium, które następnie sprzeciw przekazało do WSA. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne za słuszne należy uznać stanowisko WSA, zgodnie z którym za datę skutecznego wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium należało przyjąć datę nadania przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w E. przesyłki zawierającej sprzeciw skarżącej na adres Kolegium tj. 5 września 2019 r. Faktycznie bowiem w oparciu o treść art. 64c § 3 p.p.s.a. złożenie przez skarżącą sprzeciwu od decyzji Kolegium do innego sądu niż sąd administracyjny nie mogło być uznane za skuteczne złożenie sprzeciwu. Sprzeciw datowany na 5 września 2019 r., należy zaś uznać za złożony z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 64c § 1 p.p.s.a. Z akt nie wynika, by niepełnosprawność i choroba skarżącej miały jakikolwiek wpływ na zdolność jej postrzegania i rozumienia. Samo zaś pouczenie było sformułowane w sposób jasny, niebudzący wątpliwości, umożliwiający jego zrozumienie bez specjalistycznej wiedzy. Podkreślenia również wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie rozstrzygano sprawy "omyłkowych wysyłek" skarg lub też braków formalnych. Owe "omyłkowe wysyłki" polegają zarówno na wysyłaniu pism do niewłaściwych organów, czy też sądów, jak również na adresowaniu ich do podmiotów właściwych, aczkolwiek ze wskazaniem błędnego bądź też nieaktualnego adresu tych podmiotów. W orzecznictwie tym wyraźnie zarysowało się stanowisko zgodnie z którym w przypadku błędnego skierowania skargi kasacyjnej do sądu innego aniżeli właściwy sąd wydający kwestionowane orzeczenie, datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Z orzecznictwa tego wynika także, że nie można uznać by dla dochowania ustawowego terminu wystarczające było terminowe nadanie pisma w placówce pocztowej, jeśli pismo to zostało skierowane do niewłaściwego adresata. Odejście od powyższego stanowiska, czyli innymi słowy uznanie, że pomimo skierowania pisma do niewłaściwego organu lub sądu, termin do jego wniesienia jest zachowany, musiałoby zostać wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę (zob. postanowienie NSA z 19 października 2017 r., sygn. II GZ 783/17). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe poglądy. Tym samym na zasadzie analogii uznać należy, że skargę czy też sprzeciw od decyzji wniesiony do sądu powszechnego sąd ten winien przekazać do organu, który wydał zaskarżony akt, a dla oceny zachowania terminu, decydująca jest data nadania (przekazania) tej skargi przez sąd powszechny (zob. postanowienie NSA z 19 października 2018 r., sygn. II FZ 657/18, postanowienie NSA z 29 stycznia 2015 r., II OZ 59/15; postanowienie NSA z 25 maja 2010 r., II GSK 536/10). Skuteczne wniesienie sprzeciwu po upływie terminu, możliwe jest jedynie w przypadku przywrócenia terminu do jej złożenia. Na marginesie należy przy tym zauważyć, że przekazanie przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w E. przesyłki zawierającej sprzeciw nastąpiło bez zwłoki. Uznać więc należy, że sprzeciw został złożony po upływie czternastodniowego terminu od dnia doręczenia stronie decyzji. Wobec powyższego postanowienie WSA jest prawidłowe. Również brak formalny w postaci braku numeru PESEL skarżącej, został uzupełniony z uchybieniem terminu. Wezwania do usunięcia braków formalnych sprzeciwu skarżąca otrzymała 30 września 2019 r., zatem termin do ich uzupełnienia upływał w poniedziałek 7 października 2019 r. Wbrew więc twierdzeniom skarżącej mogła ona uczynić zadość wezwaniu przed 8 października 2019 r. Odnośnie wniosków zawartych w zażaleniu skarżącej wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł przejść do oceny istoty sprawy, gdyż przedmiotem oceny było uchybienie terminowi do wniesienia sprzeciwu od decyzji. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.