III OSK 3028/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-19
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Elżbieta Kremer, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Służby Więziennej na niższe stanowisko służbowe, uzasadnione reorganizacją i likwidacją dotychczasowego stanowiska, może nastąpić bez wykazania "ważnej potrzeby służby" oraz bez rozważenia możliwości zatrudnienia na równorzędnym lub niższym stanowisku w tej samej jednostce?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Służby Więziennej na niższe stanowisko służbowe, nawet w związku z reorganizacją i likwidacją dotychczasowego stanowiska, wymaga wykazania "ważnej potrzeby służby" jako przesłanki uzasadniającej takie działanie. Brak wykazania tej przesłanki oraz nierozważenie możliwości zatrudnienia na równorzędnym lub niższym stanowisku w tej samej jednostce stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnych oraz wyroku sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżąca, M. C., została przeniesiona z urzędu na niższe stanowisko służbowe w Służbie Więziennej w związku z reorganizacją i likwidacją jej dotychczasowego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak wykazania "ważnej potrzeby służby" oraz nierozważenie możliwości zatrudnienia na równorzędnym lub niższym stanowisku w tej samej jednostce.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. C. kwotę 720 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1660/19 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do wykonywania służby w innym miejscu z zachowaniem prawa do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku I. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], II. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. C. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1660/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do wykonywania służby w innym miejscu z zachowaniem prawa do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji dokonując wykładni art. 69 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1542 z późn. zm.) dalej w skrócie u.S.W. stwierdził, że organ wykazał, że przeniesienie skarżącej do pełnienia służby w Areszcie Śledczym w [...] na stanowisku starszego psychologa działu penitencjarnego, z zachowaniem prawa do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego równego dotychczas pobieranemu lub wyższego, nastąpiło z uwzględnieniem ważnego interesu (potrzeb) służby.
Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji, przeniesienie skarżącej na niższe stanowisko służbowe wynikało ze zmian związanych z reorganizacją połączoną ze zmniejszeniem liczby stanowisk i obsady etatowej funkcjonariuszy Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu (dalej w skrócie COSSW). Przeniesienie skarżącej do dalszego pełnienia służby w Areszcie Śledczym na wskazanym wyżej stanowisku stanowiło jeden z elementów optymalizacji zatrudnienia w COSSW, co wprost wynika z uzasadnienia kwestionowanej i poprzedzającej ją decyzji. Wyjaśniono przy tym, że Komendant COSSW zarządzeniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia liczby stanowisk w zakładach szkoleniowych w COSSW ustalił liczbę stanowisk w zakładach szkoleniowych na 37 miejsc. Z powyższego wynikła decyzja m.in. o likwidacji zajmowanego przez skarżącą stanowiska starszego wykładowcy Zakładu Szkolenia Penitencjarnego COSSW. Z korespondencji znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że nie było możliwe zaproponowanie skarżącej innego stanowiska w ramach COSSW, a także przekwalifikowania jej do służby w innym pionie służby, które nie byłoby celowe (z uwagi na koszty szkolenia) i nie byłoby korzystne dla Służby Więziennej.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Generalny Służby Więziennej zasadnie w oparciu o materiały przesłane przez dyrektorów okręgowych oraz komendantów ośrodków Służby Więziennej dokonał gradacji potrzeb szkoleniowych zgłoszonych przez kierowników jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, wskazując jednostki organizacyjne, do których skarżąca będzie mogła zostać przeniesiona. Prawidłowo uznano, że dotychczasowe bogate doświadczenie zawodowe skarżącej, jej umiejętności oraz szerokie kompetencje w zakresie oddziaływań psychologicznych będą w pełni wykorzystane w trakcie bezpośredniego kontaktu z osobami pozbawionymi wolności, a nadto organ I instancji wskazał na przesłanki, jakimi kierował się podejmując decyzję o przeniesieniu skarżącej.
Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77, art. 78 w związku z art. 80 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) dalej w skrócie K.p.a. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i wybrały prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia, ważąc proporcje pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony oraz mając na uwadze istotę służby funkcjonariusza Służby Więziennej. Uzasadnienie decyzji organów zawiera ocenę stanu faktycznego i obszerne wskazanie przyczyn przeniesienia skarżącej w świetle realizowanej w Służbie Więziennej polityki kadrowej.
Odnosząc się do zasygnalizowanych w odwołaniu kwestii dotyczących zabiegów dyskryminacji i mobbingu podniesiono, że skarżąca złożyła pozew do Sądu Rejonowego i Okręgowego w [...] o naruszenie jej dóbr osobistych i to ten sąd rozstrzygnie zasadność podnoszonych zarzutów.
Nie znajdując podstaw do uwzględnia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) dalej w skrócie P.p.s.a., oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. C., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I) naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 69 ust. 1 u.S.W. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że za przeniesieniem skarżącej na niższe stanowisko służbowe przemawiały ważne potrzeby służby;
2) art. 85 ust. 2 u.S.W. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeniesieniu skarżącej na niższe stanowisko służbowe pomimo braku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie;
3) art. 85 ust. 2 pkt 4 u.S.W. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dopuszczalnym było przeniesienie skarżącej na niższe stanowisko służbowe bez niezbędnego wykazania przez organ braku stanowisk równorzędnych w zakresie pobieranego uposażenia zasadniczego, a jeśli takie istnieją to organ musiał dowieść, że przeniesienie skarżącej na te stanowiska nie było możliwe;
II) naruszenie przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
1) art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. w związku z art. z 107 § 3 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
2) art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. P.p.s.a. w związku z art. 11 K.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, tj. wystarczającego wyjaśnienia przesłanki "ważnego interesu służby".
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
Wniesiono również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt V P 20/17 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt III APa 33/19 na okoliczność stosowania praktyk dyskryminacyjnych wobec skarżącej i braku ważnych potrzeb służby w delegowaniu skarżącej do innych jednostek organizacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, a także o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci ww. wyroków oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że stosownie do art. 1 i art. 2 ust. 1 u.S.W. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Formacja ta ma na celu zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa i jest ona zorganizowana w sposób hierarchiczny w oparciu o ścisłą podległość służbową, z czym wiąże się możliwość elastycznego gospodarowania zasobem osobowym Służby Więziennej przez jej organy. W Służbie Więziennej występuje znaczny zakres podległości służbowej jako cechy szczególnej, charakterystycznej dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia takiej służby. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe lub przeniesieniu do innej jednostki.
Przedmiotem tej sprawy jest kontrola zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym oddalono skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z 12 października 2018 r. w przedmiocie przeniesienia z urzędu skarżącej do innej jednostki organizacyjnej tej służby na niższe stanowisko służbowe. Podstawy prawne do wydania ww. decyzji zawierały art. 69 ust. 1 u.S.W. i art. 85 ust. 2 pkt 4 u.S.W. Sąd to dwie różne podstawy prawnej, zawierające różniące się przesłanki.
Spełnienie obu przesłanek zawartych w tych przepisach stanowi istotę sporu w tej sprawie.
Trafnie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 69 ust. 1 u.S.W. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że za przeniesieniem skarżącej na niższe stanowisko służbowe przemawiały ważne potrzeby służby. Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "ważnej potrzeby służby", tym niemniej prawidłowe zastosowanie tego przepisu wymaga wykazania, że taka przesłanka istnieje. Oznacza to, że istnienie przesłanki "ważnej potrzeby służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że przeniesienie funkcjonariusza było konieczne, a to oznacza, że decyzja o przeniesieniu z urzędu do pełnienia służby wymaga wykazania przyczyn uzasadniających takie przeniesienie. Przyczyny te to konkretnie sprecyzowane względy służbowe, ale wyłącznie te, które należy ocenić jako ważne w zakresie takiej formacji jak Służba Więzienna (tak NSA w wyroku z 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1858/17, opub. w Lex nr 2447029). Jak natomiast wynika z uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji, w ogóle nie pojawia się argumentacja wskazująca nie tylko na "ważną potrzebę służby", ale nawet na "potrzebę służby" uzasadniającą przeniesienie skarżącej do innej jednostki.
W obu decyzjach wskazano jedynie na racjonalizację zatrudnienia w COSSW polegającą na konieczności likwidacji stanowiska starszego wykładowcy w Zakładzie Szkolenia Penitencjarnego zajmowanego przez skarżącą kasacyjnie. Dopiero po podjęciu zamiaru likwidacji stanowiska zajmowanego przez skarżącą, organy administracyjne uznały, że nie ma możliwości zatrudnienia na równorzędnym stanowisku skarżącej w COSSW i podjęty czynności związane z poszukiwaniem ewentualnych innym jednostek tej Służby, w których byłyby stanowiska odpowiadające wykształceniu i posiadanym przez skarżącą kompetencjom. W okolicznościach tej sprawy takie uzasadnienie nie wskazywało na zaistnienie przesłanki "ważnej potrzeby służby". Ważna potrzeba służby oznacza taką, która warunkuje właściwe wykonywanie zadań danej formacji, czyli dotyczy konieczności zapewnienia sprawnego (prawidłowego) funkcjonowania danej jednostki organizacyjnej. Może ona być związana z sytuacją, w której brak w danej jednostce obsady konkretnych stanowisk uniemożliwia należyte wykonywanie zadań takiej Służby.
Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której wydawane są decyzje uznaniowe, tak jak ma to miejsce w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 69 ust. 1 u.S.W. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Oznacza to, że nawet w razie uznania, że za przeniesieniem danego funkcjonariusza przemawia "ważna potrzeba służby", to organ może, ale nie musi wydać decyzję o jego przeniesieniu do innej jednostki. Warunkiem jednak prawidłowego wydania takiej decyzji jest ustalenie przez organ, że w danym przypadku zaistniała sytuacja pozwalająca na określenie jej jako "ważna potrzeba służby".
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że decyzja uznaniowa pozostaje pod kontrolą sądu, ale zakres tej kontroli jest ograniczony. Kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy zarówno procesu wydania decyzji jak i ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne (por. wyrok NSA NSA z 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1858/17, opub. w Lex nr 2447029; wyrok NSA z 16 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2949/16, opubl. w Lex nr 2591196; wyrok NSA z 24 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 273/14, opubl. w Lex nr 1995056).
W związku z powyższym sąd administracyjny ma obowiązek skontrolowania, czy decyzja wydana na podstawie art. 69 ust. 1 u.S.W. została wydana w warunkach wykazania przez organ, że za przeniesieniem danego funkcjonariusza przemawiała ważna potrzeba służby, a nie obejmuje kontroli tego, czy w razie zaistnienia owej przesłanki organ mógł wydać decyzję o przeniesieniu lub nie wydawać decyzji o przeniesieniu, bo tylko w tym zakresie organy posiadają luz decyzyjny i tylko ten zakres stanowi uznanie administracyjne.
Skoro zaś w obu decyzjach organy nie wskazały, jaka to ważna potrzeba służby przemawiała za przeniesieniem skarżącej do innej jednostki, to obie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 69 ust. 1 u.S.W. i brak dostrzeżenia tej wady przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do uznania zarzutu niewłaściwego zastosowania tego przepisu za zasadny.
Zasadnym jest kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 85 ust. 2 pkt 4 u.S.W. polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu.
Jak wynika z art. 85 ust. 2 pkt 4 u.S.W. funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości mianowania funkcjonariusza na stanowisko równorzędne w zakresie pobieranego uposażenia zasadniczego. Trafnie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, że ani Sąd pierwszej instancji ani też organy wydające w tej sprawie decyzje nawet nie rozważały możliwość przeniesienia skarżącej w COSSW na niższe stanowisko służbowe. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji (decyzja personalna z 12 października 2018 r. znak: BKS.111.352.2018.M.Z.) wprost wynika, że Komendant COSSW w Kaliszu rozważał jedynie przeniesienie skarżącej na równorzędne lub wyższe stanowisko służbowe. Obie decyzje nie zawierają żadnej argumentacji dotyczącej możliwości przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe w ww. Ośrodku.
Również z uzasadnienia obu decyzji nie wynika, czy rozważane przeniesienie skarżącej na stanowisko w korpusie oficerów (sama skarżąca posiada wyższy stopień oficerski w Służbie Więziennej) jako dowódcy kompanii nie mogło mieć miejsca. Organy obu instancji wskazały bowiem, że przeniesienie skarżącej na stanowisko dowódcy kompanii wiązałoby się z brakiem możliwości pełnego wykorzystania wiedzy, umiejętności i kompetencji skarżącej, ale nie wskazują, czy wiedza, kompetencje lub umiejętności skarżącej pozwalałyby na pełnienie tego stanowiska.
Nie można uznać za logiczną argumentację organów administracyjnych, które z jednej strony wskazują w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji na bardzo wysoki poziom wiedzy samej skarżącej, jej umiejętności i predyspozycje do wykonywania dotychczasowego stanowiska starszego wykładowcy, a sama skarżąca posiada dodatkowe uprawnienia z zakresu seksuologii klinicznej i organy stawiają te umiejętności jako jedne z najwyższych w kadrze wykładowców i mimo to w drodze zoptymalizowania liczby etatów likwidują to stanowisko, skutkiem czego nie będzie możliwym wykorzystywanie w pełni wiedzy, umiejętności i kwalifikacji skarżącej, a z drugiej strony odmawiają powierzenia jej innego stanowiska w korpusie oficerów tłumacząc to brakiem pełnego wykorzystania tej wiedzy. Rodzi to domniemanie co do dowolności dokonywania likwidacji stanowisk w ramach których nie dokonywano wyważania interesu publicznego zmierzającego w tym przypadku do zatrudniania specjalistów z najwyższym poziomem wiedzy z interesem indywidualnym samej skarżącej.
Zasadnym są także zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinny być oparte rozstrzygnięcia i brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwieniu sprawy, tj. wystarczającego wyjaśnienia przesłanki "ważnej potrzeby służby".
W aktach sprawy nie zebrano materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie zarówno wystąpienia przesłanki "ważnej potrzeby służby", jak i braku możliwości powierzenia skarżącej innego (nawet niższego) stanowiska niż starszy wykładowca w COSSW.
Okoliczność, że Służba Więzienna jest formacją wysoce scentralizowaną opartą o podporządkowanie funkcjonariuszy wobec swoich przełożonych nie oznacza dowolności w podejmowaniu decyzji. Ustawodawca w art. 218 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 3 u.S.W. wyraźnie stwierdził, że sprawy dotyczące przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej oraz przeniesienia na niższe stanowisko służbowe rozstrzyga się w formie decyzji w trybie określonym w przepisach K.p.a. Zgodnie zaś z art. 7 K.p.a. obowiązkiem organu jest podejmowanie w toku postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wykazane wady w ustaleniu czy to wystąpienia ustawowej przesłanki "ważnej potrzeby służby" czy też możliwości przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe w dotychczasowym miejscu pracy wskazują, że nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności pozwalających na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Skutkowało to także naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 K.p.a. stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera, mimo obowiązku wynikającego z at. 107 § 3 K.p.a. argumentacji wskazującej fakty, jakie organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł ustalając stan faktyczny sprawy oraz przyczyn, z powodu których odmówił rozważenia możliwości przeniesienia np. na niższe stanowisko służbowe w jednostce dotychczasowego miejsca pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadził, na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. dowodu z dołączonych do skargi kasacyjnej dwóch wyroków sądów powszechnych (Sądu Okręgowego w Kaliszu i Sądu Apelacyjnego w Łodzi). Wyroki te zapadły w odrębnym postępowaniu dotyczącym zapłaty za dyskryminowanie skarżącej i molestowanie w miejscu pracy. Wyroki te zapadły na podstawie art. 183a, art. 183d i art. 113 Kodeksu pracy. W tej zaś sprawie przedmiotem kontroli był wyrok Sądu pierwszej instancji dotyczący oceny legalności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Nie zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia istotnych dla tej sprawy wątpliwości w oparciu o ww. wyroki.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są zasadne. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę i utrzymując w mocy wydane w sprawie decyzje nie dostrzegł naruszenia prawa w zakresie błędnego zastosowania art. 69 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 4 u.S.W., a w szczególności nie ustalił, czy organy uzasadniły wystąpienia przesłanki "ważnej potrzeby służby" uzasadniającej przeniesienie skarżącej do innej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej oraz braku rozważenia przeniesienia skarżącej na inne niższe stanowisko służbowe w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę i uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. oraz 193 P.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.
Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę, będąc związany przedstawioną wyżej wykładnią przepisów - na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 153 P.p.s.a. - zobowiązany jest jeszcze raz przeprowadzić postępowanie w tej sprawie w szczególności ustalając prawidłowo stan faktyczny sprawy, który mógł ulec zmianie w stosunku do stanu faktycznego ustalonego na datę 23 stycznia 2019 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie która wniosła tę skargę należą się niezbędne koszty postępowania od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od Ministra Sprawiedliwości zasądzić na rzecz M. C. kwotę 720 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania sądowego. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem M. C. obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło