II SA/Kr 1329/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-27
Skład orzekający: Iwona Niżnik - Dobosz, Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej przed 1990 r. może zostać wydana z wykorzystaniem operatu szacunkowego, który utracił ważność?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego została uchylona, ponieważ opierała się na operacie szacunkowym, który był nieaktualny w świetle art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te wymagają, aby operat szacunkowy był wykorzystywany w terminie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia lub po potwierdzeniu jego aktualności, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak aktualnego operatu stanowił podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Gmina Miejska Kraków wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych w latach 50. XX wieku. Gmina zarzucała błędy w ustaleniu, która część nieruchomości podlega zwrotowi oraz nieaktualność operatu szacunkowego, który stanowił podstawę rozliczeń. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa domu szkolenia dla inwalidów) nie został zrealizowany na wnioskowanym do zwrotu terenie, a zwrot części nieruchomości odpowiadającej dopłacie pieniężnej jest dopuszczalny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy Miejskiej Kraków kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik - Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz Gminy Miejskiej Kraków kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 5 lipca 2018 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł w pkt. l o zwrocie na rzecz M. S. i E. S. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0025 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha, nr [...] o pow. 0,0300 ha, nr [...] o pow. 0,0133 ha i nr [...] o pow. 0,0021 ha, położonej w obrębie [...] ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W., w pkt. 2 o zwrocie na rzecz M. S., E. S. i Pana K. W. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0050 ha, nr [...] o pow. 0,0104 ha, nr [...] o pow. 0,0068 ha i nr [...] o pow. 0,0050 ha, położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. oraz w pkt. 3 o tym, że zwrot nieruchomości opisanych w punkcie l i 2 następuje nieodpłatnie.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina K., podnosząc, iż stanowisko Starosty [...] o dopuszczalności zwrotu w/w działek, w sytuacji gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej, należy uznać za pozbawione podstaw. Co do zasady cała nieruchomość zamienna jest przyznana za całą wywłaszczoną nieruchomość. Pozbawione podstaw jest zatem przyjęcie przez Starostę, iż akurat zwracana obecnie część wywłaszczonej nieruchomości, to właśnie ta część za którą przyznano dopłatę, nie zaś nieruchomość zamienną. Dodatkowe uwagi odnoszą się do kwestii szacowania wartości nieruchomości i odszkodowania przyznanego za wywłaszczoną parcelę l. kat. [...] b. gm. kat. N. W.. Starosta [...] bardzo ogólnie opisał swoje działania w celu odnalezienia ewentualnych dowodów przyznania odszkodowania za w/w parcelę l. kat. [...]. Starosta [...] wymienia przykładowo ("m. in.") archiwa do których zwrócono się o materiały w tym zakresie, nie wiadomo zatem np. czy kwerendą objęte zostało Archiwum Akt Nowych w W., posiadające w wielu wypadkach cenne materiały z punktu widzenia spraw o zwrot. W chwili obecnej ocena organu, iż odszkodowanie nie zostało przyznane ma charakter arbitralny i nie jest poparta dostatecznie dowodami. (...) W ocenie Gminy Miejskiej K. sporządzona wycena zawiera jednak pewne nieścisłości i błędy, które rzutują na jej wynik końcowy.
Wojewoda decyzją z dnia 9 września 2019 r. nr [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. l i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 20 listopada 1952 r. parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] o pow. 800 m2 b. gm. kat. N. W., stanowiące współwłasność T. O. i A. z P. O. po [...] cz. oraz parcela 1. kat. [...] o pow. 304 m2 b. gm. kat. N. W. stanowiąca współwłasność A. z Z. W. w [...] cz., S. W. w [...] cz., T. O. w [...] cz. i A. O. w [...] cz., wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę domu szkolenia dla inwalidów.
Z kolei orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. nr [...] z 3 czerwca 1963 r. nadano: A. O. w [...] cz., E. O. w [...] cz. i M. O. w [...] cz. w wieczyste użytkowanie na 99 lat nieruchomość pół. w K. w b. gm. kat. B. F. tytułem odszkodowania za parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2 oraz nałożono na Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. jako następcę prawnego Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako różnicy wartości pomiędzy nieruchomością wywłaszczoną a będącą przedmiotem nadania.
Jak wskazał Starosta [...], pomimo podejmowanych działań, nie udało się odszukać dokumentów świadczących o ustaleniu należnego odszkodowania za parcelę 1. kat. [...] poi. w b. gm. kat. N. W., wywłaszczoną na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 20 listopada 1952 r.
W związku z powyższym, pismem z 11 września 2015 r. organ I instancji zwrócił się do wnioskodawców o złożenie oświadczenia, czy z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy domu szkolenia dla inwalidów parceli l. kat. [...] na rzecz A. z Z. W., S. W., T. O. oraz A. O. lub ich spadkobierców zostało ustalone odszkodowanie. Pismami z 22 września 2015 r. Pani E. S., Pani M. S. oraz Pan K. W. złożyli oświadczenia, w których potwierdzili, że na rzecz poprzednich właścicieli, a także ich spadkobierców, nie zostało ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną parcelę.
Analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wskazuje, że wywłaszczone parcele: l. kat. [...], 1. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. obecnie odpowiadają m. in. działkom: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. 0,0050 ha, położonym w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. m. K..
Przedmiotowe nieruchomości stanowią nieruchomość wywłaszczoną, w rozumieniu przepisów art. 136 ust. 3 u.gn., o której zwrot wystąpili spadkobiercy poprzednich właścicieli, tj. M. S., E. S. i K. W., co potwierdzają znajdujące się w aktach organu I instancji stosowne dokumenty,.
W zakresie zaś oceny czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. organ odwoławczy podał, iż należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 ust. l pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu -jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - jak wskazuje się w orzecznictwie, w tym w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 746/15 - jest to, że przepisów art. 137 ust. l pkt l i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed l stycznia 1998 r. - art. 137 ust. l pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. l pkt 2).
W przedmiotowej sprawie z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 20 listopada 1952 r. wynika, że parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...] o pow. 800 m2 oraz l. kat. [...] o pow. 304 m2 b. gm. kat. N. W., wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę domu szkolenia dla inwalidów.
W wyniku podjętych przez Starostę K. działań mających na celu odszukanie dokumentów dotyczących realizacji przedmiotowej inwestycji z archiwum Urzędu Miasta K. do akt sprawy pozyskano m. in. następujące dokumenty: wniosek Związku Inwalidów Wojennych RP z 30 maja 1950 r. o wywłaszczenie, protokół z 23 czerwca 1950 r. z czynności komisyjnych, protokół z 6 listopada 1952 r. z czynności komisyjnych, obwieszczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z 17 czerwca 1950 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, plan sytuacyjny parcel z 19 stycznia 1950 r. oraz wezwania właścicieli nieruchomości do zawarcia umów sprzedaży. Ponadto z Archiwum Akt Nowych w W. organ I instancji pozyskał zezwolenie Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 19 kwietnia 1950 r. na nabycie nieruchomości pod budowę domu szkolenia dla inwalidów oraz plan sytuacyjny z zaznaczonymi granicami terenu przeznaczonego do wywłaszczenia wraz z dokumentacją zebraną do wydania powyższego zezwolenia. Z treści wniosku Związku Inwalidów Wojennych RP z 30 maja 1950 r. o wywłaszczenie wynika, iż: "zaplanowana została budowa na wywłaszczyć się mających gruntach objętych Kw. [...], Iwh [...] domu szkolenia dla inwalidów ciężko poszkodowanych z warsztatami pracy chronionej oraz budynku administracyjnego. Potrzeba wywłaszczenia uzasadniona jest koniecznością wybudowania wyszczególnionych wyżej budynków. Konkretne grunty tak z uwagi na konfigurację ich położenia nadają się na zlokalizowanie zamierzonej inwestycji, czyli domu szkolenia z ogrodem dla inwalidów ciężko poszkodowanych z warsztatami pracy chronionej wraz z budynkiem administracyjnym." Z kolei w protokole spisanym 6 listopada 1952 r. wskazano, iż: "Przedstawiciel Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wnosi o wydanie orzeczenia o wywłaszczeniu oraz orzeczeń odszkodowawczych odnośnie wyżej opisanych nieruchomości. Na kompleksie bowiem parcel gruntowych zawnioskowanych do wywłaszczenia zbudowane są dwa nowe budynki. Jeden budynek blokowy czteropiętrowy służący obecnie jako Internat dla Inwalidów oraz drugi budynek jednopiętrowy służący jako budynek administracyjny." Starosta [...] do akt sprawy pozyskał również wykaz nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających we władaniu Zakładu Rehabilitacji Zawodowej Niewidomych, zlokalizowanego przy ul. [...]. Zgodnie z powyższym wykazem działka nr [...] o pow. 1878 m2 zabudowana jest dwoma budynkami: I – budynek o konstrukcji murowanej o pięciu kondygnacjach i II - budynek o konstrukcji murowanej (zajmuje Sanepid) o dwóch kondygnacjach, natomiast część działki nr [...] o pow. 415 m2 stanowi obszar zieleni. Ponadto w piśmie dyrektora Medycznego Studium Zawodowego dla Niewidomych z 30 marca 1994 r. skierowanym do Wojewody K. wskazano, iż: "Zakład nasz usytuowany jest na działce nr [...]. Część działki nr [...] stanowi trawnik, który od 40 lat jest ogrodzony łącznie z naszym Zakładem i przez nas użytkowany. Na terenie tym sialiśmy trawę, sadzili drzewka i opiekowali się nim do tej pory. Jest on jedynym miejscem gdzie nasi niewidomi i niedowidzący słuchacze (około 100 osób) mogą bezpiecznie wypoczywać."
Dla ustalenia sposobu zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot po dacie wywłaszczenia organ I instancji przeprowadził dowód ze zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W.. Zdjęcia przedstawiają przedmiotowy teren w latach: 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003. Na zdjęciu z roku 1970 widoczny jest budynek zlokalizowany przy ul. [...] oraz budynek administracyjny zlokalizowany z tyłu powyższego budynku z dojściami do budynku oraz terenem zielonym. Na zdjęciu widoczne jest również ogrodzenie tego terenu. Poniżej od strony południowej oraz wschodniej znajduje się fragment zieleńca, droga wewnętrzna i garaże, całość stanowiąca teren zawnioskowany do zwrotu. Zdjęcia z kolejnych lat stanowią tożsame zagospodarowanie, jedynie tereny zielone zostały zasłonięte rozrośniętymi drzewami. Ponadto w przedmiotowej sprawie jako dowód Starosta [...] wykorzystał również zeznania strony. M. S. 7 marca 2012 r. zeznała, że zna położenie przedmiotowych działek, bowiem działki należały do jej rodziców, więc jako dziecko przebywała na tym terenie. Natomiast aktualne ich oznaczenia zna z mapy ewidencyjnej. Na pytanie prowadzącego przesłuchanie jakie było zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia odpowiedziała, iż działki były polem uprawnym. Rodzice planowali budować na nich dom. Na pytanie czy posiada wiedzę na temat zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w latach 1952 - 1962 udzieliła odpowiedzi, iż w 1952 r. teren ulic [...] wraz z zalążkiem ul. [...] był terenem niezabudowanym. Ulica [...] nie była wyasfaltowana, lecz była wyjeżdżoną polną drogą. Teren pomiędzy ul. [...], a al. [...] wywłaszczono pod budowę domu szkolenia dla inwalidów. Teren wywłaszczony kończył się na parceli [...] kat. [...], która została przy właścicielach. Po wywłaszczeniu wybudowano dom inwalidów w narożniku ul. [...] i al. [...], który w tej chwili jest domem inwalidów dla ociemniałych. Przy ul. [...] w przedłużeniu domu inwalidów wybudowano budynki mieszkalne. Powstała al. [...] z zabudową mieszkaniową, a na przełomie lat 60 - tych i 70 - tych XX w. na końcu terenu wywłaszczonego wybudowano szereg garaży. Następnie na działkach rodziców wybudowano również stację sanitarno-epidemiologiczną, ale nie pamięta dokładnej daty.
W protokole spisanym 6 listopada 1952 r. (przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu) wskazano, że na kompleksie parcel przeznaczonych pod inwestycję zbudowane są dwa nowe budynki. Jeden budynek blokowy czteropiętrowy służący jako internat dla inwalidów oraz drugi budynek jednopiętrowy służący jako budynek administracyjny. Z pozyskanego wykazu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających we władaniu Zakładu Rehabilitacji Zawodowej Niewidomych zlokalizowanego przy ul. [...] wynika natomiast, że działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami: pierwszy budynek o konstrukcji murowanej o pięciu kondygnacjach i drugi budynek o konstrukcji murowanej (zajmuje Sanepid) o dwóch kondygnacjach, natomiast część działki nr [...] stanowi obszar zieleni. Powyższy dokument potwierdza zakres terenu rzeczywiście zajętego i wykorzystywanego pod przedmiotową inwestycję. Opisane powyżej planowane oraz zrealizowane elementy inwestycji znajdują się poza terenem objętym wnioskiem o zwrot, na którym zrealizowano fragment zieleńca (poza ogrodzeniem terenu domu szkolenia inwalidów), drogę wewnętrzną oraz garaże, czyli elementy infrastruktury osiedli mieszkaniowych.
W trakcie prowadzonego postępowania, na podstawie pisma Zarządu Budynków Komunalnych w K. z 13 lipca 2017 r. ustalono, iż na działkach: nr [...] oraz nr [...] znajduje się zespół garaży, które obciążone są prawami obligacyjnymi na podstawie umów najmu lokali użytkowych z przeznaczeniem na garaż na rzecz: K. L., J. O., S. T. oraz G. P.. Ponadto 10 listopada 2017 r. został zawarty aneks do umowy najmu jednego z garaży z 15 września 1997 r., zmieniający osobę najemcy z E. K. na T. K.. Z kolei z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 29 listopada 2012 r. wynika, iż działka nr [...], obr[...]. ewid. K. nie leży w pasie drogowym drogi publicznej - ul. [...], lecz stanowi ogólnodostępną drogę wewnętrzną w zarządzie ZIKiT.
W przedmiotowej sprawie przeprowadzono również postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Z treści pisma Zakładu Energetycznego w K. z 20 kwietnia 2012 r. wynika, że na działce nr [...] obr. [...]. ewid. K. znajduje się linia kablowa niskiego napięcia wybudowana w latach 50 - tych ubiegłego wieku relacji stacja transformatorowa nr [...] - złącz kablowy budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [...]. Powyższa linia kablowa została częściowo przebudowana w 1991 r. Natomiast na terenie działki nr [...] zlokalizowana jest linia kablowa niskiego napięcia wybudowana w latach 60 - tych ubiegłego wieku dla potrzeb zasilania budynku garażowego. W granicy działki nr [...] nie znajdują się urządzenia elektroenergetyczne będące na majątku i w eksploatacji Spółki. Z treści pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z 19 marca 2012 r. wynika, iż na terenie przedmiotowych działek w eksploatacji MPWiK S.A. znajdują się następujące sieci: na działce nr [...] - sieć wodociągowa 0100, wybudowana w latach 60 - tych (Pr.7053, brak dokumentów dotyczących ww. sieci), na działce nr [...] - sieć wodociągowa 0100 (dok. Pow. 371, 304) oraz przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne ([...] 1. inst. [...], brak szkiców powykonawczych), natomiast na działce nr [...] MPWiK nie posiada sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Ponadto na działce nr [...] mogą się znajdować przewody wodociągowe i kanalizacyjne pozostające poza eksploatacją MPWiK S.A. Z treści pisma [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. z 15 marca 2012 r. wynika, iż przez działkę nr [...] przebiega gazociąg niskiego ciśnienia DN 100 stalowy. Gazociąg ten został wybudowany w 1985 roku w celu zasilenia w gaz odbiorców w części ul. [...]. Strefa kontrolowana dla tego uzbrojenia wynosi l ,5 m. Z treści pisma Telekomunikacji [...] S.A. z 2 kwietnia 2012 r. wynika, iż na działkach nr [...] i nr [...] obr[...]. ewid. K., nie posiada czynnej infrastruktury teletechnicznej. Natomiast na działce nr [...] posiada czynną infrastrukturę teletechniczną w postaci kanalizacji teletechnicznej l - otworowej wybudowanej w 1959 r. w ramach inwestycji TP.
Zatem zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na przedmiotowym terenie nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego jako budowa domu szkolenia dla inwalidów. Powyższa inwestycja powstała w północnej części terenu przeznaczonego pod inwestycję, jednak poza terenem objętym wnioskiem o zwrot. Na przedmiotowych działkach nie znajduje się również infrastruktura związana z celem wywłaszczenia. Wobec powyższego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia i orzec ojej zwrocie. Zatem nieruchomość ta stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia. O ile realizacja celu wywłaszczenia polegającego na budowie domu szkolenia dla inwalidów co prawda została dokonana, jednakże nie na wnioskowanym o zwrot, wywłaszczonym terenie. Realizacja celu wywłaszczenia musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiej inwestycji, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Na wnioskowanych do zwrotu nieruchomościach zrealizowano fragment zieleńca, drogę wewnętrzną oraz garaże, jednak wskazane elementy infrastruktury, znajdujące się poza ogrodzeniem terenu domu szkolenia inwalidów, nie powstały jako element celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej, a jedynie jako element osiedla mieszkaniowego, czego dowodem są również zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby na wnioskowanym do zwrotu terenie dokonano jakichkolwiek nasadzeń, ewentualnie pielęgnowano zieleń już istniejącą, a teren ten był wykorzystywany dla celów domu szkolenia dla inwalidów i w jego władaniu. Aktualny sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości oraz stan faktyczny ustalony w czasie oględzin, świadczą wyraźnie o tym, iż po wywłaszczeniu nie podjęto na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości działań, dla zrealizowania celu określonego jako budowa domu szkolenia dla inwalidów.
W zakresie obowiązku zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania (jak również nieruchomości zamiennej, jeżeli taka została przyznana), organ odwoławczy podał, iż w oparciu o treść orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. nr [...] z 3 czerwca 1963 r. (ostatecznego z dniem 6 grudnia 1965 r.) ustalono, że w ramach odszkodowania nadano: A. O. w [...] cz., E. O. w [...] cz. i M. O. w [...] cz. w wieczyste użytkowanie na 99 lat nieruchomość poł. w K. w b. gm. kat. B. F. za wywłaszczone parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2 oraz nałożono na Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. jako następcę prawnego Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako różnicy wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości będącej przedmiotem nadania. Z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Nr Rep. A I [...] z 30 lipca 1966 r. wynika, iż przyznana nieruchomość zamienna została sprzedana. Z kolei z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 445/09 z 20 maja 2009 r. wydanego w niniejszej sprawie wynika, iż w sytuacji gdy jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, a w części dopłatę pieniężną to - mając na uwadze, że przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca obowiązani są do zwrotu nieruchomości zamiennej i ustalonego odszkodowania - nie można wykluczyć, że gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego nieruchomość zamiennej można orzec o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu (wyrównującemu różnicę pomiędzy wartością wywłaszczonej nieruchomości a wartością nieruchomości zamiennej). Powyższy wniosek uzasadnia także dyspozycja z art. 136 ust. 3 ab initio, statuująca zasadę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo wskazał, że zwrotowi podlegać będzie część wywłaszczonej nieruchomości, w granicach wywłaszczonych parcel: l kat. [...] i 1. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2, odpowiadająca otrzymanemu wyrównaniu pieniężnemu, stanowiącemu różnicę wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości zamiennej. Z orzeczenia nr [...] z 3 czerwca 1963 r. o nadaniu nieruchomości zamiennej wynika, że wartość nieruchomości wywłaszczonej o pow. 800 m2 wynosi l [...] zł (tj. 1,76 zł/m2), natomiast wartość nieruchomości nadanej wynosiła [...] zł, przez co różnica w wartości nieruchomości, a tym samym dopłata pieniężna wyniosła [...] zł. W związku z tym, iż nieruchomość zamienna została zbyta i jest możliwość zwrotu jedynie dopłaty pieniężnej (874,28 zł) kwota ta podzielona zostaje przez cenę l m2 przy wywłaszczeniu tj. 1,76 zł, co daje powierzchnię 496 m2. Z treści wniosku o zwrot z 8 marca 2001 r. oraz pisma M. S. z 21 marca 2004 r. wynika, iż roszczeniem o zwrot objęta jest część wywłaszczonych parcel znajdująca się poza działką na której znajduje się stacja sanitarno -epidemiologiczna, w związku z tym wydzielony do zwrotu teren będzie znajdował się poza tą działką. Natomiast z korespondencji przeprowadzonej z M. S. (pismo z 6 czerwca 2015 r.), w sprawie ograniczenia zakresu żądania o drogę wewnętrzną zawartego w protokole z 26 sierpnia 2004 r., wynika iż wniosek zostaje podtrzymany o wnioskowany teren łącznie z drogą. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie odpowiedni zarzut odwołującej, dotyczący zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, za którą przyznano dopłatę pieniężną; organ I instancji w zaskarżonej decyzji w prawidłowy sposób wyjaśnił bowiem, która część wywłaszczonej nieruchomości podlega zwrotowi.
Przedmiotem zwrotu są m. in. działki: nr [...] o pow. 0,0025 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha, nr [...] o pow. 0,0300 ha, nr [...] o pow. 0,0133 ha i nr [...] o pow. 0,0021 ha (o łącznej powierzchni 496 m2), położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. m. K., w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...]
i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. i w związku z tym do waloryzacji przyjęto kwotę [...]zł, stanowiącą odszkodowanie za wywłaszczone parcele (dopłatę pieniężną) proporcjonalnie do możliwej zwracanej powierzchni. Kwota zwaloryzowanego odszkodowania wyniosła [...] zł.
Na potrzeby postępowania w kwietniu 2016 r. został sporządzony operat szacunkowy, celem określenia zmiany wartości nieruchomości powstałej wskutek działań podjętych po jej wywłaszczeniu. Różnica pomiędzy wartością nieruchomości wg stanu na dzień 20 listopada 1952 r. oraz wg stanu na dzień zwrotu
wyniosła [...] zł. W ocenie rzeczoznawcy majątkowego doszło zatem do zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości o kwotę wynoszącą [...] zł.
Z uwagi na okoliczność, iż kwota zmniejszenia się wartości nieruchomości jest wyższa niż wyliczona kwota zwaloryzowanego odszkodowania Starosta [...] wskazał, iż zwrot działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] o łącznej powierzchni 496 m2, obr[...]. ewid. K., w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i 1. kat. [...], b. gm. kat. N. W. nastąpi nieodpłatnie na rzecz M. S. w l/2 części oraz E. S. w 1/2 części.
Kwestia rozliczeń z tytułu zwrotu nieruchomości została w zaskarżonej decyzji oparta w znacznej mierze na ustaleniach operatu szacunkowego sporządzonego w kwietniu 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. W., który potwierdził aktualność operatu na dzień 31 sierpnia 2017 r. Sposób sporządzenia przedmiotowej wyceny ocenić należy w sposób pozytywny. Działając w granicach art. 154 ust. l ugn, rzeczoznawca majątkowy dokonał wyboru podejścia oraz metod i technik szacowania nieruchomości uwzględniając cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz na dzień jej zwrotu, jak również dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia w toku wyceny wpływu przeprowadzonego po dacie wywłaszczenia uzbrojenia terenu i znacznej poprawy otoczenia przedmiotowej nieruchomości wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 140 ust. 4 ugn przy wycenie nie uwzględnia się zmian w otoczeniu nieruchomości.
Co do kryterium podobieństwa wskazano, iż nie oznacza to tożsamości, gdyż na rynku nigdy nie wystąpią dwie identyczne nieruchomości.
Zgodnie z art. 156 ust. 3 ugn operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Mając jednak na uwadze dyspozycję przepisu art. 140 ust. 4 ugn, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 77 § 4 Kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Za fakt powszechnie znany może być uznany tylko taki fakt, który odpowiada rzeczywistości i którego istnienia nie można obalić dowodem przeciwnym. Z tytułu zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] kwota zwaloryzowanego odszkodowania została ustalona w wysokości [...] zł, oraz doszło do zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości o kwotę [...]zł. Co prawda operat szacunkowy w sprawie stracił już aktualność, niemiej trudno uznać, iż sporządzony nowy operat szacunkowy będzie określał zmniejszenie wartość przedmiotowej nieruchomości o kwotę niższą lub równą kwocie zwaloryzowanego odszkodowania, tj. [...] zł, co biorąc pod uwagę dane znane Wojewodzie, z uwagi na realizowane zadania, które wymagają znajomości poziomu cen nieruchomości z terenu Wojewoda - uznać należy za nierealne.
Natomiast co do ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. organ I instancji wskazał, iż nie odnalazł orzeczenia o odszkodowaniu, ani adnotacji w rejestrach sądowych o złożeniu kwoty odszkodowania do depozytu sądowego. Wobec tego zwrot działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. 4 dn. ewid. K. nastąpi również nieodpłatnie na rzecz: M. S. w [...] części, E. S. w [...] części oraz K. W. w l/2 części.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Gmina Miasta K. zarzucając naruszenie;
- art. 7, 77 i 80 k.p.a poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych aspektów sprawy oraz błędne przyjęcie przez organ orzekający ogólnej tezy o ewentualnej możliwości zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej za którą przyznaną dopłatę w sytuacji w której stan sprawy wskazuje , iż- dopłata wynikała przede wszystkim z różnicy wartości między prawem własności, a prawem użytkowania wieczystego,
- art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym "operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 (z zastrzeżeniem wyjątku, jakim jest potwierdzenie ważności operatu przez rzeczoznawcę na podstawie art. 156 ust. 4 u.g.n.).
W uzasadnieniu podkreślono, iż sprawą najpoważniejszą jest sposób rozwiązania przez Starostę K. i Wojewodę kwestii nieruchomości zamiennej przyznanej w momencie wywłaszczenia za parcele l. kat. [...] i l. kat. [...]. Jak ustalił organ I instancji za w/w nieruchomości o łącznej pow. 0,0800ha zostało przyznane prawo użytkowania wieczystego działki zamiennej, położonej w b. gm. kat. B. F. oraz stosunkowo niewysoka dopłata w kwocie [...]zł tytułem różnicy wartości między tymi nieruchomościami. W związku z tym, że nieruchomość zamienna została zbyta brak jest możliwości jej zwrotu na rzecz Gminy Miejskiej K.. Jednocześnie jednak organy orzekające w sprawie stwierdziły, iż część wywłaszczonej nieruchomości, odpowiadająca dopłacie, może zostać zwrócona. Nie jest jasne w jaki sposób ustalono po pierwsze, że z wywłaszczonego obszaru 0,0800ha właśnie zwrócone w pkt 1 decyzji 0,0496ha odpowiada wartości dopłaty, a także, po drugie, że akurat w/w działki stanowią tę część wywłaszczonej nieruchomości, która podlega zwrotowi. Wydaje się, że wspomniana dopłata w kwocie [...]zł wynika w pierwszej kolejności z różnicy wartości prawa objętego wywłaszczeniem (własność), a przyznanego w zamian (użytkowanie wieczyste). Stanowisko wyrażone w decyzjach organów I i II instancji o dopuszczalności zwrotu w/w działek, w sytuacji gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej, należy uznać za pozbawione podstaw. Co do zasady cała nieruchomość zamienna jest przyznana za całą wywłaszczoną nieruchomość. Pozbawione podstaw jest zatem przyjęcie przez Wojewodę i Starostę K., iż akurat zwracana obecnie część wywłaszczonej nieruchomości, to właśnie ta część za którą przyznano dopłatę, nie zaś nieruchomość zamienną. Wojewoda powołuje się w swej decyzji na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20.05.2009 r. o sygn. II SA/Kr 445/09, zapadły w przedmiotowej sprawie i zawarte w nim sformułowania, jednak z jego stwierdzenia wynika tylko ogólna teza o ewentualnej możliwości zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej za którą przyznaną dopłatę. Zwrócić należy jednak uwagę, iż to ogólne sformułowanie niekoniecznie odpowiada sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie, gdzie - jak już wyżej wskazano - dopłata wynikała przede wszystkim z różnicy wartości między prawem własności, a prawem użytkowania wieczystego. Co więcej nie wiadomo w jaki praktyczny sposób organ miałby zdecydować, którą część nieruchomości stanowi ta wywłaszczona "za dopłatę", a zatem która mianowicie część nieruchomości miałaby zostać zwrócona. Przypomnieć należy tylko, że decyzja odszkodowawcza nie wskazuje za którą część nieruchomości przyznano dopłatę, a za którą nieruchomość zamienną. Dodatkowe uwagi odnoszą się do kwestii szacowania wartości nieruchomości. W treści operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. W. na potrzeby sprawy zwrotu ustalono, iż w okresie między datą wywłaszczenia, a datą sporządzenia operatu doszło do spadku wartości nieruchomości o kwotę [...]zł -jak wyjaśniono - w związku z koniecznością uwzględnienia kosztów rozbiórki budynku garażowego zlokalizowanego na nieruchomości. W ocenie Gminy Miejskiej K. sporządzona wycena zawiera jednak pewne nieścisłości i błędy, które rzutują na jej wynik końcowy. Nie uwzględniono w toku wyceny wpływu przeprowadzonego po dacie wywłaszczenia uzbrojenia terenu i znacznej poprawy otoczenia przedmiotowej
nieruchomości. W stanowisku wyrażonym podczas rozprawy w dniu 29.09.2016 r. J. W. wskazał, iż w jego ocenie uzbrojenie działki "nie ma istotnego wpływu" na wartość. Z kolei w treści operatu stwierdzono, iż uzbrojenie powoduje obniżenie wartości nieruchomości. Ponadto pewne wątpliwości budzi dobór nieruchomości przyjętych do porównania. W szczególności nieruchomość nr [...], położona w obr[...]. ewid. Ś., a także nr [...], położona w obr. [...]. ewid. Ś. zdają się nie spełniać kryteriów podobieństwa do nieruchomości szacowanej, a to z uwagi na znacznie większą powierzchnię i zwartą konfigurację. W dniu 31.08.2017 r. rzeczoznawca majątkowy potwierdził aktualność operatu, jednak na etapie orzekania przez organ odwoławczy w/w operat szacunkowy stracił aktualność, a Wojewoda uznał tę okoliczność za nieznaczącą, co narusza art. 156 ust. 3 u.g.n.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż oparta została o operat szacunkowy biegłego, który jest nieaktualny w świetle wymogów z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n.. Przepisy te wprost wskazują, iż operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154, przy czym operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Tymczasem jak wynika z akt sprawy sporny operat sporządzono w kwietniu 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. W., który potwierdził aktualność operatu na dzień 31 sierpnia 2017 r., a w związku z tym w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tj. 9 września 2019 r. utracił on swoją aktualność. W świetle powyżej wskazanych przepisów jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż termin 12 miesięcy, o którym stanowi art. 156 ust. 3 u.g.n. dotyczy również organu odwoławczego, a to z uwagi na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności i związanymi z nią merytorycznymi kompetencjami organu odwoławczego. Organ II instancji nie ogranicza się bowiem jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, a zobowiązany jest on do powtórnego rozpatrzenia całości sprawy, co z kolei pociąga za sobą konieczność, aby materiał sprawy, w tym przede wszystkim operat szacunkowy, od którego zależy wysokość ww. opłaty, nadawał się do wykorzystania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 854/16, LEX nr 2478887; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 639/16, LEX nr 2338566; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1058/11, LEX nr 1234113; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1371/09, LEX nr 744987). Dlatego też należało uznać, że wobec niewystąpienia przez organ II instancji do rzeczoznawcy majątkowego o opatrzenie przedmiotowego operatu kolejną klauzulą aktualności, nie mógł on być już w tej dacie wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, co stanowi podstawę przemawiającą za koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego, w której, skoro nie było aktualnego operatu, orzeczono bez niego, a zatem podstawowego dowodu w sprawie. W związku z precyzyjnym brzmieniem powołanych przepisów, niezasadna jest argumentacja Wojewody, iż inne kwestie mogą prowadzić do wyłączenia stosowania tych przepisów np. ocena możliwej realności przy szacowaniu zwaloryzowanego odszkodowania, jako uniemożliwiające uczynienie zadość w/w przepisom o aktualizacji operatu lub sporządzeniu nowego. Zatem w ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien w przypadku spełnienia przesłanek dotyczących aktualizacji operatu potwierdzić jego ważność, lub w braku takich podstaw winno nastąpić sporządzenie nowego operatu po uchyleniu decyzji organu I instancji.
W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalny zwrot w/w działek, w sytuacji gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej. Dyspozycja z art. 136 ust. 3 ab initio, statuująca zasadę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części umożliwia takie rozwiązanie w okolicznościach kontrolowanej sprawy, co zostało także dopuszczone w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 445/09, w którym podkreślono, iż skoro jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, a w części dopłatę pieniężną to - mając na uwadze, że przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca obowiązani są do zwrotu nieruchomości zamiennej i ustalonego odszkodowania - nie można wykluczyć, że gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego nieruchomość zamiennej można orzec o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu (wyrównującemu różnicę pomiędzy wartością wywłaszczonej nieruchomości a wartością nieruchomości zamiennej). O ile zatem orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania (jak również nieruchomości zamiennej, jeżeli taka została przyznana) to nie należy pomijać, iż orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. nr [...] z 3 czerwca 1963 r. nadano: A. O. w [...] cz., E. O. w [...] cz. I M. O. w [...] cz. w wieczyste użytkowanie na 99 lat nieruchomość poł. w K. w b. gm. kat. B. F. tytułem odszkodowania za parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2 oraz nałożono na Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. jako następcę prawnego Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako różnicy wartości pomiędzy nieruchomością wywłaszczoną a będącą przedmiotem nadania. Pomimo podejmowanych szeroko zakrojonych działań (opisanych szczegółowo w decyzji), nie udało się jednak odszukać dokumentów świadczących o ustaleniu należnego odszkodowania za parcelę l. kat. [...]. Z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Nr Rep. A I [...] z 30 lipca 1966 r. wynika, iż przyznana nieruchomość zamienna została sprzedana. Zatem organy prawidłowo uznały, że zwrotowi podlegać będzie część wywłaszczonej nieruchomości, w granicach wywłaszczonych parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2, odpowiadająca otrzymanemu wyrównaniu pieniężnemu, stanowiącemu różnicę wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości zamiennej. Podano w sposób precyzyjny sposób wyliczenia powierzchni zwracanej za odszkodowaniem. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że odszkodowanie ustalono za zmianę własności na użytkowanie wieczyste.
Niezasadne są także pozostałe zarzuty względem operatu szacunkowego, tj. odnoszące się do kwestii spadku wartości nieruchomości związanego z koniecznością uwzględnienia kosztów rozbiórki budynku garażowego, czy nieuwzględnienia uzbrojenia terenu i poprawy otoczenia spornej nieruchomości, a także doboru nieruchomości przyjętych do porównania. Zgodnie z art. 140 ust. 4 ugn przy wycenie nie uwzględnia się zmian w otoczeniu nieruchomości. Nadto zasadnie wskazują organy, iż na rynku nigdy nie wystąpią dwie identyczne nieruchomości, a rzeczą biegłego jest ocena i dobór nieruchomości podobnych. W kontrolowanym operacie, przyjęte tam nieruchomości nie odbiegają cechami i charakterystyką, aby można przyjąć naruszenie art. 4 pkt 16 ugn. Wskazać przy tym należy, iż nieruchomość podobna to nie nieruchomość identyczna, a porównywalna do nieruchomości wycenianej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SA/Po 240/18). Natomiast ewentualne kwestie spadku wartości spornej nieruchomości winny być ocenione przy podejmowaniu aktualizacji operatu szacunkowego.
Z powyższych względów nieaktualnego operatu szacunkowego, zaskarżona decyzja, jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło